Ыбырай Алтынсарин өмірі

Жоспар:
1. Өмірі.
2. Шығармашылығы.
3. Абаймен қарым.қатынасы.
4. Ы. Алтынсариннің ағартушылық көзқарасының қалыптасуы.
5. Ағартушының педагогикалық қызметі.
6. Ыбырай Алтынсариннің экономикалық көзқарасы.
7. Ыбырай Алтынсариннің ғылыми және әдеби қызметі.
8. Ағартушының қоғамдық.саяси қызметі.
9. Шығармалары.
10. Пайдаланған әдебиеттер.
Өмірі.
Дүниеге келгені: 1841 ж. қарашаның 2 (170 жыл)
Арқарағай, Қостанай облысының Қостанай ауданы, Аманқарағай ауданы, Күнтимес орда-қыстауы, Қостанай облысы , Әулиекөл ауданы, Құсмұрын
Қайтыс болғаны: 1889 ж. шілденің 29
Ұлты: қазақ
Мансабы: халық ағартушы, ақын, жазушы
Ыбырай Алтынсарин (шын аты – Ибраһим, 1841–1889) – қазақтың аса көрнекті ағартушы-педагогы, жазушы, этнограф, фольклоршы.
Туып-өскен жері — Қостанай облысының Қостанай ауданы, Арқарағай ауылы. Осы өңірде, Тобол өзенінің жағасынан топырақ бұйырған.
1850 ж. Орынбор шекара комиссиясының қазақ балалары үшін ашқан мектебіне оқуға түседі. Мектепті бітірген соң, Орынбор шекара комиссиясында әскери старшина болып қызмет атқаратын үлкен әкесі Балғожа Жаңбыршыұлының хатшысы болады (1857–1859). Орынбор облыстық басқармасында тілмаштық қызмет атқарады.
1860 жылы Орынбор бекінісінде (Торғай) қазақ балалары үшін мектеп ашу тапсырылады, әрі сол мектепке орыс тілінің мұғалімі болып белгілінеді.
Ыбырайдың бүкіл өмірін арнаған ағартушылық-педагогтық қызметі осылай басталады. Тікелей өзінің араласуымен халықтан жинаған қаржыға мектеп үйін және интернат салып, 1864 жылы 8 қаңтарда мектептің жаңа ғимаратын салтанатты түрде ашады.
Ұстаздық-ағартушылық қызметке қоса Ыбырайға басқа да жұмыстарды атқару жүктеледі. Орынбор генерал-губернаторының тікелей тапсыруы бойынша Торғайда төрт рет уездік судья болып (1868—1874), торғай уездік бастығының аға жәрдемшісі (1876—1879) қызметін атқарады.
Ыбырай инспекторлық қызметке кіріскен соң оқу-ағарту жұмыстарын одан әрі жандандырып, Елек, Қостанай, Торғай, Ырғыз уездерінде бір-бірден екі кластық орыс-қазақ мектептерін ашады, оларды қажетті кітаптармен жасақтайды. Әсіресе, елді көшпелі өмір салтын ескеріп, Ресейдің халық ағарту жүйесіне жаңа үлгілі білім беру тәсілін ұсыныс етеді.
Пайдаланған әдебиеттер:

1. Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. – Алматы: Сөздік-Словарь, 2007 ж. – 344 бет.
2. Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 ж., 509 бет.
3. Дербісәлин Ә. Ы., Ыбырай Алтынсарин. Өмірі мен қызметі туралы, А., 1965 ж.
4. Тарихи тұлғалар. Танымдық – көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ж.
5. Тажибаев Т. Развитие просвещения и педагогической мысли в Казахстане во второй половине ХІХ века, А.-А., 1958 ж.
6. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007 ж.
7. Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы.
8. Қазақстан тарихы (XVIII ғасыр – 1914 жыл). Жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. Қабылдинов З.Е., Қайыпбаева А.Т.Алматы: Атамұра, 2008.– 352 бет, суретті, карталы.
9. Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. – Алматы: Атамұра, 2006 ж.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
___________________________________________________________
РЕФЕРАТ
Тақырыбы:
Орындаған: ____________________________________________________________
Тексерген: ____________________________________________________________
Теміртау, 2013 ж.
Ыбырай Алтынсарин
(1841-1889 жж)
Жоспар:
* Өмірі.
* Шығармашылығы.
* Абаймен қарым-қатынасы.
* Ы. Алтынсариннің ағартушылық ... ... ... ... ... ... ... экономикалық көзқарасы.
* Ыбырай Алтынсариннің ғылыми және әдеби қызметі.
* Ағартушының қоғамдық-саяси қызметі.
* ... ... ... ... ж. ... 2 (170 жыл)
Арқарағай, Қостанай облысының Қостанай ауданы, Аманқарағай ауданы, Күнтимес орда-қыстауы, Қостанай облысы , Әулиекөл ауданы, Құсмұрын
Қайтыс болғаны: 1889 ж. шілденің ... ... ... ... жазушы
Ыбырай Алтынсарин (шын аты - Ибраһим, 1841 - 1889) - ... аса ... ... ... ... фольклоршы.
Туып-өскен жері -- Қостанай облысының Қостанай ауданы, Арқарағай ауылы. Осы өңірде, Тобол өзенінің ... ... ... ж. ... ... комиссиясының қазақ балалары үшін ашқан мектебіне оқуға түседі. Мектепті бітірген соң, Орынбор шекара комиссиясында әскери старшина ... ... ... ... ... Балғожа Жаңбыршыұлының хатшысы болады (1857 - 1859). Орынбор облыстық басқармасында тілмаштық қызмет атқарады.
1860 жылы Орынбор ... ... ... ... үшін ... ашу ... әрі сол мектепке орыс тілінің мұғалімі болып ... ... ... ... ... қызметі осылай басталады. Тікелей өзінің араласуымен халықтан жинаған қаржыға мектеп үйін және интернат салып, 1864 жылы 8 ... ... жаңа ... ... ... ашады.
Ұстаздық-ағартушылық қызметке қоса Ыбырайға басқа да жұмыстарды атқару жүктеледі. Орынбор генерал-губернаторының тікелей тапсыруы бойынша Торғайда төрт рет ... ... ... (1868 -- 1874), ... ... ... аға жәрдемшісі (1876 -- 1879) қызметін атқарады.
Ыбырай ... ... ... соң ... ... одан әрі ... Елек, Қостанай, Торғай, Ырғыз уездерінде бір-бірден екі кластық орыс-қазақ мектептерін ашады, оларды қажетті кітаптармен жасақтайды. Әсіресе, елді ... өмір ... ... Ресейдің халық ағарту жүйесіне жаңа үлгілі білім беру тәсілін ұсыныс етеді.
Нәтижесінде, 1888 жылы 10 сәуірде Орскіде бастауыш мектептер үшін қазақ ... ... ... ... ... ... Ыбырай мұнан әрі қазақ жастары арасынан экономика, ауыл шаруашылығы, қол өнер кәіспшілігі салаларына қажетті мамандар даярлайтын училищелер ... көп күш ... ... Қостанайдан ашылатын ауыл-шаруашылық училищесіне өзінің иелігіндегі жерін беретіні туралы өсиет қалдырады. Ыбырайдың қазақ ... үшін ... ... ... Ақтөбеде мектеп-интернат аштыруының тарихи мән-маңызы зор болды.
Ыбырай орыс-қазақ мектептері үшін арнаулы оқу ... ... ... деп ... ... әдістерін жаңа бағытта құрды, оқуға деген баланың ынтасы мен қызығушылығын арттыруды көздеді, оқуды ана ... ... ... ... ... ана ... ... К.Д.Ушинскийдің ойларына жүгінді. Қазақ балаларының таным-түсінігіне лайықты оқу-әдістемелік ... ... Ол ... училищесінде Ушинскийдің , Л.Н.Толстойдың , Д.И.Тихомировтың оқу құралы ретінде ... ... ... ... ... оқу ... ... идеялық мазмұны және нақты материалдары жағынан ана тілінің және халық даналығының бай ... ... тиіс ... 1879 ж. оның атты ... және ... оқу ... жөнінде жарық көрді. Бұл екі кітап та қазақ балаларын кириллица негізінде оқытуға арналған тұңғыш оқу құралдары ... ... - жаңа ... ... ... қалыптасуына қомақты үлес қосқан. Ол қазақ жастарын ең алдымен оқу, өнер-білім, тех-ны игеруге шақырады (). Автор ... тек ... ... ... мән ... ... ... құдық қазғандай ыждаһаттылық, талап пен сабырлылық қажет екенін ескертеді. Ал оқымаған надандарды ақын аз ғана ... ... ... ақ, ... ... ... екенін айтады (). Оқу, білімнің пайдасы қандай, ол неге керек деген мәселеге келгенде, оның өмір ... ... үшін ... ... ... ... (). Жастарды өнер-білім, тех-ны игеруге үндеу ақынның деген өлеңінде өз жалғасын тапқан. Ол өнер-білімі жетілген елдердің ... ... олар сол ... нені ... отыр, ертеңгі өмірдің талап-тілектері не секілді күрделі мәселелерді жастар алдына көлденең тарту арқылы оларға ой тастап, өнер-білімді батыл игеруге шақырады ... ... ... Л.Н.Толстой, И.А.Крылов, И.Паульсон шығармаларын қазақ тіліне тәржімалап, қазақ әдебиетінде көркем аударма жанрын қалыптастырды. Қазақстан ... 1989 ж. 22 ... ... ... туғанына 150 жыл толуына орай мерейтойы өткізіліп, ұстаздың мұраларына арналған ... ... ... ... ... ... Арқалық қаласында Ыбырай мұражайы ашылды. Тобыл бойындағы Ыбырай қыстауы жанында, мүрдесі ... ... ... ... ... ... ... Ыбырай атында аудан, ауылдар, жоғары оқу орындары, шың, т.б. ... ... ... өз ... ең озық әдістемелерін қолдана отырып, білімнің балаларға ана тілінде берілуіне айрықша мән береді. атты ... атты ... оқу ... ... Бұл кітаптарындағы оқушыны отан сүйгіштікке, еңбекке, кісілікке - ... ... ... ... да ... ... жоймақ емес.
Тек қана оқу-ағарту жұмыстары емес, Ыбырай сонымен бірге сол кездегі қоғамдық -- ... ... ... ... ... ... пен өнерге, дінге, этнографияға қатысты мақалалар жазды. Оның, әсіресе, көркем еңбектері қазақ әдебиетінің қалыптасуына айрықша ықпал етті.
Ыбырай есімі берілген аудан, ... оқу ... ... жер ... ... түкпір-түкпірінде кездеседі.
Абаймен қарым-қатынасы
Абай мен Ыбырайдың жасаған өмір кезеңдерінде де көп алшақтық жоқ, ... жыл ғана ... бар. ... ... ... ... де ... таным-талғамының бір бағытта өрістеп дамуына қолайлы жағдай жасаған. М. Әуезовтың айтуынша Абай Алтынсаринды жақсы ... ... ... ... ... одан үйренуді де жат санамаған: (Әуезов М. 20 томдық шығармалар ... 19-т., - А., 1985, 246-6.). ... ... ... ... ... жанрының туындап, қанат жаюына Абай мен Алтынсарин зор үлес қосты. Олар өзіне дейінгі ақындардың жыр мен толғау, дастандарында табиғат көріністерінің жеке ... ... қоса ... ... үлгілерін түңғыш рет жеке алып, түр мен мазмұн жағынан тың сипат бере ... Орыс ... А. С. ... ... жырлау дәстүрін Алтынсарин қазақ әдебиетіне алғаш рет батыл енгізіп, жаңа сипатты ... ... жол ... ... ... ... адам ... шебер астастыра бейнелейтін өлеңінде мал баққан көшпелі өмірдің ... ... әсем де ... ... ... ... күн ... еріген мұз бен жауын-шашынның жерге нәр беруімен даланың құлпырған әсем бейнесі, таза ауаға ... адам мен ... ... ... мал ... аққа аузы ... ... қуаныш-көңілі, әзілі жарасқан жастар мен кәрілердің шаттығы, көл жағалай ұшқан қаз бен үйрек, тасыған өзен мен мал ... ... ... жастардың оңашада бас қосуы - бәрі де реалистік ... ... ... ... құдайымның көктен күні, Тең болар жарлықпенен күн мен түні. Аспаннан рақымменен күн ... ... ... ... ... Таза бұлақ. - А., 1988, 93-6.), - деп, Алтынсарин күн бейнесін бүкіл тіршіліктің ... ... ... ... ... суреттеп, ұғымын жас баланың ұйқыдан оянып гүлдей жайқалып шыға келуімен астастырады. Абай Алтынсаринның осы бейнелі сөз тіркесін өлеңінде: - деп, ... ... ... ... Осы тұрғыда М. Әуезовтың: деген пікірі өте орынды айтылған (Әуезов М. Көрсетілген еңбегі. 213-6.). Абай мен ... ... ... ... ... ... оларда жарыса жырлау дәстүрі (нәзира) мен стиль бірлігі ортақ және өлеңдерінің мазмұны мен құрылысы ... ... ... ... Қазақтың ұлы ағартушыларының адамгершілік ой-тұжырымдары өрнектелген Абайдың поэмасы мен Алтынсаринның атты ... ... ... ... ... ... ... оқиға желісі жинақталып, қысқа қайрылса, Абай шығармасы дамымалы мазмұнға құрылған. Ескендір патшаның уәзірі ретінде Алтынсаринде Қыдыр Ілияс, ... ... грек ... ... ... Бұл ... Абай мен Алтынсарин дүние жүзін түгел жаулап, адам ... ... ... ... ... ... сол арқылы бүкіл адамзатқа ой салып, адамгершілікке шақырады, ізгілікті ту етіп ... Екі ақын да бір ... ... қайталай жырлап, адамгершілікті, имандылықты арнайы сөз етеді. Мұндай ұқсастықтар Абай мен Алтынсарин шығармашылығының бір бағыты - орыс ... ... ... де байқалады. Олар орыс әдебиетінің рухы мен стилін сақтап, ... ... ... ... жақын етіп аударудың көркем үлгісін жасады. Абай буған қоса өлеңнің түпнұскалық ... дәл ... ... ... жырлауға ерекше көңіл бөледі. Ал Алтынсарин дәлдіктен гөрі, мазмұн бірлігін сақтауға зер салған. Абайдың И. А. Крыловтан ... ... ... мен ... ... ... ... жақын болып келетін болса, Алтынсарин осы өлеңді Абай ... 7- 8 ... жыр ... ... 11 ... қара өлең ... ... Ол Крыловтың деген тіркесін: десе, енді бірде: деп, қазақ ұғымына жақындатып алады. Қоғамдық құрылысы мен ... ... ... бір ... өмір ... ... екі ұлы ағартушысы туған халқын өнер-білімге үндеді. Абай ел-жұрттың көкірек-көзін оятпақ болса, ... ... ... ... ... Олардың жастарды білім алуға, ғылым жолына түсуге үндеген ой-тұжырымдары өзара өзектес, сабақтас келеді.
Ыбырай Алтынсариннің ағартушылық ... ... ... ... ... ағартушылық тарихында және ұлттық мектебінің қалыптасуында терең із қалдырды. Ол 1841 жылы қазіргі Қостанай ... ... ... ... Әкесінен ерте айырылған ол атасының - белгілі би және старшын Балқожа Жаңбыршинның ... ... ... бала ... бастап білімге және өз бетінше оқып білуге бейім екенін байқатты. Көп оқыды, Ресей қоғамының білімді адамдарымен жиі ... ... ... оқып ... кезінде шығыстанушы ғалым В.В. Григорьевпен жақын танысып алды. Ол өзінің бай кітапханасын Ыбырай Алтынсариннің ... ... ... ... ... ... жас бос уақытының бәрін де сол кітапханада өткізді.
Білген үстіне біле түссем деген құмарлық пен өз ... ... ... ... ... ... ... арманға ұмтылыс жас Ыбырайдың өмірлік ұстанымына айналды. Өзінің мінез-құлқы жағынан қарапайым әрі ... ... еді, көп ... өзге ... қол ... ... неғұрлым көбірек біле түссем деп армандады. Алған білімін өз халқының пайдасына асыруға талпынды.
1857 жылы ол Орынбор ... ... ... мектепті алтын медальмен бітірді. Ыбырай орыс, араб, татар және парсы тілдерінде еркін сөйлей ... ... ... ағартушысы ретінде өз білімін өзінше оқып, арттыра түсуді белсенді түрде жалғастыра түсті. Дүние жүзі әдебиетінің классиктері В. ... И. ... Д. ... А. ... Н. Гогольдің, М. Лермонтовтың, Ғ. Низамидің, А. Фирдоусидің, Ә. ... ... зор ... ... ... Ы. Алтынсариннің педагогикалық көзқарасының қалыптасуына орыс педагогы К. Ушинскийдің және чех ойшылы Я. ... ... ... ... ... ... ... Ы. Алтынсарин орыстың көрнекті демократтары Н.Г. Чернышевскийдің, Н.А. Добролюбовтың, А.И. Герценнің және басқалардың ... де ... ... ... ... ... ағартушысы Ы. Алтынсарин үш жылдай атасының қол астында кеңсе қызметкері болып істеді. Осы ... ... ол өз ... ... ... ... ... аса қажет екенін жете түсінді.
Ағартушының педагогикалық қызметі.
Білімін өзі жүйелі жетілдірудің нәтижесінде ол өз заманының аса білімді ... ... Орыс ... ... ... мен өз тұсындағы жағдайын терең зерттеп білу оны қазақ халқының аса көрнекті ағартушысы етіп қалыптастырды. Ы. ... ... ... оқу- ... ... екі оқу ... мен ... шықты. Ол қазақ балалары үшін зайырлы мектептер ашуды армандады. 1860 жылы облыстық ... оған ... ... ... ... үшін бастауыш мектеп ашуды тапсырды. Өзі сол мектепте орыс тілінің мұғалімі етіп тағайындалды. ... ... ... ол ... ... ... халыққа білім алудың маңызы мен қажеттілігін түсіндіруге күш салды. Ондай ... ашу үшін ... ... қолға алды. Ондай ақшаның алғашқы үлесін Ы. Алтынсариннің өзі қосты. Осыдан бастап оның ... және ... ... ... жылы ... ... арналған интернаты бар мектеп салтанатты түрде ашылды. Үгіт жұмыстарының нәтижесінде ... 16 бала ... ... бұл ... ... саны арта ... ... ағартушысы жүргізген үгіт жұмыстары нәтижелі болды. Бұл ретте ол былай деп қуана жазды: .
1879 жылы Ы. ... ... ... мектептерінің инспекторы болып тағайындалды. Оның еңбегінің арқасында білім беру саласы қазақ даласында кең орын алды. Атап ... ... ... ... ... ... ашу қолға алынды. Ол осы мақсатпен Торғай облысының қазақ ауылдарын түгел аралап шықты. Халықтан қажетті қаржы жинастырды. ... ... ... ... ... және Елек ... екі сыныптық орыс-қазақ училищелерін ашты. Оларды мұғалімдермен және оқушылармен толық қамтамасыз етті. Ол мектептердің жабдықталуына, олардың ... ... ... ... ... ... мән берді.
Қазақстанда қыз балаларға білім берудің басталуы да Ыбырай Алтынсариннің есімімен байланысты. Аса көрнекті халық ағартушысының басшылығымен қыз балаларға арналған ... ... ... Ол ... ... ... ... 1886 жылы мектеп-интернаттарда 211 қыз бала оқыды. Ы. Алтынсарин мектепті халық ағарту ісінің маңызды буыны ... ... ... ... ... ... ... адам болды. Білімді адам ретінде ол прогреске, білімге ұмтылудың қазақ халқы үшін қаншалықты зор маңызы бар екенін ... көре ... Ол ... арасында ағартушылық жұмыстарын жүргізіп, темір жолдар мен электр қуатының, егіншілік ... ... және әр ... ... ... ... айтып берумен болды. Қазақстанның экономикалық дамуы үшін қажетті мамандар даярлауға ерекше мән берді. Қолөнер және ауыл шаруашылық ... ... да көп ... жұмсады. Алдыңғы қатарлы орыс зиялы қауымының өкілдерімен кездесу кезінде қолөнер кәсібі, бау-бақша егу, мал ... және ... ... ... оқу құралдарын табуға көмектесулерін өтінді.
Ол қазақ жастарына тері илеу, сабын қайнату, май ... және ... ... көзе ... ... ... Сондай-ақ ағаш ұсталығы, темір жону, слесарьлық кәсіпке баулуды да армандады. Ол жастарға жаңа машиналарды қалай ... ауру ... ... ... және зиянды жәндіктерге қарсы қалай күресудің тәсілдерін үйретуге тікелей өзі де қатысып жүрді. Өзінің очерктер мен ауызекі әңгімелерінде қазақтарды ... ... ... Ы. Алтынсарин жастарды еңбек сүйгіштікке баулыды, уақытты босқа өткізуден және жалқаулыққа салынудан сақтануға шақырды.
Ыбырай ... ... және ... қызметі.
Ол өз замандастары арасында ғалым-этнограф, көсемсөзші әрі ақын ретінде де кеңінен танылды. Ол Орыс географиялық қоғамы Орынбордағы бөлімінің толық ... ... ... қоғамның тапсырмалары бойынша баяндамалар жасап түрды, қазақ халқының этнографиясы бойынша мақалалар ... Атап ... Кіші жүз ... ... жерлеу, ас беру, құда түсу, қыз ұзату және той жасау дәстүрі, ежелгі әдет-ғұрып зандары туралы ... ... ... көрді. Ол өзінің жұмыстан қолы босаған кездерінің бәрін де ауыл арасында өткізді, туған халқының тарихы, ... ... ... ... ... ... жинастырды. Өзінің көзі тірісінде бірқатар ғылыми мақалалары журналдар мен газеттерде жарияланды.
атты ... ... ... ... ... жатқан әдет-ғұрыптарды тәптіштей суреттеді.
Ы. Алтынсариннің әдеби мұрасы да едәуір ... Ол И.А. ... ... Л.H. Толстойдың әңгімелерін орыс тілінен қазақ тіліне аударумен қатар өзі де қысқа әдемі әңгімелер жазды. Ы. ... ... ... ... ... әңгімелер, мысалдар, этнографиялық очерктер мен ертегілер оқырман жүрегіне жол тапты. Оның шығармаларының ... да әр ... Ы. ... ... ... әдебиетінің негізін қалаушы деп айтуға болады. Ыбырай Алтынсарин тамаша ақын да еді. Оның , , , атты ... ... ... басым. Ақынның бұл өлеңдерінен қазақ жастарының талай ұрпағы үлгі-өнеге алып, ... ... ... ... - ... ұрпақты тәрбиелеуде маңызы өте зор.
Ы. Алтынсариннің шығармаларында қазақтардың өмірі шыншылдықпен бейнеленді. Оларда білімге, ғылымға деген құлшыныстың қажеттігі кеңінен насихатталды. Жастарды ... ... ... ол өзге ... ... өмірін, олардың ғылымда қол жеткізген табыстарын үлгі-өнеге ретінде мысалға келтірді.
Ағартушының қоғамдық-саяси қызметі.
1868 жылы Ы. Алтынсарин Торғай уездік басқармасына іс ... ... ... ... ... соң уезд ... аға көмекшісі және уақытша уездік судья міндеттерін қатар атқарды. Қызмет бабымен қазақ ауылдарында жиі болып тұрды. Өз ... аса ... ... неде ... жақсы білді. Болыс басқарушылары мен ауыл старшындарының сайлауына қатысып жүрді. Ол сайлау кезінде дауысты сатып алудың, парақорлық пен қиянат ... орын ... жол ... ... Бұған риза болмаған байлар оның үстінен облыстық басқармаға, әскери губернаторға және одан әрі Ішкі ... ... ... ... Оны 1868 ... ... сайлау тәртібін бұзды деп айыптады. Ы. Алтынсарин қарапайым халықтың қамын ойлады. Ол ... ... ... және барынша адалдығы, халық алдындағы атағы мен беделінің аркасында ақталып шықты. Ол ... ... ... ... ... патша үкіметінің отаршыл аграрлық саясатын ашық сынады. Патша үкіметі шенеуніктерінің озбырлық іс-әрекеттерін, олардың жергілікті қолшоқпарларын айыптады. Мәселен, ол 1864 ... ... ... деп ...
Ы. ... патша өкіметінің жергілікті халыққа қысым жасайтын жүгенсіз саясатын айыптап отырды. Оған 1880 жылы газетінде жарияланған мақалалары айқын дәлел. Ол өз ... ... ... ... деп ... . Ы. ... ... теңіз еңбегі қазақ халқының экономикалық дамуына, білім көкжиегінің ... ... және ... ... игі ... етті. Оның есімі халықтың есінде мәңгі сақталады. Бүгінде Алматы қаласындағы Қазақ мемлекеттік білім ... ... ... есімімен аталады. Еліміздегі педагогтар қауымының ең таңдаулы өкілдері жыл сайын Ы. Алтынсарин атты төсбелгімен марапатталады. Ағартушы ... ... жыл ... ... ... ... ... Начальное руководство к обучению киргизов русскому языку, Оренбург, 1879;
* Қазақ хрестоматиясы, Орынбор, 1906; Мәктубат, ... 1896, ... ... ... ... 1879, 1906;
* Таңдамалы шығармалар 3 томдық, А., 1943, 1953;
* Собрание сочинений в 3-х т. Т.1 - 3, А.-А., 1975, ... ... А., ... әдебиеттер:
* Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. - ... ... 2007 ж. - 344 бет.
* ... ... Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 ж., 509 бет.
* Дербісәлин Ә. Ы., ... ... ... мен қызметі туралы, А., 1965 ж.
* Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. ... ... Б. ... А. - ... ... ... 2009 ... Тажибаев Т. Развитие просвещения и педагогической мысли в Казахстане во ... ... ХІХ ... А.-А., 1958 ... ... ... сөздік. - Алматы, 2007 ж.
* Абай. Энциклопедия. - Алматы: Бас ... ... ... ... (XVIII ... - 1914 жыл). ... білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. Қабылдинов З.Е., ... ... ... 2008. - 352 бет, ... карталы.
* Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006 ж.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ыбырай Алтынсарин өмірі мен шығармашылығы2 бет
«Қазақ» газетіндегі көтерілген оқу –тәрбие мәселелері8 бет
Алаштың ардақтысы Спандияр Көбеев43 бет
Ахмет Байтұрсынұлы өмірі және шығармашылығы14 бет
Ыбырай Алтынсарин шығармашылығы6 бет
Ыбырай Алтынсариннің педагогикалық идеясы мен ағартушылық қызметі7 бет
Әдебиеттің оқу пәні ретіндегі білімділік маңызын дамыту46 бет
Ыбырай Алтынсарин өмірбаяны7 бет
Оқу – тәрбие үрдісінде бала мінезін тәрбиелеу38 бет
"Ыбырай – шағын әңгіме шебері" тақырыбындағы ашық сабақ3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь