Ежелгі үнді және қытай ілімдерінің әлеуметтік-саяси тәртіпке әсері: салыстырмалы талдау

Адамзаттың көне
ескерткіштерінің бірі - ертедегі
арийлердің өмірі туралы түрлі
мәліметтер және құқықтары,
әдет-ғұрыптары және дәстүрлері бар
“Ригведа” сияқты үнді ескерткіші
болып табылады.
Үнділердің қоғамы төрт бөлікке бөлінген:
Брахмандар-
ғалымдар,
ойшылар,
абыздар
Кшатриялар-
Әкімдер,
жауынгерлер
Вайшиялар-
Көпестер
саудагерлер
Шудралар-
қызметкер
-лер
Будданың пікірі бойынша адамның өз
өміріне, құндылықтарға, принциптерге
және тәртіп ережелеріне, діни
идеяларға және дәстүрлерге саналы
қарым-қатынасын, өзінің іс-әрекет-
теріне саналы қарауға
мүмкіндік жасауы тиіс.
Будда, егер белгіленген
әлеуметтік өмір адамгершілікке
Жатпаса және адамды жойса, қорласа,
оны қабылдамауды белгілеу
және насихаттай отырып қоғамдық -
саяси өмірдің реформаторы болды.
Халықтардың өмірі мен
Тәртібіндегі, олардың
Сеніміндегі және тіліндегі,
дәстүріндегі айырмашылықтарды
тану-мемл-ң гүлденуіне және
олардың арасындағы келісімдер
мен байланыстардың
нығаюына арналған негіз.
Қытай-қытай халқының күрделі
саяси өмірі түсіндірілетін түрлі
саяси идеялар мен мектептердің отаны
ғана емес, ол б. э. д. ІІІ ғ. бастап елге идеялық
-саяси ықпал жасаған және
үстемдік жасаушы мемлекеттік
доктрина болған, қытайлықтардың саяси өміріне
белсенді әсер еткен конфуцийшілдік ілімі
“Ли” ережелері-адам,
қоғам және мемлекет
өмірінің
моральдық-этикалық
негіздерін белгілейді.
“Жень” мейірімділік,
басқалармен
адамгершілік қарым-
қатынаста туындайтын
адам қасиеттерінің
жиынтығы