Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары

1. Жас ерекшелік психологиясының пәні және міндеттері
2. Жас шамасының мәселесі
3. Психикалық дамудың кезеңге бөлінуі
Жас ерекшелігі психологиясының пәні, зерттеу объектісі мен негізгі ұғымдары
Жас ерекшелігі психологиясы - адамның психикалық процестерімен психологиялық қасиеттерінің уақытқа қарай өзгеру онтоногенезін зерттейді. Жас ерекшелік психологиясы фундаменталды теориялық пән бола отырып, мынадай мәселелерді қарастырады: адамның психологиялық және жекелік даму деңгейлерін,олардың статистикалық жас ерекшелік даму нормаларына сәйкестігін, әр түрлі факторлардың психика мен адамның жасаралық дамуына әсерін талдау, онтогенездегі әр түрлі өмір этаптарындағы адамның психикалық даму жолын болжау,т.б.
Жас ерекшелігі психологиясының пәні - адамның өмір сүру барысындағы психикасы мен іс-әрекетінің өзгеруінің заңдылықтары мен тенденциялары. Жас ерекшелігі психологиясының орталық ғылыми категориясы - психикалық даму.
1. Намазбаева Ж.И. Психология.А.,2005-296 бет
2. Столяренко Д.Л. Основы психологии. Ростов на Дону.,2002-642 стр
3.Панасюк А.Ю. Система повышения квалификации и психологическая
4. перестройка : Метод. пособие / А. Ю. Панасюк. - М. : Высш. шк., 1991. - 79с
5.Петровский А.В. Психология : Учебник для вузов / А. В. Петровский,
6. М. Г. Ярошевский. - 2-е изд., стереотип. - М. : Академия.
7.Абрамова Г.С. Психологическое консультирование: Теория и
9. опыт:Учебное пособие / Абрамова Г.С. М. : Академия, 2000. - 240 с
10. Григорян К.К. Психологические закономерности ощущений и восприятии, и их использование в культурно - просветительной работе : Учебное пособие / К. К. Григорян, М. А. Севрюгина. - М. : МГИК, 1980. - 80 с.
        
        Оңтүстік Қазақстан  Мемлекеттік Педагогикалық Институты
СӨЖ
Тақырыбы: Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары
Орындаған: Сабденбеков М
Қабылдаған: Райымбек Л
Тақырып: Жас ерекшелік психологиясы
* Жас ... ... пәні және ...
* Жас ... мәселесі
* Психикалық дамудың кезеңге бөлінуі
Жас ерекшелігі психологиясының пәні, зерттеу объектісі мен негізгі ұғымдары ... ... ... - ... психикалық процестерімен психологиялық қасиеттерінің уақытқа қарай өзгеру онтоногенезін зерттейді. Жас ерекшелік психологиясы фундаменталды теориялық пән бола ... ... ... ... адамның психологиялық және жекелік даму деңгейлерін,олардың статистикалық жас ерекшелік даму нормаларына ... әр ... ... ... мен ... жасаралық дамуына әсерін талдау, онтогенездегі әр түрлі өмір этаптарындағы адамның психикалық даму жолын болжау,т.б.
Жас ерекшелігі психологиясының пәні - ... өмір сүру ... ... мен ... ... заңдылықтары мен тенденциялары. Жас ерекшелігі психологиясының орталық ... ... - ... ... ... жаңа механизмдердің, процестердің, құрылымдардың жаңадан туындауы және сапалық өзгеруі. Адамның даму тұтас процесінің үш негізгі жағын бөліп көрсетуге болады.
1. Жеке ... ... ... ... ... ... санасы, т.б.) дамуы.
2. Оқыту процесінде білім мен іс-әрекет тәсілдерінің ... ... ... ... механизмдерінің дамуы;
Дамудың көрсетілген бағыттарының әрқайсысы өзіне тән өзгешеліктерімен сипатталып, ақиқат түрде барлығы өзара байланыста болады, ал біріккен күйде психикалық даму деп ... жеке ... ... ... ... ... ... отырып, даму өзгерістері мынадай сипатта болуы мүмкін деп, тұжырымдауға болады:
* Сандық және сапалы;
* Үздіксіз, ... ... ... жеке ;
* Қайтымды, қайтымсыз;
* Мақсатқа бағытталған және бағытталмаған;
* Жекеленген, интеграцияланған;
* Прогрессивті ... және ... ... де, даму алдымен сапалық өзгерумен сипатталады.Атақты психолог-ғалымдар Х.Вернер, ... және т.б. ... ... ... сипаттады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы: дифференциалды түрде өзгерудің арқасында дамудың жаңа элементтерінің пайда болуы.
Сапалы өзгерістер , , ... ... ... ... келетін болсақ, өсу шегі дегеніміз -объектінің ұзындығы, биіктігі, ... ... ... сыртқы белгіленетін өзгеру процесі. Өсу шегі (рост) - дамудың сандық сипаттамасы.
Жетілу - биологиялық даму ауқымындағы ... ... ... процесіне мидың, жүйке жүйесінің, бұлшық ет жүйесінің, эндокриндық бездердің дамуы жатады.
Толық жетілу-нақты берілген идеалды мақсатқа бағытталуымен сипатталатын ... ... деп ... ... сандық, сапалық және құрылымдық өзгерістерінің уақытқа байланысты заңды өзгерісін айтуға болады.
Адам психикасының дамуын толығырақ ... үшін ... ... білу қажет:
1.Филогенез - өмірдің пайда болуы, организм түрлерінің туындауы, олардың барлық ... ... яғни ... ... ... ... дамуы.
2.Онтогенез - туғаннан басталып, өмірдің соңымен аяқталынатын адамның жеке дамуы.
3.Антропогенез - Homo Sapiens-тің ... ... ... осы ... ... адамзаттың барлық аспектілері бойынша, соның ішінде мәдени дамуы, филогенездің бөлімі.
4.Микрогенез- актуалды генез, жас ерекшелік кезеңді қамтитын, қысқа ... ... ... ... өтетін ең қысқа уақыттық ұғым.
Бұл жерде дамудың типтері жайында айтып өту орынды. ... ... ... екі ... ... болатын, олар:
Дамудың преформалы (преформированный) және преформалы емес типтері.
Преформалы типке ... ... ... ... ... ... ... дейін) жасды. Мысалы, эмбрионның дамуы. Дамудың преформалы емес типі - ... ... даму ... қарастырады. Бұл дүниеде кеңінен тараған даму түрі. Мысалы, дамудың бұл түріне галактиканың дамуы, биологиялық эволюция процестері, қоғамның дамуы және ... ... ... ... ... ... психикалық даму жолын дамудың екінші типіне жатқызған.
2. Жас ... ... ... ... балалар психикасы ретінде қалыптасқан жас ерекшелігі психологиясы жас ерекшелігі қазіргі кезде психология ғылымының ... ... ... ... ... мынадай бөлімдерден тұрады: жас ерекшелігі психологиясының теорияларық мәселелері, жеке тұлғаның психологиялық дамуының негізгі факторлары мен дамудың ... ... даму ... ... кіретін нәрестелік, ерте сәбилік, мектепке дейінгі шақ, кіші оқушы, жеткіншек және жасөспірім кезең психологиясы, ... жас және ... ... ... ... даму ... сәйкес және көптеген ғалымдардың (Д.Б.Эльконин, Л.С.Выготский, В.С.Мухина, А.А.Люблинская, т.б.) зерттеулеріне негізделіп, жас кезеңдерін төмендегідей топтастыруға болады:
1. Нәрестелік ... / ... 1 ... ... /
2. ... ... / 1 жастан 3 жасқа дейін /
3. Мектепке дейінгі кезең / 3 жастан 7 жасқа дейін /
4. ... ... ... / 7 жастан 11 жасқа дейін /
5. Жеткіншек кезеңі / 11 жастан 15 жасқа дейін /
6. ... ... ... / 16 ... 17 ... дейін /
7. Жасөспірімдік кезең / 17 жастан 20-23 ... ... /
8. ... шақ / 20 ... 30 ... ... /
9. ... кезең / 30 жастан 55-60 жасқа дейін /
10.Қартаю кезеңі / 60-70 жас аралығы /
11.Кәрілік кезең / 70 -тен ... / ... ... ... ... аймағы даму психологиясына қарағанда тар, өйткені жас ерекшелік даму адамның онтогенезінің белгілі жас этаптарының шегінде ғана қарастырылады. Ал даму ... ... және ... пайда болуының әр түрлі процестерін филогенез, онтоногенез, микрогенез деңгейінде қарастырады. Сондықтан жас ерекшелігі психологиясы даму психологиясының бір бөлігі ... ... ... ... осы екі ұғым ... ... қолданылады.
Жас ерекшелік психологиясының міндеті - онтоногенез кезеңдерінің ... ... ... мәдени-тарихи, этникалық, әлеуметтік-экономикалық,сонымен қатар түрлі биологиялық, әлеуметтік факторлардың әсері қаншалықты екенін зерттеуге бағытталған.
Жас ерекшелік психологиясын пәнаралық аумағы кең: ... ... ... ... ... ... адамды зерттейін ғылымдар.
3. Жас ерекшелігі психологиясының зерттеу әдістері.
Жалпы психологияның ... және ... ... ... негізгілері жас ерекшелігі психологиясына да тән.Олардың негізгісі - ... ... мен ... және ... ... ... ... әрекеттерін үйреншікті жағдайларда зерттеп, психикалық әрекеттерінің ағымына ешбір өзгерістер енгізбей сипаттау. Бұл әдісті бұрын ұйымдастырған жағдайда ... ... ... туралы объективті мәліметтер алуға болады. Бақылаушы зерттеушінің өзінің тіршілік әрекетін өзін табиғи түрде ұстайды. Мысалы, мектепке дейінгі ... - ойын ... ... ... - сабақ барысында, ересек адамды - мамандық іс-әрекетінде т.б. бақылай отырып, психолог сол адамның айтқан сөздері, ... ... ... мәлімет алады.
Соынмен қатар бақылау даму үстіндегі адамның психологиясын жүйелі талдауға мүмкіндік туғызады, сондықтан бұл бақылау әдісінің құндылығы болып табылады. Бақылау ... ... ... ... өте ... ... ... өз қыздарының дамуы барысын бақылау нәтижесінде сөздің даму жайында екі томдық зерттеуін дайындап шығарған. Ал,1925 жылы Ленинградта ... ... ... ... даму клиникасы құрылды. Ол жерде баланы күніне 24 сағат бойы бақылаған. Айтарлықтай,сол клиникада бала өмірінің ... ... ... негізгі фактілер ашылған. Жалпыға мәлім Ж.Пиаже өзінің үш баласын бақылау негізінде интеллектінің сенсомоторлы даму концепциясын ... ... мен ... бір ... ұзақ ... (үш жыл ... ... нәтижесінде жеткіншек шақтың психологиялық сипаттамасын беруге мүмкіндік берді.
Бақылау әдісінің кемшілігі-зерттеуші өзі күткен көрінісін ұзақ ... ... ... ал ... ... ... табиғи сақталуын қадағалайды.
Лонгитюдты бақылау зерттеушінің ұзақ уақыт бойында бақылауға мүмкіндік береді.
Лонгитюдты зерттеу-сол бір ... ... ұзақ ... бойы ... ... ... ... А.Газелл 165 баланы 12 жыл бойы лонгитюдты бақылағаны туралы айтылған.
Бақылаудың өзін-өзі бақылау деп аталынатын түрі бар. Ол ... не ... нені ... қобалжуы, не істейтіндігі туралы сөздік есебі. Ол ... ... ішкі ... ... ... ... және ... іс-әрекетін бағалау үшін қолданылады.
100 жылдан астам уақыт бойында психологияда эксперименті әдісі қолданып келе жатыр. Бұл әдістің маңызды ерекшелігі зерттеуші өзіне ... ... ... алу ... өзі белсенді түрде араласып, жасайды. Психологияда эксперимент табиғи және лабораториялық болып ... ... ... алғашқы ұсынған орыс ғалымы А.Ф.Лазурский (1874-1917)болса, эксперименттің лабораториялық түрін ғылымға 1979 жылы неміс ғалымы В.Вундт (1832-1920) енгізген болатын. Эксперимент ... ... - ... ... арнайы лабораторияда өткізілуі тиіс. Эксперимент сондай-ақ констатациялық және қалыптастырушы болып бөлінеді. Зерттеудің бұл түрлері жас ерекшелігі психологияда кеңінен ... ... ... ... жас ... психологиясында егіздер әдісі, анкета, іс-әрекет нәтижелерін талдау , биографиялық әдістер елеулі орын алады.
Егіздер әдісі - адам ... орта мен ... ... ... ... мүмкіндік беретін гомозиготты және гетерозиготты егіздер арасындағы ұқсастық пен айырмашылықтарды зерттеу әдісі.
Анкеталау - ... ... ... пікірін, өмірлік құндылықтарын, ұстанымдары мен жеке қасиеттерін айқындау әдісі.
Биографиялық әдіс - Жеке ... өмір ... ... ... коррекциялау мен болжамдау тәсілі.
Қазіргі заманымызда зерттеу әдістерін төрт топқа бөліп қарастырады.
Бірінші топ ұйымдастыру ... деп ... ... ... ... және ... ... жатады.
Екінші топқа эмпирикалық әдістер (тест, анкета, сұрақ жиынтығы, социометрия, интервью, әңгімелесу) жатады.
Үшінші топты ... ... ... ... талдау, сапалық талдау) жатады.
Төртінші топты интерпретациялық әдістер ... ... ... (даму деңгейлерінің байланыстарын қарастырады) пен құрылымдық (даму деңгейлерінің ... ... ... ... ... ... төрт ... тұрады, олар:
* дайындық кезеңі;
* нақты әдістемелерді қолдана отырып, зерттеу жұмыстарын жүргізу;
* ... ... ... ... интерпретациялау, болжамның расталуын айқындау.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
* Намазбаева Ж.И. Психология.А.,2005-296 бет
* Столяренко Д.Л. Основы психологии. Ростов на Дону.,2002-642 стр
3.Панасюк А.Ю. ... ... ... и психологическая
* перестройка : Метод. пособие / А. Ю. Панасюк. - М. : ... шк., 1991. - ... А.В. ... : ... для ... / А. В. ... М. Г. Ярошевский. - 2-е изд., стереотип. - М. : Академия.
7.Абрамова Г.С. Психологическое консультирование: Теория и
* опыт:Учебное ... / ... Г.С. М. : ... 2000. - 240 с
* ... К.К. Психологические закономерности ощущений и восприятии, и их использование в культурно - ... ... : ... ... / К. К. ... М. А. Севрюгина. - М. : МГИК, 1980. - 80 с.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары."3 бет
Оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеу үрдісін зейін қасиеттерін дамыту64 бет
Балалар және жасөспірімдердің өсуі мен дамуының жалпы заңдылықтары. Тұқым қуалаушылық және ортаның ролі22 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
"Қазақстандағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері"4 бет
«Биологиялық экология»30 бет
«ҚазМұнаГаз» Акционерлік Қоғамының қаржылық жағдайына талдау17 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет
Азаматтық iс жүргiзудегi сот бұйрығы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь