Мемлекет шығыстарының экономикалық мазмұны туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I. Мемлекет шығыстарының жалпы түсінігі
1.1 Мемлекет шығыстарының мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Мемлекет шығыстарын ұйымдастырылуы және сынып. талуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

II. Мемлекет шығыстарының құрамы
2.1 Мемлекет шығыстарының құрамы, түрлері ... ... ... ... ... .9
2.2 Бюджет шығыстарын қалыптастыру негіздері ... ... ... ...22


III. Бюджет шығыстарын қайта құрылымдаудың негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
Бұл курстық жұмыстың мақсаты мемлекет шығыстарының мән-мағынасын, түрлерін және де бюджет шығыстарының құрылымын ажыратып білуге яғни оның мәнін, құрлымын біршама түсіндіруге бағытталады.
Сонымен, курстық жұмыста мемлекет шығыстарының теориялық жағын қарастырып қоймай, практикалық жақтарын қамтиды. Мемлекеттік шығысқа байланысты сауалдардың бәрі, олардың маңыздылығы мен қаншалықты атқарылғандығына байланысты қаралады, себебі әрбір бөлініс үдеріс кезеңінде бұлардың экономикалық қарым-қатынастардағы орны өзгеріп отырған. Нарық жағдайында ақша, несие және қаржы шаруашылығында көптеген құрлымдық өзгерістер болып жатыр. Осының бәрі өндіріс құрал-жабдықтарына әртүрлі меншіктің пайда болуы негізінде іске асырылып жатыр. Осының нәтижесінде мемлекеттік шығындардың өзара салмағы басқаша қалыптасты, әлеуметтік сфералардың жұмыс әрекеттері де өзгерді. Бұрын шаруашылық жүйесінде әр мемлекет әлсіз әлеуметтік сфераларды мүмкіндігінше қаржыландыруды қарастырған, ал қазір сол жүйелердің тиімсіз тармақтарына қаржыны азайтып, тиімді жақтарын қаржыландыру үстінде.
Қазір Қазақстан Республикасы дамыған 50-елдің қатарынан орын алу үшін әр түрлі жүйелерді орындауға тырысуда. Мемлекет шығыстарын ұйымдастырып, орындалуында да біршама нәтижелерге жетті. Соның өзінде әртүрлі қаржыландыру үстіндегі сфералар ішінде жемқорлық жалғасуда. Бұл үшін күреске мемлекет әр түрлі іс-шаралар жүргізуде. Мемлекет өз экономикасын көтеру үшін әр түрлі ресурс (табиғи, ақшалай т.б.) көздерін тиімді пайдалану жақтарын дамытып және олардың бөліну,атқарылу процесінде қатты қадағалаушылық орнатуы қажет.
Осыған орай бұл курстық жұмыста мемлекет шығындарының өзгеруі, қысқартылуы туралы, ҚР Мемлекеттік бюджеттің атқарылу қызметтері мен оларды дамыту жолдары жазылған.
Курстық жұмыс 3-негізгі бөлімнен және бірнеше бөлімшелерден тұрады.
Бірінші бөлімінде мемлекеттік шығыстың мәні, қалыптасуы және де жалпы сыныпталуы туралы қарастырылған.
Екінші бөлімінде мемлекет шығыстарының құрамы, түрлері және бюджеттік шығыстардың қалыптасу негіздері алынады.
Үшінші бөлімінде экономикалық жіктеу ерекшеліктері бойынша мемлекеттік шығындар есебін қалыптастыру тәртібі жазылған.
1. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі. – Алматы: Юрист 2004
2. Қазақстан: қазіргі заманғы аймағы және ғаламдық экономикалық талаптар. Әль-Фараби атындағы ҚазҰУ –дың Экономика және бизнес факультетінің жас ғалымдардың 6-шы ғылыми теоретикалық конференцияның материалдары: Банктік сектордың даму болашағы.
3. Сейітқасымова Ғ.С. «Ақша, Несие Банктер» Оқулық ; «Экономика» Алматы 2004.
4. «Егемен Қазақстан» Жалпыұлттық Республикалық газет, Сәуір 2005ж
5. Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ. «ЖЕДЕЛ ЖАҢАРУ ЖОЛЫНДАҒЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ БАҒДАРЛАР» Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары \/-бөлім; Алматы 2005 ж.
6. Өтебаев Б.С. /Мемлекеттік бюджет /Оқулық /Алматы «Экономика» 2006ж.
7. М.Н. Нәдіров, Д.Б. Қалыбекова /Шет мемлекеттер қаржысы/ Алматы «Экономика» 2006ж.
8. Қ.Қ. Ілиясов, С. Құлпыбаев / Қаржы/оқулық – Алматы 2005ж.
9. Ілиясов Қ.Қ., Сатқалиева В.А., ж/е тб. «Государственный Бюджет: оқулық.-Алматы:РИК, 1994ж.
10. Мельников В.Д., Ілиясов Қ.Қ., Қаржы. – Алматы : Қаржы-қаражат, 2001.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ  БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Т. Рысқұлов атындағы ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
« Қаржы » кафедрасы
КУРС ЖҰМЫСЫ
Тақырыбы : Мемлекет шығыстарының ... ... ... » ... Рабатов М.Ж
«Қаржы» мамандығы
2-курс студенті
202а-группа
Тексерген: кафедра
оқытушысы: Әлімжанова Ш
Алматы 2007 ж
Мемлекет шығыстарының экономикалық мазмұны
Жоспар
Кіріспе...................................................................
............................3
Мемлекет шығыстарының жалпы түсінігі
1.1 ... ... ... шығыстарын ұйымдастырылуы және ... ... ... ... ... ... түрлері.....................9
2.2 Бюджет шығыстарын қалыптастыру негіздері...............22
Бюджет шығыстарын ... ... ... ... жұмыстың мақсаты мемлекет шығыстарының мән-мағынасын,
түрлерін және де бюджет ... ... ... ... яғни ... ... біршама түсіндіруге бағытталады.
Сонымен, курстық жұмыста мемлекет шығыстарының теориялық жағын қарастырып
қоймай, ... ... ... ... шығысқа байланысты
сауалдардың бәрі, олардың маңыздылығы мен ... ... ... ... әрбір бөлініс үдеріс ... ... ... орны ... ... ... жағдайында
ақша, несие және қаржы шаруашылығында көптеген құрлымдық өзгерістер ... ... бәрі ... құрал-жабдықтарына әртүрлі меншіктің пайда болуы
негізінде іске асырылып ... ... ... ... шығындардың
өзара салмағы басқаша қалыптасты, әлеуметтік сфералардың жұмыс әрекеттері
де өзгерді. Бұрын шаруашылық ... әр ... ... ... ... ... ... ал қазір сол
жүйелердің тиімсіз ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы дамыған 50-елдің қатарынан орын алу үшін ... ... ... ... ... шығыстарын ұйымдастырып,
орындалуында да біршама нәтижелерге жетті. Соның ... ... ... сфералар ішінде жемқорлық жалғасуда. Бұл үшін
күреске мемлекет әр түрлі іс-шаралар ... ... өз ... үшін әр түрлі ресурс ... ... т.б.) ... тиімді
пайдалану жақтарын дамытып және олардың ... ... ... ... ... орай бұл курстық жұмыста мемлекет шығындарының ... ... ҚР ... бюджеттің атқарылу қызметтері мен оларды
дамыту жолдары жазылған.
Курстық жұмыс 3-негізгі бөлімнен және бірнеше бөлімшелерден ... ... ... ... ... ... және де ... туралы қарастырылған.
Екінші бөлімінде мемлекет шығыстарының құрамы, түрлері және бюджеттік
шығыстардың қалыптасу негіздері ... ... ... ... ... бойынша мемлекеттік
шығындар есебін қалыптастыру тәртібі жазылған.
Мемлекет шығыстарының жалпы түсінігі
1.1 Мемлекет ... ... ... ... мен ... ... ... тығыз
байланыста. Кейбір тарихи кезеңдерде капиталдың дамуы, мемлекеттің ... ... ... ... эволюциялық шығындарға тап болады.
Мемлекет жаулап алу және әскери қорғануда, оған дайындалғанда белгілі бір
экономикалық және ... ... ... отырып, капиталистік қанауға
жағдай жасап, оны қамтамасыз етеді. Қазіргі кезде қоғамдық ... ... ... рөлі ... оның ... ... ... капиталдың өсуі жаңа тарихи жағдайда ... жаңа ... ... ... Мемлекет ірі жекеменшік иелікке,
инвесторға, өндіріске араласуына, тұтыну мен табысты ... ... ... ... ... рөлі артып, қаржы олигархтардың мүддесін
экономикаға араласуымен қорғап нығайтып келеді.
Соңғы кездерде мемлекеттің ... ... ... бір ... ... процестері бағынышты рөл атқарып отыр.
Мемлекеттің шығыстары — бұл мемлекеттің жұмыс істеуімен байланысты ... ... ... ... олар ... ... дамытып,
жетілдіру, қоғамның сан алуан қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында
жалпы ішкі ... бір ... ... және ... ... қатынастарды біддіреді.
Мемлекеттің шығыстары — мемлекеттің қаржы саясатының маңызды құралы, оның
орталықтандырылған және орталықтандырылмаған ... ... ... ... ... бір ... ... шығыстарының
өзгешелігі сол, ол қызметтің тек мемлекеттік сферасының қажеттіліктерін
қамтамасыз ... ... ... ... ... мен ... экономикалық, әлеуметтік, басқару, ... және ... ... ... ... қос ... ... Ақша қаражаттарын олардың мақсатты арналымы бойынша пайдалану, яғни
ақша ... ... ... тікелей рәсуалау. Бұл жағдайда
шығыстардың құрамына түпкілікті ... ... ... ... және ... емес сфера кәсіпорындары мен ұйымдарының,
халықтың шығыстары ... ал ... ... өнім үш қорға: орын толтыру
қорына, қорлану қорына, тұтыну қорына ыдырайды.
2. Айырбас ... ... ... ... ... ... ажырата білген жөн, бүл шығыстар қаржы арқылы қалыптасады:
жалпымемлекеттік қорларды ... және ... ... арналым бойынша бөлген кезде; ақша ... ... ... ... түпкілікті табыстарын қалыптастырудың негізі болып
табылады.
Бұл екі аспект "шығыстар" ұғымының оның "шығындар" ұғымына түрленген
кездегі ... пен ... ... ... егер "шығыстар"
түпкілікті рәсуаны, тұтынуды ... ... ... ... ... ... жатқызылатын" алдымен, келешектегі табысты немесе
пайданы күтудегі шығындарды ... ... әр ... жүйесінде (нарықтық және әкімшіл-әміршіл)
және тіпті экономика дамуының түрлі кезеңдерінде ... ... ... мен ... ... өзгеріп отыратындықтан, бұған сәйкес
мемлекеттің жасайтын шығыстарының құрамы мен ... ... ... Мемлекет шығыстарын ұйымдастырылуы және сынып- талуы
Мемлекеттің шығыстарын ұйымдастыруға ... ... ... оларды
қаржыландыру мен қаражатгарды пайдаланудың қатаң тәртібін белгілеу арқылы
қол жетеді. Сондықтан мемлекетгің ... ... ... ... ... ... Ұлттық шаруашылықты баланстандырылмалы
дамыту және халықтың әлеуметтік тұрмыс деңгейін арттыру мақсатында мемлекет
жалпы қоғамдық өнім мен ... ... ... және ... емес
сфералар, салалар, экономикалық аудандар арасында бөлуге және қайта бөлуге
қатысады. Мемлекеттің шығыстарын жоспарлаудың басты ... ... ... ... ... ... ... сипаты мемлекеттің
қаражаттарын қатаң белгілі бір ... ... ... ... ... ұлттық шаруашылықтың және аймақтың жекелеген салаларын дамытуда
үйлесімділіктерге жету, қаржылардың ең алдымен ғылыми-техникалық прогресті
айқындайтын неғұрлым ... және ... ... бөлу және ... әлеуметтік проблемаларды шешу қамтамасыз етіледі.
Мемлекеттің шығыстарын қаржыландырудың қайтарусыз сипаты берілген
ресурстарды ... ... ... ... ... ... Бұл ... бойынша қаржы ресурстарын беру ... ... ... ... ... әдістерімен қатар
қолданылады (мысалы, Ауыл ... ... ... ... бұл ... қаржы ресурстарының тиімділігін арттырады.
Даму жоспарларының (болжамдарының) орындалуына қарай қаржыландыру қаржы
ресурстарын тек ... ... ... және шараларды
экономикалық-әлеуметтік дамудың болжамдарына сәйкес жүзеге асырған кезде
бөлуді қажет етеді.
Ресурстарды пайдалануда үнем ... ...... ... маңызды қағидаты, ол ішкі ... ... және ... емес ... ... ... ... бақылауды күшейтуге, оларды ұтымды әрі құнтты пайдалануға
бғытталған.
Мемлекеттің шығыстарын ұйымдастырудың ... ... ... ... ... және меншікті көздерінің оңтайлы үйлесуі болып табылады.
Мемлекет шығыстарының жеке түрлері экономикалық маңызы мен ... ... (бір ... ... ... қаржыландырудың
көздеріндегі, нысандарындағы және ... ... ... ... ... ... ... аса маңызды критерийі
материалдық ... пен ... ... ... ... ... ... табылады. Осыған сәйкес мемлекеттің шығыстары экономикалық мазмұны
бойынша үш негізгі ... ... ... өндіріспен тікелей байланысты және өндірістік сфераға
жататын шығыстар;
2) қызметтің өндірістік емес сферасындағы шығыстар;
3) мемлекеттік резервтерді жасау ... ... ... ... ... қызметімен шарттасылған және ұлттық табысты жасаумен
байланысты.
Мемлекет шығыстарының екінші тобы ... ... ... ұлттық табысты тұтынумен байланысты. Өндірістік емес ... ... ең ... ... мен денсаулық ... ... ... және ... ... ... үй және мәдени-
тұрмыстық құрылысқа, қызметкерлерді әлеуметтік сақтандыруға, сонымен бірге
қоғамның барлық мүшелерін әлеуметтік қаржыландыруға ... ... ... ... мемлекеттік аппаратты ұстауға ... ... ... байланысты басқа шараларға жұмсайды.
Өндірістік емес сфераның қажеттеріне жұмсалатын шығыстар ... ... ... ... бөлігі болып табылады. Алайда ... ... ... өсуі ақырында қоғамдық өндірістің өсу және оның
тиімділігін арттыру қарқынында білініп, ... ... ... ... ... ... ... енгізу, материалдық өндіріс
сферасының қызметкерлеріне медициналық қызмет көрсетуді қамтамасыз ... қол ... ... ... қоры мен ... қоры арасында оңтайлы бөлу
мемлекеттің экономикалық саясатының аса маңызды міндеті болып табылады.
Қорлану қоры мен ... ... ... өзгерді: соңғы жылдары ... өсу ... ... қорының өсу қарқынынан асып түсті. Тұтыну мен
қорлануға пайдаланылатын ұлттық ... ... ... үлес ... 86 ... жуығын құрайды.
Үшінші топтың мемлекет шығыстары — мемлекеттік резервтерді жасау ... ... ... ... жағдайлар кезінде, мысалы, дүлей
апаттар кезінде, өндірістік, ... ... емес ... ... ысыптарын өтеуге және кәсіпорындарды,
мекемелерді, ұйымдарды және ... ... ... ... ... арналған. Мұндай резервтерді ... ... ... ... мен ... ... ұтымды болмас еді. Оларды
жасаудың орталықтандырылған тәртібі олардың қажетті мөлшерін салыстырылмалы
төмендетуге және бұл ... ... ... ... ... (мақсатты) белгісі бойынша мемлекеттің шығыстары экономикаға,
әлеуметтік-мәдени шараларға, ... ... пен ... жұмсалатын
шығыстарға бөлінеді.
Аумақтық белгісі бойынша мемлекеттің шығыстары ... ... ... ... сыныптау өндіргіш күштерді орналастыруға және
ұлттық ... ... ... ... ... ... береді.
Салалық белгісі бойынша материалдық өндіріс сферасында мейлекеттің
шығыстары ... ... ауыл ... ... пен байланысқа,
саудаға, жабдықтау мен дайындауға жұмсалатын ... ... емес ... ... ... ... денсаулық сақтау мен ... ... ... мен ... ... ... шығындары болып бөлінеді.
Мемлекеттің шығыстары қаражаттарды ең жоғары ... ... ... қажеттіліктерді неғұрлым толық қамтамасыз етуі тиіс.
Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... екі ... болады:
1. Шаруашылық есептегі кәсіпорындар мен ұйымдарды ... ... банк ... ... және ... ... бюджет
қаражаттары есебінен жасалынады;
2. Сметалық-бюджеттік қаржыландыру. Сметалық ... ...... ... ... ... ... пен басқару органдарын ұстау, қорғаныс шығындары қаржыландырылады.
Сметалық тәртіппен қаржыланатын мекемелер мен ... ... ... ... әдіс ... ... ... ақша шығару және
кредиттік эмиссия есебінен (қолма-қол- ... ... ... мен ... ... ... ... қамтамасыз
етуге және басқа мақсаттарға берілетін нысаналы мемлекеттік қаржылық
көмектің нысаны - ... ... ... нысандары қолданылады:
демеуқаржы, субвенциялар, субсидиялар.
Демеуқаржылар кезінде ақша қаражаттары қайтарусыз ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың зияндарын жабу үшін, сондай-
ақ төменгі бюджеттерді баланстау үшін ... Бұл ... ауыл ... ... ... өтеу, жеке өнімдер мен тауарлардың
әлеуметтік-қолайлы бағаларын қолдау, тұрғын ... ... ... ... ... және басқадай ұйымдардың шығындарын
ішінара өтеу түрінде тараған болатын.
Субвенциялар — ... ... ... ... ету ... мен ... және ... мақсаттарға нысаналы мемлекеттің
қаржы көмегінің нысаны; мақсатты пайдалану ... ... ... ... — үлестік негізде белгілі бір шараларды қаржылаңдыруға
бюджет, бюджеттен тыс және арнаулы ... ... ... ақша ... ... ... ... (оларды қалыпты жүзеге асырған жағдайларда) трансферттік
қаржыландырудың түрін қабылдайды. Трансферттер деп кең мағынада бюджеттен
және бюджеттен тыс қорларды белгілі бір ... ... ... ... бөлу ... ... ... жөне қайтарусыз беруді
айтады, Әдеттегідей, бұл әлеуметтік сақтандыру мен қамсыздандыру бойынша
төлеулер, жұмыссыздық бойынша, білім ... ... ... мәдениет және
т.б. жүйесін ұстауға берілетін жәрдемақылар.
Мемлекет шығыстарының құрамы
2.1 Мемлекет шығыстарының құрамы, түрлері
Мемлекеттік бюджеттегі ... ... ... ... қарастырылады.
Жергілікті қаржыда шығынның негізгі бөлігі әлеуметтік ... Оның ... ... ... қаржыландыру, қоғамдық
автокөліктерді, білімді, денсаулық мекемелеріне, тұрмысқа қажет ... ... бір ... ... ... ... шаруашылықты дамытуға,
капитализмге тән қарама-қайшылықтарға жұмсалады.
Жергілікті қаржыны жалпы мемлекеттік мақсаттарды шешуге тарту, олардың
қаржы ... ... ... ... ... және оның ... ... әкеп соқтырады.
Мемлекеттік кәсіпорынның қаржысына жататын шығын екі шығынның түрін
қамтиды, күнделікті сол ... ... ... ... ... ... ... дамуына негізгі капиталдың ұлғаюына кететін инвестиция.
Мемлекеттік кәсіпорынның басты бөлігін жоғарғы капиталдық шығыны бар
кәсіпорын құрайды. Мысалы: ... ... ... шығындарда негізгі орын алатын - ол еңбекақы. Содан кейін өнім
өндіруге кететін шығындардың түрлері және көрсетілген ... ... көп ... ... ... құрал-жабдықтарға және құрылыс жөндеу
жұмыстарына кететін шығындар.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... қосымша пайда алынуы ынталандыру үшін ... ... ... осы ... да жұмсалады.
Бұған жататындар әлеуметтік қамсыздандыру шығыны, несиелік-заем
айналымдарын қамтамасыз ету ... әр ... ... ... ... Сонымен қатар мемлекет бұл қорды уақытша қаржы ... жабу үшін ... ... ... ... ... мемлекеттік
бюжеттен тыс қорлардың, мемлекеттік кәсіпорындар мен ұйымдардың, өндірістік
және өндірістік емес сфералар мекемелерінің ... ... ... ... шығыстарының құрамына мыналар кіреді:
1) өндірістік, шаруашылық-пайдалану қызметімен байланысты шығындар;
2) ұлғаймалы ұдайы өндіріске ... ... және ... ... ... бюджетке және бюджеттен тыс қорларға төленетін төлемдер;
4) көтермелеу және ынталандыру қорларына аударылатын ... ... тобы ... ... ... айналымымен
байланысты және өндіріс шығындарының орнын толтыру
(өтеу) болып табылады және шартты түрде шығыстарға жатады
Өтебаев Б.С. /Мемлекеттік бюджет /Оқулық ... ... ... ... мағынасы).
Сондықтан кәсіпорындар бойынша мемлекеттің шығыстары шығыстардың екінші
жөне үшінші топтарын қамтиды.
Басқа категориялардың арасында мемлекет шығыстарының жайы ... ... және ... ... ... ... ... өндіріс құралдарының иесі болып табылады, өндірістік
процестердің ұйымдастырушысы болады, ... ... ... ... және
бөлуге қатысады және өзінің функциялары мен ... ... ... ... ... қоғамдық қажеттіліктердің едәуір бөлігін
қанағаттандырады. ... ... ... ... ... үлесі шүғыл төмендегенімен, бірақ тіпті мемлекет
иелігінен алу және ... ... ... ... ... 30-40% ... қалады, мұның өзі дамыған ... ... ... ... "мемлекеттің шығыстары" категориясы тұрақты экономикалық
қатынастарды қамтып көрсетеді және ... ... ... ... ... мекемелердің қызметін |
|қамтамасыз ету шығ-ры; |
|- ... ... жоқ іс ... ... мен ... байланысты |
|шығындар; |
|- ... ... ... ... |
|- жеке ... ... ... |
|- заңи тұлғаларға субсидиялар; |
|- ресми трансферттер; ... ... ... ... қоғамдық тауарларды, игіліктерді және
қызметтер көрсетуді өндіруге немесе олармен ... ... ... бұл ... ... ... ... Әлеуметтік-мәдени
мақсаттарға, қорғанысқа, құқық тәртібін қорғауға, басқаруға, мемлекеттің
инфрақұрылымдық кәсіпорындары мен ... ... мен ... ... шығыстар мемлекет, сонымен бірге ... ... ... ... ... және ... ... етуге қосымша ретінде халықтың жалпы қажеттіліктерін
қанағаттандыруы тиіс.
Бағыттары мен ... ... ... ... ... ... ... шыгыстарының жүйесін құрайды. Мемлекет шығыстарының басым
бөлігі ... ... ... ... мемлекеттік
көсіпорындардың қарамағында болатын қоғамның таза ... ... С., Қ .Қ. ... / ... ... / ... 2005 ж. 261-290 б
Олар сондай-ақ өнімнің өзіндік құнына кіріктірілетін ... ... ... бұл сома ... шаруашылықтың өндірістік
капиталдарын көбейту үшін қарастырылған күрделі жұмсалымдарға бағытталады.
Мемлекет ... бір ... ... ... ... ... ... халықтың қаражаттары есебінен жабылады. Мемлекет
шығыстарын қаржыландыру үшін негізгі өндірістіқ ... ... ... ... және ... кәсіпорындардың табыстарынан өтелетін
банктердің ұзақ мерзімді кредиттері тартылады.
|Бюджет кодексіне сәйкес бюджет құрылымы: ... | ... ... түсімдер | ... ... ... емес ... | ... бюджеттік кредит беру: |
|-негізгі капит-ы сатудан | |- ... ... ... т-р | |- ... ... өтеу ... трансферттер | ... ... ... ... | ... ... ... |
| | | |
| | | |
|- ... ... | ... ... ... алу; |
|активтерін сатудан түскен | | ... | | ... ... ... | ... ... ... ... | | ... өтеу | | ... қаражаты | | ... ... | | ... ... ... шығыстар — бұл өндіріс көлемінің тұрақты
өсуі және оның тиімділігін ... үшін ... ... бағытталатын ақша
қаражаттары. Оған мыналар жатады: күрделі жұмсалымдар, негізгі капиталдарды
жөндеу; айналым қаражаттарының өсімі; материалдық резервтер жасау; арнаулы
қорлар мен ... ... ... ... ... шығыстарда басты орынды ұлттық шаруашылықтың
барлық салаларының негізгі капиталдарын ұдайы ... ... ...... еңбек және ақша ... ... ... жұмсалымдардың құрамына:
1) құрылыс-монтаж жұмыстарының шығындары;
2) жабдық, сайман, аспап сатып алу шығындары;
3) өзге күрделі жұмыстар мен шығындар ... ... және ... ... жер ... кесіп беру және қоныс
аудару бойынша және т.б);
4) жаңа салынып жатқан кәсіпорындар үшін ... ... ... ... ... ... есебінен қаржыландырылады:
1) шаруашылық жүргізуші субъектілердің меншікті қаражаттары;
2) ... ұзақ ... ... ... ... ... (тұрғын үй құрылысына);
4) бюджеттен Қаржы бөлу.
Кәсіпорындардың меншікті қаражаттарының ... өсіп ... бұл ... ... ... ... жа ... және қайта құруға арналған
және кәсіпорын ұлғаймалы жаңғырту үшін толық жауап береді. Инвестициялық
саясатты ... ... ... мағынасы осында. Ал бюджет ... ... ... маңызы бар ірі өндірістік құрылысты, сондай-ақ
әлеуметтік ... ... ... қаржыландыру үшін
пайдаланылады.
Жөндеуге жұмсалатын шығыстар табиғи тозған және сапалық ескірген (негізгі
капиталдарды ішінара ... ... және ... ... қабілеттілігі
жағдайында болуын қолдап отыру үшін) негізгі капиталдарды жөндеудің арнаулы
қоры есебінен жүргізіледі, бұл қор ... ... мен ... ... ... көрсетуінің) өзіндік құнына нормативтер
бойынша қоса отырып жасалынады.
Айналым қаражаттарының өсімі кәсіпорындардың меншікті ... ... ... ... қаржыландырылады. Олар жетіспеген кезде
негізінде жаңа кесіпорындар үшін бюджет ... ... ... ... ... беріледі. Бұдан басқа, меншікті айналым қаражаттарының
жетімсіздігін жабуға мақсатты қаржыландырудың қаражаттары бағытталады.
Резервтер жасауга жұмсалатын ... ... ... ... және ұлғаймалы ұдайы өндірістің бүкіл процесін, шаруашылықтың
үйлесімдерін сақтаудың, дүлей апаттардан ... ... ... ... ... ... ... табылады. Қаржы резервтері ақша
ресурстарын ... ... ... ... процесінде
пайда болатын уақытша қаржы қиындығын жоюға мүмкіндік береді. Резервтік
капитал шаруашылық ... ... ... ... ...... ... шикізаттың, материалдардың,
отынның, машиналар мен жабдықтың бірқатар түрлерін, ... ... ... мұқтаждары үшін арналған өнімнің маңызды түрлерінің
босалқы қорлары. Мемлекеттік ... ... ... ... ... мемлекеттің айрықша орталықтандырылған қорын құрайды.
Мемлекеттік резервтер мемлекеттік бюджет қаражаттары есебінен жасалынады.
Әлеуметтік-мәдени ... ... ... ... маңызды бағыты әлеуметтік-мәдени шараларға — оқу-
ағартуға, ақпарттық қызметтер көрсетуге (баспасөз, ... ... ... ... ... ... ... сақтауға, дене шынықтыру мен
спортқа, мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру мен әлеуметтік ... ... ... ... табылады.
Бұл шығыстар ірілендірілген түрде мынадай түрлерге бөлінеді:
1) ... беру және ... ... ... ... өнер, спорт және бұқаралық ақпарат құралдары;
3) денсаулық сақтау;
4) мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру және әлеуметтік көмек. ... ... ... бұрын қалыптасқан қоғамдық қорлардан
әлеуметтік-мәдени шараларға жұмсалатын шығыстарды қаржыландырудан бас ... ... ... еңбек салымына, харакеттің әр түріндегі адамның
мүмкіндіктеріне ... ... ... тура ... ... ... ... жеке-дара табыстар адамдардың кәсіпкерлік және
басқа қабілеттіктеріне ... ... ... бірге
орталықтандырылмаған қорлар ... ... ... ... ... жұмысының нәтижелеріне қарай табыстың ... ... ... ... ... ... шараларды қаржыландырудың жаңа
қағидаттары енгізілді: әлеуметтік ... ... ... ... есеп ... сақтандырудың қағидаттарына
көшуде. Білім беру сферасында — бұл кепілдендірілген ... ... ... және ... ... үшін ақылы оқуды қолдану, денсаулық
сақтауда — ақылы ... ... ... ... ... жұмсалатын шығыстар мектепке дейінгі ұйымдарға, жалпы білім
беретін мектептерге, ... тыс ... ... ... ... шектеулі оқушыларға, тәрбиеленушілерге арналған ... ... беру ... ... ... ... беру оқу
орындарына, орта кәсіптік білім беру оқу орындарына, жоғары кәсіптік ... ... ... ... ... және ... ... оқу
орындарына бөлінеді. Аталған барлық шығыстар мемлекет ... ... ... ... ... ... Білім беру
мекемелерін қаржыландыру бұл ... ... мен ... ... әр
оқушыға анықталатын мемлекеттік нормативтерге сәйкес жүзеге асырылады.
Қызметкерлер мен ... ... ... ... жөне олардың
біліктілігін арттыруға жұмсалатын шығыстар ... ... ... ... ... ... беру мекемелері бюджеттен тыс қаражаттарды және ресурстарды, соның
ішінде валюталық ресурстарды, ақылы оқыту қызметтерін ... ... ... бір ... кәсіпорындар мен үйымдар — демеушілер
береді.
Қазақстан Республикасының "Білім туралы" заңына ... ... ... ... жоғары білім беруді қаржыландырудың жаңа механизмі
қолданылады: бірінші ... ... ... ... мамандарын
даярлау үшін мемлекеттік бюджет есебінен өтеусіз бөлінеді, екіншісінде
оқитындарға ... ... ... банк ... тара-пынан
ұзақ мерзімді кредит беріледі (банк мекемесі — ...... ...... және ... министрлігі)
Мәдениет пен өнерді қаржыландыру кітапханаларды, ... ... ... мен көрмелерді, театрларды, филармонияларды, сазгерлік
ұйымдарды, ансамблдерді, киностудияларды ұстауды ... олар ... ... ... ... ... есебінен
қаржыландырылады. Мәдениет пен ... ... ... ... ... ... ... және олар бойынша меншікті
табыстарымен жабылмайтын шығыстардың мөлшерінде ... ... ... ... ... ... ұстауга жұмсалатын шығыстар мемлекет
құрылтайшысы болып келетін мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... арналған бірқатар медициналық қызметтер бұрыннан ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы қаңтардың 27-сіндегі № 135
қаулысына орай тегін медициналық ... ... ... Денсаулық сақтау ісі жөніндегі агенттік — ... ... ... аумақтық денсаулық сақтау органдары —
жергілікті ... ... ... ... ... ақы ... жөніндегі уәкілетті органдар болып табылады.
Азаматтарға республикалық ... ... ... ... ... ... көлемі:
1) денсаулық сақтау ұйымдарының жолдамасы бойынша ересектер мен балаларға
оңалту көмегін қоса ... ... ... ... онкологиялық және радиологиялық, тері-
венерологиялық, офтальмологиялық, ... ... ... әрі ... ... факторларға байланысты аурулар,
туберкулез, лепра кезінде мамандандырылған ... ... ... ... жұқтырған ауруларға медициналық көмек көрсетуге;
3) шұғыл, төтенше жағдайларда пайда болған аурулар кезінде медициналық
көмек көрсетуге;
4) сот-медициналық ... ... ... ... есебінен орындалатын тегін медициналық көмек:
1) алғашқы медициналық-санитарлық ... ... ... ... ... мамандарының жолдамасы бойынша мамандандырылған
амбулаториялық-емханалық ... ... ... ... ... ортодонтикалық көмектен басқа 18 жасқа дейінгі
балаларға, жүкті ... және тісі ... ... науқастарга
стоматологиялық көмекті;
18 жасқа дейінгі балаларға физиотерапевтік көмекті;
2) жедел және шұғыл жәрдем көрсетуді;
3) шұғыл ... ... ... ... ... мамандарының жолдамасы
бойынша аурулардың барлық ... ... ... ... ... ... хирургиялық,
нейрохирургиялық, ... ... ... тері-венерологиялық, жүкті әйелдер мен ... ... ... және ... ... ... ... жолы-өкпе ауруларымен ауыратындар бойынша жоспарлы
көмек көрсетуді қоса алғанда, жергілікті деңгейде ересектер мен балаларға
стационарлық ... ... ... ... ... ... ... төтенше жағдайларда пайда болған аурулар кезінде медициналық
кемек көрсетуді;
5) ВИЧ-инфекциясын жүқтырған ауруларға ... ... ... ... ішкі істер органдарының, ... ... ... ... ішкі ... әскери қызметшілеріне
заңдарда белгіленген тәртіппен тегін медициналық көмек көрсетіледі.
Басқа қалғандарының бері ақылы нысанда ... ... бұл ... ... қызметтер көрсетудің дамуына жеткізеді.
Мемлекеттік денсаулық сақтауды қаржыландырудың көздері мыналар ... ... ... ... ... бөлінетін республикалық
және жергілікті бюджеттердің қаражаттары;
шаруашылық ... ... ... аударылатын аударымдар,
министрліктің, ведомстволардың және басқарудың басқа органдарының ... ... ... ... ... қаражаттары;
республикалық және жергілікті валюта қорларынан белінетін валюталық
қаржы;
жұмыс берушілерге нормативтерден тыс ... және ... ... ... үшін және ақылы қызметтер мен шаруашылық қызметтің
басқа түрлерін ... үшін ... ... мекемелердің
қаражаттары;
ұйымдар мен азаматтардың, соның ішінде ... ... ... ... ... ... мыналарға бағытталады:
азаматтарға медициналық көмек көрсетуге;
денсаулық сақтаудың мақсатты кешенді бағдарламаларына;
мемлекеттік денсаулық сақтаудың материалдық-техникалық базасын дамытуға;
емдеу-профилакгикалық және ... ... ... ... және ... ... арттыруға;
медициналық ғылымды дамытуға және енгізуге;
жұқпалы аурулар эпидемияларын жоюға.
Денешынықтыру мен ... ... ... ... ... көсіподақ ұйымдарының қаражаттары, ... ... ... ... ... ... қаражаттары есебінен
қаржыландырылады. Стадиондар мен басқа спорт ғимараттарына жұмсалатын
күрделі ... ... ... аппа ... ... ... мен ... өткізуге бөлінетін қаржылар мемлекеттік бюджеттен
қаржыландырылады. Шығыстардың бір ... ...... ... ... етейді.
Халықты әлеуметік қорғау шығыстары
Қаржы жүйесінің дербес буыны ретіндегі сақтандыру ... ойда ... ... ... ... белгілі бір объектіні сақтандыру мен
әлеуметтік қамсыздандыру (сақтандыру) ... екі ... ... ... ... ... ... мәселесі, медициналықты қоспағанда
әлеуметтік ... ...... ... ... ... байланысты.
Қазақстан Республикасының Конституциясы Қазақстан Республикасының азаматы
жасына келген, науқастанған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған
жағдайда және өзге де ... ... оған ... мен ... ... ... әлеуметтік қамсыздандырылуына кепілдік береді.
Нарықтық экономикасы бар елдердің тәжірибесіне орай ... ... ... ... емес ... ... ... бірлестіктердің көп жақты жауаптьшығының негізінде құрылады.
Алайда халықты әлеуметтік қорғаудың сферасына "әлеуметтік қамсыздандыру"
мен "әлеуметтік сақтандыру" ... ... ... ... ... емес. Әлеуметтік қамсыздандыруды халықты әлеуметтік қорғау процесі
деп, ал әлеуметтік сақтандыруды — осы процесті жүзеге ... ... деп ... ... ... қорғауға жұмсалатын шығыстар мемлекет шығыстарының
жүйесінде ... орын ... ... қатынастарға көшу жағдайында халықты
әлеуметтік қорғау басым бола ... және ... ... мен ... ... ... байланысты, сондай-ақ инфляцияның және ақшаның
құнсыздануының нәтижесінде өседі.
Әлеуметтік қорғау деп ... ... ... ... ... ... тіршілік әрекетінің кепілдікті деңгейін қамтамасыз
етуге арналған басымдықтардың және оларды ... және ... ... жузеге асыру механизмдерінің жүйесін айтады. Бұл ... ... ... ахуалына, жалпы ішкі өнімнің
мөлшерлеріне, қордаланған ұлттық байлыққа және олар ды бөлудің ... іске ... ... ... тиімділігіне байланысты болады.
Әлеуметтік қорғаудың қаржылық тұлғалауы арнаулы ақша ... және ... ... қайта бөлгіштік қатынастарда
көрініп, білінеді, бүл ... ... әр ... ... ... ... әлеуметтік төлемақылар мөлшерін есептеудің негізі орта есеппен
жан басына шаққандагы тұтыну бюджетінің мөлшері ... ... Бұл ... ... өнімдері, киім-кешек, дәрі-дәрмек, отын бойынша, отбасына
қажет қызметтер жиынының ең төмен тұтыну қоржынының құны мен ... ... Ең ... тұтыну бюджетінің мөлшері бағалар деңгейінің
өзгеруімен байланысты мезгіл-мезгіл қайта ... ... және ... ... ... ... ... төлеудің Мемлекеттік орталығы, қазіргі
кезде мемлекеттік бюджетке қамтылған ... ... ... ... ... ... ... субъектілерінің тұтыну қорлары арқылы
жүзеге ... ... ... ... қорғау органдары,
шаруашылық субъектілері, өндірістік емес ... ... ... ... мен ... әлеуметтік сақтандыруды кәсіподақ комитеттері
қадағалап отырады.
Халықты ... ... ... ... қаржы құжаттарында,
жоспарларда, болжамдарда, есептерде ... ... ... ... ... шығыстар ретінде қамтып көрсетіледі.
Халықты әлеуметтік қорғау санатына қосылатын ұғымдардың ... ... ... ... жарамсыз және жұмыс істемейтін
мүшелерін материалдық қолдау жөніндегі қатынастардың кең спектрін қамтиды.
Әлеуметтік қамсыздандырудың ... ... ... сақтандыру,
әлеуметтік жәрдемақылар төлеу және ... ... ... ... ... деп ... бола ... сақтандыру өзінің экономикалық табиғаты жағынан адамның еңбек
қызметімен және бұл қызметтің нәтижесіне байланысты болып келетін ... ... ... ... байланыстырьшады. Яғни
әлеуметтік сақтандыру жөніндегі қаражаттар айтарлықтай дәрежеде, ... ... ... ... (сақтанушының) оларды алуына
қарай көп немесе аз уақыт ... ... ... төмендегілерге
әлеуметтік көмек негізінен кедейлік шегінен арғы халықтың көптеген
санаттарына таралады және ... ... ... ... ... ... болатын "қайыр көрсету" сипаты болады
және мақсаты — кедейлерге қамқор болу".
Сөйтіп, ... ... ... ... ... үш әдісін бөліп көрсетуге болады: сақтық, ... ... ... ... әдістері.
Сақтық әдіс әлеуметтік төлемақылардың түрлерін қаржыландыру үшін қайта
бөлу арналары бойынша қызмет көлемінен белгілі бір ... ... ... ... әдіс ... қаражаттар ақша ресурстарының жалпымемлекеттік
қорынан мемлекеттің мүмкіндігімен және әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... ... көрсету) әдісі кезінде қаражаттардың
тіркелген мөлшерлері болмайды және арналар бойынша ... ... ... ... іске ... ... ... мақсаттарға
жұмсалады.
Әлеуметтік сақтандыру көбінесе зейнетақымен қамтамасыз ету ... ... ... ... жәрдемақылар төлеу, жұмысынан айырылған
кезде әлеуметтік қолдау арқылы іске ... — бұл ... ... ... бар азаматтар
заңнамада көрсетілген тәртіппен Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік
орталықтан, ... ... ... ал ... қызметшілер, ішкі
істер органдарының қызметкерлері үшін тиісті қызметтерді ұстауға ... ... ... ... ... ... прогресті қаржыландыру
Ғылыми-техникалық прогресті (ҒТП) қаржыландырудың көзін таңдау кезеңдерге
және, ... ... ... ... ... ... және қолданбалы ғылыми зерттеулер, ... жаңа ... мен ... ... еңбекті және
басқаруды ұйымдастырудың әдістерін енгізу.
ҒТП-ні қаржымен қамтамасыз етудің негізгі қағидаттары ... ... жөне ... мақсатты багыттылығы болуы тиіс.
Ғылым жалпы нарықтық қатынастарға бағдарлана алмайтын қызмет ... ... ... ... ... ... ... түсіп
кетпейді, сондықтан экономиканың маңызды секторларындағы технологияны
революцияландыра алатын ... ... мен ... ... ... ... өзіне алады. Мемлекеттік ғылыми-
техникалық, инвестициялық, ... ... және өзге ... ... ... ... ... Республикасының зандарына сәйкес зейнетақыларды, жәрдемақыларды
және өзге де әлеуметтік төлемдерді есептеу үшін, ... ... ... мен ... ... ... үшін ... есептік көрсеткіш 2005 жылы 971 теңге мөлшерінде белгіленген)
қажет. ... ... мен ... бағдарламаларын қаржыландыру
орталықтандырылған қаражаттар есебінен жүргізілуі мүмкін.
Мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландырудың басымдығы жалпымемлекеттік
маңызы бар аса ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және халықаралық ғылыми-техникалық бағдарламалар
мен жобалардың тапсырмаларына беріледі.
ҒТП-нің қолданбалы және ... ... ... есеп қорларынан
(орталықтандырылған және орталықтандырылмаған) және банк ... ... ... Бұл ... ... ... ... жасайтындықтан, оның түпкілікті нәтижелеріне әсер ... ... ... кірістерін ҒТП сферасындағы олар дың
қызметінің түпкілікті нәтижелерімен тығыз байланысын ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің көзі қаржылық қолдауды ... ... ... ... бола алады; бұл қорлар салаларда
немесе аймақтарда ғылыми-техникалық өнімді әзірлеушілер мен тұтынушылардың,
банктердің, басқа мүдделі кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... есебінен құрылуы мүмкін.
Соңғы уақытта алдын ала ескерілген шарттарда нақтылы ғылыми зерттеулер
жүргізуге азаматтар мен заңи ұйымдардың, соның ішінде ... ... да ... және ... ... ...... ақша және
басқадай қаражаттарды беру жолымен қаржыландырудың демеушілік сияқты көзі
айқын дамып келеді. ... бұл ... ... ... ... ... жұмыстарды қолдау үшін қолданылады. Кейін, ... ... ... бұл көз ... зерттеулерді қаржыландыруда көрнекті рөл
атқарады.
Шаруашылықтың басқару органдары (концерндер, ассоциациялар, ... ... ... ... ... жұмыстарының және ғылымды қажетсінетін ... ... ... ... ... және ... бюджеттен тыс
қорларын құра алады.
Ғылыми зерттеулерді қалыпты қамтамасыз ету ... ... ... осы мақсат үшін қаржы ресурстарын ... ... Ірі ... не шаруашылық субъектілердің, аймақтардың, егеменді
мемлекеттердің аударымдары жолымен шоғырландырылуы, ... ... ... ... ... түрінде бөлінуі мүмкін. Жекелеген өндірістерде
іргелі және қолданбалы ... ... ... ... ... бөліп-бөліп жіберілуі мүмкін. Және де нарық жағдайында
ғылыми өнім тауар болуы және сұраным мен ... ... ... ... ... ... жағдайда ғылыми өнімді сатып алушы шығарған шығындардың
орнын толтыру үшін ... ... тез жөне ... ... ... Бұл ... ғылыми өнім үшін есеп айырысуда кредиттің рөлі артады,
ол ғылыми-техникалық зерттемелерді өндіруден алынатын ... ... және ... жұмсалатын шығыстар
Әрбір мемлекет өзінің қорғаныс қабілетін сақтап отыруы тиіс, ол аса
маңызды ... ... бірі ... табылады. Өзінің жерін, елін
сыртқы күштерден қорғай ... ... ғана ... деп тануға болады.
Осының өзі Қазақстанның төл армиясының құрылуына ұйытқы болды, соған сәйкес
әскери доктрина қабылданып, ... ... ... ... Соңғы кезде
әскери саясатта түбегейлі өзгерістер ... ... ... ... ... алғашқы қадамдар жасалып жатыр. Сондай-ақ кейінгі жылдары әскери
салада шет мемлекеттермен ынтымақтастық кеңінен дамып келеді. ... ... ... ... ... элементі болып табылады. Халықаралық
қауіпсіздіктің тегіс қамти ... ... ... ... ел әскери
құрылысты жүргізе береді және ... ... ... ... ... құрлықтағы әскерлер, әскери - әуе күштері, әуе шабуылына қарсы
қорғаныс әскерлері, әскери-теңіз бөлімшелері-ақ қамтамасыз ету және ... ... мен ... ... пен ... ... ... Қорғаныс министрлігінде
орталықтандыру қорғанысқа бағытталатын ... ... ... талап етеді. Сондықтан ... ... ... республикалық бюджеттен (80% жуығы) қаржыландырылады. Қорғанысты
қаржымен қамтамасыз ету мыналарды ... а) ... ... ... соғыс техникасын, өндірістік-техникалық арналымның
өнімдерін әзірлеуге, өндіруге және сатып алуға жұмсалатын шығындар;
б) ғылыми ... мен ... ... ... ... объектілердің (аэродромдардың, полигондардың, баздардың, әскери
бөлімдер мен бөлімшелердің орналасу ... және т.б.) ... ... ... жеке ... ... мемлекеттік сақтандыру;
д) бірнеше мемлекеттің ... ... ... кезде
бірлескен қарулы күштерді және әскери объектілерді ... ... ... ... ... ... және ақшалай ... ... ... ... кезінде құрамдастырылған
нормалар, ал ... ... ... ... ... кезде
жеке қаржы нормалары қолданылады.
Қорғанысқа жұмсалатын шығыстарды үкімет республикалық бюджет құрамында
қарайды, ал Парламент ... ... ... ... ... туралы заң
қабылдайды, онда қорғанысқа жұмсалатын шығыстар жеке функциялық ... ... ... ... ... ... мен әскери
бөлімдерде, оқу орындарында және ... ... ... ... ... ... жұмсалуына бақылау жа-сауды жүзеге асырады.
Мемлекет шығыстарының құрылымында шаруашылық құрылыста, әлеуметтік және
экономикалық саясатты жүзеге ... ... рөл ... ... аппаратынажұмсалатын шығыстар шамалы орын алады. Басқару
органдарының көмегімен мемлекет елдің саяси, шаруашылық және ... ... ... асырады. Экономикадағы жаңа міндеттерді шешу рыноктың
артықшылықтарын толығырақ іске асыруға мүмкіндік беретін басқаруды ... ... және оның ... ... мүмкін емес.
Заңнамалық биліктің жоғары мемлекеттік органы Қазақстан Республикасының
Парламенті болып табылады, республика ... оның ... ... ... ... ... билікті сондай-ақ Үкімет те жүзеге
асырады.
Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті сақтау органдарын ұстауға ... Ішкі ... ... Ұлттық қауіпсіздік комитеті, ішкі әскерлер
органдарын, сот, прокуратура, қаржы полициясы органдарын, нашақорлық ... ... ... ... ... қамтиды.
Тиісті салаға басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік басқарудың орталық
органы — ... ... ... комитет, комиссия және
басқалары). Олар өзіне ... ... ... ... ... мен ... тікелей немесе олардың
басқаруындағы шаруашылық бөлімшелер ... ... ... ... ... ... әр ... дәрежесі бар
салааралық, салалық және аумақтық басқарудың бірқатар жаңа ... ... ... концерндер, ассоциациялар, ... және т.б. ... ... ... ... деп басқарудың екі
буынды жүйесі саналынады, оның материалдық ... ... ... ... ... келеді.
Мемлекеттік шаруашылық жүргізуші субъектілердің басқару аппаратын ұстауга
жұмсалатын ... ... ... ... және ... ... қүнында
қамтып көрсетіледі, ал олардың үйлестіруші органдарының шығыстары бірінші
кезектегі ... ... ... мен функцияларын бөлісу
туралы ... ... ... кейін шаруашылық жүргізуші субъектілердің
қарамағында қалатын табыстардан аударылатын аударымдар есебінен ... ... ... ұстауга жүмсалатын шығыстар барлық
деңгейлердегі — ... ... ... ... ... ... ... жыл сайын бекітіледі. Бюджет қаражаттары
бекітілген сметаға сәйкес жұмсалынады, ол мекеме шығыстарының ... ... ... және ... тоқсанға бөлуді анықтайтын
негізгі құжат болып табылады.
Экономикалық сыныптамаға сейкес басқару аппаратын ұстауға ... ... ... ... ... шығыстар (тауарлар мен
қызметтер көрсетуге жұмсалатын шығыстар, соның ішінде жалақы, өтемдік және
басқадай ақшалай ... ... ... ... ... ... ағымдағы трансферттік төлемдер); күрделі шығыстар; кредит беру,
үлестік қатысу және қаржыландыру.
Республикалық ... ... ... мен құрылымы 2005 ж ... |Млн. тг|% ... |773893 |100,0 ... |734809 |94,9 ... ... мемлекеттік қызмет көрсетулер |44066 |5,7 ... |40435 |5,2 ... ... және ... |73822 |9,6 ... беру |23241 |3,0 ... сақтау |19105 |2,5 ... ... ету және ... ... |202043 |26,1 ... үй ... ... |10321 |1,3 ... ... ... ... ... |12879 |1,7 ... ... кешені және жер қойнауын пайдалану |8486 |1,1 ... су, ... ... және ... ... ... |43040 |5,6 ... және құрылыс |1395 |0,2 ... және ... |59663 |7,7 ... |68345 |8,8 ... қызмет көрсету |34338 |4,4 ... ... |93630 |12,1 ... |39085 |5,0 ... ... ... қалыптастыру негіздері
Мемлекеттің функцияларын іске асыру мүмкін, егерде олар ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
құралдардың тікелей шығыстарымен байланысты. Шығыстар нақты шығындардың
көлемін көрсетеді. Сондықтан, бюджеттердің ... ... ... ... ... ... байланысты нақты түрлерінің
жиынтығы әрбір мемлекеттің ... ... ... ... табылады. Шығыстар
жүйесін құру құралдардың арнаулы ... үнем ... мен ... ... ... ... ... негізделеді.
Мемлекетгік шығыстар мақсатты белгілеулер бойынша ... іске ... яғни ... ... ... бойынша құралдардың қайтып
оралмас принципі негізінде әлеуметтік саланы қаржыландыруда пайдаланады.
Қаржы министрлігінің стат. бюллетені № 6 ... 2004 ... ... ... ... ... құралдары жөнінде айтсақ,
онда нәтижелік инвестициялау орын алады, яғни бұл ... ... ... ... принципі әрекетте болады. Үнем режимін сақтау принципі -
ол өз алды бюджет шығыстарын төмендетудің формалары мен әдістерінің ... жүйе ... ... ... және ... пайдалануды іске асыруға
мүмкіншілік береді.
Мемлекеттік бюджет шығыстары жүйесі бірнеше факторлармен ... ... ... ... ... ... мен ... елдің
әлеуметті-экономикалық даму деңгейі, ... ... ... ... беру ... ... Мемлекеттік
бюджет шығыстарының құрамы мен кұрылымы олардың экономикалық ... ... ішкі ... бөлу ... ... алдында тұрған мақсаттармен
анықталады. Бюджет шығыстарының ел ... рөлі мен ... ... олар әр ... белгілер бойынша жіктеледі. Бюджет кодексінде
бюджет жүйесінің барлық ... ... ... бар ... шығыстарының
жіктеуі тағайындалған.
Мемлекеттің барлық шығыстары негізінде мемлекеттік бюджетте шоғырланған
құралдар арқылы қаржыландырыланады. Бұл ... ... ... ... байланысты келесі екі топқа бөлуге болады:
• өндірістік қорларды ұлғайту мен өндірістің үздіксіз процесін қамтамасыз
ету үшін;
• қоғам мүшелерінің әлеуметті-мәдениеттік ... ... ... — мемлекеттік бюджеттің экономиканы қаржыландыруға
бағытталған ... ... ... топқа - әлеуметті-мәдениеттік
шараларды, білім беруді, ... ... пен ... ... үшін ... бюджет шығыстары жатады.
Осы екі топ ... ... ... ... ... ... ... дамуға бағытталған шығындардың децгейі
қаншалықты жоғары және бюджеттің тұтынушылық шығындары соған сәйкес ... ... ... ... ... ... ... болады.
Әрине, бюджет құралдарын пайдалану тиімділігі бұл ... ... ... ... әдістеріне, мемлекеттің жүргізіп жатқан
әлеуметтік ... және ... ... ... ... байланысты.
Бюджет түрлері бойынша шығыстарды қалыптастыру ерекшеліктері олардың
арнаулары маңында жатыр. ... ... ... ... ... ... ... факторларды есептеу қажет:
• басқару органдар арасындағы функцияларды шектеу;
• мекемелердің бағынушылығы;
• мекемелердің ... ... ... ... ... ... ... шығыстары келесі бағыттар бойынша қаржыландыру
үшін қалыптасады:
• жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер;
• қорғаныс, қоғамдық ... ... ... ... ... қоғау қызметтері;
• білім беру;
... ... ... көмек және әлеуметтік қамтамасыз ету;
• мәдениет, спорт, ... және ... ... ... ... шаруашылығы;
• ауыл, орман, су, балық шаруашылықтары мен ... ... ... ... ... ... ... және жер қойнауын пайдалану;
• көлік және коммуникация;
• басқа да бағыттар.
Осыған ... ... ... ... ... ... ... төмен тұрған бюджеттер деңгейлері бойынша да қалаптасады.
Жергілікті ... ... ... ... ... актілермен және тиісті маслихаттар ... ... ... ... ... ... және
қаржылық базаларын пайдалану жөнінде өкілеттік берілген. Әрбір ... ... ... ... жергілікті тұрғындардың
әлеуметті-экономикалық мұқтаждықтарын қамтамасыз ету үшін қажетті кірістер
көздері болатын меншікті мүлік пен ... ... ... ... Ал
қаржылық база болып меншікті ... ... мен ... тұрған
бюджеттерден берілетін ресми трансферттерден қалыптасатын ... ... ... ... әрбір деңгейінің шығыстар құрамы мен
қалыптасуы әрекеттегі заңнамалық ... ... ... ... ... нақты объектілер және олардың іс-әрекеттін қамтамасыз
ету үшін қажетті шығындармен анықталады.
Республикалық және жергілікті бюджеттер шығыстарының ... ... ... тиісті уәкілетті органдармен ... және ... ... үшін ... Бюджеттің болжамдық
көрсеткіштері, ... ... ... басымдылық бағыттар
көрсеткіштері, операциялық ... ... ... ... фискалдық
саясатпен белгіленген көрсеткіштер және республика мен ай-мақтар ... ... ... анықталған керсеткіштер бюджет шығыстарының
лимитін анықтау ... ... Бұл ... ... ... бекітілгеннен кейін, бюджет жоспарлау жөніндегі уәкілетті органдар
әрбір бюджеттік бағдарлама әкімшіліктеріне жеткізеді.
Ағымдағы бюджеттік бағдарламалар үшін ... ... ... ... қолдалынылады:
• ағымдағы бюджеттік бағдарламалар бойынша шығындардың жалпы сомасы
(бюджетгік ... мен ... ... ... натуралды нормалар;
• тиісті қаржы жылдағы ағымдағы бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... бюджет шығыстарының өсуі
немесе төмендеуі:
• ағымдағы қаржы жылда аяқталатын ағымдағы бюджеттік ... алып ... ... ... үшін ... лимиті бағдарламалар
әкімшіліктері арасында белінбей анықталады және оның ... ... ... ... ... ... мен ағымдағы бюджеттік
бағдарламалар бойы анықталған бюджет шығыстар ... ... ... ... ... есептеледі.
Үкімет тағайындаған мерзімде бюджеттік бағдарламалар әкімшіліктері бюджет
жоспарлау жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... - ол бюджеттік бағдарламаларды дәлелдеу мен оларды
қаржылавдыру ... ... үшін ... және ... ... жыл ... ... ұсынатын құжаттар жиынтығы. ... ... ... ... - ол ... ... нәтижесі мен
қажетті ресурстар жөніндегі сандық және қаржылық ақпарат базасы ... ... ... ... тандау және олардың нәтижелігі
мен тиімділігін бағалау.
Бюджеттік өтініш аймақтың ... ... ... ... тиісті мерзімдегі мемлекеттік, салалық және аймақтық бағдарламалар
негізінде құрылады. Оның ... ... ... ... және ... ... ... Бұл өтінішті ... ... ... және даму ... ... үшін ... лимиті мөлшері мен тиісті бюджеттік комиссия анықтаған ... ... ... жобалар тізімі мен көлемі
негіздерінде құрады. Республикалық ... ... ... ... тек қана бір ... ... ... өтініш келесі бөлімдерден түрады:
• бюджеттік бағдарламалар тізімі және шығындар сомасы;
... ... ... ... ... ... өтінішке кірген әрбір бюджеттік бағдарламаның паспортының
жобасы.
Бюджеттік ... ... ... ... мен ... жоспарын қүру үшін негіз бо-лып табылады.
Ораз Баймұратов / Қазақстанның қаржысы / том/ БИС ... 2005 ... ... қайта құрылымдаудың негізгі бағыттары
Шығыстарды қайта құрылымдау аумағындағы бюджеттік саясат ... ... ... ... ... ... баға беру ... жөнді және қасиетті емес бағыттарда қатынасуын бюджет ... ... ... негізделеді. Бұл саясат бюджет құралдарын
шоғырландырып, мемлекеттің ағымдағы міндеттемелерін атқарумен ... ... ... ... ... ... ... бірге, бюджеттік бағдарламаларда қарастырылған шаралардың бюджет
шығыстарымен байланысын айқын белгілеу мен ... ... ... ... экономикалық және бюджеттік жоспарлаудың әсершіл
жүйесін ... ... ... ... мен қалыптандыру және
оларды бағалау әдісін ... ... ... ... жоспарлауының сапасын жоғарылатуға мүмкіншілік беретін
жолдардың бірі - ол натуралдық нормаларды пайдалану, яғни ... ... ... бойынша бір қызметкерге шаққандағы ағымдағы
шығындардың орташаландырылған ... ... ... ... және материалды емес байлықтарды тұтынудың минималды натуралдық
көрсеткіштерін қолдану.
Республиканың әлеуметті-экономикалық дамуының ... - ... ... және ... пен ... бағдарламаларға сәйкес
басымды бюджеттік шығыстар ретінде ... ... ... ... денсаулық сақтауды реформалау мен оның дамуы;
• білім ... ... ... ... әрі ... тереңдеуі;
• индустриалды-инновациялық дамытуды;
• аграрлық секторды дамытуды;
• жаңа тұрғын-үй саясатын іске-асыруды;
• Астана қаласының ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық мәні
мен рөлі экономиканы қаржыландыру жүйесінде негізгі орныға ... ... ... ... ... сол, ол қызметтің тек
мемлекеттік сферасының ... ... ... мемлекет
шығыстарының мазмұны мен сипаты мемлекеттің экономикалық, ... ... және т.б. ... ... байланысты.
Мемлекеттің шығыстарын ұйымдастыру кезінде қолданылатын қағидаттар
Мемлекеттің шығыстарын ұйымдастырудың ... ... ... ... кредит және меншікті көздерінің оңтайлы үйлесуі болып табылады.
Соңғы уақытта ... ... ... ... жаңа
қағидаттары енгізілді: әлеуметтік сфераның ... ... ... есеп ... ... қағидаттарына
көшуде. Әлеуметтік-мәдени мақсаттарға, қорғанысқа, құқық тәртібін қорғауға,
басқаруға, мемлекеттің инфрақұрылымдық кәсіпорындары мен ұйымдарының өнімі
мен ... ... ... шығыстар мемлекет, сонымен ... ... ... тарапынан рыноктық тауарлармен және қызметтер
көрсетумен қамтамасыз етуге қосымша ретінде халықтың жалпы қажеттіліктерін
қанағаттандыруы тиіс.
Қарулы күштер дербес ... ... ... ... болып
табылады, кейінгі жылдары әскери салада шет мемлекеттермен ... ... ... ... оның ... ... Мемлекет ғылыми-
техникалық, инвестициялық, ... ... және өзге ... саласында келісілген саясат жүргізу қажет. Бюджетте
қарастырылған ... ... ... ... ... ... әлеуметтік саланы ... ... ... шығыстар мақсатты белгілеулер бойынша қатаң іске асырылуға
тиіс.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі. – ... ... ... Қазақстан: қазіргі заманғы аймағы және ғаламдық экономикалық талаптар.
Әль-Фараби атындағы ҚазҰУ –дың Экономика және ... ... ... 6-шы ғылыми теоретикалық конференцияның материалдары:
Банктік сектордың даму болашағы.
3. Сейітқасымова Ғ.С. ... ... ... ... ; ... ... ... Қазақстан» Жалпыұлттық Республикалық газет, Сәуір 2005ж
5. Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ. «ЖЕДЕЛ ... ... ... ... ... конференция материалдары \/-
бөлім; Алматы 2005 ж.
6. Өтебаев Б.С. /Мемлекеттік бюджет /Оқулық ... ... ... М.Н. Нәдіров, Д.Б. Қалыбекова /Шет мемлекеттер қаржысы/ Алматы
«Экономика» 2006ж.
8. Қ.Қ. Ілиясов, С. Құлпыбаев / Қаржы/оқулық – Алматы 2005ж.
9. ... Қ.Қ., ... В.А., ж/е тб. ... Бюджет:
оқулық.-Алматы:РИК, 1994ж.
10. Мельников В.Д., Ілиясов Қ.Қ., Қаржы. – Алматы : Қаржы-қаражат, 2001.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекет шығыстарының мазмұны33 бет
Мемлекет шығыстарының экономикалық мазмұны37 бет
Мемлекеттік шығыстардың түрлері және қызметі29 бет
Ұйымдағы табыстар мен шығыстардың мәні мен жіктелуі24 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
"Стандарт-кост” әдісі бойынша шығындар есебінің жүйесі.20 бет
"Өнімнің өзіндік құнын талдау."4 бет
1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейінгі Қазақстанның қоғамдық-саяси жағдайы56 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
Cаясаттану ғылымының тарихы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь