ХІХ ғ.-ХХ ғ. басындағы ресейлік мәдениет контекстіндегі орыс философиясы

Жоспары:
1. Орыс философиясының мәдени.әлеуметтік контексті мен идеялық
алғы.шарттары.
2. Славянофиндер философиясы.
3. П.Я.Данилевскийдің мәдени.тарихи типтер тұғырнамасы.
4. Орыс философтарының (Н.О.Лосскнй, С.Л.Франк, Н.Бердяев) діни
философиялық ізденістері.
5. Күміс ғасырдағы орыс діни философиясының негізгі мәселдемесі.
Орыс мәдениетінің өзіндік ерекшеліктері мынада: біріншіден, орыс мемлекеті Батыс пен Шығыс өркениеттерінің қиылысу кеңістігінде орын тепкен. Екіншіден, орыс мәдениеті көптеген Батыс және Шығыс мәдениеттерінен кейін қалыптасқан, ал XIX ғасырдан бастап өзі де басқа елдерге ықпал ете бастаған.
Орыс мәдениеті өзі үшін ыңғайлы жағдайды, сонымен қатар, бұзылуды да зорлық ықпалды да басынан кешірген. Соған қарамастан өзіндік реңі, келбеті бар мәдениетті жасай алған, оны не батыстық, не шығыстық типке бірден жатқызу қиын.
Үшіншіден, Ресей әруақытта көп ұлтты, көп мәдениетті құрылым, бірақ оларды біріктіретін, бір – біріне етене жақын ететін негіз де болған.
Төртіншіден, өзінің дамуында ұзақ уақыт артта қалушылық пен қуып жетушілікті басынан кешіргендіктен, Ресей бөтен идеялар мен үрдісті тез қабылдауға ғана емес, оны өз жағдайына лайықтап өзгертуге, дамытуға мүмкіндік беретін сирек қабілеттілікке ие болды.
Бесіншіден, орыс қоғамына әруақытта үлкен қиыншылық қақтығыс, кенеттен жарылыс жағдайы тән. Мұның бастапқы себептері - өкімет билігінің жоғары болуы, дін мен партия идеологиясының диктаты, тұрақты, епетейсіз мемлекеттік машинаның үстемдігі. Сондықтан еркіндіктің дамуы үшін маңызды сала – рухани сала болды.
Орыс философиясының дамуында мынадай ерекше тарихи кезеңдер болған.
1 кезең – Ресей философиялық ойлауының қалыптасуы мен дамуы – XI-XVII ғасырлар.
2 кезең – орыстың қайта өркендеу философиясы – XVIII-XIX ғасырлардың басы.
3 кезең – XIX ғасыр мен XX ғасырдың басындағы философия
4 кезең – кеңес дәуіріндегі орыс философиясы
Орыс философиясы батыста қалыптасқан эмпиризм, рационализм, идеализм сияқты философиялық ағымдар ықпалынан тыс өзіндік жолмен ерекше сипатта дамыған. Сондықтан оның мағыналық жүйесінде батыс адамына түсініксіз кейбір мәселелер де кездесіп отырады.
Орыс философиясына мынадай ерекшеліктер тән:
- діни ықпалдың, әсіресе православие ықпалының молдығы;
- философиялық ойлар мен ізденістердің көркем шығармашылық, әдеби сын, публицистика, өнер түрінде берілуі;
- біртұтастық, яғни орыс ойшылдарының бәрлігі дерлік жеке проблемамен емес, өзекті мәселелердің кешенді жүйесімен айналысқан;
- мораль және адамгершілік мәселелерінің үлкен маңызы;
- нақты;
- көп адамдарға таныстығы.
Орыс философиясының пәнінің негізін қалаған мәселелер:
- адам мәселелері;
- ғарыштық (ғарышты біртұтас бірыңғай организм ретінде қабылдау);
- Шығыс пен Батыс арасындағы Ресейдің өзіндік тарихи даму жолын таңдау мәселесі;
- билік мәселесі;
- мемлекет мәселесі;
- әлеуметтік әділеттілік мәселесі;
- идеалды қоғам мәселесі;
- болашақ мәселесі.
Орыс философиясының алғашқы дәуірі IX – XIII ғасырларды қамтиды. Оның негізгі мәселелері:
- моральдық және адамгершілік ұстанымдар;
- христиандық дінді түсіндіру, оны пұтқа табынушылықпен, байланыстыру;
- мемлекет, құқық, табиғат мәселелері.
        
        ХІХ ғ.-ХХ ғ. басындағы ресейлік мәдениет контекстіндегі орыс философиясы
Жоспары:
* Орыс философиясының мәдени-әлеуметтік контексті мен идеялық
алғы-шарттары.
2. Славянофиндер ...
3. ... ... ... тұғырнамасы.
4. Орыс философтарының (Н.О.Лосскнй, С.Л.Франк, Н.Бердяев) діни
философиялық ізденістері.
5. Күміс ғасырдағы орыс діни ... ... ... ... өзіндік ерекшеліктері мынада: біріншіден, орыс мемлекеті Батыс пен Шығыс өркениеттерінің ... ... орын ... ... орыс ... ... ... және Шығыс мәдениеттерінен кейін қалыптасқан, ал XIX ғасырдан бастап өзі де басқа елдерге ықпал ете бастаған.
Орыс мәдениеті өзі үшін ыңғайлы ... ... ... ... да ... ... да басынан кешірген. Соған қарамастан өзіндік реңі, келбеті бар мәдениетті жасай ... оны не ... не ... ... ... ... қиын.
Үшіншіден, Ресей әруақытта көп ұлтты, көп мәдениетті құрылым, бірақ оларды біріктіретін, бір - біріне етене жақын ... ... де ... ... ... ұзақ ... артта қалушылық пен қуып жетушілікті басынан кешіргендіктен, Ресей бөтен идеялар мен үрдісті тез қабылдауға ғана емес, оны өз жағдайына лайықтап ... ... ... ... сирек қабілеттілікке ие болды.
Бесіншіден, орыс қоғамына әруақытта ... ... ... кенеттен жарылыс жағдайы тән. Мұның бастапқы себептері - өкімет ... ... ... дін мен ... ... ... ... епетейсіз мемлекеттік машинаның үстемдігі. Сондықтан еркіндіктің дамуы үшін маңызды сала - рухани сала болды.
Орыс философиясының дамуында ... ... ... кезеңдер болған.
1 кезең - Ресей философиялық ойлауының қалыптасуы мен дамуы - XI-XVII ... ... - ... ... ... ... - ... ғасырлардың басы.
3 кезең - XIX ғасыр мен XX ғасырдың басындағы философия
4 ... - ... ... орыс ... ... батыста қалыптасқан эмпиризм, рационализм, идеализм сияқты философиялық ... ... тыс ... ... ерекше сипатта дамыған. Сондықтан оның мағыналық жүйесінде батыс адамына түсініксіз кейбір ... де ... ... ... ... ... ... діни ықпалдың, әсіресе православие ықпалының молдығы;
+ философиялық ойлар мен ізденістердің ... ... ... сын, ... өнер ... ... ... яғни орыс ойшылдарының бәрлігі дерлік жеке проблемамен емес, өзекті мәселелердің кешенді ... ... ... және ... ... үлкен маңызы;
+ нақты;
+ көп адамдарға таныстығы.
Орыс философиясының пәнінің негізін қалаған мәселелер:
+ адам мәселелері;
+ ғарыштық (ғарышты біртұтас ... ... ... ... ... пен ... ... Ресейдің өзіндік тарихи даму жолын таңдау мәселесі;
+ билік мәселесі;
+ мемлекет мәселесі;
+ әлеуметтік әділеттілік мәселесі;
+ идеалды қоғам мәселесі;
+ болашақ ... ... ... ... IX - XIII ... қамтиды. Оның негізгі мәселелері:
+ моральдық және адамгершілік ұстанымдар;
+ христиандық дінді түсіндіру, оны пұтқа табынушылықпен, байланыстыру;
+ мемлекет, құқық, табиғат ... ... ... ... ... ... - ... В.Мономах, Климент Смолятич, Филипп Пустынник.
Иларион деген еңбегінде христиандық сенім, оның Ресейдің тарихындағы маңызын жан - ... ... ... ... дүние құдыретінің сәулесін асқақтату және орыс жерінің қоғамдық - ... ... ... ... - құдайлық идеясын дамытады.
Владимир Мономах ізгілік пен зұлымдық, ерлік, адалдық, тұрақтылық сияқты ... ... ... ... ... өмір сүру кодексін ұсынады.
XIII - XVII ғасырларды орыс ... орыс ... ... ... мемлекет құрылымы, таным мәселелері зерттелді. Бұл дәуірде Сергий Радонежский (XIV ғ.), ... (XVI ғ.), ... Грек (1475 - 1556), ... ... ... Нил ... Юрий Крижанич (XVII) сияқты ойшылдар өмір сүрді. Осы уақытта идеясы және шіркеуді жетілдіру, дін мен ... ... ... ... - ... ... ... ғасырда орыс философиясы екі негізгі бағытта дамыған:
- Петр ... ... ... XVIII ... ортасындағы және екінші жартысындағы философия.
Бірінші бағыттағы Феофан Прокопович, В.Н.Гатищев, А.Д.Кантемир дамытты. Олардың философиясы ... - ... ... ... ... ... ойшылдар монархия құрылысының сұрақтары, император билігі, құқығы, соғыс пен бейбітшілік сияқты әлеуметтік - саяси мәселелерге көңіл бөлді.
Материалистік ... М.В. ... ... ... ... ... дәстүрдің негізін қалады. Ол заттардың атомистикалық, корпускулярдық құрылымы туралы гипотеза ұсынды. Өзінің шығармаларында этикаға, мораль, адамгершілік ... көп ... ... болмысты материалистік тұрғыдан негіздеумен қатар әлеуметтік - саяси сұрақтарды қамтыды. Халық билігі үшін күресіп, ... ... ... ... ... түсіндіретін, ақтайтын озық идеялар ұсынды.
XIX ғасырда декабристер, анархистер, революциялық демократтар, теологиялық, атеистік, ғарыштық қозғалыстар кеңінен өріс алды.
Декабристердің философиялық көзқарастары ... ... ... ... ... шығармашылығында көрініс тапты.
Декабристер философиясы әлеуметтік саяси мәселелерге көңіл бөлді. Оның өзекті идеялары ... ... ... приоритеті;
- Ресей үшін құқықтық құрылымның қажеттілігі;
- крепостнойлық құқықтың жойылуы, жердің оның шын иесіне берілуі;
- адамның жеке бостандығы.
П.Я ... ... ... ... ... Оны адам және ... философиясы қызықтырды.
Чаадаевтың пікірінше, адам - материалдық және рухани субстанцияның бірлігі. Адам өзін тек ұжымда ғана адам ... ... ... Туғанынан өмірінің соңына дейін ұжымда өмір сүретін ... адам онда ... ... өсіп жетіледі. Ұжымдық өмір - адамның басқа тіршілік иелерінен ең негізгі айырмашылығы. ... ... ... эгоизмнің барлық түріне қарсы шықты.
Ойшылдың пікірінше, тарихи процесс құдайдың көріп келдігіне сүйенеді. ... ... ... ... - христиандық дін.
Христиандық дін - тарихтың өзегі, ... ... ... ... ... ... тағдыры туралы сөз қозғайды. Оның пікірінше, Ресей әлемдік тарихи процестен қол үзіп, сыртта қалды. Бұл, әрине, жақсы үрдіс емес. Батыс ... ... ... ... ... сонымен қатар, өзіндік тарихи дәстүрі мен ерекшеліктерін сақтау арқылы Ресей бүкіл адамзаттық өркениеттен ... орын алуы ... ... ... пен ... ... мен ... әсер етеді. Ойшыл Ресейдегі орталық биліктің диктатын, крепостнойлық құқықтың болуын, патша өкіметінің шектен тыс деспоттық сипатын ұшы - ... жоқ ... ... ... түсіндіруге болады деп ойлады.
Ресейдің тарихи жолын таңдауы мәселесімен батысшылдар мен славяншылдар айналысты.
Батысшылдар өкілі - А.И.Герцен, ... ... ... ... ... ... өркениеттен тыс Ресейдің өзіндік жолы жоқ. Ресей әлемдік өркениеттің даму қарқынына ілесе алмай артта қалған.
Ресей үшін батыс құндылықтарын ... ... ... елге ... өте ... сол ... батыс философиясындағы материализм, эмпиризм дәстүрлерін меңгеріп, оны орыс философиясына енгізуге тырысты. 1848 жылы Европа елдеріндегі революцияның ықпалымен ... екі ... ... ... орта ... - ... В.Л.Боткин, Г.Н.Грановский, К.Д.Кавелин және революциялық демократтар - В.Г.Белинский, А.И.Герцен, ... ... ... ... ... ... ... И.В.Киреевский, Ю.Ф. Самарин, А.Н:Островский, К.С. және И.С.Аксаковтар жатады.
Славяншылдардың пікірінше, Ресейдің тарихи болмысының негізін православие мен қауымдық өмір салты құрайды. Орыс ... ... ділі ... батыс адамдарына мүлдем ұқсамайды. Орыстар әулиелікті, соборлылықты, діншілдік, ұжымшылдықты құрметтейді, оларға батыстық эгоизм мен бәсекешілдік мүлдем ... ... ... ... ... - монархиялық діни философия дамыды. Оның негізгі мақсаты - сол ... ... ... және ... ... ... қалу және оған ... топтарды сынау. Идеялық кредосы - православие, ... ... және ... Осы құндылықтарды дәріптеу және негіздеу - Н.Ф. Федоров және К.Н.Леонтьевтің ... ... ... ... әлем ... Табиғат, Құдай, Адам бір - бірімен ерік және ақылдың күшімен өзара байланысқан біртұтастық. Олар бір - ... әсер ... ... алмасады.
Адам өмірі қысқа, өлім - үлкен қасірет. Адам баласы осы үлкен кесепатты, яғни ... жеңу үшін ... ... Федоров осындай болашаққа сенді. Оның ойынша, ғылым мен техниканың дамуы арқасында адам өз өмірін ұзарта алады, немесе қайтадан тіріле ... ... ... ... ... өзі сыйлаған. Н.Федоров адамдардың арасындағы дөрекілікке, жауласушылыққа қарсы шықты. Адамгершіліктің жоғары ұстанымдарын игеруге шақырды. Барлық ... ... ... бұлжытпай орындауы, олардың бәрін бақытты етеді деп ойлады.
Н.Федоров өзінің ілімін өз өмірінен бөліп қарамайды, өте жұпыны қарапайым өмір сүрді, кез ... ... күнә деп ... ... мен ... да ... ... болғаннан кейін оның шәкірттері еңбектерінің таңдамалы бөліктерін ... ... ... шығарған.
Орыс философиясының діни бағытының тағы да бір көрнекті өкілі - ... ... орыс ... ... ... ... ... Ресейде дами бастаған капиталистік қатынастарды сынап, Ресей оқшауланған ... - ... ... ... ... деп ... ... процесті адам өмірімен салыстырған. Адам өмірі сияқты оның да туу, даму,өркендеу және құрдымға кету кезеңдері болады. Мемлекеттің сақталуының кепілі - ішкі ... ... ... ... ... - күш пен ... құлдықтың болуы.
Леонтьевтің пікірінше, адамдар арасындағы теңсіздік Құдайдың тілегі, сондықтан ол табиғи және орынды.
Орыстың атақты жазушылары Ф.М.Достоевский мен ... діни ... ... (1821-1881) Ресейдің болашағын капитализм және социализммен байланыстырған жоқ, Ресей өзінің дамуында ұлттық негізге, яғни дәстүр мен салтқа сүйенуі қажет. Адамның да, ... де ... дін ... роль ... Адамның рухани дамуы дінге негізделген. Ф.М.Достоевский адам өмірінің екі вариантын ұсынған. Біріншісі - адам абсолютті ... ... ... ... ... да ... ... ойына не келсе, соны істеп, өзін Құдайдай сезінеді. Ойшылдың пікірінше, бұл өте қауіпті жол. Ол ... ... де, ... ... төндіреді.
Екіншісі - барлық іс - әрекетінде, бастауларында, Құдайға сену, оған ... Бұл ... ... жол, ... жол, оны ... жол.
Л.Н.Толстой (1828-1910) өзіндік ерекшелігі бар діни - философиялық ілімде жасады.
Толстойшылдықтың ... ... ... діни ... ... ұшырап, жойылуы қажет.
- дін қарапайым, әлі әркімге түсінікті болуы керек;
- құдай, дін - бұл игілік, ... ақыл және ... ... мәні - өзін өзі жетілдіру;
- жер бетіндегі негізгі зұлымдық - өлім және күш қолдану;
- кез келген мәселені шешудің негізгі ... ... күш ... бас тарту;
- адамның тәртібінің негізі - зұлымдыққа қарсы болмау;
- ... - күш ... ... оны ... ... ... ... - діни көзқарастары үшін Л.Н.Толстой анафемаға, яғни шіркеуден аластатуға ұшыраған.
Орыс философиясының революциялық - ... ... ... ... - ... ... - ... М.А.Бакунин, П.Л.Лавров, Л.И.Ткачев, анархист П.Кропоткин, марксист Г.В.Плеханов.
Бұлардың бәрінің ортақ сипаты - көзқарастарының ... - ... ... ... бәрі сол уақытта қоғамдық - саяси тәртіпке қарсы болды, бірақ Ресейдің болашағы туралы әр түрлі ... ... ... ... Ресейге қайта оралуды ұсынды, яғни жеке еркіндік пен ... ... ... ... деп есептеді.
Халықшылдар капитализмді басып өтіп, тікелей социализмге өтуді ұсынды. Бұл үшін барлық тәсілдерді, тіпті террорды да пайдалану қажеттігін ескертті.
Анархистер мемлекетті ... ... емес ... ... ... ... болашағын қоғамдық меншікке негізделген социализммен байланыстырды.
XIX ғасырдың философиялық дамуы либералды бағытпен аяқталады. Оның көрнекті ... ... ... ... ... идеялары:
- бүкіл бірлік идеясы - материалдық және рухани болмыстың ... мен ... адам ... ... қыры ... оның ... ... - құқық, жоғарғы деңгейі - сүйіспеншілік;
- барлық ұрпақтардың өзара байланысына негізделген прогресс идеясы;
- ... ... ... Құдай идеясы;
- өмір жолы құдай, адамгерішілік, игілік құндылықтарына құрылған ;
- жалпы ... ... - ... ... ... - ... Рим), (1 Петр ... және (Пушкин мен декабристер рухы) идеяларынан құралған біртұтас орыс ... XIX ... ... және XX ... ... діни, ғарыштық, жаратылыстану - ғылыми, кеңестік және шетелдік орыс философиясы сияқты көрнекті бағыттар дамыды.
XX ғасырдың 90 жылдары мен XX ... 10 ... ... орыс мәдениетінің деп бағалайды. Бұл уақытта орыс әдебиеті, ... ... ... қарқынмен өрістеген. Осы уақыттағы діни философияның өкілдері - С.Н.Булгаков, ... ... ... ... (1871-1944) барлық христиан шіркеулерін біріктіретін шіркеу құруды ... ... ... ... оны ... Ресейге жарамайтынын ескертті. Қоғамдық прогресс пен әлеуметтік идеал мәселелерін діни - метафизикалық жолмен табуға болады деп есептеп, В.С.Соловьевтің ... ... ... бет ... жасады.
Л.А.Флоренский әлемнің бірлігін мойындаған, софиология ілімін жасады. София - ғарыш болмысының ... мен ... ... тірі ... деп ... ... ... бірі - барлығында өмір сүреді деп пікір қорытқан.
Жаратылыстану - ... ... ... ... ... ... ... өрбіді.
Материалистік бағыттың өкілдері - Сеченов, Менделеев, Тимирязев болмысты ... ... ... ... ... зерттейді.
Мечников және Ковалевский қоғамның дамуында географиялық, климаттық, экономикалық факторлардың рөлін анықтауға көңіл бөлді.
XX ... 20 ... ... 90 ... ... кеңес дәуіріндегі орыс философиясы дамыды. Оның маңызды үш кезеңін атап өтуге болады.
- 1917 - 30 жылдары ресми ... ... ... мен ... ... ... ... пікір - талас дәуірі;
- 30 - 50 ... - ... ... ... ... ... 50 - 80 жылдары - кеңес философиясының дербес дами бастау уақыты. Осы тарихи дәуірде кеңес орыс ... ... ... ... идеалдық, мәдениет, философиялық әдістер мәселесімен айналысты.
Н.И.Бухарин психика, сана мәселесімен, А.Богданов , яғни ... ... ... ... тарих, А.Гумилев тарих, этногенез, М.Мамардавшвили мораль, адамгершілік, Б.Лотман қоғам, философия, тарих мәселелерімен айналысты.
Шетелдерде орыс философиясын П.С.Мережковский (1864-1941), ... ... ... ... ... ... ... экзистенциалдық - діни сипаттағы философияны өрбітіп, еркіндік, ... ... ... ... өз ... ... ... тағдырына көңіл бөліп, орыс идеясын ұсынды. Ресей батысқа да, шығысқа да ұқсамайтын өзіндік ерекшелігі бар ... ... осы ... арасын жақындастыратын ерекше миссияны орындауы тиіс деп есептеді.
Питирим Сорокин - АҚШ-та өмір сүрген орыс философы. Адам мен ... ... жан - ... ... ... ... әлемі үшін аса маңызды болып есептелінген стратификация және әлеуметтік мобилділік теориясын жасады.
Стратификация - ... ... ... ықпалына байланысты қоғамның жікке бөлінуі. Қоғамның тұрақтылығының бастапқы кепілі - халықтың әлеуметтік ... яғни бір ... ... ... өту ...

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Философия (лекциялар)150 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
PR-дың қалыптасу тарихы және дамуы16 бет
Дүние жүзінің аймақтарында мұнай тасымалдаудан туындайтын мәселелер3 бет
Ортақ отан - Қазақстан6 бет
Ресей - Грузия қатынасы48 бет
Ресей менеджментінің қағидалары4 бет
Ресей Федерациясының Орталық Азиядағы геостратегиясы (1991-2009)142 бет
Ресей-Грузия қатынасының шиеленісуі70 бет
Телекоммуникациялық жүйе болашақ біріңғай ақпараттық кеңістік бизнес-субъектісінің прототипі негізінде6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь