Қан кету және оны тоқтату

Мазмұны

I. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3
II. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 4
1.Қан кету дегеніміз не?
2.Жаралар және олардың асқынулары туралы түсінік.
3.Қан кетудің түрлері және оларға сипаттама.
III. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе

Жараланудың барлық түрінде де қан тамырларына зақым түседі. Соның салдарынан көбіне денеден қан шығатынын байқаймыз. Жарақат кезіндегі зақымданған тамырлардан қанның ағуы қан кету деп аталады. Оның болымсыз және күшті өмірге қатерлі болуы мүмкін. Қан денеден орташа кеткенде ағзаның ішкі бірнеше толықтырушы қасиеттері: жүрек қызметінің, тыныс алудың күшеюі, шеткі қан тамырларының жиырлуы іске қосылып өзі тоқтата алады. Ал денеден қан көп кеткенде жүрек қан тамырларының қызметі мүлде нашарлап, адамның өліп кетуі де ықтимал. Қан кетудің түрлері: Зақымданған тамырдың сипатына қарай қанның ағуы артериялық (күре тамырлық), веналық (көктамырлық), капиллярлық (қылтамырлық) және паренхиматоздық болып бөлінеді.
Пайдаланылған әдебиеттер
1)Патологиялық анотомия терминдерінің, орысша – латынша – қазақша түсініктеме сөздігі.- Ақтөбе. ISBN 9965-437-40-8
2)Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9
        
        Мазмұны
* Кіріспе .............................................................................. 3
II. Негізгі бөлім ...................................................................... 4
1.Қан кету дегеніміз не?
2.Жаралар және олардың асқынулары туралы түсінік.
3.Қан ... ... және ... ... ... ... 13 ... әдебиеттер
Кіріспе
Жараланудың барлық түрінде де қан тамырларына зақым түседі. ... ... ... ... қан ... байқаймыз. Жарақат кезіндегі зақымданған тамырлардан қанның ағуы қан кету деп ... Оның ... және ... өмірге қатерлі болуы мүмкін. Қан денеден орташа кеткенде ағзаның ішкі бірнеше толықтырушы қасиеттері: жүрек қызметінің, тыныс алудың ... ... қан ... ... іске қосылып өзі тоқтата алады. Ал денеден қан көп ... ... қан ... ... ... нашарлап, адамның өліп кетуі де ықтимал. Қан кетудің ... ... ... ... ... ... ағуы ... (күре тамырлық), веналық (көктамырлық), капиллярлық (қылтамырлық) және паренхиматоздық болып бөлінеді.
3
1.Қан кету дегеніміз не?
Қан кету (лат. ... ... - қан ... ағу) деп ... ... жиналуын айтады. Оның түрлері гематома, геморрагиялық сіңбе, қан сүйелері, петехия, экхимоздар. Қан тканьдерде жиналады деген ұғым бойынша қанның ішке ... ... ... қабықтарға құйылуы деп айтады. Дұрысында қан кілегей қабықтың астында, эпидермис ... ... ... ... Адам ... тіршілігі денеге қуат беретін қоректік заттарды қабылдап, оларды қорыту арқылы ... ... ... қоректік заттар организмде қорытылып, оттегінің қатысуымен болатын тотығу барысында энергия ... ... ... осы ... ... ... денесінде зат алмасудан пайда болған организмге қажетті заттармен қоса, қажетсіз, тіпті денені ... ... да ... ... ... ... тасымалдау қызметін денедегі қан атқарады. Қан бүкіл денені аралап, оның ұлпаларындағы клеткалардағы заттың алмасуына қажетті ... ... ... қажетсіз заттарын әкетеді. Мұны мен қоса, қан дененің тұрақты температурасын сақтауға ... ... ... ... ... ... және ... қызметін гуморальдық реттеуге қатысады.
Адам денесіндегі эритроциттердің өмір ұзақтығы 90-120 күндей, бірақ олар үнемі жаңарып отырады: ескілері бауырда және ... ... ... жаңа жас ... сүйек кемігінде өндіріліп, қан айналымына қосылады. Алғашқы аптадағы эритроциттер ыдырағанда ... ... ... сәбидің терісінде қор ретінде жиналады да, тотығып баланың терісі сарғыш ... Мұны ... ... ... деп ... ... ол жұқпалы Боткиннің сары ауруына байланысты емес, қордағы темірдің тотығуынан болған. ... ... ... ... жаңа қан ... түзуге пайдаланылады да, терінің түсі дұрыс қалпына келеді.
Лейкоциттер. Лейкоциттер - ядросы бар қан клеткалары. Ересек адамның 1 мл қанында 6-8 мың ... ... ... ... ... ... қарсы тұру , қорғану қабілеті) лейкоциттерге байланысты. Лейкоциттер бала организмінің жұқпалы, яғни инфекциялық ауруларға қарсы тұруын қамтамасыз етеді. Қан ... бұл ... ... ... ... лауреаты орыс ғалымы И. И. Мечников ашқан. Лейкоциттердің бірнеше түрлері бар: а) дәнді лейкоциттер немесе ... ә) ... ... яғни ... б) ... ... мен ... Қан қан клеткаларынан және сұйық плазмадан тұрады. Қан клеткаларына эритроциттер, лейкоциттер және ... ... ... бұл ... ... ... ... ал плазма 55-60%-ын құрайды. Қан плазмасының құрамы да күрделі:
4
оның 90%-ға ... су, 7-8 % ... 2 % ... ... және ... ... Оның ... белок 0,3-0,6%, май және липидтер 0,1%, 120 мг/% ... ... 0,9% ... ... ... - натрий, калий, кальций, хлор түздары, амин қышқылдары мен полипептидтер 4-10 мг%, мочевина 10-25 мг%, түрлі ферменттер, гормондар, холестерин т. б. ... ... ... және ... ... туралы түсінік.
Ядролық қарудың зақымдаушы факторлары әр түрлі жарақатты туғызады. Терінің жамылғыш қабаты немесе шырышты ... ... ... жара деп ... ... ластанған және таза болып келеді. Ядролық ошақтағы барлық жаралар ластанған болады.
Жаралар беткі ... ... ... ... ... және ... ... асты клеткасы, сіңірлер, терең орналаскан тіндер бұзылады) болуы мүмкін. Адам денесінің ішкі ... -- ... және бас ... ішіне еніл кеткен жаралар аса қауіпті болып саналады, өйткені бұл кезде белгілі бір ішкі орган закымдануы мүмкін. ... оқ ... ... , жарыкшақтық және т.б.), тесіп өткен (оқ немесе жарықшақ тіндерді тесіп өтіп, кірер жөне шығар тесік жасаса) немесе ... (оқ ... ... ... ... ... яғни ... жаттекті зат болады) болуы мүмкін. Оқ тиген жаралардың ерекшелігі -- бұл ... ірі қан ... ... ... жөне ... ішкі ... ... іш, бас сүйегінің іші, буындар) жараланғанда енген (өткен) зақымданулар болады. Кейде ... ... ... ... яғни ... зақымданудың басқа түрлерімен (күйік, сөулелену ауруы жөне т.б.) қабаттасып келеді.
Кез ... ... ... әр ... асқынулар болуы мүмкін. Қан тамырлары жараланса, нәтижесінде, міндетті түрде қан кету байқалады, ол кейде қатты болып, адам ... ... ... мүмкін. Қатты қан кету кезінде жедел жүрек-қан айналым жеткіліксіздігі күшейіп, өлімге өкеп соқтыруы ықтимал. Ауқымды закымданулар -- ... ... ... ... ... ... шок деп аталатын ауыр жағдайға түсуі жиі кездеседі. Шок өте ... ... ... қан кету және ... да себептерге байланысты нерв жүйесінің қозуы нәтижесінде пайда болады.
Қан кетуден басқа әрбір жара үшін ең қауіптісі -- ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі.
Микробтар жараға жаралану кезінде (алғашқы инфекция) немесе алғашқы көмек, ем көрсету кезінде асептика ережелерін бүзу (екіншілей қайталанған инфекция) ... ... Бір ... ірің туғызатын ұшыну процесі дамуы мүмкін (іріңтекті микробтар стафилококтар, стрептококтар), ал кейде тілме ушығуы жүреді ... дене ... ... жара ... ... оның шеттерінің тегіс еместігінің анық байақалуы).
Соғылған және мылжаланған тіндері бар жараларда және ... пен ... ... газды гангрена туғызатын газды инфекция пайда болуы мүмкін ... жоқ ... ... ... көбеюінің, яғни анаэробты инфекцияның көрінісі -- ... тез өлі ... ... Жараның инфекцияға ұшырауымен байланысты дамитын тағы бір
6
қауіпті ауру -- сіреспе (жараның сіреспе ... бар ... ... Клиникалық тұрғыда сіреспе бұлшық еттердің тырысып қалуы, тыныс алу мен жүрек жұмысының бұзылуы, шайнау бұлшық еттердің қарысуы, тыныс алу мен кіші ... ... ... ... Соңғы екі жағдайда гангренаға және сіреспеге қарсы сарысу егу қолданылады.
Жаралану кезіндегі алғашкы көмек көрсеткенде, қан ... ... ... ... ... ... қалыпта ұстау үшін дененің зақымданған бөлігін иммобилизациялау (тұрақтандыру) жұмыстарын жүргізу керек.
Қанды уақытша ... -- ... ... жәрдем көрсету кезіндегі маңызды шаралардың бірі және қан кетудің түріне байланысты оның тәсілдері таңдалады.
7
3. Қан кетудің түрлері және оларға ... қан ... ... ... ... қан кету деп ... ... тамыр сипатына сәйкес : артериялык, веналык, капиллярлык және ... қан кету деп ... қан кету ірі ... ... ... ... ... Ол жарадан ал қызыл түсті қанның шапшып ағуымен сипатталады. Ірі артериялардың (сан, иық) ... ... ... ... ... ... қан кету ірі вена ... зақымдануы кезінде болады. Жарадан қою қызыл түсті қан үздіксіз жайлап ағады. Кейбір веналардың (мысалы, мойын) жаралануы кезінде олардың ... ауа ... ... ... ... ... әкеп соғатын ауа эмболиясы дамиды.
Капиллярдан қан кету ұсақ қан тамырларының жаралануы салдарынан ... ... оның ... -- ... ... ... қан ... органдардың (бауыр, көк бауыр) зақымдануы кезінде байқалады және ол ... ... ... ... ағу (құйылу) орнына байланысты қан кету: сыртқы (қан терінің жарасы мен шырышты қабыкшасы ... ... ... және ішкі (қан ... ... ... ішкі қуыстарға кұйылады) болып бөлінеді. Кейде олар кеуде немесе іш қуысы жараланған кезде аралас болуы ... ... ... қан кету: алғашқы (жараланғаннан кейін бірден қан кету) және екіншілей (зақымданғаннан соң бірнеше ... ... ... ... мен кішкене тамырлардан кеткен қан таяу арада зақымданған тамыр маңында, егер қанның ұю дәрежесі төмен болмаса (сәуле ауруы -- ... ... ... ... өзі ... ... ... -- қанның ұюы нәтижесінде). Қан кеуіп кеткен жағдайда ... ... ... қан кету - көп ... ... кезінде мұрынға тамызатын сұйықтарды шектен тыс пайдаланудың әсерінен болып жатады. Себебі дәрі ... ... ... ... ... ... ... жағдайда сіз аскорбин қышқылы мен аскорутин дәрумендерін ... ... ... ... ... зәйтүн немесе шырғанақ майына (облепиховое масло) шыланған мақтаны мұрыныңызға тығып ... ... ... ... қан кетсе: Бала орындықта отырса, басын сәл еңкейтіңіз. Әйтпесе баланың ауызына қан кетіп, оны жұтып қоюы ... Бұл ... ... Егер бала төсекте жатқан болса, оны бір жақ қырымен жатқызып, басын төмен түсіріңіз. Қан кету кезінде сіңбіруге ... ... ... ... ... ... болмайды. Дәке не матаны шиыршықтап алып, ақырындап мұрын қуысына тығып ... ... ... ... ... ... қан кету одан әрі күшеюі мүмкін. Басы мен
8
маңдайына суық суға шыланған орамал қойыңыз. Сондай-ақ желке тұсына да қою ... Бұл ... қан ... ... ... ... 1-2 ... лимон шырынын тамызу арқылы қан кетуді тоқтатуға болады. Егер қан кету 10 ... ... ... ... жедел жәрдемге хабарласып, дәрігер шақыртқаныңыз жөн. Қан қысымы бар адамдарда мұрыннан қан кету жиі ... ... еш ... балаңыздың мұрынынан үнемі қан кететін болса, ол қандай да бір аурудың белгісі болуы мүмкін. Сондықтан дәрігерлік тексерістен өткізгеніңіз артық ... ... кету ... ең алдымен, қандай қан тамырлары - күретамыр, артерия, капиллярлар ... ... алу ... ... ... алғашқы жәрдем көрсетіледі. Артерия зақымданған кезде қан ақшыл қызғылт түсті болады және жарадан атқылайды. Артерия қаны ... ... ... қан ... ... ... ... жердегі тамырды басу қажет. Артерияны сүйекке қатты қысу ... ... ... Егер қан кету ... иық ... және ... орташа және төменгі үштен бір бөлігіндегі жарадан болса, иық артериясын басу қажет, егер қан кету иық буындары, қолтық асты, ... ... ... ... онда ... немесе ұйқы артериясын басу қажет. Егер аяқ ... қан ... онда ... ... басады.
Артериалды қан кету кезіндегі жәрдем
Саусақпен басу. Қан ... тез ... үшін ... ... сүйекке басу қажет немесе егер жамбас артериясы болса - онда жұмырдықпен басу қажет. Бірақ сіз осылай ... ұзақ ... тұра ... ... Сіз ... ... ұстап тұрған кезде, сізге біреу резеңке артериалды жгут, мәрлі және мақтаны әкелуі тиіс.
Артериалды жгут салу.
Саусақпен басқан ... ... ... мен ... салып, артериалды жгуттардың бірнеше түрін салуға болады. Жгутты дұрыс салу туралы жарадан қан кетуінің ... ... ... жгуттың бірінші турынан кейін) және жгут салған орыннан төменгі жерде ... ... ... ... ... жгут қан ... күшейтеді.
Егер Сіз жгутпен ұйқы артериясын бассаңыз, онда жгуттың астына пациентті тұншықтырмау үшін және трахеяны баспау үшін міндетті түрде жазылмаған ... ... ... күні 2 ... ... емес, ал қыста 1 сағаттан артық емес салыну керек, сондықтан жгут ... ... ... ... салу ... кейін пациентті ауруханаға жеткізу керек, сондай-ақ жгут салынған дене бөлігі киіммен жабылған болуы тиіс.
Аяқ-қолды бүгу тәсілі, егер артериалды қан ... ... ... ... ... Қол мен иық ... ішкі ... қан кеткен кезде бинт салады, қолды білек буынына дейін бұрады және оны бинт арқылы осындай жағдайда ... ... ... және ... маңынан қан кеткенде қолды барынша арқаға апарады және ... ... ... бинт ... ... ... қан кеткен кезде бинтті тізенің астына салып, аяқты тізеге дейін бүгеді және оны жамбасқа бекітеді. Жамбастан қан кеткен кезде ... ... және тізе мен ... ... да ... Шап ... мақтадан немесе киімнен үлкен және тығыз кесек салады.
Күретамырдан қан кету белгілері
Егер қан қара ... ... және ... ... ... әлсіз тамыр соғулы ағынмен ақса, Сіздің пациентіңізде күретамырдан қан кетуі болған. Ірі күре ... қан ... ... ... астыр, бұғау) қанды тез жоғалтудан науқас өміріне қауіп, сондай-ақ ауа эмболиясына келтіреді. Тамырлардың жарақатынан басқа күретамырдан қан ... ... ... ... қан ... ... ... аяқтың варикоз тамырларының жарылуынан болуы мүмкін. Асперинді ішкеннен және артериалды қысымның жоғарлауынан мұрыннан қан кетуі ұзақ ... ... ... ... ... ауруханаға жеткізуді талап етеді. Кез-келген күретамыр қан кетулері кезіндегі алғашқы жәрдем басып тұратын таңбаны салуда, суықты және жоғары көтеріп ... ... ... ... қан кету ... көмек
Басып тұратын таңбаны салу және суықпен әсер ету. Басып тұратын таңбаны ... ... ... ... ... қаны ... тамырларынан жүрекке қарай көтеріледі. Осындай басып тұратын таңба бірнеше дестерильденген мәрліден немесе ағытылмаған бинттен тұрады, онда жгут немесе эластикалық бинт ... ... ... ... салу туралы қан тоқтауы, бірақ басқан орыннан төмен тамыр соғуы куәландырады. ... ... қан ағу ... мұз ... ... ... ... толтырыған грелканы салу қажет. 30-40 минуттан кейін суықты 10 минутқа алып тастауды ұмытпаңыз, өйткені осы аймақтағы ... қан ... ... ... ... Егер қан кетуі аяқ-қолдан болса, онда оны жоғары көтеру қажет.Мұрыннан қан кеткен кезде оның ... қысу ... ... ала ... ... ... тотығымен 3 % малынған мақтаны салу қажет. Мұрын қырына немесе желкеге 3-4 минутқа арасында 3-4 ... ... қан ... ... суық ... Басты артқа қоюдың қажеті жоқ, сондықтан қан өңештің артқы ... ... қан кету ... ... ... ... қан кетуі - капиллярлық қан кетудің көрсеткіші. Осындай кішкентай жара ... ... ... ... егер ... ... дұрыс ұйымауынан (гемофилия) үлкен қиындық тудырады.
Капиллярлық қан кету кезінде көмек
Басып тұратын ... ... Егер ... ... губка болса, оны жараға салу қажет, одан кейін басып ... ... ... ... Егер ... ... ... онда жараға бірнеше қабат мәрліні салады, ол басып тұратын таңбаны қадағалайды.
10
Егер жара ... ... ... оған жоғары жағдай жасау керек
және қалыпты жағдай мен суықты (мұзбен) қамтамасыз ету қажет.
Жараланғандарға жәрдем көрсету кезінде асептикалық таңғыштар да ... ... олар ... ... түрде шығарылады:1) мақта-дәке жастықшалары (65 х 43 см) мен оған тігілген тұрақтандырғыш тоқыма ... ... ... ... таңғыштар;2) мақта-дәке жастықшаларынан (56 х 29 см) және дәке бинтінен (14x7 см) тұратын кіші асептикалық таңғыштар.
Қатты қан кету кезінде оны ... ... ... ... ... ... ... ауқымды жаралануы, сондай-ақ сүйектер мен буындар зақымдануы кезінде ... ... үшін ... ... ... ... ауырсынуды азайту үшін, зардап шегушіге промедол (морфин) салады. Егер жараланушы бойынан жарақаттық шок немесе көп қан кету салдарынан жедел қан ... ... ... ... ... ... ... кейін жараланған адамға сіреспеге карсы алдын ала егу жұмысын жасау, антибиотиктер салу жөне өмірлік көрсеткіштері бойынша шұғыл көмек ... ... -- ... және ... деп бөлінеді. Уақытша қан тоқтату алғашқы медициналық көмек көрсету кезінде жүзеге асырылады және төмендегі ... ... ... дененің зақымданған бөлігін кеудеге қатысты алғанда -- көтеріңкі қалыпта ұстау (аяқ-қол ... ... қан ... ... жараға қысып тұратын таңғыш салғаннан кейін жастық оралған киім кию);
* кішігірім қан кету кезінде қысып тұратын ... ... ... жерде қан ағып жатқан тамырды басу (жараны йодтың спиртті ерітіндісімен тазартқаннан кейін қалың мақта ... да, ... ... ... мейлінше шұғыл бүгу немесе жазу қалпында тұрақтандыру (иық алды немесе балтыр, табан жараланғанда, шынтақ немесе тізе ... бүгу ... жазу ... ... ... қан ... жгут салу мүмкін болмағанда, қолды арқаға мейлінше созып, ал аяқты ішке бүгіп,тұрақтандыру).
11
* Дененің әр тұсындағы артерияны саусақпен басу қан кетіп ... ... ... жара ... ... одан ... ... (зақымданған артерияның орталық бөлігі) басуға негізделеді. Бұл тәсіл артериядан ... қан ... ... ... басу ... жатқан сүйекті саусақпен қысып, саңылауды жабу мүмкін болатын тері қабатына жақын жатқан жерде жасалады. ... ірі ... үшін ... бір ... ... ... иық алды жарасы кезінде -- артерияны ... ішкі ... ... ... қан ... -- тізе асты ... ... (бас бармақпен тізе буынын алдыңғы жағын ұстап, ал қалған саусақпен тізе асты шұңкырындағы артерияны тауып, сүйекке басады);
* сан жараланғанда -- сан ... шап ... ... ... ... ... ... жарадан қан кеткенде -- жара жақтағы самай артериясын басады (артерия құлақтың жанынан өтеді, оны ... ... ... ... ... қан ... -- жақ ... басады (ол мойыннан бет пішіндеріне қарай жүреді және жақтың төменгі шеті арқылы оның бұрышы мен иек арасында иіледі);
* мойындағы жара ... -- жара ... және одан ... ұйқы артериясын басады (трахея жайында);
* иық үстіндегі, иық буынына жақын немесе қолтық айналасындағы жара кезінде бұғана асты артериясын бұғана ... ... ... ... ... ... аяқ-қолға бұрау немесе жгут салады.
12
Қорытынды
Біздің өмір - тіршілікке үнемі қолайлы бола бермейтін ... ... ... ... ... ... ... адамның күнделiктi өмiрiнде тiптен әр түрлi кездейсоқ жарақаттар және кенет аурулары кездеседi. Осындай сәтте бұрынғы тәжірибеден ең бастысы, адам ... ... ... ... адам ... мәнділігі, оның қайталанбас өзгешелігін жоғалтпау өте қажет. Егер ол ... ... ... кiм ... бұл ... көмектеседi? Ол үшiн дәрiгерлiк бiлiмдердiң нақтылы жүгiмен орналастыруы және бiрiншi дәрiгерлiк жәрдемдi көрсетуге икемi болуы керек.
Қан кету ауыр ... ... ... Сондықтанда өмірдегі ауыр жағдайлардан жол таба білу керек .Жарақат алмау керек. Жарақат алған жағдайда алғашқы көмек көрсету керек.
13
Пайдаланылған ... ... ... орысша - латынша - қазақша түсініктеме сөздігі.- ... ISBN ... : ... ... ... : ... ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Салық салынатын табыс түзету және залалды көшіру9 бет
Электр торы немесе найзағайдың соғуы3 бет
Эндоскопиялық тәсілдер9 бет
Қазақ күресінің ережелері3 бет
Жасанды түсік6 бет
Интеграциялық процестердің қаржылық аспектілері5 бет
Есінен танған адамға, жарақаттанған кездегі алғашқы жәрдем және диагностикасы7 бет
Акушерлік қан кету5 бет
Анатомия. Артериялық және веналық толық қандылық. Ишемия. қан кету. Стаз.7 бет
Асқазан-ішек жолдарынан қан кету кезіндегі мейірбикенің әрекет ету алгоритмі .9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь