Жай ұнтақтар технологиясы
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Презентация қосу
Тақырыбы: «Жай және күрделі
ұнтақтардың дайындалуы. Улы және күшті
әсер ететін дәрілік заттары бар
ұнтақтардың технологиясы. Тритурация.»
І.Кіріспе
Қазіргі таңда ҚР-да 7000-нан астам дәрілік препараттар
тіркелген. Олардың әрқайсысының өзіне тән дәрілік форма
(таблетка, драже, ұнтақ, пасталар және т.б.) түрінде
жасалынып, шығарылады.
Бүгінгі презентация материалында біз сол дәрілік
форманың ұнтақ түріне тоқталамыз. Олардың жіктелеуі,
Жай және күрделі ұнтақтарды дайындау технологиясына,
артықшылықтары мен кемшіліктерін қарастырамыз.
ІІ.Негізгі бөлім
1. Ұнтақтар дәрілік форма түрінде.
. келесі белгілер
Классификациясы
бойынша ажыратылады:
Рецепте жазылуы бойынша Ұнтақтар құрамы бойынша:
екі әдісі бар: бөлінетін және жай (1 ингридиенттен тұрады),
бөлінбейтін. күрделі (2 немесе бірнеше
ингредиенттен тұрады).
Мөлшеріне байланысты: Қабылдау қасиетіне
дозаланған және байланысты: ішке және
дозаланбаған. сыртқа қолданылатын.
1.1. Ұнтақтардың басқа дәрілік формалармен
салыстырғандағы артықшылықтары мен
кемшіліктері.
• Ұнтақтардың ерекшелігі:
– Дәрілік заттардың жоғары дәрежелі
ұнтақталғыштығы.
– Тасымалдауға қолайлылығы.
– Сақтаған кезде тұрақтылылығы.
– Ұнтақ құрамының универсалдығы.
– Ұнтақтар технологиясының қарапайымдылығы.
– Ұнтақтарды қабылдаудағы қолайлығы.
1.1. Ұнтақтардың басқа дәрілік формалармен
салыстырғандағы артықшылықтары мен
кемшіліктері.
• Ұнтақтардың кемшілігі:
– Ұнтақ құрамындағы заттар ерітінділермен
салыстырғанда өте жай әсер етеді.
– Кейбір дәрілік түрлер ұнтақ түрінде кілегей
қабықшаларға тітіркендіргіш әсер етеді.
– Ащы,бояғыш және иісті заттарды қабылдау жағымсыз.
– Ерітінділермен салыстырғанда дайындалуы қиын.
1.2. Ұнтақтар технологиясының дайындау
Диспергерлер, ұнтақтау-Pulveratio.
Араластыру- Miхtio.
Бақылау паспортын жазу (есте сақтау)
Мөлшерлеу (Дозирование)
Орамдау.
Безендіру.
Сапасын бағалау.
1.2. Ұнтақтар технологиясының дайындау
• Дозаланбаған ұнтақтар бір әдіспен жазылады,
яғни рецепте босатуға арналған заттардың
салмақты мөлшері көрсетіледі.
Дозаланған
ұнтақтар
рецепте екі
әдіспен
жазылады
Бөлінген бөлінетін
әдіс. әдіс.
1.2. Ұнтақтар технологиясының дайындау
Бөлінген әдіс- рецепте әр дәрілік заттың ұнтақтын бір
дозасына есептелген мөлшерде жазылады. Осындай
дозаланған қанша артық босату саны көрсетіледі: “Да tales
doses” сөзі жазылады
1.2. Ұнтақтар технологиясының дайындау
• Бөлінетін әдіс- рецептте дәрілік заттардың барлық ұнтақ
санына керекті мөлшері жазылады және қаншаға дозаға
бөлу саны көрсетіледі. “Divide in partes aеquales”
“теңдей бөлікке бөл” деген сөз.
2. Жай және күрделі ұнтақтар.
Жай ұнтақтар технологиясы күрделі емес.
Егер дәрілік зат жеткілікті мөлшерде майда
дисперсті болса (крахмал, тальк, глюкоза),
онда олар ауруға ұнтақталмаған күйде
босатылады. Қалған барлық жағдайда
дәрілік заттар ұнтақталады.
2.1. Жай ұнтақтар технологиясы
1.Ұнтақтау 3.Орап,безендендіру.
Жай ұнтақтар
техналогиясы
келесі
сатылардан 2.Дозалау
тұрады:
2.1. Жай ұнтақтар технологиясы
o Жұмыс орнын дайындайды: 20,0 қол
таразы және 1,0 қол таразы, келі-келсап,
капсулаторка, өлшегіш тастар, қағаз
капсула, балауыз капсуласы, спирт-эфир
қоспасы, салфетка, мақта, дәке тампоны,
қағаз қорап, негізгі этикетка және қосымша
этикетка.
2.1. Жай ұнтақтар дайындау технологиясы
Жұмыс орнын дайындап болғаннан кейін 6,0 қол
таразыны спирт-эфир қоспасымен сүртіп алып, онда 6,0
глюкозаны өлшеп алып келіге саламыз, келсаптың
көмегімен ұнтақтап, дәрілік заттың жақсы ұнтақталуын
қамтамасыз ету үшін капсулаторка көмегімен келінің
қабырғасынан қайта-қайта түсіре отырып ұнтақтаймыз.
Ұнтақтап болған соң ұнтақталу дәрежесін тексереміз. Егер
ұнтақ толығымен майдаланса, дозалаймыз. Ол үшін 1,0
қол таразымен дайын болған ұнтақты 0,5 №12 капсулаға
мөлшерлейміз. Әр капсуланы орамдап, 3-5 жинақтап
қағаз қорапқа салып, безендіреміз. Негізгі этикетка:”Ішке
арналған” жасыл түсті, қосымша этикетка:”балалардан
сақтаңыз”,”салқын жерде сақтаңыз”
2.2. Күрделі ұнтақтарды дайындау
технологиясы
Күрделі ұнтақтар құрамына әртүрлі заттар әртүрлі қоспа
ретінде және әртүрлі мөлшерде енгізілуі мүмкін. Әр
уақытта күрделі ұнтақтың технологиясының жалпы
ережесін сақтау қажет:
2.2. Күрделі ұнтақтарды дайындау технологиясы
1.Рецепте берілген дәрілік
заттың сиымдылығын
тексеру.
2.Улы және күшті әсер
ететін дәрілік заттар
дозасын тексеру.
3.Рецепте берілген дәрілік
заттың жазылу әдісін
тексере отырып (бөлінген,
бөлінетін) жалпы
мөлшерін есептеу және
бақылау паспортын жазу.
4.Жеке ингридиенттердін
келіге салу кезектігін
анықтау.
5.Күрделі ұнтақтардың
ұнтақталуының
оптимальді уақытын
сақтау.
3.Улы және күшті әсер ететін заттары бар
ұнтақтардың технологиясы.
Улы және күшті әсер ететін заттар деп мемлекеттік
фармакопеяның 11 басылымында ұнтақтар статьясында
көрсетілгендей (0,05) сантиграммнан кем мөлшерде жазылған
улы және күшті әсер ететін заттар тритурациясын айтамыз.
“Тритурация” латын сөзінен шыққан ( trituracio-ысқылау)
алдын- ала ысқылау, улы және күшті әсер ететін заттардың 1:10
және 1:100 қатынасындағы сүт қантымен дайындалған
қоспасы.
1:10 қатынасы дегеніміз -1г улы зат, 9г сүт қанты.
1:100 қатынасы дегеніміз- 1г улы, 99г сүт қанты.
3.Улы және күшті әсер ететін заттары бар
ұнтақтардың технологиясы.
Сүт қантының бағалығы ол гигроскопиялық емес және оның
тығыздығы 1,52 тең. Ол алкалоид тұздарының және басқа
улы немесе күшті әсер ететін заттардың тығыздығына
жақын. Тритурация дайындау кезінде сүт қантымен улы
затты өте майда бөлшекке дейін майдалау ұнтақтап, ұнтақ
дайындаудың жалпы ережесі бойынша дайындайды .
Тритурацияны қабатқа бөлініп кетпеу үшін кішкене
штангласта сақтап және периодты түрде араластырып
отырады. Улы заттарды провизор-технолог, ассистент
қатысуымен келіге өлшеп салады. Келіні алдын ала сүт
қантымен немесе ұнтақ құрамында көп мөлшерде жазылған
басқа заттармен ысқылау керек.
3.Улы және күшті әсер ететін заттары бар ұнтақтардың
технологиясы.
Технологиясы: Рецепте күрделі ұнтақ, дозаланған, бөлінген әдіспен жазылған,
ішке қолдануға арналған ұнтақ берілген. Келіге алдын-ала спирт- эфир
қоспасымен сүртілген қол таразыда 2,25 қантты өлшеп салып ұнтақтап, содан
соң қантты келіде 1/20 бөлігін қалдырып, қалғанын қосымша капсулаға төгеміз.
Келіге 0,2г папаверин гидрохлоридін салып ұнтақтаймыз, одан кейін провизор-
технологтан 0,25г атропин сульфатының 1:100 тритурациясын аламыз. Алдын-
ала улы заттарды тіркеу журналында улы заттын қанша мөлшерде босатқан
туралы және қанша мөлшерде фармацевт алғаны туралы көрсету
керек.Босатқан және алған адамның қолы болу керек. Содан соң басқа дәрілік
заттармен жақсылап араластырамыз және капсуладағы қантты бөлшектеп
салып, біртекті ұнтақ болғанша араластырамыз. Дайын ұнтақтын біртектілігін
тексереміз. 10 капсулаға 0,27г дозалаймыз. Дозаланған ұнтақ капсуланы орап,
5-тен жинап қағаз қорапшаға саламыз. Содан кейін безендіреміз: негізгі
этикетка ішуге арналған жасыл түсті, қосымша этикетка «Абайлап қолданыңыз».
Содан соң қағаз қорапшаны ақ жіппен байлап, байламның ұшын сүргілейміз.
Рецепті дәріханада қалдырамыз. Ауруға рецептін көшірмесін (сигнатурасын)
береміз.Улы заттар дәріханада сандық және сапалық тіркеуде тұрады.
4. Бояғыш заттармен ұнтақтар дайындау
Бояғыш заттарға: бриллиант жасылы, метилен
көгі, калий перманганаты, фурацилин,
этакридин лактат, рибофлавин, индигокармин,
акрихин, рутин және т.б. жатады. Бояғыш заттар
тығындалған ыдыстарда сақталады. Бояғыш
заттармен жұмыс істеу үшін әр бояғыш затқа жеке
таразы, келі- келсап, басқада керекті заттар бөлек
болу керек. Оларға жұмыс орны бөлек болу керек.
4. Бояғыш заттармен ұнтақтар дайындау
Технологиясы: Келіге алдымен түссіз хинин
гидрохлоридін 4,5г салып, ұнтақтап, оның
жартысын капсулаға төгеміз , содан соң келіге
0,15г метилен көгін өлшеп салып, бірден метилен
көгінің үстіне хинин гидрохлоридінің жартысын
салып келсаппен біртекті масса болғанша
араластырамыз. Араластырып болған соң
біртектілігін тексереміз. 0,31г
дозалаймыз,желатин капсулада бояғыш ұнтақты
босатамыз. Безендіреміз. Негізгі этикетка жасыл
түсті ішуге арналған, қосымша «балалардан
сақтаңыз »,салқын және құрғақ жерде сақтаңыз.»
5. Қиын ұнтақталатын заттармен ұнтақ
дайындау
Қиын ұнтақталатін иісті заттарға: иод, камфора, тимол,
ментол, бром камфора, бор қышқылы және т.б. Осы
заттардың ұнтақталу дәрежесін арттыру үшін оларды
ұнтақтау кезінде ұшқыш сұйықтықтар қосып, спирт немесе
эфир сұйықтықтар қосып майдалайды, Сұйықты спиртпен
ұнтақтау: 1г қиын ұнтақталатын затқа 10 тамшы спирт
алады. Егер эфир алатын болса: 1г қиын ұнтақталатын
затқа 15г эфир тамызамыз.Қиын ұнтақталатын заттарды ең
бірінші кезекте майдалайды. Содан кейін қалған затты
салады. Көп мөлшерде затты салып саңылауын бітеп
болған соң түгелімен төгіп тастаймыз. Содан соң қиын
ұнтақталатын заттарды бірінші кезекте майдалайды.
5. Қиын ұнтақталатын заттармен ұнтақ
дайындау
• Технологиясы: Келіге қантты өлшеп салып ұнтақтап
келінің саңылауларын бітейміз, қантты түгелімен
қосымша капсулаға төгеміз. Келіге 1г камфораны
өлшеп, салып оған 10 тамшы 95% спирт қосып
ұнтақтаймыз.Камфора жартылай еріп майда ұнтақ
пайда болады. Содан соң капсулаға төгілген қантты
бөлшектеп қосып біртекті масса болғанша
араластырамыз. Дайын ұнтақты 0,5г дозалап
пергамент капсулаға салып,орайды. Қағаз қорапқа
салып безендіреміз. Негізгі этикетка ішуге арналған
жасыл түсті, қосымша этикетка:”балалардан сақтаңыз”.
6. Ұнтақтар сапасын бағалау
1. Құжаттың дұрыстығын тексеру. Рецепт пен сигнатура дұрыс жазылғанын тексеру,
улы заттың асты қызыл карандашпен сызылған, барлық ингридиенттер сиымды,
2. Дозалары аспаған, есептеу дұрыс жүргізілген, бақылау паспорты дұрыс жазылған
болу керек.
3. Безендендіру: негізгі және қосымша этикеткалармен жабдықталған, сүрленген.
Дәрілік түр сүргіленген.
4. Орамдалуы: ингридиенттердің талаптарына сай. Жеке дозалар ұқыпты оралған,
аударған кезде ұнтақ төгілмейді, ұнтақ құрғақ капсулаға жабыспайды және сусымалы.
5. Біртектілігі: 25 см қашықтықта визуальды қараған кезде ұнтақталмаған бөлшектер
көрінбейді.
6. Ұнтақтартардың салмақтық ауытқуы МФ 11 басылым бойынша есептелген.
ІІІ. Қорытынды.
Жалпы ұнтақ тәрізді дәрілік препарат
қолдануға ыңғайлы болып келеді.
Терапевттік дозасы және биожеткіліктігі
жоғары.
Әр түрлі қоспалар жасауда ыңғайлы.
Ұнтақтар жасау технологиясы жылдам
және жеңіл.
Тасымалдауда қолайлы.
Сұйық формамен салыстырғанда сақталу
мерзімінің ұзақтығы.
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz