Психика мен сана: эволюция, жануарлар мен адамның психикасы және антропогенездегі сана

2-ДӘРІС. ПСИХИКА ЖӘНЕ САНА
ПСИХИКА. ПСИХИКА ТУРАЛЫ ҰҒЫМ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЭВОЛЮЦИСЫ
ЖАНУАРЛАР ПСИХИКАСЫНЫҢ ДАМУЫ
АДАМ МЕН ЖАНУАРЛАР ПСИХИКАСЫНЫҢ АРАСЫНДАҒЫ АЙЫРМАШЫЛЫҚ
САНАНЫҢ ПАЙДА БОЛУЫ АНТРОПОГЕНЕЗДЕГІ ЕҢ БАСТЫ ОҚИҒА РЕТІНДЕ
ПСИХИКА
Психика - жоғары ұйымдасқан тірі материя қасиеті, обьективті дүниенің субьективті бейнесі (адамға немесе жануарларға қоршаған ортада белсенді іс-әрекет үшін және өз мінез-құлын басқару үшін қажетті) .
Психика - адамның сыртқы дүниемен өзара әрекеттесуіне делдал субьективті ішкі дүние.
Психиканың көріну формалары
Біріншіден, психикалық құбылыстар: ішкі, субьективті тәжірибе фактілері, яғни оййлар, сезімдер, бейнелер, тілектер (субьектіге тікелей ұсынылған фактілер) .
Екіншіден, психологиялық фактілер: мінез-құлық фактілері, саналы ұғынылмайтын психикалық үрдістер, психосоматикалық құбылыстар, адам іс-әрекетінің өнімі және материалдық, рухани мәдениет өнімдері
ПСИХИКА ЭВОЛЮЦИЯСЫ
Филогенездегі психика дамуының негізгі сатылары
Психиканы материалистік тұрғыдан түсіну:
Психикалық құбылыстар - өз дамуын басқара алатын және өзін-өзі тани алатын (рефлексия) жоғары ұйымдасқан тірі материя қасиеті.
Психиканы идеалистік тұрғыдан түсіну : психика тірі материя қасиеті емес және де оның дамуының өнімі емес. Ол материя сиякты мәңгі өмір сүреді.
Леонтьев - Фабри концепциясы
1. Қарапайым сенсорлық психика сатысы:
Қарапайым сенсорлық психиканың төменгі сатысы
Қарапайым сенсорлық психиканың жоғарғы сатысы
2. Психиканың перцептивті сатысы.
3. Интеллектуалдық мінез-құлық сатысы
Адам мен жануарлар психикасының айырмашылығы
Бірінші айырмашылық - адам мен жауанрлардың ойлауының дамуында.
Екінші айырмашылық - адам еңбек қаруы жасап, сақтай алады.
Үшінші айырмашылық - адам мен жануарлардың сезімдеріндегі өзгешелік.
Төртінші айырмашылық - адам мен жануарлардың даму жағдайларында.
САНА. Сананың пайда болуы антропогенездегі ең басты оқиға ретінде
Сана - бұл дүниенің тұрақты бейнесі қалыптасатын шындықтың бейнесі.
Адамзат санасының пайда болуы мен дамуының ең маңызды шарты - адамдардың сөйлеумен жанамаланған бірлескен іс-әрекеті.
Сананың негізгі сипаттамалары
1) «со-знание» сана - қоршаған дүние туралы білімдер жиынтығы;
2) Сананың сезімдік тіні;
3) Жеке дара сананың қоғаммен баланысы (А. Н. Леонтьев) ;
4) Өзін-өзі тануды жүзеге асыра алу;
5) Адамның мақсатқа бағытталған іс-әрекетін қамтамасыз ету;
6) Тұлғааралық қатынастардағы эмоционалдық бағаның болуы (А. В. Петровский) ;
7) Дәл осы уақытта жоқ немесе мүлдем жоқ болмыс туралы елестету ;
8) Тұлғалық мағына.
Адам санасының пайда болуы және тарихи дамуы
Психическалық құбылыстар әлемі
Уйге тапсырма: Леонтьев - Фабри концепциясы
1. Қарапайым сенсорлық психика сатысы:
Қарапайым сенсорлық психиканың төменгі сатысы
Қарапайым сенсорлық психиканың жоғарғы сатысы
2. Психиканың перцептивті сатысы.
3. Интеллектуалдық мінез-құлық сатысы