Қазақстан Республикасының салық жүйесi жайлы ақпарат

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І Қазақстан Республикасының салық жүйесi.
1.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 Қазақстан Респубоикасының ұлттық салық жүйесінің қалыптасу кезендері мен даму кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

ІІ Қазақстан Республикасындағы салықтардың негізгі түрлері.
2.1 Жанама салықтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.2 Жеке табыс салығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.3 Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен
арнаулы төлемдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.4 Әлеуметтік салық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18

ІІІ Ұлттық салық жүйесін өнеркәсібі дамыған елдердің салық жүйесімен салыстыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
Ұйымдық-құқықтық жағынан салықтар- бұл мемлекет бiржақты тәртiппен заң жүзiнде белгiленген, белгiлi бiр мөлшерде және мерзiмде бюджетке төленетiн қайрарусыз және өтеусiз сипаттағы мiндеттi ақшалай төлемдер.
Салықтардың экономикалық мәнi олардың өзiнiң функциялары мен мiндеттерiн жүзеге асыру үшiн мемлекет жұмылдыратың ұлттық табыстың бiр бөлiгi болып табылатындығында.
Салықтар қаржының бастапқы категориясы болып табылады.
Салықтар мемлекетпен бiрге пайда болды және мемлекеттiң өмiр сүрiп, дамуының негiзi болып табылады. Азамат дамуының бүкiл тарихы бойына салық нысандары мен әдiстерi өзгердi, игерiлдi, мемлекеттiң қажеттiлiктерi мен сұрау салуларына бейiмделедi. Салықтар тауар-ақша қатнастарының ахуалына әсер ете отырып, олардың дамыған жүйесiнде айтарлықтай өрбiдi. Мемлекет құрылымының өзгеруi, өркендеуi әрқашан салық жүйесiнiң қайта құрылуымен, жаңарумен қабаттаса жүредi.
Салықтар барлық елдерде олардың қоғамдық-экономикалық құрлысы мен саяси iс-бағытына қарамастан ұлттық мемлекет кiрiстерiнiң негiзгi көзi- ұлттық табысты қайта бөлудiң басты қаржылық құралы, мемлекеттiң экономикалық мазмұны нақты түрде көрiнедi, ал салықтардың әлеуметтiк-экономикалық мәнi, олардың түрлерi мен рөлi қоғамның экономикалық құрлысымен, мемлекеттiң табиғатымен және функцияларымен айқындалады. Белгiлi философ Френсис Бэкон салықтарлды төлеу- әрбiр адамзаттың қасиеттi борышы деген едi.
1. С.Құлпыбаев «Қаржы» 2004
2. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы. Салық Кодексі-Алматы: ЮРИСТ, 2005. - 288 6.
3. Қазақстан Республикасы үкіметінің 2006 - 2008 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаты.
4. Рикардо Д. Начало политическойэкономии и податного обложения.
5. Юткина Т. Ф. Налоги и налогообложение – Москва – ЮНИКС – 2002 г.
6. Адилбекова А // Бюллетень бухгалтера.-2005 март №14.
7. Әбдірова А // Бухгалтер бюллетені -2004 қаңтар №2.
8. Қаржы қаражат -2005 №6.
9. Нүсіпов Ж // Жетісу-2002-12 желтоқсан.
10. Смайыл Е // Егемен Қазақстан-2005 21-мамыр.
        
        Жоспары
Кіріспе.....................................................................
................................................3
І Қазақстан Республикасының салық жүйесi.
1. Қазақстан Республикасының салық
жүйесі...................................................6
2. Қазақстан Респубоикасының ұлттық салық жүйесінің қалыптасу
кезендері мен даму
кезеңдері.................................................................
.........10
ІІ ... ... ... ... ... ... Жеке ... Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен
арнаулы
төлемдері...................................................................
.......................16
2.4 Әлеуметтік
салық.......................................................................
....................18
ІІІ Ұлттық салық жүйесін өнеркәсібі дамыған елдердің
салық жүйесімен
салыстыру...................................................................
.........20
Қорытынды...................................................................
......................................25
Қолданылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
..27
Кіріспе.
Ұйымдық-құқықтық жағынан салықтар- бұл мемлекет ... ... ... ... ... бiр мөлшерде және мерзiмде бюджетке
төленетiн қайрарусыз және өтеусiз сипаттағы мiндеттi ақшалай төлемдер.
Салықтардың экономикалық мәнi ... ... ... ... ... асыру үшiн мемлекет жұмылдыратың ұлттық табыстың бiр
бөлiгi болып табылатындығында.
Салықтар қаржының ... ... ... табылады.
Салықтар мемлекетпен бiрге пайда болды және мемлекеттiң өмiр сүрiп,
дамуының негiзi ... ... ... ... ... ... бойына салық
нысандары мен әдiстерi өзгердi, ... ... ... ... ... ... Салықтар тауар-ақша қатнастарының ахуалына
әсер ете отырып, олардың дамыған жүйесiнде ... ... ... ... ... ... ... жүйесiнiң қайта құрылуымен,
жаңарумен қабаттаса жүредi.
Салықтар барлық елдерде олардың қоғамдық-экономикалық құрлысы мен
саяси ... ... ... ... ... ... көзi-
ұлттық табысты қайта бөлудiң басты қаржылық ... ... ... ... ... ... ал салықтардың әлеуметтiк-
экономикалық мәнi, ... ... мен рөлi ... ... ... ... және ... айқындалады.
Белгiлi философ Френсис Бэкон салықтарлды төлеу- әрбiр адамзаттың қасиеттi
борышы деген едi.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-шi бабында: ... ... ... алымдарды және өзге де мiндеттi төлемдердi төлеу
әркiмнiң борышы әрi ... ... ... деп ... ... ... жүктемесiн бөлудiң екi қағидаты
қалыптасқан:
1. пайда ... ... ... ... ... (төлем қабiлеттiлiгi) қағидаты.
Алынған игiлiктерге және төлем қабiлеттiлiгiне ... ... ... салық мөлшерлемелерiн белгiлеуге және табыстың
өсуiне қарай олардың өзгеруiне саяды.
Салықты ұтымды ұйымдастырудың классикалық ... ... ... ... едi. Олар ... саяды:
1. салық салық төлеушiнiң әрқайсысының табысына сәйкес алынуы тиiс
(әдiлеттiлiк қағидаты) ;
2. салықтың мөлшерi мен оны ... ... ... ала және дәл
анықталуы керек (анықтылық қағидаты);
3. әрбiр салық салық төлеушi үшiн ... ... ... ... ... алынуы тиiс (анықтылық қағидаты);
4. салықты алудың шығындары өте аз болуы тиiс ... ... ... ... салық салудағы зорлық- зомбылықты жоқ
еттi, бұл процеске реттемелеудi енгiздi және Адам Смитке ... ... ... ... ... ... нысаны” деп қорытынды
жасауға мүмкiндiк бердi. Салық салудың кейiнгi даму барысында қағидаттардың
тұжырымдамалары дәлдендi, ... рет ... ... ... деңгейде салық
салудың қағидаттары баянда етiлген. Қазақстанның салық заңнамасында сонымен
бiрге салық және бюджетке төленетiн басқа да ... ... ... ... ... ... әдiлдiгi, салыө жүйесiнiң
бiртұтастығы және салық ... ... ... ... төлеушi салық заңнамасына сәйкес салықтық мiндеттемелерiн ... және ... ... ... ... және бюджетке төленетiн басқа да
мiнденттi төлемдер ... ... тиiс. ... ... ... ... салықтық мiндеттемелерi туындауының, ... ... ... ... мен ... салық заңнамасында белгiлеу
мүмкiндiгiн бiлдiредi.
Елiмiздегi салық салу жалпыға бiрдей және ... ... ... сипаттағы салық жеңiлдiктерiн беруге ... ... ... ... оның ... ... барлық салық төлеушiлерге қатысты
бiрыңғай болып табылады.
Салық салу мәселелерiн ... ... ... ... ... мiндеттi түрде жариялануға жатады.
Мемлекетке түсетiн салық түсiмдерiнiң сипатты ерекшелiгi ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Осысымен
салықтардың мемлекет, сондай - ақ басқа жергiлiктi органдар ... ... ... ... ... аударымдарынан айырмашылығы
болады; бұған әлеуметтiк сақтандыруға аударылатын қатаң ... ... ... ... тыс ... ... ... мен
аударымдар жатады, олар белгiлi бiр, ұзақ мерзiмдi көлемде ... және ... ... ... ... табыстан, еңбекке ақы
төлеу қорынан, амортизациядан және ... ... ... ... ... мәнi мен ... олар атқаратын
функцияларында толық ашыла түседi. Жалпы қаржы категориясы тұрғысынан
салықтар ... ... ... ... есте ұстаған жөн, сондықтан
қаржыға қатысты салықтардың функцияларын қаржының бөлгiштiк ... ... ... ... ... ... кезде салықтар фискалдық, реттеушi және қайта бөлу сияқты
негiзгi үш функция орындайды. Бұлардың әрқайсысы осы ... ... ... мен ... ... ... ... барлық мемлекеттерге тән негiзгi функция. ... ... қор ... мұның өзi салықтардың ... ... ... ... ... мемлекеттiк бюджеттiң
кiрiстерiн толыстыра отырып, экономиканы, әлеуметтiк-мәдени шараларды
жүзеге асыруды ... ... ... функциясы мемлекеттiң экономикалық
қызметiнiң ұлғаюымен ... ... ... Ол ұлттық шаруашылықтың
дамуына қабылданатын бағдарламаларға ... ... ... Бұл ... ... ... олардың мөлшерлемелерiнiң, алу әдiстерiнiң
өзгеруi, жеңiлдiктер мен ... ... Бұл ... ... өндiрiстiң құрлымы мен үйлесiмiне, қорлану мен тұтыну көлемiне ықпал
етедi.
Қайта бөлк функциясы арқылы түрлi субъектiлер табысының бiр ... ... ... Бұл ... iс-әрикетiнiң ауқымы жалпы
iшкi өнiмде салықтардың алатын ... ... ... ол ... ... дәрижесiн көрсетедi: бұл үлес 1997 жылы- 19,7%, ал 1997
жылы- 16,6%, 1999 ... 17,4%, 2000 ... 22,6%, 2001 ... 22,2% ... ... ... ... саласындағы шаралар жүйесiн қоғамның
оның нақтылы кезеңiндегi ... ... ... мен
мiндеттерiне қарай әзiрлеген экономикалық саясатқа ... ... ... ... ... салық саясатының
негiзгi бағыты тұтынудың орталықтандырылған қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... өзiн ақтамаған
қағидатынан бас тарту болып табылады.Бұл ... ... ... ... уәждемелiк механизмi арқылы халықтың ... ... ... ... ... ... ... арқылы қоғамның еңбекке жарамсыз мүшелерiнiң неғұрлым ... ... ... қорғалуы қамтамасыз етiледi.
І Қазақстан Республикасының салық жүйесi.
1.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесi.
«Салық» ұғымымен «салық ... ... ... ... Мемлекетте
алынатын салық түрлерiнiң, оны құру мен алудың нысандары мен ... ... ... ... ... ... ... жүйесiн
құрайды.
1991 жылға дейiн, яғни КСРО ыдырағанға дейiн елде ... ... ... ... ... ... реттеуге сәйкес келетiн салық жүйесi ... еттi. ... кiрiс ... бiрi ... айналым салығы тiркелген бөлшек сауда
және көтерме сатып алу бағаларын қолдануға және мемлекеттiк реттеп ... ... ... ... ие болғаннан кейiн 1991-1995
жылдары қабылданған бiрқатар ... ... ... жаңа ... жүйесi
қалыптасты.
1991 жылғы желтоқсанның 25-iнен бастап бiздiң ... ... ... ... ... ... Ол ... Республикасындағы салық жүйесi
туралы» заңға негiзделедi. Бұл заң ... ... ... қағидаттарын,
салықтар мен алымдардың түрлерiн, олардың бюджетке түсу ... ... ... едi. Осы ... сәйкес Қазақстанда 1992 жылғы
қаңтардың 1-нен бастап 13 ... ... ... 18 ... ... ... ... Республикасының Үкметi 1995 жылдың басында салық
реформасының ұзақ ... ... ... онда елiмiздiң салық
жүйесi мен ... ... ... ... ... ... сәйкестендiру көзделдi. Осыған ... ... ... ... ... да ... төлемдер туралы» 1995 жылғы сәуiрдiң
24-iнде Қазақстан Республикасы Президентiнiң заң күшi бар ... ... ... 42 салықтар мен алымдар едәуiр ... ... ... 11 ... ... Республикасы Президентiнiң 1995 жылға сәуiрдiң 24-iндегi
заң күшi бар жарлығы ... ... 1999 ... шiлденiң 16-
сындағы №440-1 заңына сәйкес заң мәртебесiн алды. Осы ... ... ... және ... ... заңдарымен бұл заңға
өзгертулер мен толықтырулар енгiзiлдi.
Салықтардың, оларды төлеушiлердiң, салықтарды алу әдiстерiн, салық
жеңiлдiетерiнiң ... ... ... ... әжептеуiр
күрделi үлгiлерi болуы мүмкiн.
Бұл өркениеттi ... ... ... ... әр түрлi
қағидаттар бойынша былайша жiктеледi:
1. салық салу объектiлерi бойынша;
2. салықты алатын және ... ... ... ... жасайтын
органға қарай;
3. пайдалану тәртiбi бойынша;
4. объектiнiң экономикалық белгiсi бойынша;
Салық салу объектiсi ... олар тура және ... ... ... ... ... ... кiрiсi мен мүлкiнен тiкелей
төленген ... Олар өз ... ... және жеке ... ... ... салық төлеушiлердiң мүлкiнiң кейбiр түрлерiне (үй, ... ... ... және ... сол ... ... Жеке тура
салықтар –
бұл жеке ... мен ... ... ... мен ... салынатын
салықтар. Нақты салықтардан айырмашылығы- жеке ... салу ... ... жеке табысы мен мүлкiн де, оның ... ... ... ... баға ... ... ... түрiнде белгiленген
салық төлеушiнiң кiрiстерi мен мүлкiне тiкелей байланысты емес салықтар.
Жанама ... ... ... ... салық, акциздерi жатады. Жанама
салықтарға сонымен қатар сыртқы ... ... ... түсiмдер де
(кеден баждары түрiндегi, экспортқа және импортқа салынатын салық ... ... iшкi ... ... ... бағасы мен олардың фактуралық
құнының айырмасы) жатады.
Жанама салықтар мемлекеттiң фискалдық мүдделерiн бiлдiредi. Оларды
саналы ... баға ... ... ... ... жасауы және
тұтынудың құрылымына әсер етуi мүмкiн.
Жанама салықтардың ... мәнi ... ... бағасына немесе
қызметтiк тарифiне қосылатындығында, бiрiктiрiлетiндiгiнде. Бұл ... ... ... ... ... ... ... алайда тұтынушы
мен мемлекет арасында тiкелей байланыс ... ... және оған ... ... органға қарай орталық
(жалпымемлекеттiк) және жергiлiктi салықтарды ажыратады.
Пайдалану тәртiбiне қарай барлық салықтар ... және ... ... ... ... тиiстi деңгейлердегi бюджеттерде шоғырландырылады
және ... ... ... ... ... ... нысаналы арналымы болады және әдеттегiндей
түрлi арнаулы қорлардың қаржы базасын құруға арналады.
Объектiнiң ... ... ... ... ... және ... салынатын салықтар болып ажыратылады. Табысқа
салынатын салықтар төлеушiнiң салық салынатын кез келген объектiден ... ... ... ... ... – бұл ... мен
қызметтердiң көсету кезiнде төленетiн шығынға салынатын салықтар.
Салық салу объектiлерiнесепке алу және оларды бағалау ... ... ... ... төтр әдiсi ... кадастрлық, салық
төлеушiнiң мағүлдамасы бойынша, табысты алу ... ... ... патенттiк
негiзде.
Бiрiншi жағдайда салықты есептеу мен оны алу, салық ... ... ... ... ... ... (жер ... салығы) нормасын көрсете отырып, олардың тiзiмдемесi негiзiнде жүзеге
асырылады.
Мағлұмдамада салық ... ... ... қажеттi
жеңiлдiктердi, шегерiмдердi көрсетедi және салық сомасын есептеп, ... ... ... ... ... ... есептi салық кезеңiне
сәйкес тапсырып отырады. Мәселен, корпорациялық ... ... жеке ... көлiк құралдарына салынатың салықты және жер салығын төлеушiлер
(арнаулы салық режимiн қолданатын ... ... ... ... олар ... мағлұмдаманы есептi салық кезеңiнен кейiнгi жылдың 31-
iншi наурызына дейiн бередi.
Жеке табыс салығы ... ... ... ... төлеушiлер:
Төлем көзiнен салық салынбайтын табыстары барлар;
Тұрғын үй салу мен ... ... салу үшiн ... ... алуды қоспағанда салық жылында 2000 айлық есептiк көрсеткiштен жоғары
сомаға бiржолғы iрi астып алуды iске асырғандар;
Қазақстан ... ... тыс ... ... ... ... ... шегiнен тыс жерлердегi шетел
банктерiндегi шоттарда ақшасы бар жеке ... ... ... ... ... ... туралы
заңнамалық актiлерiне сәйкес мағлұмдама беру жөнiнде мiндеттеме жүктелген
адамдар;
Қазақстан ... ... ... ... ... ... салық мағлұмдамасын табыс етедiң белгiленген
мерзiмiне дейiн ... ... ... ... уәкiлеттi мемлекеттiк орган
салық мағлұмдамасын табыс ету ... ... ... ... мерзiмiн
өзгертпейдi.
Үшiншi әдiс бойынша салық төлеушi жұмыс iстейтiн ұйымның, мекеменiң
бухгалтериясы одан салықты табыс алынған ... ... ... әдiс ... ... ... сан алуан түрлерiне
берiлетiн патент негiзiнде төлейдi. ... ... ... ... ... куәландыратын және салық сомасының бюджетке төленгендiгi растайтын
құжат.
Салық ... екi әдiс ... ... ... ... әдiске сәйкес табыстар мен шегерiмдер жұмысты орындау,
қызмет ... ... ... мен кiрiстеу және ол бойынша жасалынған ақы
төлеу мезетiнен бастап есепке ... әдiсi ... ... мен ... ақы төлеудiң уақытына
қарамастан жұмысты орындау, қызмет ... ... ... және ... ... тиеп ... мезетiнен бастап есепке алады. Бұл әдiс ... үшiн ... және оны ... ... ... ... Төлеушiлер үшiн оның кемшiлiгi- салық төлемдерi
жеткiзiлiм тiптi уақытында төленбеген ... да ... тиiс, ... ... оқшаландыруға ұрындырады.
Қазақстан Республикасының салық жүйесi салықтардың, алымдардың ... ... ... ... ... ... ... және
салық службасының органдарын қамтиды.
Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... мыналарды қамтиды:
1.Салықтар:
1. Корпорациялық табыс салығы.
2. Жеке табыс салығы.
3. ... ... ... ... ... Жер ... ... салықтары мен арнаулы төлемдерi.
6. Әлеуметтiк салық.
7. Жер салығы.
8. Көлiк құралдарына салынатын салық.
9. Мүлiкке салынатын ... ... ... ... ... ... үшiн ... алым.
2. Жеке кәсiпкерлердi мемлекеттiк тiркегенi үшiн алынатын алым.
3. Жылжымайтын мүлiкке құқықтарды және ... ... ... тiркегенi үшiн алынатын алым.
4. Радиоэлектрондық құралдарды және жиiлiгi жоғары ... ... үшiн ... ... Механикалық көлiк құралдары мен тiркемелердi ... үшiн ... ... ... өзен ... мен ... көлемдi кемелердi мемлекеттiк
тiркегенi үшiн алынатын алым.
7. Азаматтық әуе кемелерiн мемлекеттiк тiркегенi үшiн ... ... ... ... ... үшiн ... ... Автокөлiк құралдарының Қазақстан Республикасының аумағы арқылы
жүру алымы.
10. Аукциондардан алынатын алым.
11. Елтаңбалық алым.
12. Жекелеген қызмет түрлерiмен ... ... үшiн ... ... және ... хабарларын тарату ұйымдарына радиожиiлiк
спектрiн пайдалануға рұқсат беру үшiн ... Жер ... ... үшiн ... Жер ... ... су ресурстарын пайдаланғаны үшiн
төлемақы.
3. Қоршаған ортаны ластаған үшiн ... ... ... ... үшiн төлемақы.
5. Орманды пайдаланғаны үшiн төлемақы.
6. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшiн төлемақы.
7. Радиожиiлiк спектрiн пайдаланғаны үшiн төлемақы.
8. Кеме ... су ... ... үшiн ... ... ... ... үшiн төлемақы.
4.Мемлекеттiк баж.
5.Кеден төлемдерi:
1. Кеден бажы.
2 .Кеден алымдары.
3 .Төлемақы.
4. Алымдар.
Салықтардың және ... ... ... да мiндеттi төлемдердiң
сомасы «Бюджет жүйесi ... Заң мен ... ... ... республикалық
бюджет туралы заңда белгiленген тәртiппен тиiстi бюджеттердiң кiрiсiне
түседi.
Салық жүйесi өзiнiң ... ... ... ... ... ... ... қалалардағы және қаладағы
аудандардың салық комитеттерiн қамтиды.
Салық службасы органдары салық және ... ... ... да ... ... ... ... зейнетақы жарналарының толық және дер
кезiнде аударылуын қамтамассыз ету жөнiндегi, ... ... ... ... орындалуына салықтық бақылауды жүзеге асрады.
«Салық» және «салық салу» ұғымдарын ажырата ... жөн: ... бұл ... және ... ... ... механизiмдi пайдалана отырып салық төлемдерiн өндiрiп
алу процесi.
1.2 Қазақстан Республикасының ұлттық салық жүйесiнiң
қалыптасу кезеңдерi мен даму кезеңдері.
Сексенiншi жылдары ... ... ... ... ... ... ... бардық сфераларында жалпы экономикада түрлi
өзгерiстер болған едi, сонымен қатар салық жүйесi айтарлықтай ... ... ... ... ... ... трансформациясы үш
бағыт бойынша жүзеге асқан болатын тура және қосымша ... ... ... ... ... әртүрлi қорларға төлемдер жасалды.
Болатын қайта бағалаулар экономикалық қатнастар әкiмшiлiк ... ... алып ... Бұл ... салық менеджментiнiң рөлi
айтарлықтай өсуде, экономикалық тұрақтылық ... және ... ... ... ... сол сияқты мемлекетте де
амандық та, тыныштық та болады. ... ... ... елде ... ... көп болуына алып келедi, заңнамалық актiлер арқылы
экономикаға кiрiсiмен олар ... ... ... ... ... едi.
1991 жылы 1 қаңтарда енгiзiлген « ... мен ... ... » туралы СССР заңды негiз ете отырып ТМД ... ... ... ... салық жүйесi салық жүйесi пайда
болды.
Шаруашылық байланыстардың үзiлуi Қазақстанда ... ... ... ... алып ... ... ... өндiрiс-шаруашылық қызметтерi зиян шектi, кұйреуге ұшырап
өндiрiстiң ... ... алып ... Осы ... ... ... республикада мақсатты әлеуметтiк-экономикалық дамуы
мемлекеттiң өз жеке, дербес салық ... ... ... алдында әртүрлi меншiк формалары пайда болды, ... бөлу және ... ... дамумен қамтамас ету болды. Осы
және өзге де мәселелердi шешу Қазақстан Республикасының салық жүйесi шешудi
қолға ... Осы ... шешу үшiн ... ... ... ... айта
келетiн болсақ. Олар мыналыр: дербес ұлттық салық жүйесiн ... да ... жеке ... ... едi. ... ... сай келетiн және
лайықты мамандар мен кадорлардың болмауында едi.
Осындай мәселелердiң шешiмi ... ... ... ... ... ... ... мен мемлекет экономикасына
қандай дәрижеде араласуын көрсетедi. Осы мәселелердiң басты ... ... ... жоғарлату, оны стратегиялық мақсаттармен
қаражаттарды пайдалы бөлу ... ... Бұл ... жету үшiн мына
шараларды ... ... ... ... көзiн анықтау;
• Салық салу базасын ұлғайту;
• Бюджеттiк салымдарды дұрыс пайдалану туралы түрлi бағдарламаларды
қолдану
Осы аталған бағыттардың бiрiншiсiнде бюджетке ... ... ... ... ... және ... кай мөлшерден бөлу
кертектiгi мен ... ... ... ... ... және ... бiр ... тығыз байланыста. Олар өндiрiс қатынастарының
дамуымен сипатталады. Мақсаттардың масштабтылық ұлттық ... ... ... даму ... ... ... ... қалыптасуы
мен дамуы экономикалық саясаттың өзгеруiне байланысты болып келедi, яғни
бiр ... ... бiр ... ... жатыр. Бiздiң пiкiрiмiзше
Қазақстан Республикасының ұлттық салық ... ... мен ... ... ... болады.
Бiрiншi кезең 1991-1994 жылдар аралығын қамтиды. Бұл ... ... ... жолымен ұлттық салық жүйесiнiң құрылумен сипатталады,
сонымен ... ... ... ... және ... ... қаражат қорына
арналған әлеуметтiк және ... ... ... ... заң
мақаласында «Салық туралы» 25 желтоқсан 1991 жылы ... заң, ... ... бағытталған болатын, инфляция деңгейiн төмендетедi, сол
инфляция деңгейi бұрын 2000 пайыздан асқан ... соны ... ... ... ... кезең 1995-1998 жылдарды қамтиды. Бұл кезеңде ұлттық салық
жүйесiнiң қалыптасуы мен дамуы және ... ... ... белсендi қаражаттық-шаруашылық қызметiне
арналған қолайлы шарттар жасаумен ... ... салу ... және әлеуметтiк мүмкiндiктердiң ұлғаю мәселесi шешiлген.
Өндiрiстi сакроэкономикалық тұрақтандыруға ... ... ... ... ... ... аралығын қамтиды. Бұл кезең
экономикалық өсумен сипатталады, макроэкономикалық көрсеткiштердiң өсуiмен
сипатталады. Оларға мыналар ... ... ... өнiм, ... iшкi өнiм ... ... ... сияқты көрсеткiштермен сипатталады. Осы ... ... ... ... бастады, ал мұндай шаралар бюджетке ... ... ... алып ... ... салықтық қатнастар жаңа
принциптерiне өтуiне байланысты оның ... асу ... ... ... 2002 ... байланыстырса болады. Бұл кезеңде
Қазақстан ... жаңа ... ... ... ... Анық және ... экономикалық анықтама және ... ... және ... ... арналған салық
құралдары;
• Қаражаттардың кейбiр ... және оның бөлу және ... ... ... ... нәтижелiк
бағытын анықтау;
• Салық қызметтерiнiң қолында бар құралдарды тиiмдi қолдану;
• Заң шығаратың және ... ... ... ... кодексiнде объективтi және субъективтi факторлар да
ескерiлген, салық салу жүйелерi ... ... әсер ... ұзақ ... iске ... ... ... Салық жүйесi тұрақты
экономикалық өсу шегiне жағдай жасайды, қаражатты пайдалы бөлуге және
пайдалануды жоғары деңгейде қамтамас етедi
ІІ Қазақстан ... ... ... ... ... ... атап ... бағаға немесе тарифке
үстеме түрiнде белгiленген салықтар, олар ... ... ... ... тiкелей байланысты емес. Жанама салықтар мемлекеттiң
фискалды мүдделерiн ... ... ... ... баға ... ... ... жасауы және тұтыну құрылымына әсер етуi мүмкiн.
Бұдан басқа, салық төлеушiлер үшiн табыстарға тура ... ... ... ... ... ... ... өсуi жақсырақ. Сонымен бiрге
тұтынуға салынатын салықтар болып табылатын ... ... ... қосылған құнға салынатын салықты пайдаланатын көбiрек артықшылығы
болады, өйткенi;олардан жалтарыну қиынырақ; олармен ... ... ... олар ... деген ынталандырмаларды аз ... ... ... ауыстырушы тауарға да тапшылықтың жоқтығын
қоса олар тұтынушыға таңдау ... ... ... ... ... ... және т.с.с.
Алайда тұтынуға салынатын ... ... ... бар, бұл
кемшiлiктерге олардың инфляциялық және регрессифтiк сипатын ... ... бұл ... оң ... ... ... әсерiн жауып
кетедi.Егер баға өсетiн болса, онда бұл салықтардан түсетiн ... ... ... ... Бұл ... ... iске
асыруға қаражаттар алуға мүмкiндiк бередi. Бюджет ... ... ... ... ... ... салу жүйесiнде ортақ заңдылықтың болатынын есте ұстау қажет;
экономиканың дағдарысы жағдайында, тұралаушылықта - ... ... ... ... ...... салуды тұтынысқа
объективтi қайта бағдарлау болады.Осы кезде мемлекеттiң шығыстары мұндай
жағдайда қысқармайды, тiптi ... ... ... ... ... оны ... қолдануды кеңейту, экономиканың
құрылуын қайта құруға, оның тiршiлiктi қамтамассыз ... ... ... шығыстарды және басқа кезек күттiрмейтiн шығыстарды
арттыру қажеттiгiнен көбейедi. ... ... ... ... ... ... ... болады.Бөлгiштiк процестегi
белгiлi бiр теңестiруге жанама салықтардың өзiндiк әлеуметтiк бағыттылығын
осында көрiнедi. Дүние жүзiлiк ... ... ... ... ... ... iшiндегi ең маңыздысы 1992 жылы енгiзiлген
қосылған құнға салынатын салық-ҚҚС блып табылады. Салық ... ... ... нәтижесінде шеккен шығысының орнын бағаны көтеру ... және ... ... ... ... ... ... салу
обьектісі материалдық шығындарсыз өндірілген өнім(амортизациясы бар ... ... ... ... құн болып табылады; қосылған өнімге кешенді
шығыстар ,мысалы, ... ... және ... ... ... ... Демек, бұл салықтың ерекшелігі-оның салық салынатын
обьектісі сатудан (өткізуден) ... ... ... ... тек салық
салынатын айналым мен салық салынатын импортты қамтитын қосылған құн болып
табылатындығында. ҚҚС ... ... ... ... ... ... ... экономикалық ... 17 ... ... ... ... ... ол жаңа құн жасалынған орын бойынша
салық төлеушілердің үлкен тобынан алынады; екіншіден, төлеушілер ұшін де
есептеудің ... ... ... және
үшіншіден,бағалардың өзгеруіне, ... ... ... ... ... ... бюджетінің кірістерін қалыптастырудың сенімді
және тұрақты ... ... ... ҚҚС ... ... Қазақстан
Республикасының бюджет кірістерінің аса манызды көздерінің бір болып
саналады.2001 жылы ... ... ... ... сомасында бұл
төлемнің үлес салмағы 21,8% құрады. Салық және бюджетке төленетін басқа ... ... ... ... ... ... ... кодексі)
бойынша қосылған құнға салынатын салық деп ... ... ... және ... ... процесінде қосылған,
оларды өткізу бойынша ... ... ... бір ... ... ... ... Республикасының аумағындағы тауарлар импорты
кезіндегі аударымды ... ... ... айналым бойынша бюджетке
төленуге тиісті ҚҚС сатылған тауарлар үшін есептелген ҚҚС ... ... ... үшін ... тиіс ҚҚс сомасы арасындағы айырма ретінде
анықталады. Соңғыда салық бойынша есепке алу ... ... ... ... ... ... айналым және салық салынатын импорт ҚҚС-ты
төлеушілерді тауарды өткізу бойынша жасалған айналымы ... ... ... ... оған ... құн салығын қоспай, мәміле жасалған
тараптар қолданатын бағалар мен ... ... ала ... өткізілген
тауарлар құны негізінде анықталады. Өткізілген тауарлардың кандай да ... ... ... ... ... айналым мөлшері тиісті түрде
түзетіледі . Қазақстан ... ... ... ... тиіс , Қазақстан аумағында әкелінетін немесе ... ҚҚС ... ... ... ... ... ... Салық салынатын импорт мөлшеріне кеден заңнамасына ... ... ... ... құны , сондай-ақ ҚҚС-ты
қоспағанда, Қазақстан Республикасына тауарлар ... ... ... ... ... да ... төлемдер сомалары қосылады.ҚҚС-тын
салық мөлшерлемесі 16 пайызға тен және ... ... ... ... Жеке табыс салығы.
Бұл төлем бойынша қаражаттардың түсімі барлық салық төлемдерінің 9
пайызын алады. Салық салу объектілері бар жеке ... жеке ... ... ... ... ... салу объектісі төлем ... ... ... және ... ... ... табыстар болып табылады.
Салық мөлшерлемесі баспалдақты үдеме ... ... ... ... ... 30 ... ... белгіленеді.
Дивидендтер, сыйақылар мен ұтыстар түріндегі табыстарға 15 пайыз
мөлшерлеме, ... және ... ... 10 ... ... салық салынады.
Төлем көзінен салық ... ... ... ... табысы, біржолғы төлемдерден ... ... ... ... берілетін зейнетақы төлемдері , дивидедтер, сыйақылар,
ұтыстар түріндегі ... ... ... ... ... бойынша
табыс.
Салық агенттері жеке табыс салығын есептеу мен ұстап қалуды төлем
көзінен салық ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Олар салық төлеушілердің тұрған жері бойынша есепті ... ... ... күннен кейінгі бес жұмыс күн ішінде жүзеге асырады. Салық кодексінде
көрсетілген қызмет түрлері бойынша арнаулы салық ... ... ... жеке ... ... төлеудің тәртібі мен ... ... ... ... салынатын заттай нысанда алынған
табысына оның заттай нысанындағы еңбекақысы, қызметкер алған ... ... ... ... жұмыстар және тағы сол сияқты түрлі
табыстары ... ... ... ... ... ... ... табыс, жеке кәсіпкердің салық салынатын табысы, адвокаттар мен
жеке натарицстардың табысына және өзге де ... ... ... ... ... ... табысына кәсіпкерлік қызметте пайдаланылмайтын:
бір жылдан аз уақыт меншік құқығында болған жылжымайтын ... ... ... ... тұлғалардағы қатысу үлесін, қымбат бағалы
тастар мен ... ... ... бар ... да ... ... өнер
туындылары мен антиквариаттарды сату кезінде олардың құнының өсімі, ... ... ... ... және басқалары жатады.
Төлем көзінен салық салынбайтын табыстар бойынша жеке табыс салығын
есептеуді ... ... ... шегерімдер соммаы азайтылған, төлем
көзінен салық салынбайтын табыс сомасына ... ... ... ... жүргізіледі. Адвокаттардың және натариустардың
табыстарына 10 ... ... ... ай ... ... Республикасының шнгінен тыс жерлерде төленген жеке табыс
салығының сомасы ... ... ... ... ... ... жатқызылады.
Шетелдік резидент-жеке тұлғалар табысына ... ... ... де , ... ... одан тыс жерлерден де
алынған табыстары кіреді. Салық салынатын табысы ... ... жеке ... салығын есептеудің, ұстаудың және ... ... ... ... ... мекемемен байлынысы жоқ бейрезиденттер салықты төлем
көзінен шегерімсіз 5 ... 30 ... ... ... ... ; ... ... мекеме құруға соқтыратын бейрезиденттер салықты
төлем көзінен салық салынбайтын, ... ... ... ... ... мөлшерлемелер бойынша төлейді.
2.3. Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдері.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... жер ... пайдалануға байланысты бірқатар төлемдер ... ... ... ... ... бар ... ... үшін төленетін
төлемдер ретінде бір топқа біріктіруге болады. ... ... ... ... жер ... ... арнаулы төлемдері, су үшін
төленетін төлем, орманды пайдаланғаны үшін төлем (орман ... ... ... ... ... негізінен ренталық сипатта болады,
өйткені олардын пайда болуы мен мөлшерлемелерінің ... ... ... ... ... ... шикізатты, минералды
ресурстарды алу, тұтыну, олардын сапасы табиғат факторларымен байланысты
болады.
Техногендік минералды құрлымдардан ... ... ... ... Республшикасында жер қойнауын пайдалану жөніндегі операцияларды
жүзеге асыратын заңды және жеке ... жер ... ... пайдаға салынатын салығы мен арнаулы төлемдерді ... ... ... ... үшін ... салық режимі тек қана
Қазақстан Республикасының Үкіметі белгіленген ... жер ... ... келсімшартта айқындалады.
Келсімшарттардың негізгі түрлеріне қарай жер қойнауын
пайдаланушыларға ... ... екі ... ... үлгі жер қойнауын пайдаланушының Салық кодексінде көзделген
салықтар мен басқа да міндетті тқлемдердің барлық түрлерін көздейді;
Екінші үлгі жер ... ... ... бөлу ... ... үлесін төлеу, сонда-ақ салық заңнамасында
көзделген ... мен ... да ... төлемдердің барлық түрлерін
төлеуді көздейді, оларғааа шикі ... мен ... да ... қазбаларға
салынатын акциз, үстеме пайдаға салынатын салық, мүлікке салынатын салық
қосылмайды.
Жер қойнауын пайдаланушылардың ... мен ... ... ... ... ... салы;
2.Жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері:
1.бонустар;
а) қол қойылатын;
б) комерциялық табу
2) роялти:
3) өнімді бөлу бойынша Қазақстан Республикасының үлесі.
Бонустар жер ... ... ... ... болып
табылады және жер қойнауын пайдалануға жасалған келсімшартта белгіленген
мөлшерде және тәртіппен ақшалай нысанда төленеді.
Жер қойнауын ... жер ... ... ... жеке
жағдайларын негізге ала отырып, бонустардың мынандай түрлерін төлейді: ... ... және ... табу ... ... ... есептеріне сәйкес бонустардың бір немесе екі түрі
де белгіленуі мүмкін.
Қол қойылатын бонус жер ... ... ... ... жер қойнауын пайдалану жөніндегі қызметті жүзеге асыру
құқығы үшін біржолғы ... ... ... ... және ... ... ... Қол қойылатын бонустың бастапқы мөлшерін пайдалы
қазбалар көлемі мен кен орнының ... ... ... ... ... белгілейді және ол келсімшартпен белгіленген мерзімде,
бірақ ... ... ... күннен бастап күнтізбелік отыз күннен
кешікткрмей төленуі тиіс.
Коммерциялық такбу бонусы келсімшарт ... ... ... ... ... ... кен ... қосымша барлау жүргізу барысында,
бастапқы аталған алынатын қорды арттыруға жеткізетін пайдалы қазбалардың
табылғаны үшін ... Оның ... ... салу ... ... мен ... ... ала отырып белгіленеді. Салық салу объектісі
кен орнынан ... ... ... қорының осы маұсаттағы көлемі болып
табылады. Коммерциялық табу ... ... 0,1 ... кем
болмауы керек.
Пайдалы қазбаларды ... жер ... ... ... ... ... жер қойнауын пайдаланушылар
жер қойнауын ... үшін ... ... ... ... мөлшерде роялти түріндегі аударымдар жасайды. ... ... салу ... мен осы ... төлеу мерзімдерін белгілеу
роялти төлеу үшін белгіленген ... ... ... ... ... және ... құрлымдарды
қайта өңдіру процесінде жер қойнауын пайдалану құқығы үшін төленетін төлем.
Ақшалай немесе заттай нысанда төленеді.
Пайдалы қазбалардың ... ... ... ... пайдалы
қазбалардан алынған алғашқы тауарлық өнім өндірілген пайдалы ... ... ... ... ... ... ... саналады.
Кең таралған пайдалы қазбалар мен жер асты сулары бойынша роялти
барлық жер қойнауын пайдаланушылар, соның ішінде пайдалы ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге
асыратындар үшін тіркелген мөлшерлеме бойынша 1пайыздан 10 пайызға ... ... ... ... барлық түрлері бойынша роялти
салық кезеңінен ... ... ... ... төленеді.
Жер қойнауын пайдаланушылардың үстеме пайдаға салынатын салығы-
салыстырмалы жақсы табиғи жағдайлардағы ... ... ... ... ... ... өнімді сатудан алынған қосымша ... ... ... бөлу туралы келсімшарттар жіне кең тараған пайдалы қазбалар
мен жерасты суларды өндіруге жасалған келсімшарттар бойынша қызметті жүзеге
асыратындарды ... , жер ... ... осы ... ... ... ... өндіруге көздемеген жағдайда, үстеме
пайда салығын төлеушілер болып табылады.
Жер қойнауын пайдаланушы пайданың ішкі нормасын 20 ... ... ... ... ... ... ... бойынша жер қойнауын
пайдаланушының таза табыс сомасы үстеме пайдаға салық салу объектісі ... ... ... үстеме пайдаға салынатын салықтың мөлшерлемелері
салық кезеңіндегі таза ... ... ... ... ... ... ... белгіленген. Үстеме пайдаға салынатын салық салық
кезеңінен кейінгі ... 15 ... ... ... бөлу бойынша Қазақстан Республикасының үлесі ... ... бұл ... ... жер қойнауын пайдаланушыларға
ақылы негізде келсімшарт аумағында пайдалы ... ... ... ... бөлу бойынша үлес ақшалай ... ... ... ... . ... бөлу бойынша Қазақстан Республикасының үлесінің
есебін жер қойнауын пайдаланушы ... жері ... ... ... ... ... ... 10-ынан кешіктірмей табыс етеді.
2.4. Әлеуметтік салық.
Әлеуметтік салық-мемлекетте алынатын салықтардың бірі. Ол ... бері ... ... қолданылып келген әлеуметтік қорларға: зейнетақы,
мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру, міндетті медициналық ... ... ... ... ... жарналары аударымдардың орнына
енгізілген. Аударымдардың жиынтық мөлшерлемесі еңбек ақы төлеу қорларының
28% мөлшерінде белгіленеді, ал ... ... ... ... ... ... ... түсімдер мемлекеттік бюджетте 17%
алады.Қазақстан ... ... ... ... ... ... мен өкілдері, сондай-ақ Қазақстанда қызметін тұрақты
мекемелер арқылы жүзеге ... ... жеке ... ... ... ... ... болып табылады.
Жұмыс беруші төлейтін ақшалай немесе заттай нысандағы кез келген
табыстар нысанындағы оның қызметкерге ... ... ... ... ... ... ... тұрақты мекемелер арқылы жүзеге
асыратын ... ... ... ... ... ... салық салу объектісі, ал жеке кәсіпкерлер, жеке натариустар,
адвокаттар үшін олардын өзін қоса ... ... саны бұл ... ... ... табылады.
Әлеуметтік салық мөлшерлемесі- 21%. Салықтың жұмыс істеу барысында
оның мөлшерлемелері өзгеріп ... ... ... ... үшін ... ... ... тұлғалар, сондай-ақ Қазақстанда қызметін тұрақты
мекемелер арқылы ... ... ... ... ... басқарушы,
инжинер техник қызметкер мамандар үшін 11% ... ... ... төлейді.
Жеке кәсіпкерлер, арннаулы ... ... ... жеке ... адвокаттар өзі үшін үш айлық есептік
көрсеткіш және ... ... үшін екі ... ... ... ... ... –қимыл мүшесі бұзылған, есту, сөйлеу көру қабілетінен айрылған
мүгедектер жұмыс істейтін мамандырылған үйымдар 6,5% ... ... ... төлейді. Арнаулы салық режимін қолданылатын жеке
кәсіпкерлер мен ... ... үшін ... ... мпөлшерлемелері
белгіленген.
Әлеуметтік салық төлеу салық төлеушінің тіркеу есебі ... ... ... ... ... ... айдын 15-нен кешіктірмей жүргізілуі
керек.
Патент немесе оңайлатылған мағылдама негізінде арнаулы ... ... ... ... ... ... тұлғалар мен жеке
кәсіпкерлер әлеуметтік салық төлеуді салық ... осы ... ... ... ... сома ... ... Ұлттық салық жүйесiн өнеркәсiбi дамыған елдердiң
салық жүйелерiмен салыстыру.
1995 жылдың 1 шiлдесiнде Қазақстан Республикасының салық ... ... ... ТМД- нiң ... ... озып ... ... нарыққа кiру негiзiнде жасалған және ... ... ... ... ие болған.
Салық жүйесi дамыған елдерде көптiлiгiмен және көпқырлығымен
ерекшеленедi, ... осы ... алу ... ... ... ... Сонымен
қатар салық мөлшерiн мүмкiншiлiгi бойынша аз төлеу үшiн мемлекеттерде
барлық жағдайлар ... ... ... ... ... ... және ... табысын бөлу, қайта бөлудiң әдiлдiгiн
қамтамасыз ету, яғни ... ... ... ... болып келедi.
АҚШ, Ұлыбритания, Германия, Жапония сияқты ... ... iрi ... ... жылдардың екiншi жартысында өткiзiлген
болатын. Олар капитал қорларын ... ... ... тездетуге
бағытталған болатын. Бұл мақсатта салық мөлшерлемелерi корпорация табысына,
азаматтардың жеке ... ... ... ... ... төмендеткен және
салық салынбайтың табыс шекаралары үлкейтiлген. Тура салықтардың ... ... ... алып ... ... ... ең бiрiншi орынды
алатын ол сатудан түскен салықтар болды. Сонымен ... ... ... ... ... қатаң орындалуын қамтамас еттi.
АҚШ-тың салық жүйесi үш негiзгi сатыдан тұрады және ... ... мен ... ... ... мен штаттарда жиналады
екен. Әрбiр ... ... ... ... ... ... салық түрлерi
өздерiнiң штаттары мен ... ... ... ал ... ... олар ... федералды қаржы бюджетiне жiберiледi. Табыстардың
түсуiне бақылау жасайтын қаржы министiрлiгiнiң iшкi табыстар службасы
немесе ... ... ... ... ... ... Оның
жұмыс iстеу принцiбi әрбiр салық төлеушi әр жылдың 15 сәуiрiне дейiн ... ... ... iшкi ... службасына жылдық табысы
туралы декларация өткiзуге ... Сол ... ол өзi ... ... ... ... салымдардың пайыздық ... ала ... ... ... қаржылық келсiмдер негiзiнде жеке
тұлғалармен сол ... ... ... ... келсiмдер туралы
мәлiметтер ала алады.
Егер де ... ... ... ... ... ... одан
жалтарынса онда мемлекет тарапынан оған қатаң iс шаралар ... ... ... ... ... айып ... қолданылады. Иллинойс штатында
сатудан түскен салықты төлемегенi үшiн 30 ... ... айып пыл ... әр айда ... салынатың салықты кешiктiргенi үшiн 2 пайыз көлемiнде
айып пыл төлейдi. Ал ... ... ... ... ... ... көлемiнде айып пыл салса, үлкен корпорация иелерi үшiн айып ... ... ... ... құрайды екен.
Салық салу дәрижесi Еуропа мемлекеттерiнде жоғары ... ... ... ... ... ... төлемдердiң үлес салмағы
жалпы iшкi өнiмге қатынасы АҚШ-та 30 пайызды құрайды, ал Канада да ... 31-34 ... ... ... Австралия, Дания, Белгия,
Нидерланд, Швеция сияқты елдерде оның үлесi 40 ... ... ... ... ... ... салықтар сияқты да жергiлiктi салықтар да бюджетте
айтарлықтай орын алады. Олар ... ... ... ... мен дотациялар арқылы жергiлiктi бюджет толықтырылып отырады.
Табыстың ең бiр негiзгi көзi болып отырған салықтың бiр түрлерi. Ол ... ... пен ... ... жанама салықтар қосылған құнға
салынатын салыққа ұқсас болып келедi. Ол ... ... ... 8,25 ... дейiн болады және әр штаттың өз әкiмшiлiк ... ... ... ... салықтары қаншалықты көп
болғанымен олардың мемлекет бюджетiне қосатын рөлi өте үлкен болып келедi.
Мемлекет ... ... ... ... ... алып ... Оларға
мыналар жатады: жеке тұлғалардың ... ... ... салықтары және қосымша құнға салынатын салықтар жатады.
Ендi осы салықтардың ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының салық мөлшерлемесiмен
салыстырайық.
Бiзге ... ... ... ... ... 1995 жылы ... ... сияқты негiзгi салықтың түрi ол қосымша құнға салынатын
салық болып келедi. Осы салық түрi ең ... ... 1954 жылы ... мемлекеттiң салық жүйесi табысқа салынатын салық және де жеке
меншiкке ... ... ... ... құнға салынатын салықа
келсiмдерге қарай анықталады және де ... ... ... жағдайына
қарайды.
АҚШ, Франция, Дания, Ұлыбритания мемлекеттерiнiң бюджетiнiң
кұрлымы.
|Салық түрлерi |АҚШ ... ... ... ... құнға салынатын салық |Жергiлiктi|41,4 |19 |17 |
| ... | | | ... ... ... |41 |18,1 |48 |35 ... ... | | | | ... сақтандыруға |34 |- |3 |- ... ... | | | | ... ... алынатын |10 |10,6 |8 |10 ... | | | | ... ... мен баждар |3 |7,3 |17 |17,9 ... да ... |4 |15,2 |5 |5,7 ... емес ... |8 |7,4 |- |14,4 ... |100 |100 |100 |100 ... негiзгi мөлшерi 18,6 пайызға тең. Жоғары салық мөлшерi 22
пайызды құрайды. Ол тауардың кейбiр ... ... ... ... автокөлiкке, бейне камераларға, темекi өнiмдерiне, ... аң ... ... ... салық мөлшерлемелерi 5,5 пайыз
азық- түлiк тауарлары, ауыл шаруашылығы өнiмдерiне, кiтап журнал өнiмi мен
дәрi-дәрмектерге қолданады. Сондай-ақ ... ... ... және ... үй ... және жүк пен адам ... ... мен кештер қыметi кiредi. ... ... 1991 ... 25 ... ... өндiрiс мекемелерi салықтан босатыла алады,
сонымен қоса ... ... ... ... да ... ... Егер де
олардын алдынғы қаржылық жылдын ақша ... 70000 ... ... ... ... салынатын салығынан босатылатындарға мыналар
жатыды:
• Мемлекеттiк оқу орындарының қызметi, егер де олар ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы өнiмдерiне;
• Кейбiр бос мамандықтарға. Оларға мыналар жатады: сәулет ... ... ... ... және тағы ... ... ... салынатың салық мөлшерлемесi 34 пайызды құрайды, ал кейбiр
жағдайларда 42 пайыздан жоғары ... ... ... ... түрлерi жердi пайдалану мен құнды қағаздар салымына
қолданады. Бұл ... ... ... 10 пайыздан 24 пайыз көлемiнде
болады. Табыстан алатын ... ... ... жеке тұлғалардан алынатын
салықтар жатады. Мысалға алатын болсақ Францияда оның алатын үлес ... ... алып ... ... ... әлеуметтiк салық теңдей бөлiнедi.
Жартсын ... ... ... ... ... Ал ... әлеуметтiк
салықты толығымен жұмыскерлер төлейдi.
Францияда жалақы қорының салық мөлшерлемесi 4,5 пайызды құрайды ол
35900 франк болады. Сонымен ... ... ... кәсiпкерлiк дайындық үшiн
салық төлейдi. Бұл салықтың мақсаты ... ... ... болып келедi.
Ұлыбританияның кейбiр жалданып жұмыс iстейтiң халықтары, тек қана
жалақымен күнiң көрiп ... ... ... ... ... ... едi. Басқа жағдайда басқа азаматтар салық төлемдерiн
декларация негiзiнде жүргiзiледi.
Корпорация табысына салынатың салық соңғы он жыл ... ... ... 52 пайызды құраса сосын барып 35 пайызға бара келе 33
пайызға түскен. Шағын ... ... ... ... түрiнде
көмек көрсетiледi. Ол үшiн шағын бизнестың табысы 250000 фунт стерлингтен
аспайтын мекемелер жатады. Қосылған ... ... ... ... ... ... ... тауарларға бәрiбiр салық салынады. Оларға
мынандай тауарлар жатады: ... мен ... ... ... және ... ... ... мен үй шаруашылығы пайдаланатын
электор энергиясына, суға төлем, тұрғын үй салу ... және де ... ... қаржылық қызметтер, сақтандыру және тағы ... ... ... ... Германияда да салықтар да
солай ... ... ... үшiн 15 ... ... ... салынады.
Осыған тоқталатын болсақ бұл жерде мына терминдер жиi қолданады айналымнан
және сатудан алынатын ... ... Оның үлес ... ... 28 ... алып ... Табысқа салынатын салықтан соң ... алып ... ... бұл салықтың жалпы мөлшерлемесi кәзiргi таңда 15
пайызды құрап отыр, ... ... мен ... мен ... ... салық мөлшерлемесi қолданылады 7 пайыз көлемiнде.
Германияның салық жүйесiне ... ... ... ... ... ... ... салынатын салық мөлшерлемесi 34 пайыз
көлемiнде алынады. Ал қосылған құнға салынатын салық 20 ... ... ... ... пен журнал өнiмiне, ... 10 ... ... мөлшерлеме қолданылады. Табысқа салынатын
салық мөлшерлемесi 10 ... 50 ... ... ... ... ... ... банктегi жеке шоттағы салымдарына, акциядан алынатын
дивиденттерден алынады. 1994 жылы ... ... ... алынып
тасталынған. Австралияның салық заңнамасында ... ... ... мемлекетiнде табыстың негiзгi көзi жеке тұлғалардан алынатын
табыс салығы болып келедi. Олар екi ... ... ... ... ... 30 пайыз көлемiнде алынады. Дания
мемлекетiнiң бюджетiне ... ... алып ... салық қосымша құн салығы.
Данияның қосылған құнға салынатын ... ... ... ... ... жоғары. Ол 25 пайызды құрайды, ... ... ... ... ... орта мемлекеттердiң
деңгейiне сәйкес келедi. Оның мөлшерлемесi 34 пайызды құрайды.
Жапонияның салық жүйесiне ... ... ол ... спецификалық
ерекшелiгiмен ерекшеленедi және АҚШ және Батыс Еуропа елдерiнен ... ... Бұл елде ... емес ... ... ... 16
пайызын алап жатыр. Бұған жалдық (аренда) ... жер ... ... ... ... ... ... лотореядан түсетiн табыстар
және тағы басқалары кiредi. Жапонияда барлығы 25 мемлекеттiк және ... ... ... бар. Оларды үш топқа бөлiп ... ... ... жеке ... мен ... тұлғлар табысынан алынатын тура
салықтар. Екiншi топқа- меншiкке салынатын тура ... ... ... ... ... бөлiнедi.
Мемлекетке ең жоғарғы табыс алып келетiн ол жеке тұлғалар мен заңды
тұлғлардың табысына салынатын салықтар ... ... Олар ... ... ... түсiмдердiн 56 пайызын алып ... ... ... ... ... мөлшерлемесi 10 пайыздан 50 ... ... ... ... ... ... ... қарағанда
жеке тұлғалар мен заңды тұлғалар салық мөлшерлемелерi бiр болып келедi. Ол
мүлiк бағасынан 1,45 пайыз ... ... ... жеке ... ... ... ал ... тұлғалардың мүлiкке салынатын ... ... ... ... ... келсек. Дамыған мемлекеттердiң салық жүйесi
үш сатыдан тұрады екен. Салықтардың рөлi үлкен болып келедi, ал ... рөлi ... ... ... мемлекеттерде екi салықтын да
рөлдерi өзгеше болып екледi.
Қорытынды
Қандай да болмасын мемлекеттiң салық жүйесi негiзiнен екi қызметтi
атқарады. ... ... ... ... ... ... ... қызмет ешкiмдi де алаңдата қоймайды себебi кез ... ... сүру үшiн ... ... өте ... ... ... қызмет
әркiмнiң, мейлiң мемлекеттiң немесе кәсiпкерлердiң болсын, аса қызықтыратын
мәселесi ... ... ... ... таразының екi жағы бар,
бiрiншiсi ... ... ... ал екiншiсi еркiн
кәсiпкерлiктi ... ... ... ... ... реттеушi қызметiне кеңiнен
тоқталсақ, оның ... өз ... ... келе ... жақтарын
байқауымызға болады. Салықтардың реттеушiлiк ролi ... ... ... ... ... ... ... түсетiн кiрiс мөлшерiнiң
белгiлi бiр деңгейiн үстап отыру және кәсiпорындар мен жеке ... ... ... ... 2030 ... ... даму стратегиясында болашақтағы
мемлекетiмiздiң негiзгi байлық көзi шикiзатты, ... ... ең ... ... болып табылады. Осыған сәйкес, салық жүйесiнiң алдында
тұрған ... ... бiрi ... ... ... ... ... болып табылады.
Осындай көлеңкелi экономиканың келеңсiз ... ... ... ... аса зәру ... ... тұрғындардың
бөлiгi көп зардаптар шегуде. Екiншi жағынан, салық ... ... ... емес ... ... ... қызмет атқарып
отырған кәсiпорындарға жүктелетiн салық салық ... арта ... ... жою үшiн, ең алдымен салық заңына жаңадан өзгертулер
енгiзу аса қажет. Кiрiс ... атап ... ... қабылданған
салық кодексiнде айтарлықтай өзгерiстер енгiзiлмеген, демек жiберiлген
кемшiлiктер ... ... да ... ... ... енгiзiлген өзгерiстер
әбден саралануы және салық жылының басынан бастап iске асуы ... ... үшiн ... ... ең ... ... ... дейiн тұрақты
болып қалуы аса маңызды шарт ... ... ... экономика жағдайында
бұлай болу әрине мүмкiн емес, әсiресе жалпы iшкi ... ... ... ... ... бұл өте ... соғады.
Аталған кемшiлiктердi жою үшiн шикiзатты өндiрушiлерге салынатын
табыс салығының базасын кәсiпорынның iшкi ... ... ... ... ... ... бағасы мен шикiзатты өндiру мен
тасмалдауға кеткен шығындардың ... ... ... Бұл ... ... ... ... емес, сатылған уақыттағы қалыптасқан
әлемдiк баға алынып отыр? Оған себеп, кез ... ... ... ... болсын экспорттаушы кәсiпорындар сатылу бағасын жасаған ... ... ... ... ... мөлшерiн азайтып көрсетуi әбден
мүмкiн, ал белгiлi бiр уақытта қалыптасқан шикiзат бағасын кемiтiп көрсетуi
мүмкiн емес және оның ... ... онша ... соқпайды. Сонымен
қатар шикiзаттың өзiндiк құны мен ... ... ... кей ... ... ... Бұл арада экспорттаушы кәсiпорындардың келiспейтiн
жақтары орын алуы мүмкiн, мәселен, Қазақстан шикiзаты ... ... ... ... ... ... қиын емес.
Егер экспортталатың шикiзаттың әлемдiк бағасы кұрт ... ... ... ... ... деген сұрақтың қойылуы сөзсiз. Оған жауап беру
үшiн, мұндай ... ... үшiн ... ... ... ... әлемдiк бағаның төмендеуiне қарамастан шикiзатты экспорттау елiмiз
үшiн аса маңызды болып қала берсе, онда ... ... ... ... ... аса қажет. Салық салу жағынан ... үшiн ... ... салығының ставкасы төмендеген сайын
пропорционалды түрде табыс салығының савкасын азайту қжет. Мұндай әрикет
шикiзатты ... мен ... үшiн ... ... ... ... салықтай көмектiң белгiлi бiр шегi болуы тиiс, егер экспортталатың
шикiзаттың әлемдiк бағасы белгiлi бiр ... ... ... ... мұндай шикiзатты өндiрудi тоқтату қажет болар едi. Қазақстан салық
жүйесiнде орын алып отырған әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... көбейтуiн ынталандыру тұрмақ, керсiнше бұл
салықтан қалай құтылуды ойлап, бастарын қатыруға итерiп отыр. Мәселе ... ... ... ... ғана ... ... жоқ, ... бұл салық салынатын базада да болып ... ... ... ... ... 4-12 ... аралығында болып отыр, оны тек
компаниялардын өздерi ғана ... ... ... бөлiсiп төлейдi.
Қазақстанның жалақы алушы азаматтары әлеуметтiк салықтың ... ... ... ... үлкен ауыртпалық жүктелiп отыр.
Себебi жылдық ... ... қоры ... ... ... ... 40-70 ... құрайды, ал осы уақытқа дейiн әлеуметтiк салық
ставкасы 26 пайызды құраған ... ... өз ... 18 ... ... ... әлеуметтiк салық тұрде төлеуге мәжбүр болады
екен. Бұған 30 пайыздық занды тұлғаларға салынатын табыс ... ... ... ... ... ауыртпалығының жоғары екендiгiн
көруге болады.
Сонымен, егер республикамыздың салық жүйесiндегi жеке тұлғаларға
салынатын табыс ... ... ... ... ... табысы өте
төменгi дәрежедегi азаматтарымызға едәуiр көмек жасаған болар едiк. Мұндай
өзгерiстен кейiн ... ... да ... ... ... ... ... жоғары болатын ... ... ... ... алып ... ... ... кiрiс жағы ұлғая түспек.
Қорыта айтқанда, жоғарыда аталған ұсыныстарды жүзеге асыру қиынға
соқпайды, ал олардан түсетiн экономикалық ... ... ... әдебиеттер
1. С.Құлпыбаев «Қаржы» 2004
2. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы. Салық
Кодексі-Алматы: ЮРИСТ, 2005. - 288 ... ... ... ... 2006 - 2008 ... арналған орта
мерзімді фискалдық саясаты.
4. Рикардо Д. Начало политическойэкономии и податного обложения.
5. Юткина Т. Ф. ... и ......... – 2002 ... Адилбекова А // Бюллетень бухгалтера.-2005 март №14.
7. Әбдірова А // Бухгалтер ... -2004 ... ... Қаржы қаражат -2005 №6.
9. Нүсіпов Ж // Жетісу-2002-12 желтоқсан.
10. Смайыл Е // Егемен ... ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының салық жүйесі және құрылу жүйесі мен оның құрылымын тұрақтандыру49 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің құрылымы13 бет
Диплом алдындағы өндірістік практика бағдарламасының орындалуы туралы32 бет
Жанама салықтарының шет елдердегi тәжірибесi4 бет
Кәсіпкерлермен арнаулы салық режимдерінің қолданылуы3 бет
Мемлекеттік салық жүйесі8 бет
Мемлекеттік салық жүйесі туралы25 бет
Нарықтың салық жүйесі6 бет
Салық міндеттемесінің есебі26 бет
Салық есебі және оның есеп жүйесіндегі ролі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь