Тыныс жолдарының желденуі
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Презентация қосу
Қожа Ахмет Ясауи атындағы халықаралық
Қазақ-Түрік университеті
БӨЖ
Тақрыбы:Тыныс алу жүйесінің физиологиясы мен биохимиясы
Орындаған:Саруари Х.
Қабылдаған: Ширинбекова Б.
Жоспар
• 1. Тыныс алу жүйесінің құрылысы
• 2. Ауа өткізгіш жолдар жіктемесі
• 3 Газалмасу
• 4.Өкпелік көлем
• 5.Гипоксия, анықтама түрлері
Тыныс алу жүйесі- газалмасу қызметін атқарады., организмге
оттегі жеткізілуін және одан көмірқышқыл газының
шығарылуын қамтамасыз етеді.Тыныс жолына қатысатындар
мұрын қуысы, мұрын- жұтқыншақ, көмей, кеңірдек,
бронхтар, бронхиолдар және өкпелер. Жоғарғы тыныс
жолында ауа жылынады, бөгде заттардан тазарады және
ылғалданады.. Алвеолаларда газалмасу өтеді.
Мұрын қуысы
• Мұрын қуысы- сүйекті шеміршекті аралықпен екі
бөлікке бөлінеді.
кілегейлі қабатпен қапталған және функциясына
байланысты : тыныстық және иіс сезгіш бөлігін
ажыратады. Кілегейлі қабатында бірнеше бездер бар
олар өздерінің кілегейін бөліп қуысты ылғалдандырады.
Тыныстық бөлігі кілегей бөлетін кірпікшелі
эпителиймен қапталған. Осы эпителий
арқасында қуыста жиналған микробтар мұрын
қуысынан ылғалданған күйде шыға алады.
Көмей
• Көмей Воронка тәрізді бірнеше
шеміршектен тұрады. Тағам жұтынған кезде
қалқанша шеміршекпен жабылады. Оның
қызметі: Көмей жұтқыншақтан ауаны
трахеяға жеткізуші болып табылады.
Кеңірдек
• Кеңірдек – ұзындығы 10см диаметрі 15-18мм
болатын түтікше тұрады қабаты жартылай
сақиналы байламдермен байланысқан
шеміршектен тұрады. Трахея екі басты бронхатрға
бөлінеді және осыларда бронх ағашы
тармақталады. Бронхиалды веточкаларда майда
өкпелік көпіршіктер – алвеолалар диаметрі 0,15-
0,25 мм және тереңдігі 0,06-0,3мм болатын
ауамен толған. Алвеолалар арқылы газалмасу
өтеді
Өкпе
• Өкпе- Кеуде қуысында орналасқан плеврамен қапталған ,
тыныс алуға қатысатын орган болып табылады. Екі бөлікке
бөлінеді: оң және сол. Оң бөлік 3 ке : жоғарғы, ортаңғы,
төменгі бөлікке бөлінеді. Сол бөлігі екі бөлікке: жоғарғы
және төменгі бөлікке бөлінеді.
• Өкпе бөлігі сегменттен тұрады. Бронхатар бронхиолдарға,
бронхиолдар алвеолярлық жолға- алвеолалаға айналады.
Респираторлы бронхиолдан басталатын комплекс жүзім
сабағына ұқсас және оны алвеолалы ағаш немесе өкпелік
ацинус деп атайды.
• Ацинус- өкпенің құрылымдық бірлігі болып табылады,
өкпе капиллярлары және ауа арқылы қанда газалмасу
өтеді
Тыныс жүйесінің функционалды
элементтері
• Сыртқы немесе өкпелік тыныс алу , сыртқы орта
мен өкпе алвеолаларындағы газ алмасу
• Өкпедегі газдар диффузиясы (алвеолярлы ауа
мен қан арасындағы газ алмасу
• Қанмен газ тасымалы
• Тіндерде газдар диффузиясы қан мен тінде газ
алмасуы
• Ішкі немесе тіндік тыныс алу (оттегінің
қолданылуы мен көмірқышқыл газының шығуы)
Сыртқы тыныстың басты
қызметі- артериалды қанда
газдың оптимальды мөлшерінің
сақталуы
Сыртқы тыныс жүйесінің
структурасы:
• Ауа өткізгіш жолдар
• Кеуде клеткасының сүйек-бұлшықеттік
каркасы
• Өкпені жабатын плевра
• Тыныстық мускулатура
• Кіші қан айналым шеңбері
• Нейрогуморальды реттеу аппараты
Ауа өткізгіш жолдар
• Мұрын қуысы
• Мұрын- жұтқыншақ
• көмей,
• кеңірдек
• Бронхтар (2 басты; бронхтар 2,3-19 ретімен; ең
жіңішке бронхтар - бронхиолдар
• Өкпе- жұп органдар (оң– 3бөлікке, сол -
2)бронхиолалар мен алвеолалардан тұрады
Ауа өткізгіш жолдар
Тыныстық бұлшықеттер тыныс
қозғалысы ретінде:
Диафрагма менсыртқы Диафрагма менсыртқы
қаьырғаралық қаьырғаралық
бұлшықеттердің бұлшықеттердің босаңсуы
жиырылуы
↓
↓
Қабырғаның жоғары, Қабырғаның және кеуденің
кеуденің алға шығуы, төмен түсуі, диафрагма
диафрага төмен түсуі жоғары көтерілуі
↓
Өкпенің созылуы ↓
Кеуде клеткасы мен өкпе
↓ көлемінің жиырылуы
Тыныс алу ↓
(активті) Тыныс шығару
(пассивті)
Кликнуть по картинке
Действие дыхательных мышц: диафрагмы и межреберных
Тыныстың транспортты жүйесі
парциальное О2 СО2
давление,
область мм Hg
Вдыхаемый воздух 158 0,3
Альвеолы 100 40
(13,3 кПа) (5,3 кПа)
Артерии большого 95 40
круга
Капилляры тканей 40 46
тела
Вены большого 40 46
круга
Выдыхаемый 116 32
воздух
Тыныс жолдарының желденуі
Өкпелік көлем
• Газалмасу диффузия жолымен іске асады. Оттегі
алвеола мен капиллярлардың жұқа стенкасы
арқылы ауадан қанға , ал көмірқышқыл газы
қаннан ауаға тарайды. Оттегі қанда
эритроциттерге жетіп гемоглобинмен
байланысады. Оттегімен қаныққан қан
артериальды және өкпелік веналар арқылы сол
жүрекшеге келіп түседі.
• Өкпенің тіршілік сыйымдылығы : тыныстық көлемнен,
резервті тыныс алу көлемінен, резервті тыныс шығару
көлемінен тұрады.
• Тыныс көлемі деп өкпеге бір рет тыныс алғанда түсетін ауа
мөлшері болып табылады, тыныштықта ол 500см3 және
тыныс шығарғандағы ауа көлеміне сәйкес келеді.
• Егер тыныштықтағы тыныс алудан кейін күшейтілген
қосымша тыныс алу болса өкпеге 1500см3 ауа түсіп
резервті тыныс алу көлемін құрайды.
• Тыныштықта дем шығарғаннан кейін максимальды тыныс
шығарса 1500см3 ауа шықса резервті тыныс шығару
көлемі деп аталады.
• Өкпенің тіршілік көлемі – тыныстық көлем,
резервті тыныс алу және резервті тыныс
шығару суммасы – 3500-4500 см3.
• Қалдық көлем- терең тыныс шығарудан
кейінгі өкпе мен тыныс жолдарында қалған
ауа– 1500 см3.
• Өкпелік вентиляция – 1 минут ішінде өкпеге
өтетін ауа мөлшері– 7000 см3.
Алвеоланың жалпы беткейі – 50-100 м2 (80 м2)
Алвеола диаметрі – шамамен 0.33 мм
Альвеоланың жалпы саны – шамамен 300 млн.
Альвеолярлы көлем
– шамамен 3000 мл
(Қалыпты тыныс шығарудың соңы)
Мертвый объем – шамамен150 мл
Тыныс көлемі – 450-500 мл
(альвеолярной зоны достигает 2/3 свежего воздуха:
примерно 10 %-ное обновление)
Общая емкость =
жизненная емкость
+ остаточный V
(определяется
методом разведения
чужеродного газа)
Жизненная емкость
= дыхательный V
+ резервн. V вдоха
+ резервн. V выдоха
Остаточный V
+ резервн. V выдоха
= функциональная
остаточная емкость
Дыхательный V
+ резервн. V вдоха
= инспир. емкость
вдох выдох
изменение
объема легких
поток
воздуха
плевральное
давление
альвеолярное
давление
ГАЗАЛМАСУ
• Ауа мен қан арасындағы газ алмасу альвеоло-
капиллярлы барьер диффузия жолы арқылы өкпе
капиллярларына түсетін парциалды қысым
айырмасы есебінен жүреді.
• Оттегі және көмірқышқыл газы үлкен қанайналым
шеңберіне тасымалданады.
• Бұлшықеттер мен ішкі органдарда қантамыр
арнасы тағы капиллярларға бөлінеді, парциалды
қысым градиенті бойынша оттегі мен
көмірқышқыл газының диффузиясының кері
процесі жүреді. Тіндерден артық көмірқышқыл
газы шығады, ал қандағы эритроциттерден оттегі
керекті мөлшерде тінге барады.
Қанмен газдар тасымалы
• Оттегі және көмірқышқыл газы қанға еріген
күйде ауысады.
• Эритроциттердегі оттегінің көптеген бөлігі
гемоглобинмен оксигемоглобинге дейін
байланысады.
• Химиялық байланысқан көмірқышқыл газы
бикарбонат және карбамат түрінде
тасымалданады.
Клеткалық тыныс
• Клеткалық тыныс деп органикалық
заттардың қышқылдануы нәтижесінде
химиялық энергияның бөлінуі.
Тыныс орталығы
. Тыныс орталығы сопақша мида
орналасқан
• Тыныс орталығының негізгі
қасиеті болып автоматизм
болып табылады
• Тыныс орталығы ритмді
бұлшықет қимылдарын тыныс
алу тыныс шығару
қимылдарын
координациялайды
ВЫСШИЕ ЦЕНТРЫ
Болевые рецепторы
Температура тела
Гормоны
Межклеточная и спинно- Терморецепторы кожи
мозговая жидкость
Хеморецепторы Барорецепторы
Механорецепторы,
хеморецепторы
Рецепторы растяжение
внутренних органов
Тыныс жетіспеушілігі
• Тыныс жетіспеушілігі- дегеніміз қандағы
нормальды газдық құрамның болмауы болып
табылады.
• Тыныс жетіспеушілігі типіне байланысты
• -обструктивті- Бронхиалды өткізгіштіктің
бұзылысымен байланысты: бронх тарылуы
• -рестриктивті-өкпенің тыныстық көлемінің
азаюы
• -аралас
жіктемесі
• Ағымына байланысты
• Жедел тыныс жеткіліксіздігі
• Созылмалы тыныс жеткіліксіздігі
Этиопатогентикалық факторына байланысты
-Бронхоөкпелік тыныс жеткіліксіздігі
- нервті-бұлшықеттік ТЖ
-Орталық ТЖ
-торакодиафрагмальды ТЖ
-васкулярлы ТЖ
Патогенезіне байланысты
-Вентиляционды
-Диффузионды
Ауырлық дәрежесіне байланысты
-І дәреже- физикалық күш түскенде болатын ентігу
-ІІ дәреже- қарапайым күштемеде пайда болатын ентігу
-ІІІ дәреже –тыныштықта болатын ентігу
Газалмасу бұзылысының сипатына байланысты
-Гипоксемиялық
- гиперкапниялық
Гипоксия
• Гипоксия- ағзалар мен тіндердегі оттегі кернеуінің
төмендеуі. 1-2 минутты гипоксияның дені сау адамға
айтарлықтай әсері жоқ.
• Түрлері:
• Тыныс алу гипоксиясы- тыныс жолдарының ауа алмасу
қызметінің бұзылысынан болады. Миға қан құйылу, ес түссіз
жатқан жағдайда болады.
• Анемиялық гипоксия- ағзалар ментіндерге айналымдағы
қан көлемінің немесе эритроциттердің азаюы салдарынан
оттегін жеткіліксіз тасымалдаудан болады.
• Айналымдық гипоксия- Қан қозғалысы бұзылысы
нәтижесінде ағзаларға оттегінің жеткіліксіз тасымалы.
• Тіндік гипоксия- тіндердің оттегіні пайдалануына кедергі
жасайтын жасушаларға әсер ететін улар мен уланулар
нәтижесі.
Гиперкапния
• Эйфория
• Қозып көтерілу
• Тері мен көз шелінің қызаруы
• Қан қысымының көтерілуі
• Жүрек соғуының жиілеуі
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz