Адамның экологияға тәуелді аурулары

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім.
Қоршаған ортаның экологиялық жағдайы мен ауру деңгейі.
Адамның экологиялық генетикасы
Экологиялық аурулар
Радиация бастаулары
ІІІ. Қорытынды
Кіріспе
Экологиялық фактор денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша адам патологиясының пайда болу себебінің 25%-ын құрайды, ал кейбір мемлекеттерде және осы олардың жекелеген аймақтарында экологияға байланысты аурулар пайызы анағұрлым жоғары. Қоршаған ортаның белгілі бір көрсеткіштерімен байланысты аурулар негізінен екі топқа бөлінеді.
Бірінші топқа экологияға байланысты аурулар жатады – ауру этиологиясы ретінде экологиялық әсер ету болған жағдайда туған адам ауруы. Оған жататындар: эндемиялық аурулар, табиғи-ошақтық инфекциялар, радиация және биологиялық аллергендер әсеріне байланысты аурулар.
Екінші топты әлдеқайда көп экологияға тәуелді аурулар құрайды – ерекше сипаты жоқ аурулар, едәуір өзгерген сыртқы ортада пайда болады. Бұл жерде экологиялық себептер, патологияның пайда болуына түрткі болатын патогенетикалық механизмдер ретінде әсер етеді: тұрғындардың жалпы аурушылдық деңгейі жоғарылауы, бал...
С.Әбілаев “Молекулалық биология және генетика” Шымкент 2008.
П.Қазымбетов “Молекулалық биология” Алматы 2002.
Е.Ө Қуандықов “Молекулалық биология негіздері” Алматы 2008.
С.Ж. Стамбеков, В.Л. Петухов – Молекулалық биология.
Мушканбаров – Молекулярная биология.
3. Сейтманбетова Н.Қ. «Медициналық биология және медициналық генетикасы» Қызылорда 2002
Интернет желісі
        
         АҚ
Медициналық биология және радиобиология кафедрасы
СӨЖ
Тақырыбы: Адамның экологияға тәуелді аурулары
Орындаған:
201 МПД
Қабылдаған:
Астана 2013
Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім.
* Қоршаған ... ... ... мен ауру деңгейі.
* Адамның экологиялық генетикасы
* ... ... ... бастаулары
ІІІ. Қорытынды
Кіріспе
Экологиялық фактор денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша адам ... ... болу ... 25%-ын ... ал ... мемлекеттерде және осы олардың жекелеген аймақтарында экологияға байланысты аурулар пайызы анағұрлым жоғары. Қоршаған ортаның белгілі бір көрсеткіштерімен ... ... ... екі топқа бөлінеді.
Бірінші топқа экологияға байланысты аурулар жатады - ауру этиологиясы ... ... әсер ету ... ... ... адам ... Оған жататындар: эндемиялық аурулар, табиғи-ошақтық инфекциялар, радиация және биологиялық ... ... ... аурулар.
Екінші топты әлдеқайда көп экологияға тәуелді ... ... - ... ... жоқ ... ... ... сыртқы ортада пайда болады. Бұл жерде экологиялық себептер, патологияның ... ... ... болатын патогенетикалық механизмдер ретінде әсер етеді: тұрғындардың жалпы аурушылдық деңгейі жоғарылауы, балалар ... ... ... ... ... жиілеуі, ұрықтың жатыр ішілік дамуының бұзылуының жиілеуі, онкологиялық аурулардың көбеюі т.б. Егер қоршаған орта ұзақ ... бойы ... және ... ... ... ұрпақ өмір сүргенде, сонымен қатар ірі өндірістік қалалар тұрғындары үшін жоғарыда айтылғандардың маңызы ерекше. ... ... ... ... ... мен ауру ... ... төмендеи, ауруға шалдығуын ағзаның ортаға толық бейімделе алмауымен, қолайсыз әсерлерге берген теріс жауабы ретінде қарастыру керек. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ... (ВОЗ) ... ... ... ... -- бұл тек ... ... емес, ол толық физикалық, психологиялық және әлеуметтік қолайлылық.Ғалымдардың есептеулері бойынша адамдардың денсаулық жағдайы 50 -- 52%-ы -- өмір сүру ... ... -- ... қуалау факторларына, 18 -- 20%-ы -- қоршаған орта ... ал 7 -- 12% ғана ... ... ... ... байланысты болады. Антропогенді факторлар бұрын болмаған, жаңа техногенді ... ... ... ... әсер ететін факторлардың ішінде әр түрлі ластаушы заттар бірінші орын ... ... ... ... ... оған тән емес 4 ... ... заттар шығарылады. Сонымен қатар, жыл сайын қоршаған ортаға мыңдаган жаңа ... ... ... көпшілігі ксеиобиотиктер (грек тілінен аударғанда хеnos -- бөтен) адам мен ... да тірі ... үшін ... ... ... ... қатар табиғи ортаның әр түрлі трансформацияларымен, оның толық бұзылуы, өнеркәсіптік кешендерге, бір типті тұрғын жерлерге және т.б., яғни ... ... ... ... және экономикалық жағдайлардың әсері артып отыр. Табиғи және физико-химиялық ... ... таза орта ... да, ... әлеуметтік-экономикалық жағдай ауру мен өлімнің артуына әкелетінін өмір ... ... ... ... ... ... ... күйі мен стресстік құбылыстар арқылы әсер етеді. Адамдардың мезгілсіз қайтыс болу себептері ең алдымен қолайсыз ... және ... ... ... ... мен ... қоршаған орта жағдайларына тәуелділігі жекелеген мемлекеттер мен аймақтар мысалынан көрінеді.
Дүниежүзілік денсаулық ... ... ... ... жыл ... ... жүзінде шамамен 500 мың адам пестицидтермен уланады және оның 5 мыңы ... ... ... ... ... ... жиі кездеседі. АҚІІІ-пен салыстырғанда бұл елдерде улану 13 есе артық.
Американ ғалымдарының мәліметтері бойынша барлық ... ісік ... 90%-ы ... ... ... ... ... ФРГ-де соңғы 10 жылда қатерлі ісікпен ауыратындардың үлесі ер кісілерде 15-тен 23%-ға дейін, ал әйелдерде 17-ден 25%-ға дейін артқан. ... ... және ... ... жиі кездеседі.
Балалардың жалпы ауруларына әсер ететін күшті фактор көміртегі тотығы мен шу ... ... ... ... ... ... мөлшері 6,5-теи 12 ЗЖЖК-ге көтерілуі балалардың ауруларының 2 есе, ал акустикалық қолайсыздықтың 8-ден 20%-ға артуы -- 1,4 ... ... ... ... ... апат ... ... табылады. Бұл аймақ аурулар мен өлімдердің жоғары болуымен сипатталады. ... ... ... ... ... жиілігі туылған мың балаға 87-ден келеді, ал Скандинавия елдерінде 7 -- 8, Жапонияда -- 5. ... ... ... ... ... ... өлімінің жиілігі 24 -- 25 болған.
Аурулар туғызатын заттар мен ... ... ... әсер ететін және ауруларға әкеліп соқтыратын заттарды төмендегідей ... ... ... ... ... ... тілінен аударғанда cancir -- рак, генезис -- шығу ... ... ... туғызады. Қазіргі уақытта шамамен 500 осындай заттар белгілі. Олардың ішіндегі ең күштілеріне бензо(а)пирен және басқа да полициклді ароматтық көмірсулар, ... ... ... ... эноксидті смолалар, антриттер, нитрозаминдер, асбест және т.б. жатады;2) мутагендер (латын ... ... mutasio -- ... - ... саны мен құрылымының өзгеруіне әкеліп соқтырады. Оларға: рентген сәулелері, гамма-сәулелер, нейтрондар, бензо(а)пирен, колхицин, кейбір вирустар және т.б. ... ... ... тілінен аударғанда teras, teralos -- құбыжық) -- жеке дамуда кемістіктерге әкелетін, кемтарлықтардың пайда ... ... ... Тератогендерге әсер ететін мөлшерінен артып кететін кез келген фактор ... ... ... мутагендер, сондай-ақ пестицидтер, тыңайтқыштар, шу және т.б. ластаушылар жатады.
Сонымен қатар, эмбриогендерді де бөліп көрсетуге болады. ... ... ... ... embryo - ... ... даму кезінде зақымдануларға әкелетін заттар. Эмбриогендерге тератогендер, мутагендер және басқа да заттар (мысалы, алкогольді ішімдіктер, есірткі ... және т.б.) ... ... ... ... ... ... аурулар пайда болады. Мұндай ауруларды ерекше техногенді аурулар тобына жатқызады. Оларға қорғасын (), ... (), ... ... ... және т.б. ... пайда болған аурулар жатады.Денсаулық үшін зиянды органикалық және бейорганикалық заттарКөптеген ... ... улы және ... дәрежеде тұрақты болып табылады. Олар көбінесе канцероген, ... ... ... ... ... ... ... күшейтеді.
Органикалық қосылыстардың ішінде, әсіресе, галогенді көмірсулар мен полициклді ароматтық көмірсулар (ПАК) қауіпті.
Галогенді көмірсулар. Бұл топқа бір немесе бірнеше көміртегі атомдары ... ... йод ... ... алмасқан органикалық қосылыстар жатады. Хлорлы көмірсулар кең таралған. Олардың көпшілігі тұрақты, ағзалар оларды жеңіл сіңіреді және жекелеген ... мен ... ... ... ... ... (ПВХ), полихлорды бифенилдер (ПХБ), ДДТ (пестицид), тетрахлорфенол және тетрахлорэтилен (еріткіштер). Бұл топқа өте улы зат -- ... де ... мен ... бауырдың қатерлі ісігін, тері, сүйек пен аяқ-қолдың зақымдануынан көрінетін винилхлоридтік ауруды туғызады. Ұзақ уақыт бойы винилхлорид қауіисіз деп есептеліп ... Оны ... ... ... және медицинада наркоз ретінде қолданып келген. Тек 70-жылдары ғана оның улы қасиеттері анықталды.
Белгілі ДДТ (дихлордифенилдихлорэтан) да хлорлы көмірсуларга ... 1939 жылы ... бұл ... инсектицидтік қасиеттерін анықтады. Бұл препараттың 15 млн. тоннасы жер шарының ... ... ... ... ... өзінен шамамен 25 мың тонна ДДТ табылған. Кейіннен ДДТ май ... мен ана ... ... ... ... ... бастап бұл инсектицидті қолдануға тыйым салынды. Бірақ жоғары дәрежеде тұрақтылығына байланысты ... ... 50 жыл) ол ... ... әлі де ... ... айналымда болып келеді.Диоксиндер қазіргі белгілі улы заттардың ішіндегі ең ... ... ... ... ... тератогенді әсері анықталған. Ол әйелдің бала туу қабілетіне әсер етеді. Диоксиннің көп бөлігі (шамамен 200 кг) қоршаған ортаға американдықтардың ... ... ... ... ... Нәтижеде тек вьетнамдықтар ғана зардап шеккен жоқ шамамен 20 мың американдықтарды да қамтыды.Фенолмен улану бауырды, бүйректі, қанды ... ... ... қуалау қасиетіне де әсері анықталған. Сонымен қатар канцерогенді және ... әсер ... ... ... ... метил спирті өте қауіпті. Түсі мен иісі бойынша оны этил спиртінен ... өте қиын улы зат. 30 -- 100 мл ... ... ... ... соқтырады.Формальдегид химия өндірісінің маңызды өнімдерінің бірі болып табылады. Фтор альдегид аллергиялық реакциялар туғызуы ... ... ... оның ... ... да ... бар. Адам мен басқа да тірі ағзалар бұл ... ... ... ... ... ... ... автокөліктердің газдары, темекі түтіні т.б.). Дүние жүзінде ондаған миллион тоннасы өндіріледі. Қазір бұл затты тұрмыстық мақсатта қолдануды шектеуге бағытталған ... ... ... ... ауыр ... ... ... қажет және микроэлементтер тобына жатады. Оларға цинк, мыс, марганец, темір және т.б. кіреді. Сонымен қатар олар тірі ... үшін улы. Ауыр ... ... ... байланысып, майда еріп, жинақталады. Ауыр металдардың қоршаған орта мен ағзада жинақталуының негізгі көзі -- ... ... ... ... ... қосылыстар, өндірістік қалдықтар және т.б.Белгілі мәліметтер бойынша (Вронский, 1996) антропогенді заттар есебінен қоршаған ортаға қорғасынның 94-97%-ы, кадмийдің -- ... ... -- ... никельдің -- 66 -- 75%-ы, сынаитың -- 60%-ы шығарылады.Қорғасынның негізгі көзі -- ... ... ... ... көп бөлігі металлургия кәсіпорындары мен ауыл шаруашылығында пестицид ретінде мышьякты) қорғасынды қолдану кезінде шығарылады.
Қоршаған ортада қорғасынның артуы, әсіресе, өнеркәсіптік ... ... ... ... XX ... қала ... ... қорғасынның мөлшері 1600 жыл бұрын өмір сүрген адамдармен салыстырғанда 700 -- 1200 есе ... ... ... ... мынадай: тез шаршау, кешке көру қабілетінің төмендеуі, қан аздық, бүйректің ... ... ... ... бұрын босану, түсік тастау.
Кадмий. Ауыр металдардың ішіндегі ең улы элемент. Ортаға кадмийдің шығарылу себептері тас ... ... ... ... ... қалдықтары мен жану өнімдері, темекі түтіні. Қорғасынға қарағанда кадмий топырақтан өсімдікке жеңіл өтеді (70%-ға дейін) де, ... баяу ... ... ... (бүйректе жиналады), жүйке жүйесін, жыныс мүшелерін зақымдайды, тыныс алу жүйесіне зиян. "Ита-ита" ... ... ... ... ... ... Дүние жүзіндегі сынаптың өндірісі жылына 10 мың т. ... Ол ... ... ... және ... ... қолданылады.
Металдық (элементарлық) сынап іс жүзінде ағзаға зиянды емес. Бірақ бу ... ... ... қауіпті. Ағзаға тамақпен не тері арқылы енген сынап тұздарының ... ... ... қосылыстары (әсіресе метил сынап) ағза үшін өте улы және қауіпті.
Асбест. Соңғы кезде дәрігерлердің назарын өзіне аударып отыр. Ұсақ ... шаңы -- ... ... ... Өкпе ұлпаларын зақымдап, қатерлі ісіктерге әкеледі.
Қала және адамның ... ... ... ... ортасы - қала. Ол ең ірі және ... ... ... ... ... ... экстремалды деуге болатын орта. Қалада техногенді қуаттың орасан зор концентрациясы жиналады.Дүние жүзінің қалаларында қазір ғаламшарымызды мекендейтін ... ... ... ... Соңғы 45 жылда қала халқының саны 729 млн-нан 2540 млн. адамға ... ... яғни 3,5 ... ал ... халықтың жалпы санындағы үлесі 29-дан 44%-ға дейін артқан. Сонымен ... ... ... ... отыр. 1995 жылдың соңына қарай дүние жүзінде халқының саны 1 млн.-нан астам халқы бар 320 қала және 5 млн.-нан астам ... бар 48 қала ... ... (латын тілінен аударғанда urbanus -- қалалық) процесі тек қала ... ... ... ... мен ... артуымен ғана шектелмейді. Сонымен қатар, бұл процесс қоғам өміріндегі қалалардың рөлінің артуынан, көптеген ... өмір сүру ... ... де көрінеді.Қалалардағы адам экологиясына тән нәрсе -- бұл ... ... ... ... ... ... Қажетті мөлшерде өсімдіктер, тірі топырақпен, сумен қамтамасыз етілген. ... ... ... мен оның ... ... ... нәтижелері арасындағы қайшылық, әсіресе қала жағдайында шиеленісе түседі.
Қазіргі кездегі қала -- ... ... ... Ол ... ... ... сәулеттік факторлардың әсерінен, қоршаған экономикалық кеңістік пен табиғи ортаның алуан түрлі өзара ... ... ... Көбінесе, қалалармен қоғамдық процестің көптеген белгілерін байланыстырады. Бірақ, қала өркениеті -- қолайлы жағдайлар, ... ... ... коммуникация тығыздығы, әр түрлі қажеттіліктерді қанағаттандыру мүмкіндіктері -- тек ... ... ... орта ... ... адамның басты сапасы -- оның денсаулығына қолайсыз әсер ... ... ... ... ... күнделікті қажетті заттардың өнеркәсіп пен транснорттың қалдықтарымен ластануы, электромагниттік өріс, вибрация, шу, ауаның ... ... ... шектен тыс көп ақпараттардың ағыны, уақыттың жетіспеуі, гиподинамия, эмоциогенді ... ... ... ... ... ... таралуы -- осылардың барлығы қосылып адамның денсаулығын нашарлатады.
Қала халқының басым бөлігі демалатын қаладан тыс, ... ... ... ... ... ... жерлерде мүмкін болатын рекреациялық (рекреация латын тілінен демалу, сауығу) қысым артады да, ... ... ... айналады
2) Адамның экологиялық генетикасы
Адамның экологиялық генетикасы- мекен орта факторларының тұқым қуалаушылыққа ... ... ... Орта ... ... ... және қызметіне екі түрлі әсер етуі мүмкін: 1) арнайы факторлардың ағзаға әсер етуі ... ... бір ... ... ... өзгеруі; 2) даралардың және популяциялардың генетикалық материалдардың өзгеруі.
Бірінші типті әсерлер жеке адамдар ... ... ... ал ... ... ... жақсы не нашар бейімделуі күйінде байқалуы мүмкін. ... орта ... ... аллельдердің патологиялық көріністер беруін экогенетикалық реакциялар немесе экогенетикалық аурулар деп атайды.
Екіншк типті әсерлерге - қоршаған орта факторлары индукциялаеған ... ... пен ... жатқызамыз. Бұл екі құбылыс адамдардың тұқым қуалайтын өзгергіштігінің қарқынының жеке дара және популяциялық айтарлықтай жоғарлауына алып келеді. Адамның экологиялық ... ... ... ... ... байланысты. Эволюция барысында адам сыртқы ортаның алуан түрлі өзгерістеріне реакция мөлшері кең биологиялық түр ... ... ... Бейімделу әрекеті топтық немесе популяциялық деңгейде генотиптердің сұрыпталуымен қатар жүреді. Сондықтан адамның эволюциясы оның генотипінің эволюциясымен ... ... ... ... ... ... эволюция құбылысының жалпыбиологиялық заңдылықтары саналады. Генотиптердің өзгеруі ағзаларың фенотипінің өзгеруіне алып келеді, ал сұрыптау бірегей популяция генофондын қалыптастырады. Демек, бір ... ... сол ... ... эволюциясы - оның генотиптерінің эволюциясы болып табылады.
Эволюция құбылысының негізі болып саналатын өзгергіштіктің бірден-бір көзі мутациялар. Биологиялық ... ... және ... ... бірі - ... орта жағдайларында олардың мутациялық құбылысының тұрақты және ... ... ... қуалаушылық ерекшеліктеріне қарай қоршаған орта факторлары популяциялардың не даралар тобының сұрыпталуына, тірі қалуына, "гүлденіп" дамуына алып келеді.
Қазіргі кезде адамның ... ... тез ... және кең ... өзгеруде, ал адамның тұқым қуалаушылығы, популяциялық деңгейде, осыншама тез өзгере алмайды. Сондықтан да қазіргі кезде адам популяцияларында ... ... пен ... ... ... жоғарылады.
Сыртқы ортаның зиянды немесе қандай-да бір жаңа факторларының әсеріне байланысты ... ... ... ... мүмкін. Олар:1) тұқым қуалау материалының құрлысының өзгеруі2) ... ... ... ... ... өзгеруі
Сыртқы орта факторларының әсерінен аллельдердің патологиялық көріністер беруін экогенетикалық реакциялар немесе экогенетикалық аурулар деп ... орта ... ... ... ... жүрек аурулары,стресстік аурулар.
Адам экогенетикасы ХХ ... 50 ... ... дамып келеді. Бұл жылдары адам ағзасында кейбір ферменттердің жетіспеушілігі салдарынан дәрі-дәрмектерге ... ... ... патологиялық реакциялар байқалған.
1962 жылы Канадалық ғалым В.Калоу алғашқылардың бірі болып адамдарда байқалатын дәрі ... ... ... ... - ... ... ... болуы мүмкін деген пікірді айтқан. Ол гендердің полиморфтық ффектерімен адам ағзасының өнеркәсіптің ... лас ... ... сезімталдық арасында байланыстардың болатынын анықтаған және биохимиялық индикаторларды өнеркәсіп мекемелерінің қызмткерлерінің химиялық заттарға сезімталдығын болжау үшін ... ... ж. ... ағзаның дәрі дәрмектер әсерлерінен туындайтын реакцияларының генетикалық өзгергіштігін қоршаған ортаның әртүрлі ... ... ... ... ... Кейін бұл тұжырымдамды әртүрлі елдердің ғалымдары - А.Мотульский, Небер, А.Долий, Д.Стрендж және т.б. әрі қарай дамытып келеді.
Адам ... ... ... ... адамның мекен ортасының "жаңа", бұрын кездеспеген факторлармен ластануы ... ... ... ... бұл ... тіпті жанаспаған, сондықтан да бұлзаттарға қарсы сұрыптау болмаған. Кейбір аллельдер, гендер дрейфі не басқа да себептер салдарынан, популяцияда жинақталып, ұзақ ... ... ... болып, фенотиптік байқалмаған. Ал, жаңа жағдайларда олар активтеніп фенотиптік байқалуын көрсетуі мүмкін.
Бұрын "үнсіз" күйде болып келген гендердің жаңа экологиялық факторлар ... ... ... ... ... деп ... ... зауыт, фабрикалардан бөлініп шыққан газдармен және басқа да өнімдермен атмосфераның ластануы әлемдік көлемдегі гигиеналық проблемаға айналып ... ... ... қосылыстар және шаңдар ағзаға өкпе, тері, кілегейлі қабықша т.с. аоқылы еніп, онда әр түрлі реакцияларды тудырады. Олардың ... адам ... ... жүрсе, кейбіреулермен сирек кездеседі. Ағзаның тұқым қуалайтын реакцияларының нұсқалары кез келген факторлар әсерінен пайда ... ... ... ... ағзаның реакциясын тудыратын мутациялардың бірі - α1 - ... ... ... ... Қан ... бұл ... протеиназ ингибиторы деп те атайды.
Адам денсаулығына әсер ететін қоршаған ортаның әр-түрлі ... ... ауа мен су ... ... ... орын алады. Еліміздің ірі қалаларының атмосфераның әр-түрлі концерогендік лзаттармен ластануының әсерінен соңғы жылдары қала тұрғындардың арасында онкологиялық ... 1,5 есе ... ... ... 50 % -ға жуық ... ... демалу ағзалары атмосфераның ластануынан асқынған.
Әлемде аурулар мен өлім-жітім жағдайларының 80%-ға жуығы су ... ... ... ХХI ... ... ... ... мемлекеттерде тырысқақ, гепатит А, бактериялық дизентерия деген аурулар тұрғындардың ден-саулығына қауіп төндіруде.
3) Экологиялық аурулар
"Минамат" ауруы - ... ... ... ... адам мен жануар ауруы. Кейбір суда мекендейтін микроорганизмдер сынапты жоғарғы уытты метил сынапқа айналдыра алатын қабілеті бар. Олар қорек ортасында ... ... ... жыртқыш балықтарда белгілі мөлшерде сақталады. ... адам ... ... ... ... ... ... балық өнімдерінде сынап нормасы жоғары болуы мүмкін. Ондай балықтарды жесе ... ... ... ... Егер балықта 10 мг/кгсынап болса, онда ол норма.
Аурудың симптомдары:
-жүйке паралитикалық бұзылыстар;
-бас ауруы;
-әлсіздік;
-көру қабілетінен айырылуы;
-тіпті өлім;
... - ... ... бар ... ... ... әсерінен болған адамдардың ауруы.
Аурудың симптомдары:
-апатия;
-бүйрек зақымдануы;
-сүйектің жұсаруы;
-тіпті өлім;
Көбінесе адам ағзасында кадмий ... пен ... ... ... ... адам ... зақымдайды, егер бұл химиялық элементтің концетрациясы адам ағзасында 200 мкг/г -ға жетсе. ... ... ... жер шарының көптеген аймақтарында тіркелген. Қазіргі кезде ... ... ... ... өте көп мөлшерде тараған. Кадмий байланысы пайда болады мыналардың ісерінен:
- ЖІС-дағы отынның жану әсерінен;
- минералдық тыңайтқыштардың ... ... ... ... ... ... ... әсерінен;
Кадмийді адамдар сулы-қорек түрінде 5 %, ал ауадан 80 % ... ... Міне ... ... ауылды жердегі тұрғындарға карағанда, ластанған ауамен тыныс алатын қала тұрғындарының ағзасында кадмий ... 10 есе көп ... ... ... ... ... ... ишемиялық ауруы;
-бүйректік жетіспеушілік;
Темекі шегетіндер немесе кадмиді қолданатын өндіріс орындарында жұмыс істейтін адамдарда рак болады, сонымен ... өкпе ... ... Ал ... ... ... фарингит және т.б. тыныс алу мүшелерінің ауруына шалдығады.
ауруы -- ... ... ... ... ... өте ... себебі күріш майын тазалайтын өндірістегі тоңазытқыш агрегаты әсерінен бефинил өнімге ... ... ... май ... ... ... ... қойылды. Басында 100 мың тауық өлді, кейін адамдарда да улану симптомдары байқала басталды. Ол ең ... ... ... ... терісі қаралануы әсерінен көріне бастады. Кейін бүйрек, бауыр, көкбаурдың ауыр зақымдалуы және қатерлі ісік дамуы байқалды.
Полихлорлық бефинилдің кейбір ... ауыл ... мен ... ... ... ... тасушылармен күресу мақсатында денсаулық сақтауда қолдануы көптеген ауыл ... ... яғни ... және т.б. ... көп жинақталуына әкеп соқтырды.
Полихлорлық бефинилдің кейбір түрі қоршаған ортаға қоқыс жандыратын заводтардың қалдықтары әсерінен қала тұрғындары денсаулығына қауіп төндіруде. ... ... ... полихлорлық бефинилді қолдаунуға шек қояды.
ауруы -- Бұл ауру континент аралық ракеталарды ... ... ... ... ракета отынының уытты заттарының қоршаған ортаға түсуі. Олар: гентил, азоттық тетраоксид. ... де 1 ... ... жатады. Бұл қосылыстар адам ағзасын тері,жоғарғы тыныс алу мүшелері, ішек қарын ағзаларына түсу арқылы енеді. ... ... ... ... ... ... ... бастады. Нәрестелердің бұл ауруға шалдығуы 2-3 есе өсті. Және олардың жүйке жүйесі зақымдалған болды. Бала өлімі ... Бұл ... ... ортаға шығарылуынын әсерінен тері күйігі пайда бола бастады. Өзенге бір түсудің ... ... ... ... іріңді аурулар көптеп кездескен.
-- Адам ағзасында радионуклеид әсерінен ... ... ... ... ... реакторының жарылу әсерінен қоршаған ортада радионуклеид жиналған. Радиоактивтық заттардың қалдықтары 77 кг құрады. Ластану алаңы 160 мың км2 ... ... 9 млн. адам ... ... ... заттардың құрамына 30-ға жуық радионуклид кірді, олар: криптон-85, йод-131, цезий-137, плутоний-239. Олардың ішінде ең қауіптісі йод-131 болды. Бұл элемент адам ... ... алу ... ... ... ... ... кездескен симптомдар: бас ауруы, ауыз құрғақшылығы, лимфа тамырларының үлкеюі, онкологиялық ісіктер. Және де Чернобыль ... ... ... аймақттағы адамдарда жүрек-қан-тамырлық аурулар, әр-түрлі инфекциялық аурулар байқалып, туу ... ... ... ... 2,5 есе ... Бұл ... әр 5-ші ... байқалды. Әр 3-ші бала психикалық бұзылыспен туылған.
Қолқа демікпесі - бугінгі күні ... ... ... ауруларына шалдыққандар саны жылдан-жылға өсуде. Солардың бірі - қолқа демікпесі. Бұл дерт көбіне ауа-райының өзгеруінен, экологияның бұзылуынан ... ... ... дегенді білдіреді. Бұл - адам мен малда кеңірдек тарамдарының тарылуынан немесе жүректің қысылуынан болатын ... ... ауыр дене ... ... жүгіріп келгенде, қорыққанда, қуанғанда қалыпты физиологиялық үдеріс ретінде ... да, көп ... ... ... алу ... ... ... келеді.Демікпенің себептері мен патогенезіне қарай өкпе демікпесі және жүрек демікпесі аллергиялык (бактерия, вирус және ... ... ... ауруға жатады. Өкпе демікпесінің созылмалы түрі бронхит, бронхоэктаза, өкпенің қабынуынан ... ... суық ... ... ... ... фронтит) салдарынан жиі кездеседі.Демікпе қыс пен көктемде, желді күні, ауа-райы күрт өзгергенде үдейді. Науқас адамға, кәбіне ... ... ауа ... ... ... қақырығы түспейді, кеудесі сырылдайды. Тыныс алу жолы, тамағы ... ... ... ... ... ... бастағандықтан, ентігіп, жиі-жиі тыныстауға мәжбүр болады. Демікпемен ауырған адам жата алмайды, көбінесе түрегеліп отырады, аузын ашып тыныс алады.Бұл сырқат кейде жыл ... ... ... ... ... ... және жылы ауа-райы, ауаның ластығы демікпенің пайда болуына әкеледі. Ауасы таза, биік таулы аймақтарда бұл кесел аз кездеседі, тіпті ұшыраспауы ... ... ... металдардың адам ағзасына әсері
Ластаушылар
Адам ағзасына әсері
Мышьяк
Өкпе ісігі; әр-түрлі тері аурулары;
гематологиялық эффектілер, анемияны қоса.
Бериллий
Дерматиттер, жаралар; сілемейлі қабықтың қабынуы.
Кадмий
Қатерлі жаңа ... ауыр ... ... ... ... ... әсері, есте сақтаудың аздығын қоса;
Сезім мүшелерінің бұзылысы:
бүйрек бұзылысы.
Свинец
Қанайналым процессінің зақымдануы;
бүйрек бұзылысы;
нейрологиялы эффект.
Хром
Өкпе ісігі; Ішек қарындағы ... ... ... ... ... алу ... ... және өкпе ісіктері.
Плутоний-239
Плутоний адам ағзасына түскенде жұмсақ ... ... ... бауырда, сүйек тіндерінде
және де жілік майында. Плутоний
концетрациясының
жілік майында көп ... өте ... ... қан ... ... түзіледі.
Қорытынды
Техниканың даму кезеңінен, яғни ХХ ғасырдың 2ші жартысынан бастап экология антропогендік ... ... ... Бұл ... ... ... ... аурулар дамуда. Яғни атмосфераға, суға, жерге, жалпы бүкіл биосфераға әртүрлі химиялық улы ... ... ... ... ... ... жылға көбейіп, бұл ауруларға көптеген адамдар шалдығып, тіпті соның әсерінен қайтыс болғандар да аз ... ... ... ... ... ғана ... сонымен қатар адамдардың психикалық және физикалық қасиеттеріне кері әсер етіп жатыр. Тез шаршау, стресс, еңбекке қабілеттігінің төмен болуы: бұның бәрі ... ... ... көп ... ... ... дем алу органдары, қанайналу, жүйке жүйесі ауруларына шалдығуда. Автокөліктер, ТЭЦ, зауыттар атмосфераға ... ауыр ... ... Олар ... бензол, 1,3-бутадиен, кадмий, никель, селен, цинк, медь, свинец, стирол, формальдегид, акролеин. Бұл ... ... ... ... ... ... ... бүйрек ауруларына шалдықтырады. Судың ластануы әр түрлі зауыттардың қалдықтарынан, канализациялық жылыстаулардан болады. Оның әсерінен жүрек-қантамыр, ас ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Судың құрамындағы ауыр металдар, яғни свинец, ртуть, кадмий, цинк, никель, хром атеросклероз, полиневрит, гипертония ауруларын ... ... ... ... ... . Радияциялық уран, плутоний, торий, стронций, цезий онкологиылық ... ... ... мен ... ... әкеп соқтыруда. Тамақ құрамында болатын синтетикалық тыңайтқыштар мен улы химикаттар әсерінен ... ... ... ... ... ... Міне мұның бәрі адамның сыртқа шығарыстары мен тастаулары әсерінен туындайтын аурулар. ... ... ... ... биология және генетика" Шымкент 2008.
* П.Қазымбетов "Молекулалық ... ... ... Е.Ө ... "Молекулалық биология негіздері" Алматы 2008.
* С.Ж. Стамбеков, В.Л. Петухов - Молекулалық биология.
* Мушканбаров - ... ... 3. ... Н.Қ. Қызылорда 2002
* Интернет желісі

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтік экологиялық мәселелер4 бет
"Мендельдік емес генетика"3 бет
"Психикалық аурулар сипаттамасы, ерешеліктері."10 бет
"Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу"19 бет
«Балықтар арқылы адамға жұғатын аурулар»40 бет
«Ботулизм ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»31 бет
«бұзау аусылы ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»37 бет
«ОҚО Сайрам ауданы бойынша ауылшаруашылығы малдарының «бруцеллез (сарып)» ауруынан алдын алу және онымен күресу шаралары64 бет
«Теміржолдық касса» мәліметтер базасы95 бет
Індеттік процестің даму заңдылықтары және сатылығы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь