Спиноза және оның этикасы

Барух Спиноза (1632-1677) Амстердамда еврей отбасында дүниеге келіп, өуелі сауда-саттықпен айналысқанымен, кейінірек философияға біржола бет бұрды. Оның ілімінде алғашқы кезде жаратылыстану мәселелері көбірек болғанымен, ол бірте-бірте этикалық доктрина қалыптастыру, адам мәселесін терендеп зерттеу ісіне басты назар аударды. Негізгі еңбегі — «Этика».
Спиноза адам табиғаттың ажырамас бөлігі екеніне сенімді. Табиғатта механикалық заңдар үстемдік құрса, адам қызметінде оған ойлау қосылады. Спиноза адамгершілік принциптерініңтабиғи сипатын ерекше атап кәрсетеді.
Ең бастысы — Спиноза адамның еркіндігін, оның ақыл-ойының еркіндігін жария етеді. Оның ойынша, адам адамгершілікті өз бойында еркін қалыптастыруға қабілетті, қорқыту, үрей (мемлекет және басқа адамдар тарапынан) арқылы адамгершікке тәрбиелеу мүмкін емес, себебіоның табиғаты ізгілікті.Адам өмірінің мәнін Спиноза бақытқа жету деп түсінді, осы бақытқа жету жолында оның ақыл-ойы адамгершілік ережелерін туындатады.
        
        Тақырыбы: .
Қарағанды 2015ж.
Барух Спиноза (1632-1677) Амстердамда еврей отбасында дүниеге келіп, өуелі сауда-саттықпен ... ... ... ... бет бұрды. Оның ілімінде алғашқы кезде жаратылыстану мәселелері көбірек болғанымен, ол бірте-бірте этикалық доктрина қалыптастыру, адам мәселесін терендеп ... ... ... ... ... ... еңбегі -- .Спиноза адам табиғаттың ажырамас бөлігі екеніне ... ... ... ... ... ... адам қызметінде оған ойлау қосылады. Спиноза адамгершілік принциптерініңтабиғи сипатын ерекше атап ... ... ... -- Спиноза адамның еркіндігін, оның ақыл-ойының еркіндігін жария етеді. Оның ... адам ... өз ... ... ... ... ... үрей (мемлекет және басқа адамдар тарапынан) арқылы адамгершікке тәрбиелеу мүмкін емес, себебіоның табиғаты ізгілікті.Адам ... ... ... ... жету деп ... осы бақытқа жету жолында оның ақыл-ойы адамгершілік ережелерін ту-ындатады. Спиноза ... ... ... қойып, адамгершілікті ақыл-оймен байланысты қарастырады. Ақыл-ой белсенді, оның күші танымның дамуы ... өсе ... ... ... ие адам еш ... ... адамдармен тамаша қарым-қатынас орната алады, яғни ақыл-ойдың көмегімен ... ... ... ... ... туралы пікірі туындайды, ол мемлекеттің мақсаты -- адамның еркіндігін қамтамасыз ету деп тұжырымдайды.Спиноза ... ... ... ... да еркін болуға шақырады. Тіпті өлімнен де ... ... ... ... ештеңе жоқ. Сондықтан да еркін адам өлім туралы мейлінше аз ойлайды, өлім туралы күні-түні қайғырып, мұңға бату -- ... бір ... ... ... өз ... ... ... қарауға шақырады (біз деп атап жүрген көзқарас). Өмірде бәрі де өтпелі, қазіргі сәтсіздік -- ... бір ... әлем ... ол ... ғана68нәрсе. Бір қарағанда үстіртіндеу болғанымен, Спинозаның бүл философиясы өмір туралы ойланған адамның жан жарасын жеңілдетуге біршама пайдалы. Ол адамды ... ... ... де, ... де ... өмір ... үйретеді және дүниедегі құбылыстардың, адам өміріндегі проблемалардың бәрі де уақытша, өтпелі екендігін дәлелдейді. Өмірден жиі түнілетін қазіргі заман адамына ... ... аса ... ... ... пәні:
1.субстанция мәселесі;
2.таным теориясы;
3.этика сұрақтары, бостандық және қажеттілік мәселелері.
Спинозаның философиядағы маңызды үлесі - ... мәні ... ... ... ... Негізіне Декарттың субстанция туралы теориясы алынғанымен, өзі онымен келіскенімен. Спиноза Декарттың теориясының кемшіліктерін жойын, өз жүйесін қалыптастыруға ... ... ... ... ... ... басты кемшілігі - оның дуализмінде деп санады. Ондағы қайшылық - өз ... үшін ... ... ... мән ... қарамастан барлық субстанцияларды жаратқан. Жалғыз және Ең жоғарғы Ең ақиқат субстанция - Құдай ... ... ... субстанциялар оған тікелей тәуелді болуында. Субстанциялардың өзара тәуелсіздігі мен олардың бәрінің бір мезгілде ... ... - ... ... бірдей тәуелділігіне.
Бұл қайшылықты Спиноза өзінің біртұтас субстанция туралы ілімінде шешуге тырысты. Спиноза теориясының мәні мынада:
1.жоғарғы ... - ... мен Ол ... ... ... ... жоқ;
2.барлығын, бүкіл тіршілікті өзі қамтып жатқан бір ғана субстанция ... ... ... пен ... қатар қамтиды;
4.Табиғат - Құдай - бір;
5.Табиғаттан тысқары ... ... ... ... Құдай жоқ;
6.Құдай Табиғаттың ішінде;
7.Тек біртұтас Табиғат + Құдай ғана жарата алады;
8. біртұтас ... + ... - - жеке ... ... ... өз ... ... етпейді, ол біртұтас субстанцияның - Табиғат + Құдайдың - көріністері ... ... ... ... - ... ... ... + Құдай), модустар. Оған бүтіндей тәуелді. Модустар кеңістікте және уақтта қозғалады, олардың тіршілігінің басы мен аяғы ... ... ... + ... өзінің мынадай қасиеттері бар:
1.тіршілік етеді;
2.дербес, ештеңеге тәуелді емес;
3.өз-өзінің ішкі себебі бар (модустар сияқты ... ... ... ... ие, ... ... ... мен дәйектілік) Декартта жеке модустардың сипаты болса, Спиноза ілімінде бүкіл субстанцияның қасиеті;
5.уақыт пен кеңістікте шексіз;
6.мәңгі ... ... және ... ... зерттей келіп Спиноза танымның үш сатысын жіктейді:
1.тікелей адам танымынан бастау алатын және ешбір сыртқы себептерге (сезім, тән, т.б.) тәуелді ... - ... ... ... ... ақыл әрекеті нәтижесінде логикалық операциялар қалыптасқан таным;
3.қоршаған дүниенің санада бейнеленуі нәтижесінде қалыптасқан таным. Спиноза пікірінше, ол білімдер айқын емес, толық ... ... ... ... ... Бірақ олар ақиқат білім алуда үлкен рөл атқарады.
Спиноза этикасының өзекті мәселелері: 1. детерминизм ... ... ... 2. Бостандық пен қажеттілік арақатынасы. Оларды зерттей келіп Спиноза мынадай қорытындылар түйеді:
1.субстанция бостандық пен қажеттілік тұтасып, бірігеді;
2.Құдай (Табиғат) ... ... ие, ... Ол ... ... ғана әрекет етеді;
3.модустарда (жеке заттарда) еркіндік жоқ және олар қажеттілікке бүтіндей тәуелді;
4.адам - ... ... ... ... ерекшеленеді, демек, бостандыққа ұмтылады. Бірақ ол өзі де ... ... азат емес және ... ... ғана ... ... азаттықты қалғаныме, адам қажеттілік талабына көніп, қажеттілік ағынымен жүзеді (Спиноза тілінде - ) болып табылады;
6.сыртқы қажеттіліктерді - ішкі ... ... - ... ... ... - бұл танылған қажеттілік.
Жоғары дәрежедегі бостандыққа жету үшін Спиноза пікірінше мынадай шарттар орындалуы ... - ... ... ... ... ... ... танып білу;
2.Аффектілерден (қайғы, қуаныш, әуестену, т.б.) арылу қажет, өйткені олар бостандыққа кедергі жасап, адамды қажеттілік бойынша ... ... ... ... ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
17 ғасырдың жаңа дәуір философиясы және ғылым15 бет
XVII - ғасырдағы Голландияның саяси және құқықтық ілімдері9 бет
Абай Құнанбаевтың педагогикалық көзқарасы7 бет
Бенедикт Спинозаның әлеуметтік философиясы47 бет
Детерминизм4 бет
Жаңа заман философиясы(xvii-xix ғасырлар)14 бет
Мемлекеттің пайда болуы туралы теориялар39 бет
Рационализм және сенсуализм4 бет
Субстанция мәселесі Спиноза пантеизмі8 бет
Шеллинг философиясы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь