Қазақстандағы хор өнері мен вокалдық мәдениет: тест, музыканы тыңдау ережелері және Шәмші Қалдаяқовтың шығармашылығы

Қош келдіңіздер!
Үй тапсырмасы
Тест
1. Қазақстандағы хор өнерінің негізін салушылардың бірі-
А) Б. Байқадамов ә) Н. Тілендиев б) С. Мұхамеджанов
2. Б. Байқадамов Құрманғазының қандай күйін лайықтап хорға түсірген?
А) Ақбай ә) Кішкентай б) Адай
3. Сүйемелдеусіз орындалатын хор қалай аталады?
А) камералық ә) капелла б) ерлер
4. Бір биіктіктегі дыбыстарды байланыстырып ұзартатын белгі қалай аталады?
А) фермата ә) кода б) лига
5. ”Ғасырлар үні” алғашқы ораторияны қай талантты композитор жазған?
А) Б. Байқадамов ә) Н. Тілендиев б) С. Мұхамеджанов
6. С. Мұхамеджановтың поэмасын ата?
А) Дауыл ә) Қыз қуу б) Ақан сері-Ақтоқты
7. С. Мұхамеджановтың тұңғыш комедиялық операсын белгіле?
А) Жұмбақ қыз ә) Айсұлу б) Қамар сұлу
8. Нотаның оң жағына қойылып, оны тағы жарты нотаға ұзартатын белгі?
А) Нүкте белгісі ә) Қос нүкте б) Лига
9. Қайталау белгісін көрсетіп бер?
А) реприза ә) бемоль б) диез
10. Әйгілі компазитордың, халықтың жанына өте жақын әсем әндердің бірі-
А) өз елім ә) алатау б) ақ бантик
1. А 2. А 3. Ә 4. Б 5. Б
6. Ә 7. Ә 8. А 9. А 10. Б
Жауабы
Ән болып қалықтаған . . .
Шәмші
Қалдаяқов
1950 жылдан бастап
шығармашылықпен айналысқан
1956 жылы Алматы
консертавориясына оқуға түстен
Музыка тыңдау ережелері:
1. Музыканы тыңдағанда қолымызды
тіземіздің үстіне қоямыз.
2. Музыканы түсіну үшін оны басынан
аяғына дейін зейін қойып тыңдаймыз.
3. Музыканы тыңдап отырғанда басқаға
Көңіл аудармау керек.
4. Әннің немесе күйдің атына, мазмұнына назар аудар.
Ән айту ережелері.
Әнді дұрыс айту үшін музыканы
зейін қойып тыңда.
2. Әнді түзу тұрып немесе түзу отырып орында.
3. Әнді бастар алдында асықпай ішіңнен дем ал. Иығыңды көтерме.
4. Дауысыңды әдемі әрі жеңіл шығаруға тырыс. Дыбысты үзбей, созып орында.
5. Әнді асықпай мәнерлеп орында.
1965 жылы Қазақстан Жастар одағы сыйлығын алды. 1991 жылы оған “Қазақстан Республикасының Халық әртісі” атағын берді.
Әнсіз өмір өмір ме, қаңсымай ма.
Өзегіңді өртеп дерт шаншымай ма.
Махаббатқа арнап бір ән шығарсын,
Шәлім - ау!
Шәмші қайда?
Шәмші қайда?
Шәмшіге айт,
Тағыда да бір таңдандырсын
Жандандырсын жүректі, жандандырсын!
Мәңгі өлмес махаббатым айта жүрер,
Мәңгілік өлмейтұғын ән қалдырсын!
Латиф Хамиди
“Қазақ вальсі”, “Бұлбұл”, “Отан”, “Аққу”,
“Алтын бидай”, “Романс”, “Алматы”,
“Лаула касёр».
Ән-романстар:
10. Шәмшінің жары?
1. Қалдаяқтың қоныстанған жері?
Қалдаяқтың шын аты кім?
3. Жәмшит қандай мағынаны білдіреді?
4. Шәмші қай жерде, қай жылы туған?
5. Шәмшіге арнап қай ақын өлең жазған?
6. Шәмшіні кім деп атайды?
7. Шәмшінің қандай атақтары бар?
8. Шәмшінің мұражайы қай қалада?
9. Шәмшінің қарындасы кім?
Венн диаграммасы.
Шәмші
Латиф
“Қайықта”
“Менің Қазақстаным”
“Ана туралы жыр”
“Шынарым”
“Арыс жағасында”
“Ақ бантик”
“Кешікпей келем деп ең . . . ”
“Сыған серенадасы”
“Аққу”
“Қазақ вальсі”
“Бұлбұл”
“Отан”
“Лаула катёр”
Әнші
Сазгер
Композитор
Вальс жанрының
негізін салушы
Бағалау
Үйге тапсырма
Шәмшінің әндерін орындап жүрген әншілерді
анықтау.
Шәмшіге арнап ақындар қандай өлең
жазған?
“Ана туралы жыр” әнін жаттау.
Сабақ аяқталды.
Сау болыңыздар!