Экстремальды жағдайлар кезіндегі халықтың іс әрекеті

Жоспары

1. Табиғи және техногенді сипаттағы ТЖ халықтың іс әрекеті.
2. Ланкестік акт кезіндегі халықтың іс әрекеті
Табиғи және техногенді сипаттағы ТЖ халықтың іс әрекеті. Жер сілкінуіне дейін: Жағдайды көз алдыңызға елестетіңіз: қатты жер сілкінісі болған кезде егер сіз жұмыста, үйде, ал балаларыңыз сол кезде мектепте немесе балалар бақшасында болса? Өзіңіз бен отбасы мүшелерінің осындай жағдай бола қалған кезде жете зерттеңіз: тығылу үшін ең қауіпсіз жер қайда, жер сілкінісі біткеннен кейін қай жерде кездескен дұрыс т.б. Сіздің алдын-ала құрған «сценариіңіз» апат болған жағдайда көмекке келеді.
Алдын-ала дайын болыңыз:
• Рюкзак немесе сөмкеңізді құжаттар;
• Үш күнге жететін тамақ пен су;
• Алғашқы медициналық дәріханасы мен медикаменттер;
• Жылжымалы электр фонары мен сіріңке;
• Жылы киім мен аяқ киім.

Алғашқы жер сілкінісі кезінде :

• Есте сақтаңыз: жер сілкінісі басталған кезде үрейленбеңіз және
басқалардың да үрейленуіне жол бармеңіз;
• Газ, су және жарықты сөндіріңіз;
• Жер сілкіну төменгі баллмен жай болса, онда қорықпаңыз, сол
жерде тұрыңыз, яғни күтіңіз.

Егер күшті жер сілкінісі болған кезде сіз үйдің ішінде болсаңыз (дүмпу күші бес және одан жоғары болса):
• Екінші және одан да жоғары қабатта болсаңыз ол жерден ешқайда кетпеңіз;
• Ішкі қабырғаның қауіпсіз жеріне, бұрышқа, есіктің жақтауына, ваннаға жатыңыз;
• Кереуеттің, столдың астына кіріңіз, себебі бұлар сізді құлайтын заттар мен сынықтардан қорғайды. Өзіңізді ауыр жиһаздар мен терезелерден аулақ ұстаңыз;
• Лифтіні пайдаланбаңыз.

Егер көшеде болсыңыз:
• Ғимараттар мен электр желілерінен алшақ, ашық алаңда тұрыңыз, үзілген электр желілерінен алшақ тұрыңыз;
• Ғимараттың алдың кесіп өтпеңіз және оған кірмеңіз.

Егер автокөліктің ішінде болсаңыз:
• Ашық алаңда қалыңыз жер сілкінісі біткенше көлік ішінде болыңыз

Есте болсын. Жер сілкінісі кезінде жер жарылып, адам өлімі сирек кездеседі. Жер сілкінісі кезінде мынадай жағдайларда бақытсыздық орын алады:
• Ғимараттардың кейбір бөліктерінің қирауы;
• Сынған терезелердің құлауы;
• Үзілген электр желілері;
• Пәтердегі ауыр заттардың құлауы;
• Өрт;
• Үрей кезінде бақылаусыз қалған адамдардың мінез-құлқы.
Егер сіз алдын-ала қауіпсіздік шараларын сақтасаңыз, құрбан болу саны аз болары сөзсіз.

Жер сілкінісен кейін:
• Қажет адамдарға алғашқы жәрдем көмегін көрсетіңіз;
• Зардап шеккендерді үйіндіден шығаруға көмектесіңіз;
• Радиоқабылдағышты қосыңыз;
• Суды, газды, жарықты мүмкіндік болса өшіріңіз;
• Ашық отты пайдаланбаңыз;
• Өте сақ болыңыз, ғимаратты тез арада босатыңыз, яғни басқа жаққа барыңыз.

Назар аударыңыздар!
Радио үнемі қосулы тұрсын!
Төтенше жағдайлар қызметінің дабылын тыңдаңыздар!

Өрт
• Отпен жұмыс істегенде абай болуға;
• Балалардың отпен жұмыс істеген кездегі қырсыздығына;
• Қоқысты үйге, аулаға, орманды жерлерде өртеуге;
• Автокөліктен шыққан жалынға;
• Күн күркірегендегі найзағайларға;
• Майланған материалдың үйкелісіне;
• Күн сәулесінің әйнектен өткен нүктесі.

Өрт елді-мекендегі ғимараттар, ағаш көпірлер, электр желілері мен ағаш бағаналардағы байланыс, мұнай өнімдері қоймаларында және басқа материалдар мен адамдар, ауылшаруашылық малдары өртке шалдығуы мүмкін. Орман алқабындағы шөптерден, бұталардан, ағаш түбіртектерінен, шырпылардан өрт шалады. Ауа-райы құрғақ болған жылдары жоғарғы өрт желдің есебінен ағаштардың ұшар басынан қоқан жапырақты ағаштарын өрт шалады. Төменгі өрт тарау жылдамдығы минутына 0,1-ден 3 метрге дейін, ал жоғарғы өрт желдің бағытына қарай 100 метрге дейін жетеді.
Торф пен ағаштардың тамыры жанғанда жер асты өрті жан-жаққа тарайды.
Торф өзінен-өзі ауасыз суда да жана береді.

Орманда жүргенде есіңізде болсын:
• Қоқыс пен оттықты тастамаңыз;
• Отты таратпаңыз және қоқысты өртке қауіпті жерлерде жақпаңыз;
• Абай болыңыз! Отты таза алаңда жағыңыз;
• Дем алған жерден кетерде отқа су құйып немесе топырақпен жауып, толық өшіріп кетіңіз;
• Орманда майланған немесе бензин сіңіп қалған маталарды қалдырмаңыз;
• Бөтелкенің жәшігі мен сынған бөтелкелерді қалдырмаңыз. Күн сәулесі түсіп өртке айналуы мүмкін;
• Жаңа басталған өртті сумен, ағаштың жапырақты бұтақтарымен және топырақ тастау арқылы өшіріңіз.
        
        Экстремальды  жағдайлар кезіндегі халықтың іс әрекеті
Жоспары
* Табиғи және ... ... ТЖ ... іс ...
* ... акт ... ... іс әрекеті
Табиғи және техногенді сипаттағы ТЖ халықтың іс әрекеті. Жер сілкінуіне дейін: Жағдайды көз алдыңызға елестетіңіз: ... жер ... ... ... егер сіз жұмыста, үйде, ал балаларыңыз сол кезде ... ... ... ... болса? Өзіңіз бен отбасы мүшелерінің осындай жағдай бола қалған кезде жете зерттеңіз: тығылу үшін ең қауіпсіз жер ... жер ... ... кейін қай жерде кездескен дұрыс т.б. Сіздің алдын-ала құрған апат ... ... ... ... ... ... Рюкзак немесе сөмкеңізді құжаттар;
* Үш күнге жететін тамақ пен су;
* Алғашқы медициналық ... мен ... ... ... ... мен ... Жылы киім мен аяқ киім.
3314700195580457200195580
537210010541046863001054104114800105410262890010541020574001054101257300105410
Алғашқы жер сілкінісі кезінде :
492442578105
* Есте сақтаңыз: жер сілкінісі басталған ... ... және ... да үрейленуіне жол бармеңіз;
* 491490023495Газ, су және жарықты ... Жер ... ... ... жай ... онда ... сол ... тұрыңыз, яғни күтіңіз.
Егер күшті жер сілкінісі болған кезде сіз үйдің ішінде болсаңыз (дүмпу күші бес және одан ... ... ... және одан да ... ... ... ол жерден ешқайда кетпеңіз;
* Ішкі қабырғаның қауіпсіз жеріне, бұрышқа, есіктің жақтауына, ваннаға жатыңыз;
* Кереуеттің, столдың астына ... ... ... ... ... ... мен сынықтардан қорғайды. Өзіңізді ауыр жиһаздар мен терезелерден аулақ ұстаңыз;
* Лифтіні пайдаланбаңыз.
194310013208028575001320801143000132080342900132080
Егер көшеде болсыңыз:
* Ғимараттар мен электр ... ... ашық ... ... ... ... ... алшақ тұрыңыз;
* Ғимараттың алдың кесіп өтпеңіз және оған кірмеңіз.
Егер автокөліктің ... ... Ашық ... ... жер сілкінісі біткенше көлік ішінде болыңыз
Есте болсын. Жер сілкінісі ... жер ... адам ... ... ... Жер ... кезінде мынадай жағдайларда бақытсыздық орын алады:
* Ғимараттардың кейбір бөліктерінің қирауы;
* Сынған терезелердің құлауы;
* Үзілген электр ... ... ауыр ... құлауы;
* 4381500133985Өрт;
* Үрей кезінде бақылаусыз қалған адамдардың мінез-құлқы.
Егер сіз ... ... ... ... құрбан болу саны аз болары сөзсіз.
Жер сілкінісен кейін:
* Қажет адамдарға алғашқы жәрдем көмегін көрсетіңіз;
* Зардап шеккендерді ... ... ... ... қосыңыз;
* Суды, газды, жарықты мүмкіндік болса өшіріңіз;
* Ашық отты пайдаланбаңыз;
* Өте сақ болыңыз, ғимаратты тез арада ... яғни ... ... ... аударыңыздар!
Радио үнемі қосулы тұрсын!
Төтенше жағдайлар қызметінің дабылын тыңдаңыздар!
4572000102235
Өрт
* Отпен жұмыс істегенде абай ... ... ... ... ... ... ...
* 4600575128270Қоқысты үйге, аулаға, орманды жерлерде өртеуге;
* Автокөліктен шыққан жалынға;
* Күн күркірегендегі найзағайларға;
* Майланған ... ... Күн ... ... ... ... елді-мекендегі ғимараттар, ағаш көпірлер, электр желілері мен ағаш бағаналардағы байланыс, мұнай өнімдері қоймаларында және басқа материалдар мен адамдар, ... ... ... ... ... ... ... шөптерден, бұталардан, ағаш түбіртектерінен, шырпылардан өрт шалады. Ауа-райы құрғақ болған жылдары жоғарғы өрт желдің есебінен ағаштардың ұшар ... ... ... ... өрт ... ... өрт ... жылдамдығы минутына 0,1-ден 3 метрге дейін, ал жоғарғы өрт желдің бағытына қарай 100 метрге дейін жетеді.
Торф пен ... ... ... жер асты өрті ... ... ... ... суда да жана береді.
Орманда жүргенде есіңізде болсын:
* Қоқыс пен ... ... Отты ... және қоқысты өртке қауіпті жерлерде жақпаңыз;
* Абай болыңыз! Отты таза алаңда жағыңыз;
* Дем алған жерден кетерде отқа су ... ... ... жауып, толық өшіріп кетіңіз;
* Орманда майланған немесе бензин ... ... ... ... ... ... мен ... бөтелкелерді қалдырмаңыз. Күн сәулесі түсіп өртке айналуы мүмкін;
* Жаңа басталған өртті сумен, ағаштың жапырақты бұтақтарымен және топырақ тастау ... ... ... ... ... ... алдын-ала жол салу шаралары жүргізіледі. Орманның ішінен ағашы кесіліп ... жол ... және тас ... ... ені 5-10 м, ал ... ... орманда 50 м-ге дейін. Елді-мекендерде су көздері мен тоғандар 30 куб метр 1 га ... ... ... ... ... елді-мекендерде тоғандарды уақытылы тазалау, су толтырып қою 1м-ден жоғары орман ағаштарына 10 л су есебімен, құдықтар мен ... ... - ... ... ... алу ... респираторлар мен басқа да жабдықтармен қамтамасыз ету және құрғақшылық уақытта ... ... ... ... көлікпен). Егер сіз орман алқабында немесе торфқа жақын жерде, өртке ... ... ... өз ... өртті сөндіруге, әліңіз жетпесе, өрт болып жатқан қауіпті аймақтан шығу керектігін ескертіңіз. Жолға, алаңға, өзеннің жағасы мен судың айналасына, ... ... ... ... аймақтан тез өрт қимылының бағытына перпендикуляр шығыңыз. Егер мүмкін болмаған жағдайда суға ... ... су ... жамылыңыз. Өрт болған жерден шыққаннан кейін тұрған жері өрттің көлемі туралы мекен-жайдың әкімшілігі мен орман ... өрт ... ... хабарлау қажет. Өртті сөндіруді ұйымдастыру керек. Төменгі өртті су ... ... ... аяқпен тастап өшіру керек. Торфтағы өртті ыстық торфты аударып, су құю арқылы өшіру керек.
Қар көшкіні, опырылып құлау
Қар көшкіні - тау ... ... ... ... құлауы. Қазақстанда қар көшкіні - Шығыс Тянь-Шань, Алтай, Іле және Жоңғар Алатауы үстінде қардың көп ... және ... ... ... ... Қар көшкіні наурыз, сәуір айларында жиілейді және тауда қар көп жауғаннан ... ... 50% -дан ... қар көшкіні халыққа және шаруашылық объектілеріне қауіп-қатерін тигізеді. Қар көшкінінің қимылы 1 шаршы метр жерден бірнеше жүз тоннаға ... ... ... ... Қазақстанда қар көшкіні барлық таулы аудандарды қамтығын, бұл мөлшерден көп жауған ... ... қар ... ... - ... ал таулы аудандарда қазан-мамыр айларында болады. Қар көшкінінің ... ... ... қар ... ... жер ... қар 20-30 см ... Қыс мерзімінде бірнеше күн суытқанда немесе жылып кеткенде;
* Қардың үстінен жаңбыр жауғанда;
* Қатты жел тұрып, қар ...
* тау ... ... ... 30-60 см болғанда;
* Қардың отыруы мен күп болып көтерілуі тау ... ... қар ... ...
* ... ... көшкінінің екпіні ұрса!
* Тауға шығарда қауіпті қар көшкіні болатын картамен танысып, мамандармен ақылдасу керек, бұқаралық ақпарат құралдарын үнемі ... ... ... ... ... ... ... қар жауғаннан кейін 2-3 күн тауға шықпай тұру керек, не қар көшкіні болып кетсін немесе қар отыруы керек. Қар ... ... ... ... кейін тауға шықпау керек;
* Бұл уақытта егер сіз тауда болсаңыз, бірден тік құздарға шықпаңыз, бұталар мен ағаштар жоқ ... ... тек қана ... ... ... аяқ ... жүру ... Көктем айларының екінші жартысында әсіресе қар болғанда және тау баурайынан ... ... ... сақ ... ... ... көріп тұрған жерге дейін қозғау керек, тұман болса қар көшкіні күшейеді деген сөз;
* Қардың еруі мен ... ... ... ... соңы мен ... ... ... басына шығуға немесе ескертілген қар көшкіні болады-ау деген жерге бармау керек;
* Қар ... ... ... Қар шығуға болмайды. Аяқтың астында қар отырса, шықырлаған дыбыс шықса қайтыңыз;
* Егер қар ... ... ... ... ... ... сақтық үшін қардың шеткі ұшын басып көру керек.
* Таудың басына, баурайына бақылаушы қою керек;
* Киімдерді шешу, рюкзактың ... ... Тау ... ... ... ... ... барып түнегенде екі жақтан қар көшкінін байқау керек. Қар көшкіні болады-ау деген жерлерге (тау бөктерінде қар қалың жатқан жерде) ... ... ... ... ... Егер сіз қар көшкікіне тап болсаңыз тез арада рюкзактан шаңғыны алыңыз ол сіздің ... ... ... Қар ... ... бар ... ... шет жағына шығуға тырысу керек немесе көшкіннің үстінде қалуға болмаса ағаш, бұтақтардан ... ... ... Қар ... ... ... ... ауыз бен мұрынды шарф пен шапкамен жауып алу керек. Тізені бүгіп алу керек.
* Қар көшкіні тоқтасымен көшкіннен шығуға ... ... , ... тез ... алу үшін ... ... Қардың астында қалып айқайлаудың пайдасы жооқ, себебі дыбыс қардың астынан өте жай ... ... ... ... ... беріңіз.
* Қажет болса, қолдан тыныс алдыру керек, жүрекке жабық уқалау жасау (массаж), коореин салдыру керек.
* Егер ... ... ... өз ... ... ... ... бере алмаса онда құтқару отрядын шақыру қажет.
Опырылу - ауыр күштің әсерінен өз ... ... ... ... ... ... - тау жынастарының опырылып құлауы мен құрғақ жартастардың үйінді болуы.
Опырылу Қазақстанның барлық таулы ... ... Оның ... ... мен ... ... сулы болуы және жерасты сулары, жер сілкінісі, сонымен қатар адамдардың шаруашылық қызметі әсер етеді.Ондай жерлерге ... ... ... ... ... Іле ... Үлкен Алматы және басқалар. Соңғы жылдары Қазақстан тауларында техногендік ауыр салмаққа байланысты опырылып құлау ... ... ... ... ... ... ... Жаңбырдың көп жаууына байланысты, қардың интенсивті түрде жедел еруіне байланысты, грунттардың көп мөлшерде сулануына әкеліп соқтырады.
* Тау беткейлеріндегі бос әрі беті ... және ... ... ... ... ... Тік жарға шығатын жерлердегі сызықтары, желге мүжілген тау жыныстары.
Опырылу аймақтарындағы табиғи қауіпсіздік шаралары:
* Бұқаралық ақпарат құралдары хабарларының таудағы ... ... ... ... Тік ... бірден бұрылысы сызығы бар құлайды-ау деген жерлерге ... ... тік ... ... ...
* ... жерларден бір-бірлеп тез, әрі айқай- шусыз өту
* Тік ... тас ... ... ... тұру ... ... ... жабу керек.
Тау баурайындағы дачада жұмыс істейтіндерге кеңес:
* Үй құрылысын, сарай салғанда биік жерден, яғни тау жағынан бастау керек.
* Су ... ... ... жүргізу
* Үйдің айналасын таспен толтыру, суда жақсы көретін ағаштар, бұта, өсімдіктер отырғызу
Есіңізде болсын! Дача учаскесін көп суғару жер қыртыстарының ... ... ... адамның негізгі парызы Сел жүргенде, көшкін жүргенде үнемі теледидар мен ... ... ... құлақ түре жүріңіз. Қазгидрометорталығы бұқаралық ақпарат орталығы арқылы қар көшкіні мен сел тасқындаының қауіп-қатері туралы тұрақты алдын-ала ... ... ... ... ... шығуға қатаң тиым салынады.
Су тасқын, сел. Су тасқынының негізгі үш себебі бар: жаңбырдың өте көп жаууы, қардың тез еруі мен ... ... ... ... ... ... ... ұруы, өзенге судың көп құйылуы. Әсіресе қар еруі ұзаққа созылғанда өте қауіпті.
Елді ... су ... ... ... қауіпсіздік дайындығын жүргізі керек. Жергілікті елдің топографиясын, климаттық ерекшеліктерін және тарихын біле отырып, су тасқынының қалай болатынын дәлдікпен білу ... ... ... су ... ... 10-20 жылда бір рет, үлкен су тасқыны 20-25 жылда бір рет, одан да үлкен бүкіл ... ... 50-100 ... бір рет және 100-200 ... бір рет, ... ... ... үлкен апаттар болуы мүмкін.
Гидрологиялық алдын-ала бақылаудың мынадай жүйесі бар:
* Қысқа мерзімдік (10-12 ... Ұзақ ... (2-3 айға ... Өте ұзақ ... (3 ... ... ... облыстардың тұрғындары жақын уақытта не болатынына қызығушылық білдіріп жүруі керек. Жеке адамның алдан-ала қауіпсіздік шаралары:
* алғашқы толқынның әсерінен құлатқанда;
* ... ... ... ... ... ... болуы (мүмкіндігінше екі қайық- біреуі кәдімгі, екіншісі-жел үрлеп толтырылған);
* жергілікті елді-мекендердің ... ... ... ... ... ... болғанда хабарласу түрін білу.
Су тасқыны кезінде:
* үйдегі газды, суды, жарықты сөндіру,пештегі ... ... отты ... ... ... ... үйдің төбесіне немесе жоғары қабатқа шығару;
* бірінші қабаттағы есік пен терезелерді тақтаймен ... ... ... ... мал тұратын сарайдағы есіктердің ілгішін ашып тастау.
Кездейсоқ су тасқанында өзіңізбен ... жылы ... ... су ... ... ... тамақ және т.б. керекті нәрселерді алып, рельфтің ең биік жеріне ... ол ... ... су ... Егер ол болмаса, қайық және т.б. дайындау қажет.
Су ... ... ... сымдарынан, зақымданған газ магистралдан сақ болу қажет. Үйге кірер алдында, су тасқынынан зақымданбағандығын байқау қажет. Судан ... ... ... ... ... ... - ... аймақтарда болатын қардың, тастың көшкіні. Бұл құбылыс көбіне көлдерде судың толуынан, мұздардың еруінен болады. Қар мен мұз еріп, олар төмен ... ... ... ... 10-20 ... дейін (кей жағдайларда 40-50 метрге дейін), ағу жылдамдығы 3-5 м/с. Көшкіннің астында ... тірі ... ... емес, сондықтан абай болу қажет.
Республикамызда қауіпті 300 орын тіркеуге алынған, ол жерлерде 600-ден көп әртүрлі жағдайлар ... Қар ... ... ... 80%, мұз ... 15% және қар еруі мен жер сілкінісінен 5% ... ... ең ... ... ... ... Жоңғар, Талас, Іле Алатауы, сондай-ақ Қаратау, Кетмен, Тарбағатай таулары саналады.
Көшкін қаупі бар кезең - Қазақстанның таулы ... күн ... ... ... ... ... ... болу белгілері
* Көшкін қаупі бар аймақтары жаңбырдың үздіксіз жауу;
* Көшкін қаупі бар аймақтарында күннің жылуы;
* Көлде деңгейінің күрт ... ... ... жағында шұңқыр пайда болуы;
* Жер сілкінісі.
Көшкіннің жақындау қаупі және ... ... ... ... ... тоқтап не болмаса күрт азайып кетуі;
* Көшкінге ... ... ... ... ... ... пайда болуы;
* Көшкін алып келген тастардың соққысынан болған қозғалыстар;
* Көшкін соққысынан болған шаңды бұлттардың пайда болуы;
* ... ... ... ... ... алдындағы себептер.
Көшкін қаупі бар аймақтарда қауіпсіздік шараларын сақтау.
* таулы ... ... ... ... ... тыңдаңыз;
* Қатерлі аймақта тоқтаусыз жаңбыр жауса, ол жерден тез арада кетуге тырысыңыз;
* Келе жатқан ... ... 50-60 м ... Тау шеттеріне және көшкін ағатын аймаққа тоқтамаңыз;
* Қауіпті ... ... ... ... 20-30 м ... ... бар ... тынығуға бармаңыз, көлдің жағысына лагер палаткасын тікпеңіз:
* Көшкін ... ... ... ... ... ... ... кетуге тырысыңыз;
* Көшкін өткеннен кейін ол жерге түспеңіз, себебі ол жерде тағы да көшкін қаупі ... ... ... ... қауіпсіздік шараларын сақтаңыз;
* Теңіздің мұз жағында болу, қауіп төнген жағдайда дауыл тллқыны болмағанда ауа температурасының жағымсыз ... ... ... ... бойымен, жылжып жүрген үлкен мұздың немесе қар көшкіні үстімен жүрмеңіз;
Дауыл, құйын. Дауыл - ең көп ... ... ... бірі. Әсіресе, бұл жел, мұзда, теңізде, тауда өте қауіпті. Кез келген қатты жел қыста дауылмен, жазда шаңды, құмды ... ... Егер ашық ... жел ... ... тез ... тығылу қажет.
Жазық немесе құрлық далада - жерге жатып, тастан, қалың қамыстардан ұстап алу қажет. Киімнің алдың ... ... алу ... шаң мен ... сақтану үшін, орап алу қажет. Өзімен бірге фляга су алып алу қажет.
Тауда - болған жағдайда, шың ... ... ... ... абзал. Қауіпсіз орындарда тығылу - ну орманда, үлкен қорғандардың артына жасырыну қажет. Сонымен қатар, тасты және ... ... алыс жүру ... - өте ... ... ... 100 м/с ... жетеді, ең тез жылдамдығы 30-40 км/сағ. Құйынмен бірге аспанға ұшқан шыбықтар, майда тастар және т.б. ... ұшуы ... ... ... ... ... ол кіші ... келеді, сондықтан оған кез болмау мүмкіншіліктері бар. Тек қана ... ... және ... ... ... бағытта жүру қажет. Құйынға кезіккен жағдайда кез келген жерге қадалған заттан ұстап, бетті, әсіресе, көзді қолмен не болмаса ... жабу ... Егер ... ... ... ... болжамшылардан естісеңіз, үйдің ауласындағы барлық заттарды жерге қағып, қатайтып қою ... ... бұл ... аз үй соғуға қажетті заттарға: татқтайша, фанерлерді, шифрларды ұшырып алып кетпейтіндей етіп байлау қажет. Бұл заттарды ... ... ... ... қою қажет. Оларды сарайларға тығып, ұшып кетпейтіндей орында орналастру қажет. Жел тұратын бетке қарап тұрған терезені ... ... ... ... ... ала электр құралдарын сөндіріңіз, керосин шамын алыңыз. Сонымен қатар, құрғақ таменқ ішпес үшін, ... ... газ ... ... ... артығымен тамақ, су, ал қас кезінде көбірек отын жинап қойыңыз.
Дауыл, құйын құйын жақындап келе жатқаннан, ... ... ... ... ... ... ... погребті паналаңыз (төсенгеш, жылы киім, су, тамақ, шырақ, міндеттті түрде күрек пен балта алыңыз).
АБАЙЛАҢЫЗ: ... ... ... бақытсыздыққа көбіне балалар, мастар мен қатар денсаулығы дұрыс және жүзуді ... ... де ... ... ... ... жасамау керек:
* белгі қойылған жерден аспаңдар!
* рұқсат етілмеген жерде шомылмаңдар;
* балалар шомылғанда қараусыз қалдырмаңдар;
* шомылғанда камера, доп, тақталарды пайдаланбаңыздар;
* суда ... ... ... ... көтермеңдер;
* өтіп жатқан кеме, катер мен қайықтардан секірмеңіздер;
* таныс емес жерде шомылмаңдар.
217170044450114300044450457200044450331470044450063500
Егер сіз ... ... ... ... ... ... ... қайықтарды пайдаланбаңыз;
* құтқарушы құралсыз суға түспеңіз;
* техниклық құжатта көрсетілгеннен артық жүк пен ... ... мас ... суда ... ... ... мен шетіне отырмаңыз!
* жүзу барысында бір орыннан ... бір ... ... ... ауыспаңыз;
* қайықтан сүңгіуге секірмеңіз;
* қараңғы уақытта жүзу құралдарын пайдаланбаңыз!
14 жасқа дейінгі балаларға үлкендердің бақылауынсыз жүзу құралдарын пайдалануға тиым ... күн мен ... ... соң ... суға ... асықпаңыз. Температураның тез ауытқуы қан тамырының қысқаруына, құлап қалуға әкеп соқтырады. Егер бақытсыздық болған жағдайда есіңізде болсын! Зардап ... ... ... ... ... 6 ... кешікпей өмірге қайтаруға болады. Зардап шегушінің басын бір жағына бұрып, аузын құмнан т.б. тазарту қажет, тыныс жолдары мен асқазанынан суды ... ... ... ... 10 секунд ішінде істеу керек. Қан қысымының ... мен ... ... ... ... тартылғанда не істеу керек:
* саусақтарыңызды жұдырығыңызға тең жинап, сермеп, қайта жинаңыз.
* ... ... ... ... ... аяғыңызды өзіңізге қарай қатты тартыңыз;
Егер сіңір тартылуы қоймасы, онда аталғандарды қайталау керек.
Егер сіз су ... тап ... ... ... батырып, ауаны көп жұтып, ағысқа қарай қатты көтеріліп, су бетіне жүзіп шығыңыз.
4572000107950 ... ... ... ... қауіпсіздік шаралары мен өзін-өзі құтқару.
Әрбір адам төтенше жағдайға тап болуы мүмкін, мұз үстінде ... ... аңға ... ... мұз ... жүргенде, ұшақтар мен поездтар апатқа ұшырағанда т.б.
Қыс мезгілінде табиғат адамға аяныш жасамайды. Ол жеңілтектік, білімсіздік, ырықсыздарды қатты жасайды. ... алу, адам ... мұз ... ... ... ... қою, ауыру т.б. Мұзда қалу жағдайында әр адам өзін құтқаруға дайын болуы тиіс, құтқару ережелерін, аман қалу жолдарырн, өзін-өзі құтқару ... ... ... ... ... тығыздығы мен қауіпсіздік шаралары бір адам үшін қыс мезгілінде (-50 градус) мұз қалыңдығы 4-5 см, екі адамға 8 см, 5-7 ... 12-14 см ... ... ... ... түсі ... (не жасылдау) ауасыз (көпіршіксіз) болып келеді. Екі есе әлсіз- мұз, сүт түсті (қатты қардан соң) жарылмай-ақ сынады. Мұздыңүстімен аяқ астында ... ... мен жәй ... ... ... ... ... жүруге болады.
Ең қауіпті мұз: көктемгі күн жылына бастағанда, жаңбыр жауғаннан кейінге мұз ақ түске айналады, кейде сары түске ... ... мен ... ... мұз ... ... ... Қатты ағымды өзендердің үстіндегі мұзбен жүргенде абай болу қажат.
Қан қасымы ми жиілігі анықталмаған жағжайда жасанды ... ... ... ... бір ... жүрегіне массаж жасау қажет.
Зардап шегушіні жағаға жеткізу түрлері: Мұз үстіндегі жол ерекшеліктері.
Өз құрылымына қарай әр өзен, көлдер, мұз ... ... ... ... ... ... ... жағалауынан алысырақ болу керек, себебі ортада мұз бүтін ... ... ... ... ... қардан таза жермен өту керек.
Қар көп жиналған жерде, жарларда, қамыс көп ... ... ағаш ... қосылған жерінде, көл, өзендердің (су тез ағатын жерлерде) мұз жұқа болып қатады.
Суық күндері өзеннің, көлдің қатпай қалатын жерлерінен ... ... мұз ... ... мен ... шөп ... ... қауіпті.
422910053340Мұз үстінде жүру ерекшеліктері:
* қатпаған мұз үстінде шықпаңдар;
* мұз үстінде топ болып тұрамау керек;
* мұз ... ... ... ... биік жардан шана, шаңғымен сырғанамаңыз;
* мұз үстіне рұқсат етілмеген жерлерден өтпеңіз;
* мұз ... ... ... ... ... ... өткел жоқ жерден мотоцикл, автокөлікпен жүрмеңіздер
Мұз үстінен жүру ережесі: Мұздың толық қатпағанын ... ... ... ... ... жерге басқанда мұз қатпағанын білсеңіз тез қимыл жасаңыз. Шаңғымен жүргенде топ бірінің артынан бірі жүре ... ... 5-6 метр ... ... Топ ... ... болуы тиіс. Топ басшысының құтқару жейдесі, ұзынтаяғы болуы тиіс. Жай жүрісте мұз тез сына қоймайды ... ... ... ... ... түсі ... ... су пайда болуы әсер етеді. Мұндай жағдайлар байқалған жағдайда өзің ... ... тез ... ... ... ... астында мұз жарылсы: Мұндай жағдайда шу көтермей, салқын ... ... ... жүгіңізді түсіріп, келген ізіңізбен қайтыңыз. Егер де суға түсіп кетсеңіз, онда артық жүгіңізден арылыңыз. Су бетінде тұру үшін, мұз ... ... ... ... ... мұз бетіне бір аяғыңызды, кейін екінші аяғыңызды шығарыңыз. Дем алып, мұз жарылған жерден алыс кетуге тырысыңыз, бар даусыңызбен көмекке ... сіз ... ... ... Мұз жарылған жерге ішіңізбен еңбектеп, екі қолыңызды аяғыңызды етбеттеп жатып жетіңіз, болмаса тақта, не шаңғыға ... ... ... ... оған ... ... белбеу, шарф т.б. 57150053340025146005334004229100533400лақтыру керек.
* мұз ойылған жерге ... ... ... саты ... ... сол заттарын біріне қолы жетісімен, жайлап еңбектеп өзіңе тарт.Суға батушыға бір болмаса екі адам ғана ... ... ... үстінде қалып қойғанда не істеу керек:Шу көтермей, даурықпай, тыныштық сақтаңыз. Жағдайды анықтап, қасыңыздағы адамдарды тыныштық сақтауға шақырыңыз! Мүмкіндік ... 1-2 адм суға ... ... ... ... ... ... Мұз үстінде қалғандар аспанға оқ атып, от жағып, дауыстап адамдардың көңілін өздеріне аударуы қажет.
Құтқару құралдарын ағаштан, резина камераларынан, ұйықтайтын ... т.б. ... ... алу. ... ... ... ... алу мүмкін, көбіне адамның беті, қолы, 431482586995 аяғы үседі.
Қалай жылыну керек Қолды үсік шалғанда ... ... ... киім ... ... ... ... құрғаған соң ғана қолғабңызды киіңіз. Егер қолқап ішінде қолыңыз тоңса, онда қолыңызды сермеңіз, қолды жұдырығыңызға түймеңіз. Қолыңызды ... ... ... Егер аяғыңызды үсік шалса,орныңыздан қимылдаңыз. Егер бетіңізді үсік шалса, бетіңізді төмен қаратып, алға жүріңіз, не 10-20 рет ... ... ... үсік ... ... ... ... сүртуге болады, қармен сүртуге болмайды. Бетіңізді желден қатты матамен жасалған ... ... ... болады.
34290005143524003001657351485900189865342900180975
012700Көкмұз - бұл қалың мұздың беті, көкмұз жерде, тротуарларда болады. Көкмұз - ауа ... ... - 3 С ... болады, мұздың қалыңдығы бірнеше см. жетеді.
Мұздақ - жер ... ... ... ... жұқа ... күн ... кейін, не жаңбырдан кейін пайда болады.
Мұздақ үстінде жүргенде табанды нық басып, асықпай, тізені бос қолды ... жүру ... - ... үстінде құлауға әкеліп соқтырады.
369760573660
Қарлы боран (дауыл)
Егер сіз боранда қалсаңыз:
Қар үстінен паналайтын орын дайында;
* ағаштардың арасынан қуыс жер ... ... ... ... ... ... егер бар болса балауыз жағыңыз.
22860099695514350099695Паналайтын жерде отырып не істеу керек:
* ... ... ... ... бір-біріңе жақын отыру керек;
* 421957532385барлық киім түймелерін салып, етек-жеңін 358140043815дұрыстау керек;
* Су киімді сығу керек;
* ыстық шәй, кофе ішу ... ... ... ... жылы ұстау керек;
* майлы азық пен қант жеу керек
Түн уақытта не істеу керек:
* ... ... отты ... қалдырмау;
* орынды себепсіз қалдырмау.
Автокөлікте келе жатып боранда ... ... ... ... ... радиатор 4914900258445жағынан жабыңыз;
* автокөлігіңізді қар ұрған жағына қойыңыз;
* қар астында қалмау үшін ... ... ... ... қардан тазалаңыз;
* пайдаланған газ шығатын трубаның қармен толып қалуын, сол газдың көлік ішіне кірмеуін қадағылыу керек.
Жылдың
-114300166370Егер автокөлік жолда өшіп ... ... ... байқаңыз, қай уақыт, қай жерде тұрғаныңызды, елді-мекенге қанша жер бар екенін 4219575117475анықтауға тырысыңыз;
* егер күтетін болсаңыз, ... ... егер ары ... ... ... трасса мен көшеден шығып кетпеуге тырысыңыз.
Автокөлікте кемінде 5 дөңгелек болады, қажет болса ... ... ... ... ... ... ... ваннада (40 С жооғары емес);
* ыстық суға малынған сүлгі, жаймаға ... ... ... ... ... орау ... мезгілде зардап шегушінің саусақтарын уқалап отыру керек, аяғын жоғары ... ... ... мен ... қан ... ...
059690Дененің кейбір жерлерінің қатты үсуі өмірге өте қауіпті.
Мысалы: оттың қасына зардап ... орап ... ... оған өте ыстық болмауы тиіс, жылынған сайын оттан алыс отырғызған дұрыс.
4076700158750Зардап шегуші жылынып, өз қалпына келсе: тәтті шәй ... ... егер ... ... онда тамақтандыру қажет.
Құрғақшылық - көбінесе температураның жоғарылауынан және ... ... ... болады. Қатты ыстық - қоршаған ауа температурасының күрт жоғарылауынан және бірнеше күн ішінде жоғарылауы. Бұл адам температурасының 38,8 С ... дене ... ... ... ... Дененің қатты қызуы жүрек қызметінің бұзылуына жеткізеді. Дене күйюінің белгілері: терінің қызаруы, қатты шөлдеу, дененің ... Ары ... ... ... ... ... тоқтап қалу және демнің жетпеуі.
Құрғақшылыққа қалай дайындалу керек (қатты ыстық):
Керек ... ... ... ... іші ... Ыстыққа арналған киімдерді, электр құралдарын (желдеткіштер, салқындатқыштар) дайындау. Егер сіз ауылдық ... ... - ... ... ... ... ... арналған шторларды дайындау керек. Мүмкіндігінше электр құралдарымен қамтамасыз ету үшін, электроэнергия автономды бастауышы ... ... және ... жылу ... ... ... ... жасай біліңіз.
Құрғақшылық болған кезде не істеу керек (қатты ... ... ... ... ... ... халықтарға көметтесу үшін жергілікті билік органдарымен хабарласыңыз. Зардаптар қайталану мүмкіндігіне дайын болыңыз.
Найзағай - бұл аспандағы бұлт ... от ... ... ... Найзағай жарқылы үлкен разрядты токпен тең, ал оның температурасы 300000 ... ... ... (бұл күн ... ... 6 есе жоғары). Найзағайдың орын ауыстыру жылдамдығы секундына 100 мың километр. ... ... ... ... ... де ... ... адамға түсуі, өлімге дейін алып келеді. Жыл сайын әлемді найзағайдан 3000 адам қайтыс болады.
Найзағай көбінесе қайда түседі? Найзағай ... биік ... ... т.б.) ... ... дайындалу керек.Найзағайдың түсу қаупінен қорғану үшін, оған қарсы жерасты ... ... ... шығу ... ауа байы ... ... қажет. Егер күн бұзылады деп болжалдаса, басқа күні шыққаныңыз дұрыс болады.
Егер сіз найзағай болатынын сезсеңіз, онда ... ... оның ... түсу ... ... және дауыл жақындап не болмаса қойғандығын ... ... ... ... ... байланысты (300000км/с) онда найзағай жарқылын тез арада байқай аламыз. Мүмкіндігінше дыбыс кешігуі арақашықтық пен оның ... ... ... ... егер ... кейін найзағайға 5 с өтсе, онда найзағай фронтының арасы ... = 1700м. ... ... кешігуі жиіленсе, онда найзағай фронты сирейді ал егер дыбыс ... онда ... ... ... келе ... ... ... кейін қатты дауыл болса, найзағай өте қауіпті. Егер сіз ауылдық жерде болсаңыз: терезені, есікті, құбырларды ... Пеш ... ... пеш ... ... ... ... газда қарсыласа алмаушылық болады. Телефонмен сөйлеспеңіздер: кейде найзағай столбылардың арасында тартылған сымдарға түседі. Найзағай ... ... ... ... желісіне, антеннаға, терезе жанындағы орнықтарғыштарға, үйдің ... су ... ... ... ... қатар теледидар, радио және т.б. электрлі қондырғыларды қоспаңыз.Егер сіз орманда болсаңыз, қысқа талдар өскен жерлерді паналаңыз. Биік талдардың қасына, әсіресе ... ... ... ... Су ... ... ... оның жағысында тұрмаңыз. Жағадан аласырақ, яғни жоғары жерден төменге ... ... ... ... ... қорғанатын жер болмаған кезде жерге жатпаңыз, қазылған жердің шетіне аяғыңызды қолыңызбең ұстап отырыңыз. Егер ... ... сіз ... ... ... ... ... тоқтатыңыз. Металлдан жасалған заттарды (мотоцикл, велосипед, мұз ойғыш және т.б. ) шетке қойыңыз және 20-30 м алыс тұрыңыз. Егер ... сіз ... ... ... кезде болса, машинадан түспей, терезені жауып, радиоқабылдағыштың антеннасын төмен түсіріңіз.
Ланкестік акт кезіндегі ... іс ... ... жылдары құқықты органдардың жұмыс бағытының бірі, ішкі және халықаралық лаңкестік болып анықталатын жаңа кертартпа күшпен күресу.
Ланкестік латынның ... ... ... ... ... зәресі ұшу деген мағынаны білдіреді. Расында, оның кез ... ... ... ... ... ... өзінің қылмыскерлік мақсаттарына жету.
1999 жылдың 13 шілдесіндегі Қазақстан Республикасының Заңы біздің республикамыздағы лаңкестікпен күрестің ... және ... ... ... түріне қарамастан мемлекеттік органдар мен ұйымдардың қызмет тәртібін, сондай ақ, лаңкестікпен күресті жүзеге асыруға ... ... ... мен ... ... ... - мемлекеттің қауіпсіздігін бұзу үшін, мемлекеттік органдардың қабылдайтын шешімдеріне әсер ету үшін жасалатын құқыққа қарсы, қылмыстық ... ... ... акт - ... ... қауіп төндіретін қастандық, жарылыс, аманатқа алу, өртеу немесе басқа да іс-қимылдарды жасау, маңызды мүліктік шығындарға ұшырату ... ... да ... ... салдардың пайда болуы, егер бұл әрекеттер лаңкестіктің мақсатына жету үшін, сондай ақ, белгіленген іс - ... сол ... ... ... болса лаңкестік акт болып саналады.
Әсер ету масштабына қарай лаңкестік ішкі (субьектілер - сол елдің азаматтары мен ... ... ... сол ... ... шықпайды) және халықаралық (бір мемлекеттің шекарасынан шығып кететін лаңкестік ... ... ... ... ... ... ... көздері саяси, діни (соның ішінде сектанттық), қылмыстық және жеке ... ... ... ... өзінің бірбеткейлік құлшынысында кейбір заттарға келіспей, күштілерді және ұлыларды төмендетіп түбегейлі арандатып кек алу ... ... ... ... халықаралық лаңкестікті жеңе алмаймыз, себебі лаңкестікті бастап отырған адам әрдайым өзінің қатарына қарапайым ... ... ... ... ... адам ... ... құлқын жақсы біледі. Олар оның барлық санасын шындыққа және соған ұқсас нәрсенің күрескері сияқты керемет бір оймен толтырып қояды, ... ... ... зат, ... ... самолетқа отырғызып, өзі сияқтылардың өмірін қиюға жібереді.
Біздің заманымыздағы лаңкестікке ең жоғары техникалық деңгеймен ... ... ... ... барлық күштер тән. Лаңкестер өздерінің қылмыстық мақсаттарына жаңа ғылыми техникалық жетістіктерді қолдануға тырысады. Жаппай ... ... ... ... ... қауіп туғызады. Бүгінгі таңда ядролық, химиялық, радиоактивті, электромагнитті биологиялық және басқа да қару түрлерінің ... қол ... қиын ... ... ... зардабы тек бөлек жарылыстар мен авариялар ғана емес, ірі масштабты апаттар болуы мүмкін.
Жарылығыш қондырғысына ұқсас зат табылған ... ... ... ... ... ... ... құралын пайдалануды тоқтату.
* Табылған заттың уақыты мен орнын анықтау.
* Табылған зат туралы дереу құқықтық органдарына, ТЖ органдарына ... ... ... ... құралдарды бақылауға алу және қауіпті аймақтың күзетін қамтамасыз ету.
* Жарылыс құрылғысына ұқсайтын заттың сыртқы түрін түсіндіру.
* Бұдан әрі құқық ... ... ... ... бойынша әрекет ету.
* Қауіпті аймаққа жататын аумақтағы адамдарды көшіруді ұйымдастыруға көмектесу
* Күдікті құралдардың ... ... ... және ... жағдайда табылғанын көрсету.
* Нысан қызметкерлеріне бөгде адамдардан қандай да бір ... мен ... ... ... ... беру.
Телефон арқылы қауіп төнген кездегі іс-әрекет:
* Әрбір келіп түскен тлефон қоңырауына мұқият болу;
* ... ... ... ... ... ... ... мен ұйым басшысына дереу жеткізуді қамтамасыз ету.
* Қажет болған жағдайда көшіру ... ... ... ... Жедел тергеу топтарының, кинологтардың және т.б.жұмыстарын кедергісіз қамтамасыз ету.
Кепілдікке алған кезде:
* ... ... ... ұйым басқарушысына және тиісті инстанцияға хабарлау.
* Өз ықтиярыңызбен лаңкестермен келіссөзге шықпау.
* Қажетті ... егер бұл ... ... мен ... залал келтірмейтін болса, лаңкестерге қайшы келмейтін болса, олардың талаптарын ... ... және ... ... өмірін қатерге тікпеу
* Лаңкестердің қару қолдануына алып келеті іс - әрекеттер жасамау.
* Оқиға ... ... күш ... ... ... ... кедергісіз кіруін қамтамасыз ету.
* ҰҚҚ мен арнайы мамандырылған бөлімше әскері келген бойда олардың командирлерінің ... ... ... беру және ... жұмысын қамтамасыз ету.
Лаңкестер ұшақты кепілдікке алғандағы іс-әрекет:
* Лаңкеспен қалыпты дауыспен ... ... ... ... Өз ... ланкестердің назарына түспеңіз.
* Лаңкестерге қарсылық көрсетпеңіз.
* Егер адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп жоқ болса, лаңкестердің айтқандарының ... ... Жан ... ... ... ... мен ... іс-қимылын есіңізде сақтап қалыңыз.
* Арнайы бөлімшелермен ұшақпен шабуыл жасағанда, қолыңызды желкеңізге қойып ... ... ... жолдамаларында күдікті заттар табылған кездегі іс әрекет:
* Конвертті, пакетті т.б. өз бетіңізше ашуға әрекеттенбеу.
* Күдікті хатты мүмкіндігінше қолмен ... Осы ... ... ТЖ және СЭС аумақтық органдарына хабарлау.
* Белгісіз заттың ғимараттың желдету жүйесіне мүмкіндік бермеу.
* Мамандар ... ... ... ... ... салу.
* Затпен тікелей қарым қатынаста болған барлық тұлғалардың тізімін жасау.
* Затты ... ... ... жеке ... ... ережелерін сақтау.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Батыс Қазақстан бойынша станциялардың физико – георгафиялық сипаттамасы52 бет
Графтардағы Гамильтон циклы мен жолы17 бет
Қауіпті экзогенді процестер67 бет
Өзара байланысқан реттеу жүйелері5 бет
Өздігінен көтерілетін жүзбелі бұрғылау қондырғылары (ӨКБҚ)10 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығының жалпы сипаттамасы70 бет
Заңды фактілер4 бет
Әрекеттесуші массалар заңын тотығу - тотықсыздану тепе - теңдігіне қолдану82 бет
Адамзаттың табиғатты қорғау іс-әрекетінің болашағы. Әлемдегі халықтың төтенше жағдайлардан жаппай өлімге ұшырауына әкелетін жағдайлар15 бет
Азаматтық қорғаныс мәселелерінің шешілу деңгейлері . Халықтың Азаматтық қорғаныс пен төтенше жағдайлардағы іс-әрекеттері мен міндеттері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь