рі қ ара малының гигиенасы

Ірі қ ара малының гигиенасы

Ірі қара малдарының қораларын жобалап – салу және 

пайдалану кездерінде оларға ветеринариялық­ санитариялық  бақылау жүргізу технологиялық жобалау нормаларына және  ветеринариялық – санитариялық ережелерге сүйеніп  жасалынады.  Әр малдардың түрі, жасы, тұқымы, бағыты ескеріліп оларға  арналған жобалар сызылады. Ол жобаларды таңдау әр  шаруашылықтың ерекшеліктеріне, ауа райы, жер орайы,  малдарды күтіп – бағу жүйелеріне байланысты жүргізіледі.

Ірі қара малдарын ұстау жүйелері мен тәсілдері
Малдарды өсіру 

қарқынына жер орайы,  ауа райының  ерекшеліктеріне  байланыстыра отырып  ірі қара малдарын  ұстаудың мынандай  жүйелері болады.

Қ олда тұ рғ ызып – жайып ұ стау
Бұл жүйе көбінесе сүт өнімін өндіруге арналған 

шаруашылықтарда кең таралған, себебі  ветеринариялық  гигиеналық тұрғыдан қарағанда бұл  жүйеде ұстау кезінде малдардың физиологиялық  ерекшеліктеріне сәйкес келеді де, мал организмнің  табиғи төзімділігін арттыруға мүмкіншіліктер туып,  малдың өнімділігін қасиеттері жоғарлайды. 

Қ олда тұ рғ ызып ұ стау
Мұндай жүйе ірі қара малдарын көбінесе жайылым 

жерлері жоқ, немесе малдарды көптеп – топтап шағын  жерлерде ұстағанда және аз уақыт ішінде малдарды  қарқынды жолмен күтіп семірту мақсатында  пайдаланады. 

Жайып ұ стау жү йесі
кезінде малдар жылдың барлық мезгілдерінде де 

жайылым пацйдаланады. Шаруашылықты экстенсивті  жолмен дамыту кезінде – көбінесе табиғи және жайлау  шабындықты жерлерді пайдаланса, интенсивті даму  тәсілінде – мәдени жасанды жайылымдарды  қолданады. 

Ірі қара малдарын ұстау жүйелерінің негізіне байланысты әртүрлі тәсілдер қолданылады. Ірі қ ара малдарына арналғ ан шаруашылқ тарда кө бінесе 2 тә сіл қ олданылады:

Тұ рғ ызып байлауда ұ стау
сүт өнімдерін өндіруге арналған шаруашылқтарда, кей 

кездерде малдарды интенсивті түрде, жедел семіртіп  ет алу үшін қолданылады. Мұндай тәсілмен ұстау үшін  арнайы сиыр қоралар қаралады да олардың ішінен  байлау орындары, азық науалар мен су құбырлары  және олардың арасынан азық таратып, көң тазалайтын,  малдар мен адамдар жүретін жолдар қалдырады. 

Малдардың ірілігіне байланыстырып, қора ішіне үш түрлі размерде тұрақтар қаралады:
1. Ұзын тұрақ – ұзындығы 190 – 220 см, ені 120 – 150 см. Мұндай 

тұрақтар салмағы 500 кг – нан жоғары ірі сиырлар мен бұқаларға және  сиыр бұзаулайтын бөлмелерде жасалады. 2. Орташа тұрақтар – ұзындығы 170 – 190 см, ені 100 – 120 см. 3. Кіші тұрақтар – ұзындығы 145 – 170 см,ені – 100 – 120 с, көбінесе  жас малдарды және бордақылауға арналған өгізшелерді байлап  тұрғызып семіту кезінде жасалады. 

Малдар байланатынтұрақтарға мынандай негізгі гигиеналық талаптар қойылады:
Тұрақ тегіс, тайғақ емес, ойық шұңқыры жоқ, сәл артқы 

жаққа қарай су ағар еңістігі болу қажет.  Тұрақ орнының астына сұйық өтпейтін, яғни мал нәжістері  өтіп, сіңіп, одан зиянды газдардың бөлінуіне жол берілмеуі  керек. Тұрақ орындары мал организміне жайлы, жылу өткізгіштігі  төмен, су сіңіргіш емес, құрғақ материалдардан жасалуы  керек. Тұрақ орындары сыртқы факторлардың және химиялық  ерітіндерлердің әсерлеріне төзімді болуы керек. 

Бос еркін байлаусыз ұ стау
бұл тәсілдлді қазіргі кезде екі түрде 

қолданады: қалың төсенішті едендерде бос  байлаусыз және арнайы бокстарда ұстау. Ірі қара малдарын қалың жиналмайтын  төсеніштерде ұстау үшін қораның табиғи  еденінің өсімдік қабатын қырып үстін,   дезинфекциялық және ылғалдықты  төмендету мақсатында, әр шаршы метр  ауданға 0,5 кг есеппен қортылған хлорлы  әкі салады да, оның үстіне 10 – 15 см  қалыңлықта төсеніш төселеді.

Пайдаланылған әдебиеттер:
Садуақасов М.С. «Ауыл шаруашылық малдарының 

және құстардың гиигенасы (II кітап )». Оқулық.  Алматы,2010 .

Назарларыңызға рахмет!!!
Орындаған: Қилашев Е.Ж Тексерген: Жайлаубаева А.Р Тобы:ВМ­305


Пән: Ветеринария


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь