Мәміле туралы ұғым

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

Негізгі бөлім

1. Мәміле ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

2. Мәмілелердің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

3. Жарамсыз мәмілелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11

4.Биржалық мәмiлелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 26
Азаматтар мен заңды тұлғалардың азаматтық құқықтары мен мiндеттерiн белгiлеуге, өзгертуге немесе тоқтатуға бағытталған әрекеттерi мәмiлелер деп танылады.
Бiржақты мәмiлелер мен шарттар
1. Мәмiлелер бiржақты және екi немесе көпжақты (шарттар) болуы мүмкiн.
2. Заңдарға немесе тараптардың келiсiмiне сәйкес жасалуы үшiн бiр тарапты? ерiк бiлдiруi қажет және жеткiлiктi болатын мәмiле бiржақты мәмiле деп есептеледi.
3. Шарт жасасу үшiн екi тараптың (екiжақты мәмiле) не үш немесе одан да көп тараптың (көпжақты мәмiле) келiсiлген ерiк бiлдiруi қажет.
Бiржақты мәмiлелердi құқықтық реттеу. Бiржақты мәмiле мәмiле жасаған адамға мiндеттер жүктейдi. Ол басқа адамдарға заң құжаттарында белгiленген не сол адамдармен келiсiм болған реттерде ғана мiндеттер жүктей алады.Бiржақты мәмiлелерге тиiсiнше мiндеттемелер туралы және шарттар туралы жалпы ережелер қолданылады, өйткенi бұл заңдарға, мәмiленiң табиғаты мен мәнiне қайшы келмейдi.
Шартпен жасалған мәмiлелер. Егер тараптар құқықтар мен мiндеттердiң туындауын басталу-басталмауы белгiсiз мән-жайға байланысты етiп қойса, мәмiле кейiнге қалдырылатын шартпен жасалды деп есептеледi.
Егер тараптар құқықтар мен мiндеттемелердiң тоқтатылуын басталу-басталмауы белгiсiз мән-жайға байланысты етiп қойса, мәмiле кейiн күшi жойылатын шартпен жасалды деп есептеледi. Егер шарттың басталуы тиiмсiз болатын тарап шарттың басталуына терiс пиғылмен кедергi жасаса, шарт басталды деп танылады. Егер шарттың басталуы тиiмдi болатын тарап шарттың басталуына терiс пиғылмен ықпал етсе, шарт басталмаған деп танылады.
1.Комментарий к Гражданскому кодексу Республики Казахстан (общая часть) Алматы 1998 г.
2.Гражданский кодекс Республики Казахстан – толкование и комментирование. Общая часть. Вып.1-10 Алматы 1996 – 2000 гг.
3.Учебник русского гражданского право., М. 1995 г.
4.Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995 ж.
5.Қазақ ССР – інің азаматтық кодексі 1963 ж. 28 желтоқсан.
6.Гражданское право Республики Казахстан. Алматы 1999 г.
7.Гражданское право М. 1997 – 1998 гг.
8.Гражданское право Казахской ССР. Учебное пособие. Т1. Алматы 1980г.
9.Ашеулов А.Т., Жайлин Г.А. Аталған жұмыс. 107 бет
10.Гражданский кодекс Республики Казахстан. Толкование и комментирование. Общая часть. Вып. 2 –Алматы: Баспа 1997 – Стр 95
11.Қазақ ССР – інің азаматтық кодексі 1963 ж.28 желтоқсан
12.Комментарий к Гражданскому кодексу КазССР. Алма – Ата 1990 г
13. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі
14.Гражданское право. Учебник // Под ред. А.С.Сергеева, Ю.К.Толстого – М. Проспект 1997 – С. 583 , 584.
15. Юридическая газета 1999 ж. 13 қаңтар
16.Төлеуғалиев Азаматтық құқық.
17.Жайлин Г.А. Азаматтық құқық кітабы Алматы, Жеті Жарғы (ерекше бөлім) 1 том
18.Гражданский кодекс Республики Казахстан. Толкование и комментирование. Общая часть. Вып. 2 –Алматы: Баспа 1997 – Стр 95.
        
        Қазақстан Республикасының Білім  және Ғылым
Министрлігі.
Кафедра : Заң пәндер.
Тақырыбы: Мәміле туралы ұғым.
Орындаған:
Қабылдаған:
Шымкент қаласы.
Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
.......................................... 3
Негізгі бөлім
1. Мәміле
ұғымы.......................................................................
......................5
2. ... ... ... ... мен заңды тұлғалардың азаматтық құқықтары мен мiндеттерiн
белгiлеуге, өзгертуге немесе тоқтатуға бағытталған ... ... ... ... мен ... ... ... және екi немесе көпжақты (шарттар) болуы мүмкiн.
2. Заңдарға немесе ... ... ... ... үшiн бiр ... ... ... және жеткiлiктi болатын мәмiле бiржақты мәмiле деп
есептеледi.
3. Шарт жасасу үшiн екi тараптың ... ... не үш ... одан да ... ... ... келiсiлген ерiк бiлдiруi қажет.
Бiржақты мәмiлелердi құқықтық реттеу. ... ... ... ... ... ... Ол ... адамдарға заң құжаттарында белгiленген не сол
адамдармен келiсiм болған реттерде ғана ... ... ... ... ... туралы және шарттар туралы ... ... ... бұл ... ... ... мен ... келмейдi.
Шартпен жасалған мәмiлелер. Егер тараптар құқықтар мен мiндеттердiң
туындауын басталу-басталмауы белгiсiз ... ... етiп ... ... ... ... ... деп есептеледi.
Егер тараптар құқықтар мен мiндеттемелердiң тоқтатылуын басталу-басталмауы
белгiсiз ... ... етiп ... мәмiле кейiн күшi жойылатын
шартпен жасалды деп есептеледi. Егер шарттың басталуы тиiмсiз болатын ... ... ... ... ... ... шарт ... деп
танылады. Егер шарттың басталуы тиiмдi болатын тарап шарттың ... ... ... ... шарт басталмаған деп танылады. Мәмiлелер ауызша
және жазбаша нысанда жасалады (жай ... ... ... ... ... (жай не нотариалдық) немесе өзге белгiлi
бiр ... ... ... атап ... олар ... ... мәмiлелердiң бәрi ауызша жасалуы мүмкiн. Мұндай мәмiле адамның
мiнез-құлқынан оның ... ... еркi ... ... ... ретте де
жасалған деп саналады. Жетон, билет немесе ... ... өзге ... белгi арқылы расталған мәмiле, егер заңдарда өзгеше ... ... ... ... ... ... қалу ... немесе
тараптардың келiсiмiнде көзделген реттерде мәмiле жасауға ерiк ... ... ... ... ... шартты орындау үшiн жасалған мәмiлелер,
егер заңдарға қайшы келмесе, тараптардың ... ... ... ... ... Заң актiлерiне сәйкес мемлекеттiк немесе өзге де ... ... оның ... осы ... ... ... бiрiншi
бөлiгiнде аталған құқықтарды туындататын, ... ... ... егер заң актiлерiнде өзгеше көзделмесе, олар тiркелгеннен кейiн
жасалған болып есептеледi.Тiркеуден бас тартылу ... ... ... және заң ... бұзылуына сiлтеме жасалғанда ғана мүмкiн болады.
2. Егер мемлекеттiк тiркеудi керек ететiн мәмiле тиiстi нысанда жасалса,
бiрақ тараптардың бiрi оны ... ... сот ... ... ... ... ... туралы шешiм шығаруға құқылы. Бұл ... ... ... сәйкес тiркеледi.
1.Мәміле ұғымы.
Азаматтық кодекстің 147 – бабында мәміле азаматтар мен ... ... ... мен ... ... ... ... бағытталған әрекеттері деп белгіленген. Мәмілеге ... ... ... ерік ... немесе ниет) білдіруі;
2)рұқсат етілген ерік білдіру, яғни құқыққа сәйкес әрекет;
3)қандай да бір ... ... ... ... (азаматтық – құқықтық
қатынастардың пайда болуы, өзгертілуі және тоқтатылуы);
4)мәміле әрқашанда ... ... ... ... жақтардың еркі мен ерік (ниет, тілек) ... Ерік ... ... конклюденттік әрекеті арқылы ... ... ... және ... қалу жолымен білдіреді.
Мәмілеге қатысушылардың ерік білдіру әдісін ... ... ... Егер ... ... ... еркін ауызша айтқан болса, онда
бұл ауызша жасалған мәміле болады. ... ... ... ... ... жазбаша құжат берілуі мүмкін (тауар чекі, затты сатып
алғанын айғақтайтын ... және т.б.), ... – ақ ... ... ... ... ұсынылады. Бірақ бұдан ауызша жасалған мәмілеге келіп ... ... ... ... ... ...... – сол арқылы
тұлғаның мәмілеге қатысуға ниет білдіру әрекеті. ... ... ... салу ... ... ... ... деген еркін білдіреді.
Үндемей қалу заңдарда немесе тараптардың келісімінде көзделген
реттерде ... ... ерік ... ... ... (АК – тің 151 ... 4 – ... Мысалы, егер мүлікті жалға алушы шарт мерзімі бітіп
кетсе де, жалға берушінің тарапынан ... ... онда ... алушы
бұрынғы шартқа сүйене отырып мерзіміне қарамай – ақ пайдалана беруіне
болады.
Азаматтық кодекстің 152 – ... ... ... жазбаша түрі бұл
орайда мәмілелерді жасау кезінің өзінде орындалатындарынан басқа ... ... ... ... жасалуы тиіс.
Азаматтық кодекс мәміленің жазбаша түріне қатысты бірқатар ... мән ... айта кету ... ... ... 152 – ... егер іскерлік қызмет өрісінің әдеттегі ... ... ... ... жасалған мәмілеге тараптар немесе олардың
өкілдері қол қоюы тиіс.
Мәміле жасау ... қол ... ... көшірме құралдарын
пайдалануға жол беріледі, мұның өзі ... ... ... ... ... келмесе ғана жүзеге асады.
Заңдармен немесе тараптардың келісімімен қосымша талаптар белгіленуі
мүмкін, оларға мәміле нысаны, атап айтқанда, белгіленген ... ... ... бекіту сәйкес көзделуге тиіс.
Екі жақты мәмілелер әрқайсысына өзін жасаған тараптар қол қойған
құжаттарды ... ... ... мүмкін.
Хат, жеделхат, телефон жазба, телетайт – жазба, факс ... және ... ерік ... ... ... өзге де
құжаттар алмасу, егер ... мен ... ... ... ... жазбаша түрде жасаған мәмілеге теңестіріледі.
Егер азамат дене ... ... ... сауатсыздығы
салдарынан өзі қол қоя алмаса, оның өтініші ... ... ... ... ... ... қойған қолын, егер заңдарда өзгеше көзделмесе, нотариат
немесе сондай нотариалдық әрекет жасау құқығы бар ... ... ... ... өзі қол қоя ... ... көрсете отырып,
куәландыруға тиіс.
Жазбаша түрде жасалған мәмілені орындаған тарап екінші тараптан ... ... ... ... ... ... ... кезінің өзінде орындалатындардың басқа, ауызша
кәсіпкерлік мәмілені орындаған тараптардың да осындай ... бар (АК – ...... ... ... ... ардың келісімімен белгіленген реттерде
жазбаша мәмілелер оларды нотариат куәландырғаннан кейін ғана жасалды ... ... ... сақтамау Азаматтық кодекстің 157 – ... 3 ... ... ... мәміленің жарамсыз болып қалуына ... ... 155 – ... ... ... ... ... көрсетілуіне сәйкес мемлекеттік немесе өзге тіркелуге жатады.
Бұл мәмілелер тек оларды тіркелгеннен ... ... деп ... ... тараптың тіркеуші органға табыс еткен немесе почта ... ... ... жүргізіледі. Тіркеу мүдделі тараптың тіркеуші органға табыс
еткен немесе почта арқылы жолдаған арызы бойынша жүргізіледі. ... ... ... ... ... тиіс және заң ... бұзылуына
сілтеме жасалғанда ғана мүмкін болады. Егер мемлекеттік ... ... ... тиісті нысанда жасалса, бірақ тараптардың бірі оны тіркеуден
жалтарса, сот екінші тараптың талап ... ... ... ... ... ... бас тартқан жақ сот арқылы мәмілені жарамсыз ... ... ... ... ... ... Заң құжаттарында немесе тараптардың келiсiмiмен белгiленген реттерде
жазбаша мәмiлелер оларды ... ... ... ғана ... ... Мұндай талапты сақтамау осы Кодекстiң 157-бабының 3-тармағында
көзделген салдармен мәмiленiң жарамсыз болып қалуына әкелiп соқтырады.
2. Егер ... ... ... ... мәмiленi тараптар немесе
тараптардың бiрi iс жүзiнде орындаған болса, ол өзiнiң ... ... ... ... және ... жақтардың құқықтарын бұзбаса, сот
мүдделi тараптық арызы бойынша ... ... деп ... ... ... ... ... нотариаттық куәландыруы талап етiлмейдi.
2. Мәмілелердің түрлері.
Мәмілелер мынадай түрлерге бөлінеді: 1) бір жақты және екі немесе көп ... 2) ... және ... 3) ... және ... 4) ... ... 5) шартпен жасалған; 6) биржалық.
Бір жақты мәміле дегеніміз, ... ... ... ... ... үшін бір ... ерік білдіруі қажет және сол жеткілікті
болатын мәміле. Бір жақты мәмілелердің анағұрлым жиі ... түрі ... ... ... бір ... ... тым көп бола ... Азаматтық
айналым көбінесе өзара мәмілелерден құралады. Шарт жасасу үшін екі ... (екі ... ... не үш ... одан да көп ... (көп ... мәміле)
келісілген ерік білдіруі қажет.
Тарап өз міндеттемелерін орындағаны үшін ақы алса ... ... ... біріне бір нәрсе беруі керек ... бұл ... ... болып табылады
(мәселен, оған затты, ақшаны тапсыру жатады). Ал, бір тарап екінші ... ақы ... ... ... ... ... ұсынуды міндетіне алған
мәміле ақысыз болып есептеледі.
Консенсуалды мәмілелер (латынша concensus – келісім) – ... ... ... ... ... мен ... туындайтын
мәмілелер. Нақты мәмілені жүзеге асыру үшін ( латынша res – зат) келісімнің
бір өзі жеткіліксіз, оған қоса затты ... ... ... ... ... ... ... және
абстракциялық деп те бөледі. Әрбір мәміле жақтардың алға қойған мақсатына
орай құқықтық негіз бен құқықтық мақсатты ... ... та бір ... ... оның ... ... болса, екінші жағдайда оған
байланысты болмайды (абстракциялық). Абстракциялық мәмілелер ... қол ... ... ... ... ... да бір нәрсеге тәртіп болып келеді
(оқиға ... ... ... ... ... жағдай болуы да, ... ... ... егер ... ... мен міндеттердің туындауын басталу
– басталмау белгісіз мән – жайға байланысты етіп ... ... ... ... ... леп ... (АК – тің 150 бабы 1 тармағы).
Азаматтық кодекстің 150 – бабының 2 ... ... егер ... мен ... ... басталу – басталмауы белгісіз мән –
жайға байланысты етіп қойса, мәміле кейін күші жойылатын шартпен жасады деп
есептеледі.
Егер шарттың ... ... ... деп ... тарап шарттың
басталуына теріс пиғылмен кедергі ... шарт ... деп ... ... ... тиімді болатын тарап шарттың басталуына теріс пиғылмен
ықпалмен ықпал етсе, онда шарт басталмаған деп ... ... (156 – бап ) ... ... ... ... ... тауарларға, бағалы қағаздар мен басқа мүлікке қатысты
құқықтар мен ... ... беру ... ... (биржалық
мәмілелер) биржаға қатысушылар тауар, қор және басқа биржалар ... және ... ... ... тәртіп бойынша жасасады.
Биржалық мәмілелер ... ... ... ... және ... ... ... жасауға байланысты даулар тиісті биржа жанындағы
биржа төрелігінде қаралады, оның шешіміне сотта дау айтылуы мүмкін.
Мәміленің жарамдылық шарттары:
Мәміленің жарамдылығы заң ... ... ... ... ... шарттарына жататындар мазмұны заң талаптарына сәйкестігі,
мәмілеге қатысатын және оны ... ... ... ... еркі ... ... ... мәмілелердің нысанын сақтау. Мәміле шын мәнінде
заңға қайшы ... ... яғни кез ... ... ... құжаттарға
сай келуі қажет. Мысалы, азаматтық құқық ... мен ... ... ... ... ... ... болып табылады
(АК 18 бабы).
Мәміле ерікті әрекет болғандықтан, оны ... ... бар ... ... алады, ал заңды тұлғалар жалпы және арнайы ... ... ... ... қабілетті деп саналады.
Мәміленің жарамды болуы үшін ерік және ерік ... бір ... ... керек. Олардың арасындағы сәйкессіздік мәмілені жарамсыз етіп
көрсетеді.
Мәміле оның нысанын сақтау кезінде құқықтар мен міндеттер туғызады,
сол ... ... ерік ... немесе ресми куәландыру әдісі
көрінеді. Мәселен, оған мәмілені нотариалдық куәландыру (АК – тің 154 ... мен ... (АК – тің 155 – ... ... ... мәмілелер.
Жарамсыз мәміленің ұғымы. Жарамсыз мәмілелердің түрлері Азаматтық
кодекстің 157 – бабында бұл туралы ... ... ... ... және ... ... – ақ ... ерік білдіру
бостандығына қойылатын талаптар бұзылған жағдайда мүдделі ... ... ... не ... ... ... мәміле жарамсыз
деп танылуы мүмкін».
Жарамсыз мәмілелерді ... ... ... ... ... ... ... түрлерге бөлінеді: а) субъект
құрамының ақауы болатын мәміле; ә) ерікке қатысты ... бар ... ... ақауы бар мәміле; в) мазмұнының ... бар ... ... ... заң ... сәйкес келмейтін кез келген мәміле
жарамсыз болатындығы жөніндегі жалпы норма бар (АК – тің 158 – ... ... ... бар ... екі ... ... Оның
біріншісі азаматтардың әрекет қабілетсіздігімен, екінші – заңды тұлғалардың
арнайы құқық қабілеттілігімен немесе олардың ... ... ... жасы мен ... жағдайынан туындаған әрекеттер
мәміленің жарамсыз болуына басты негіз болып есептеледі.
Ондай жарамсыз мәмілелерге мыналар жатады:
А)Азаматтық кодекстің 23 – ... ... ... ... ... жасқа толмаған адам жасаған мәміле жарамсыз болады (АК – тің 159 –
бабының 3 – ... он төрт ... он ... ... дейінгі кәмелетке толмаған баланың ата –
анасының (асырап алушыларының) немесе қамқоршыларының ... ... заң ... оның өзі дербес жасауға құқығы бар мәмілелерді
қоспағанда, сот ата – ... ... ... ... қамқоршысының
талабы бойынша жарамсыз деп тануы мүмкін (АК – тің 159 – ... 4 ... ... ... ақыл – есі кем болуы салдарынан әрекет ... деп ... адам ... мәміле жарамсыз болады. Кейіннен әрекет
қабілеттілігі жоқ деп табылған азамат жасасқан мәміле (АК – тің 26 – ... ... ... кезінің өзінде – ақ бұл азаматтың психикалық шатасу
жағдайында болғаны дәлелденсе, оның ... ... ... ... жарамыз деп тануы мүмкін (АК – тің 159 – бабының 5 – тармағы);
в) сот ... ... ... ада ... ... сот ... ... етуі бойынша жарамсыз деп тануы мүмкін (АК – тің 159 ... 6 ... ... ... ... ... жасаған кезде өз әрекетінің
мәнін түсіне алмайтын немесе өзінің не істегенін білмейтін жағдайда ... ... ... сот ... талабы бойынша, ал егер тірі кезінде
талап етуге азаматтың мүмкіндігі болмаса, азамат қайтыс болғаннан ... ... ... ... ... ... деп ... мүмкін (АК – тің
154 – бабының 7 – тармағы).
Жоғарыда аталған мәмілелер бойынша әрекет қабілеттілігі бар ... ... ... ... 157 – бабының 3 – 6 ... ... ... ... ... ... оның пайдасына өндіріп
беруі мүмкін. Мұндай мндет әрекет қабілеттілігі бар ... егер ол ... ... қабілеттілігі жоқ екендігін білсе, не білуге тиісті болса
ғана жүктеледі.
Азаматтық кодестің 159 – бабында заңды тұлғалардың ... ... ... деп тануға мынандай негіздер қарастырылған:
А) заңды тұлғаның заң ... ... ... ... ... ... мақсаттарына қайшы келетін етіп не оның органының жарғылық
құзыреттін бұза отырып ... ... ... ... лицензия алмай не лицензияның қолданылу күшінің біткеннен кейін
жасалған мәміле;
Б) ... ... ... ... ... ... ... әдеп
талаптарын бұзған мәміле.
Ерікті ақауы бар мәмілелер екі топқа бөлінеді: 1)мәміле жасауға ... ... ... 2) ішкі еріктің дұрыс қалыптаспауы ... ... ... бір ... ... ... зорлық, қорқыту
ықпалымен, бір тарап өкілінің екінші тараппен ... ... ... ... ... жатады (АК – тің 159 – бабының, 9,10 ... ... бар ... ... ... ... ... себебі
мәмілені жасауда сол тұлғаның еркі болмайды, әрі ерік білдіруді мәмілеге
қатысушының еркі ... әлде ... ... ... ерік ... ... ... жасату дегеніміз, мәмілеге қатысушыны мәжбүрлеп оның
өзіне, не ... күш ... ...... ... адамдардымен
қатыстырмау, бостандығын шектеу және т.б.) немесе жан – дүниесін жаралап
мәміле ... ... ... ... Зорлық заңсыз әрекет болғанымен,
кейбір жағдайда оны жасаушыны қылмыстық жазаға тарту міндет емес.
Қорқыту – ... ... ... ... оның ... немесе жақын
адамдардың дене жарақатын салумен немесе моральдық зиян ... ...... ... ... ... ... белгілер бойнша
ерекшеленеді:
А) қорқыту – зиян келтірмекші ... әлі ... асас ... ... ... ... сай ... уәдемен (мысалы, мүлікке тыйым салуды
қолданамын, ... ... ... деген тәрізді) көрінуі мүмкін,
сондай – ақ құқыққа сай емес ... ... жою, ... ... ... зиян ... ... салдарынан мәмілені жарамсыз ден тану үшін қорқыту ... ... шын ... ... ... ... жағдайлардың бәрі сот істі
қарағанда есепке алынады.
Бір тараптың екіншісімен ... ... ... ... ... ... көне ... туындайды. «Зұлымдық ниеттегі»
мәмілеге мынандай ... ... ... ... сатушы сатып алушының
өкіліне саяжайдың болашақ иесіне саяжайға байланысты кемшілікті ... ... ... ... ... және ... ... кіріптарлықпен жасалатын
мәмілелермен келісушілерге тән ... (АК – тің 159 – ... ... жеме – ... келгенде жағдайдың шылауында кетіп, өзіндік
бағытынан айырылып қалуы дер ... ... ... ... ... ... ... қатысушы жақтың бірі екінші жаққа мәміленің
тиімділігін асыра мақтап немесе ... ... ... ... ... ... ... кемшілігін жасыру немесе сатылық үйден көшесінде
трамвай жолы салынғалы жатыр деп) ... ... ... ... ... міне
бұл алдау болады.
Алдаудың жаңылысудан айырмасына келетін болсақ, алдауда мәміле туралы
теріс ұғым саналы ... ... ... 159 – ... 8- ... сәйкес елеулі мәні бар
жаңылысу салдарынан жасалған мәмілені сот жаңылысу ... ... ... ... ... ... деп тануы мүмкін. Мәміленің табиғатына,
ұқсастығына немесе оның өз мақсатына пайдалану мүмкіндігін ... ... ... ... жаңылысудың елеулі мәні болады.
Дәлелдердегі жаңылысу кейінге қалдыру немесе ... жою ... ... мазмұнына осындай дәлелді енгізген ... ғана ... ... бола ... (АК – тің 150 – ... Егер ... қатысушының өрескел бейқамдығының салдарынан ... не ... ... ... ... сот ... ... және мәмілеге
қатысушы екінші жақтың мүдделерін ескере отырып, мәмілені жарамсыз деп тану
туралы талаптан бас тартуға ... ... тағы бір түрі ... ... (АК – тің 159 ... 9 – ... ... мәміленің үш белгісі болады:
А) мүлде тиімсіз ауыр мән – жайларда жасалуы;
ә) өзі үшін тиімсіз ауыр мән – ... орын алуы ... ... мәжбүрлік, яғни тұлғаның еркінен тыс ... ... ... ... ... ... мәмілені жарамсыз деп тануы мүмкін.
Жарамсыз мәміленің келесі түрі нысанының ... бар ... ... 153 – ... орай ... жай ... түрін сақтамау
оның жарамсыз болып қалуына әкеліп соқтырмайды, бірақ дау ... ... ... ... ... ... ... куәгерлік
айғақтармен растау құқығын айырады. Алайда, тараптар мәміленің жасалғанын,
мазмұнын немесе орындалғанын жазбаша немесе өзге, ... ... ... ... құқылы.
Азаматтық кодекстің 153 – бабының 2 – тармағында заң ... ... ... тікелей көрсетілген реттерде мәміленің жай
жазбаша түрін сақтамау оның ... ... ... ... ... Егер мәміленің жай жазба түрі сақталмаса сыртқы ... (АК – тің 153 – ... 3 – ... айып ... ... (294 ... ... кепіл болушылық шарты (331 баптың 2 – тармағы), кепіл
туралы шарт (307 – ... 2 және 3 – ... ... ... ... ... анық айтылған.
Азаматтық кодекстің 154 – бабына сәйкес мәміле нотариатпен куәландыру
тәртібін сақтамай жасалса, онда жарамсыз деп ... ... ... ... ... заң ... дей ... Айталық,
нотариаттың куәландыруын талап ететін мәмілені тараптар немесе тараптардың
бірі іс ... ... ... ол өзінің мазмұны жағынан заңдарға ... және ... ... ... ... сот ... ... бойынша мәмілені жарамды деп тануға құқылы. Бұл ретте ... ... ... ... ... ... ақауы бар мәмілеге келейік, мазмұны заң ... ... ... – ақ құқықтық тәртіп негіздеріне не адамгершілікке
көрінеу қайшы келетін мақсатпен жасалған мәміле жарамсыз болады (АК – ...... ... заңдарға оның немесе басқа да құқықтық құжаттарға сәйкес
келмеуі белгіленген талаптарды бұзу деп есептеледі. Бұл ... ... пен ... ... сәйкес жасалған мәміледен ғана туындап қоймайды,
соымен бірге заңда ... ... оған ... ... ... есепке алу қажет. Ал мазмұны заңға қайшы мәміленің екі түрі
болады:
1)құқықтық ... ... ... ... ... қайшы келетін
мәміле (АК – тің 158 бабы),
2)сондай – ақ жалған немесе қулықпен жасалған мәмілелер (АК – тің ... ... ... ... ... бір қызмет түріне
монополиялық ... ... ... құқық қабілеттілігін шектейтін
немесе мүліктің жекелеген түріне меншік ... ... ... ... ... 160 – ... ... немесе қулықпен жасалған
мәмілелердің қандай болатыны келтірілген. Сондықтан да заңдық салдар туғызу
ниетін көздемей, тек көз ... үшін ғана ... ... ... ... Азаматтық кодекстің аталған бабының 2 – ... ... ... ... бір мәмілені бүркемелеу мақсатымен жасалса, тараптар шын
мәнінде ойлаған ... ... ... ... сату – ... алу мәмілесін әлгі көлікті уақытша ақысыз
пайдалану немесе «сенімхат беру» жолымен рәсімдец мейлінше кеңінен ... ... ... ... ... 157 –
бабында қарастырылған. Мәміле жарамсыз деп танылған жағдайда ... ... ... ... бойынша алынғанның бәрін қайтарып беруге,
ал заттай қайтарып беру мүмкін болмаған жағдайда оның құнына ақшалай өтеуге
міндетті. ... ... ... ... ... екі ... ... аталады.
Егер мәміле қылмыстық мақсатқа жетуге бағытталып, өз ... ... ниет ... ... ... ... ... алғандарыдың немесе
алуға тиісті болғандарының бәрі соттың шешімі немесе үкімі ... ... ... ... бір ... ... ретте, екінші
тараптан алғандардың бәрі және одан ... ... ... тарапқа
тиесілінің бәрі тәркіленуге тиіс. Егер тараптардың ешқайсысы да орындауға
кіріспеген болса, мәміледе орындалуы ... бәрі ... ... ... жету ... жымысқы ниет тараптардың бірінде
ғана болған жағдайда оның ... ... ... бәрі ... ... тиіс, ал соңғысының алғаны не оған мәміле бойынша ... ... мән – ... ... отырып, сот осы баптың 4 және 5
тармақтарындағы көзделген салдарды, жарамсыз ... ... ... ... ... мүлікті тәркілеуге қатысты бөлігінде ішінара не ... ... Бұл ... осы ... 3 - ... ... салдар
басталады.
Сотқа әрекетті жасаған кінәлі жақтардан залалды өндіріп алу құқығы
берілген, нәтижесінде мәміленің ... ... ... ... ... ... ... 161 – бабында мәміленің бір ... ... ... ... ... бір ... оның басқа бөліктерінің жарамсыз болуына әкеліп соқтырады.
Мәмілені жарамсыз деп тану кезіндегі талап қою ... іс ... ие. ... ... 162 – бабы 159 –баптың 9 және 10 ... ... ... бойынша мәміленің жарамсыздығына
байланысты ... ... ... ... мерзімі зорлық немесе қорқыту
ықпалымен мәміле жасалып, сол зорлық немесе қорқыту ... ... не ... қоюшы мәмілені жарамсыз деп тануға негіз болып табылатын
өзге де мән – жайларды ... ... ... тиіс ... ... ... бір
жыл болады. Бұдан басқа жағдайда мәміленің жарамсыздығына жалпы үш жылдық
заңды талап ... ... ... ... мәмiлелер:
1) егер мәмiлелердiң жекелеген ... үшiн ... ... ... ... ... ... өрiсiнiң әдеттегi құқықтарынан
туындамаса, ... ... ... ... ... басқа,
кәсiпкерлiк қызмет үрдiсiнде жүзеге асырылатын;
2) мәмiлелердi жасау кезiнiң өзiнде орындалатындарынан басқа, жүз есептiк
көрсеткiш ... ... ... ... ... келiсiмiнде көзделген өзге де реттерде
жазбаша түрде жасалуға тиiс.
Егер iскерлiк қызмет өрiсiнiң әдеттегi құқықтарынан ... ... ... ... мәмiлеге тараптар немесе олардың өкiлдерi қол ... ... ... ... ... ... талаптарына қайшы
келмесе, мәмiле жасау кезiнде қол қоюдың ... ... ... қолтаңба құралдарын пайдалануға жол берiледi. ... ... өзiн ... ... қол ... құжаттарды алмасу арқылы
жасалуы мүмкiн.Хат, жеделхат, ... ... ... ... ... ... және ... ерiк бiлдiруiнiң
мазмұнын айқындайтын өзге де ... ... егер ... ... ... өзгеше белгiленбесе, жазбаша ... ... ... және ... келiсiмiмен қосымша
талаптар белгiленуi мүмкiн, ... ... ... атап айтқанда,
белгiленген нысанды бланкiге жазу, мөрмен бекiту сәйкес келуге және оларда
осы ... ... ... көзделуге тиiс.Егер ... ... ... ... сауатсыздығы салдарынан өзi қол қоя алмаса,
оның өтiнiшi бойынша мәмiлеге басқа азамат қол қоя алады. ... ... егер ... ... ... нотариат немесе сондай нотариалдық
әрекет жасау құқығы бар басқа лауазымды адам, мәмiле жасаушының өзi қол қоя
алмаған ... ... ... ... ... ... ... орындаған тарап екiншi тараптан оны? орындалғанын растайтын ... ... ... ... ... ... орындалатындарынан
басқа, ауызша кәсiпкерлiк мәмiленi орындаған тараптың да осындай құқығы
бар.
Мәмiленiң жазбаша түрiн ... ... оның ... ... ... ... ... дау туған жағдайда ... ... ... немесе орындалуын куәгерлiк айғақтармен растау
құқығынан айырады. ... ... ... ... ... ... ... немесе өзге, куәгерлiк айғақтардан басқа дәлелдермен
растауға құқылы. Заң құжаттарында немесе тараптардың ... ... ... мәмiленiң жай жазбаша түрiн сақтамау оның жарамсыз
болып қалуына әкелiп соқтырады. Сыртқы экономикалық ... жай ... ... ... жарамсыз болып қалуына әкелiп соқтырады.
4.Биржалық мәмiлелер
Биржалық мәмiлелер - нысаны биржадағы айналысқа жiберiлген мүлiк болып
табылатын және тиiстi биржалар (тауар, қор және ... ... ... заңдары мен биржалық сауда ережелерiне сәйкес онымен ... ... ... ... мәмiлелер. Биржалық мәмiлелер
осы мәмiлелердiң жасалғандығын растау үшiн биржа ... ... Егер ... тараптардың келiсiмiнен немесе мәмiленiң
мәнiнен өзге жағдайлар туындамаса, биржалық мәмiлелерге ... ... ... шарт ... ... комиссиялар және басқалар) туралы
ережелер қолданылады. Заңдарда ... ... ... ... коммерциялық құпиясы болып табылатын және олардың келiсiмiнсiз
жария етуге жатпайтын биржалық мәмiлелердiң ... ... ... ... ... байланысты даулар тиiстi биржа жанындағы биржа
түрелiгiнде қаралады, оның шешiмiне сотта дау айтылуы мүмкiн.
Жарамсыз мәмiлелер мен ... ... ... ... мазмұнына
және қатысушыларына, сондай-ақ олардың ерiк бiлдiру бостандығына қойылатын
талаптар бұзылған жағдайда мүдделi адамдардың, тиiстi мемлекеттiк ... ... ... бойынша мәмiле жарамсыз деп танылуы мұмкiн.Мәмiле
жарамсыздығының ... ... оны ... деп тануды талап
етуге құқығы бар адамдардың тiзбесi осы ... не өзге де ... ... ... ... деп ... ... тараптардың
әр қайсысы екiншi тарапқа мәмiле бойынша алынғанның бұрiн қайтарып беруге,
ал заттай қайтарып беру ... ... ... ... ақшалай өтеуге
мiндеттi. Егер мәмiле қылмыстық мақсатқа жетуге бағытталып, екi тарапта да
жымысқы ниет болған жағдайда ... ... ... ... ... ... болғандарының бәрi соттың шешiмi немесе үкiмi ... тиiс. ... ... бiр ... ... ... ... алғандарының бәрi және одан ... ... ... ... бәрi ... тиiс. Егер ... ешқайсысы да орындауға
кiрiспеген ... ... ... көзделгеннiң бәрi тәркiленуге
тиiс.Қылмыстық мақсатқа жету жөнiндегi жымысқы ниет тараптардың ... ... ... оның ... ... ... бәрi ... тарапқа
қайтарылуы тиiс, ал соңғысының алғаны не оған мәмiле бойынша тиесiлiсi
тәркiленуге тиiс.Нақты мән-жайларды ... ... сот осы ... 4 және ... ... ... жарамсыз мәмiле бойынша алынған, не
алынуға тиiс мүлiктi тәркiлеуге қатысты ... ... не ... ... Бұл ... осы ... ... көзделген салдар
басталады.157 баптың 3-6-тармақтарында көзделген салдармен ... ... ... болуын туғызған әрекеттердi жасауға кiнәлi тараптан
мәмiленi жарамсыз деп ... ... ... ... ... ... ... беруi мүмкiн.Жарамсыз мәмiле заңдық салдарға ... ... ... ... байланысты және ол жасалған
кезден бастап жарамсыз мәмiлелер ... ... деп ... сот ... ... ... арқылы оның одан әрi орындалуына
тыйым салумен шектелуге құқылы.Мазмұны заң талаптарына сәйкес ... ... ... ... немесе адамгершiлiкке көрiнеу қайшы
келетiн мақсатпен жасалған мәмiле жарамсыз болады. Заң талаптарын, ... ... не оның ... ... ... ... қасақана
жасасқан адамның, егер мұндай талап ... ... ... ... ниетiнен туындаса, мәмiленi жарамсыз деп тануды
талап етуге құқығы жоқ. Егер ... ... бiрi оны ... ... ... жақ не ... алдындағы жауапкершiлiктен жалтару
ниетiмен жасаған ретте, ал мәмiленiң басқа қатысушысы бұл ниет туралы
бiлген ... ... ... тиiс ... ... жақ ... мәмiленi
жарамсыз деп тануды талап етуге құқылы.
Қорытынды:
Мәмiлелер жарамсыздығының негiздерi қажеттi ... ... ... ... ... ... ... кейiн жасалған мәмiле
жарамсыз болады.Терiс пиғылды бәсеке ... ... ... ... ... ... ... жарамсыз болады.Осы Кодекстiң 23-бабында
көзделген мәмiлелердi қоспағанда, он төрт ... ... адам ... ... ... төрт жасқа толған кәмелетке толмаған баланың ата-
анасының (асырап алушыларының) немесе қамқоршыларының келiсiмiнсiз жасаған
мәмiлесiн, заң бойынша оның өзi ... ... ... бар ... сот ... ... алушыларының) немесе қамқоршысының
талабы бойынша жарамсыз деп тануы мүмкiн. Есуастық ... ... ... ... ... ... жоқ деп танылған адам жасасқан ... ... ... ... ... жоқ деп танылған азамат
жасасқан мәмiле (осы Кодекстiң 26-бабы), егер мәмiленi жасау кезiнiң өзiнде-
ақ бұл ... ... ... жағдайында болғаны дәлелденсе, оның
қорғаншысының талабы бойынша сот мәмiленi жарамсыз деп ... ... ... ... ... адам ... ... сот оның
қамқоршысының талап етуi ... ... деп ... ... ... ... ... жасаған кезде өз әрекеттерiнiң мәнiн
түсiне ... ... ... не ... бiлмейтiн жағдайда болған азамат
жасасқан мәмiленi сот сол азаматтық ... ... ал егер тiрi ... етуге азаматтық мүмкiндiгi болмаса, азамат қайтыс болғаннан кейiн
басқа мүдделi адамдардың талабы бойынша жарамсыз деп ... ... ... бар ... ... ... ... сот жаңылысу әсерiмен әрекет
еткен тараптың талабы бойынша жарамсыз деп тануы мүмкiн. ... ... ... оны өз ... ... ... төмендететiн мәнiнiң сапасына қатысты жаңылысудың елеулi мәнi
болады. Дәлелдердегi жаңылысу ... ... ... күшiн жою шарты
ретiнде, мәмiленiң мазмұнына осындай дәлелдi ... ... ғана ... ... бола ... (осы Кодекстiң 150-бабы). Егер жаңылысу
мәмiлеге ... ... ... ... ... не ... тәуекел билеген болса, сот нақты жағдайларды және мәмiлеге
қатысушы екiншi ... ... ... ... ... ... деп ... талаптан бас тартуға құқылы. ... ... ... ықпалымен
жасалған мәмiленi, сондай-ақ басқа тарап пайдаланған ... ... өзi үшiн ... тиiмсiз ауыр мән-жайлардың салдарынан жасауға мәжбүр
болған мәмiленi (кiрiптарлық мәмiле) сот ... ... ... деп тануы мүмкiн. Бiр тарап өкiлiнiң ... ... ... ... ... ... ... сот жәбiрленушi тараптың
талабы бойынша жарамсыз деп тануы мүмкiн. Жәбiрленушi тарап шеккен ... беру ... өтеу (осы ... ... ... ... өкiлге жүктелуi мүмкiн.
Заңды тұлғаның осы Кодексте, өзге де заң ... ... ... ... ... қызмет мақсаттарына қайшы келетiн етiп
жасаған, не оның ... ... ... бұза ... ... ... мәмiледегi басқа тараптың мұндай жолсыздықтар туралы бiлгенi немесе
көнiлгерi бiлуге тиiс болғаны дәлелденсе, ... ... ... иесiнiң
қуынымы бойынша жарамсыз деп танылуы мүмкiн. Осы ... 3, ... ... жас ... ... әрекет қабiлеттiлiгi жоқ
адамдардың ... ... ... немесе қорғаншыларының талабы
бойынша, егер олар ... ... ... ... ... сот
шешiмiмен жарамды деп танылуы мүмкiн.
Жалған немесе қулықпен жасалған мәмiлелер Заңдық салдар туғызу ниетiн
көздемей, тек көз ... үшiн ғана ... ... мәмiле жарамсыз
болады.Егер мәмiле екiншi бiр мәмiленi ... ... ... ... шын ... ... ... қатысты ережелер
қолданылады.
Мәмiленiң бiр бөлiгi жарамсыздығының салдары
Егер мәмiленi оның жарамсыз бөлiгiн енгiзбей-ақ жасауға болар едi деп ... ... ... бiр ... ... оның ... бөлiктерiнiң
жарамсыз болуына әкелiп соқтырмайды. Жарамсыз мәмiлелер бойынша талап қою
мерзiмдерi Осы Кодекстiң 159-бабының 9 және ... ... ... ... жарамсыздығына байланысты даулар бойынша талап
қою мерзiмi қорлық немесе ... ... ... ... сол ... ... ... күннен бастап не талап қоюшы мәмiленi жарамсыз
деп тануға негiз болып табылатын өзге де ... ... ... ... ... ... бастап бiр жыл болады.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1.Комментарий к Гражданскому кодексу Республики Казахстан (общая часть)
Алматы 1998 г.
2.Гражданский кодекс Республики Казахстан – ... и ... ... ... Алматы 1996 – 2000 гг.
3.Учебник русского гражданского право., М. 1995 г.
4.Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995 ж.
5.Қазақ ССР – інің ... ... 1963 ж. 28 ... право Республики Казахстан. Алматы 1999 г.
7.Гражданское право М. 1997 – 1998 гг.
8.Гражданское право Казахской ССР. ... ... Т1. ... ... А.Т., ... Г.А. Аталған жұмыс. 107 бет
10.Гражданский кодекс Республики Казахстан. Толкование и комментирование.
Общая часть. Вып. 2 ... ... 1997 – Стр ... ССР – інің ... ... 1963 ж.28 желтоқсан
12.Комментарий к Гражданскому кодексу КазССР. Алма – Ата 1990 ... ... ... ... кодексі
14.Гражданское право. Учебник // Под ред. А.С.Сергеева, Ю.К.Толстого – М.
Проспект 1997 – С. 583 , ... ... ... 1999 ж. 13 ... Азаматтық құқық.
17.Жайлин Г.А. Азаматтық құқық кітабы ... Жеті ... ... ... том
18.Гражданский кодекс Республики Казахстан. Толкование и ... ... Вып. 2 ... ... 1997 – Стр 95

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі25 бет
Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі жайлы11 бет
Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі туралы ақпарат26 бет
Мәміле ұғымы18 бет
Мәмілелер ұғымы мен оны жасау тәртібі34 бет
Мәміленің ұғымы14 бет
Мәміленің жекелеген түрлерінің ерекшеліктері81 бет
Азаматтық құқық7 бет
Азаматтық құқық негіздері жайлы20 бет
Азаматтық құқық туралы ақпарат18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь