Жаһандағы қауіпсіздік мәселесі

І.Бөлім
Кіріспе
1.1. ”Қауіпсіздік“ сөзінің түсінігі
1.2. Қауіпсіздікті зерттеудегі теориялар
1.3. Тәжірибелік мысалдар
1.4. “Коллективтік қорғаныс” түсінігі

ІІ.Бөлім
Негізгі бөлім
2.1. Жаһандағы экологиялық проблемалар
2.2. Ядролық қауіп.қатерлер
2.3. Терроризм туралы
2.4. Қауіпсіздік концепциялары

ІІІ.Бөлім
Қорытынды

ІV.Бөлім
Пайдаланылған әдебиеттер
Қауіпсіздік мәселесі - әлемдегі барлық елді ойландыратын күрделі мәселе, сонымен бірге ол халқаралық саясатпен тығыз байланысты. Осы себепті ерте кезеңнен бастап ел басылар, саясаткерлер мен ұлы даналар көрші ел шабуылынан қалай қорғану керек жөнінде ойланған. Халық тайпалары, этникалық топтар , полистар, империялар мен мемлекеттер бүкіл адамзат тарихы бойы бір-бірімен жауласқан және әлі де жауласып келеді. Осылайша, егер мемлекет өмір сүрсе, ондағы қауіпсіздік тұрақты немесе абсалютті болуы мүмкін емес. Бірақ ол белгілі бір қалыпта болып, әрқашанда «ел билеушілердің» саияси көңіліне байланысты болып қалады. Өйткені халықаралық қатнастар ел басының қалай мемлекет аралық байланыс жасайтындығына тікелей байланысты. Бұл жағдай қазіргі жаһандану заманында басты орын алады. Қазір халықаралық қатнастардың экономизация , информатизация және демократизация дамуға үлкен мүмкіндік береді. Бірақ осы бағыт терроризм үшін әлсірей түсуде. Жаһандану жағдайында жаппай қырып жою қаруы мен ақпараттық қару (үгіт-насихат) күші өсіп келеді.
Қазіргі заманда ең ірі жаһандық мәселе - ол терроризм . Егер терроризм қауіпсіздікті бір мезетте жойса , мерзімі ұзартылған мәселе - экологиялық.
Жер шарының экологиясы уақыт өте тозып, жылдан-жылға әлсіреп барады. Осылайша
1 Халқаралық қауіпсіздік дегеніміз не?
2 Халқаралық қауіпсіздік жаһандық дамуға қандай әсерін тигізеді?
3 Қазіргі заманғы концепциялардан қандай айырмашылығы бар?
1. А.П.Цыганков “Теории международны отношений”- 2002
2. А.В.Торкунов “Современные международные отношения”-
1999

3.Н.А. Косолапов “Национальная безопасность в меняющемся
мире”-1992
4. В.В.Ильин “Политология”-1999
5. А.И. Иойрыш “О чем звенит колокол”-1991
6. А.Д. Боготуров “Великие державы на Тихом океане ”-1997
7. С.Гластон, Ф.Долан “Характеристики ядерного оружия ”
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім Министрлігі
Т.Рысқұлов атындағы Қазақ Экономикалық Университеті
Р е ф е р а т
Тақырыбы: Жаһандағы қауіпсіздік
мәселесі
Тексерген: Тулақбаев Е.Ә.
Студент: ... ... ІІ ... ...... ”Қауіпсіздік“ сөзінің түсінігі
1.2. Қауіпсіздікті зерттеудегі теориялар
1.3. Тәжірибелік мысалдар
1.4. “Коллективтік ... ... ... ... экологиялық проблемалар
2.2. Ядролық қауіп-қатерлер
2.3. Терроризм туралы
2.4. Қауіпсіздік концепциялары
ІІІ-Бөлім
Қорытынды
ІV-Бөлім
Пайдаланылған әдебиеттер
І-Бөлім
Кіріспе
Қауіпсіздік мәселесі - әлемдегі барлық елді ... ... ... ... ол ... ... тығыз
байланысты. Осы себепті ерте ... ... ел ... мен ұлы даналар көрші ел шабуылынан ... ... ... ... Халық тайпалары, этникалық топтар ,
полистар, империялар мен ... ... ... ... ... ... және әлі де жауласып келеді. ... ... өмір ... ... ... тұрақты немесе абсалютті
болуы мүмкін емес. Бірақ ол ... бір ... ... ... билеушілердің» саияси көңіліне байланысты болып қалады.
Өйткені халықаралық ... ел ... ... ... ... ... ... байланысты. Бұл жағдай ... ... ... орын ... ... ... экономизация , информатизация және демократизация ... ... ... ... осы ... ... үшін әлсірей
түсуде. Жаһандану жағдайында жаппай қырып жою ... мен ... ... күші өсіп ... ... ең ірі ... ... - ол терроризм .
Егер терроризм қауіпсіздікті бір ... ... , ... мәселе - экологиялық.
Жер шарының ... ... өте ... ... ... ... Халқаралық қауіпсіздік дегеніміз ... ... ... ... дамуға қандай әсерін тигізеді?
3 Қазіргі заманғы концепциялардан ... ... ... «Қауіпсіздік» сөзінің түсінігі
Халықаралық қатынастарда «Қауіпсіздік » мәні ұлттық көзқараспен тығыз
байланысты. Ұлттық қауіпсіздіктің міндеті ... ... ... ... ... ... бөлінбеуі
3) халықты қорғау
болып табылады.
Осы аса қымбат құндылықтар үшін мемлекет соғысқа да бара алады. Басқаша
айтқанда ”ұлттық қауіпсіздік“ мемлекет мүдделері мен ... ... ... ... ... табылады.
2. Қауіпсіздікті зерттеудегі теориялық көзқарастар
Саяси реализм бағытында Р.Аронның пікірі бойынша “барлық
халықаралық қатынастар соғыс кһлеңкесінде ... ... ... ... ... ... һз позициясын ұстану үшін тек
күшіне (яғни, әскеріне) сенеді.
Неореализм бағыты біршама дамыған және ол ”дамыған анархия“ жайлы.
Бұл ... ... ... ... ... мен әр түрлі
институттар арқасында мемлекет аралық келіспеушіліктер мен кһзқарастар
қақтығысын біршама жеңілдетіп , ... ... ... алып ... ... көзқарастар мен ұлттық қауіпсіздік халықаралық
жүйемен һте тығыз байланысты .
Неореалисттер мен ... ... ...... әскери-саяси күші екендігін айтады.
Осылайша қауіпсіздік мәні әскери күшпен ... ... ... ... ... принципі атақты бағыт алып отыр.
3. Тәжірибеден мысалдар
Н.А. Косалаповтың айтуы бойынша қауіпсіздік аспектін ... өмір сүру үшін ... мен ... бәсекелес емес деп бағаламаса,
яғни қауіпсіздіктің һмірлік аспектісін дұрыс қабылдамау ... ... ... КСРО саясаты әскери потенциялды дамыту мен ішкі арнайы күштер
құруға бағытталған. Бірақ оның құрылуына өзін-өзі әскри қорғауы ... ... ... емес, һмірлік маңызы бар реттелген жүйенің болмауы
кінәлі.
Негізінен, ұлттық әрі халықаралық қауіпсіздікте негізгі орынды –
мемлекет алады. Мемлекет – ... мәні мен ... егер де ... бұзылса, онда ол мемлекеттің кінәсі мен қаупі болып табылады.
Қырғи қабақ ... ... ... орны ... позицияға
ауысты, онда билік мәні күшейіп, сонымен бірге бюрократтық аппарт дамыды.
Бұл көріністер әскри күштерді сапалы дамытумен қатар, ядролық қару
стратегиясынан анық ... ... пен ... ... ... қабақ соғыс
жылдарында ядролық соғыс қаупі, этникалық мәселелер, яғни осы екі жақ ... ... ... ... ... ... жәйттар толығымен альтернативті көрініс жасауға түрткі болды.
Жаңа көзқарастарда маңызды орынды ... ... ... ... Осылайша қауіпсіздік Батыс пен Шығысқа ортақ түсінікке
айналды. Егер де ... ... ... онда ... ... де ... және керісінше.
Осы позиция бойынша халықаралық қауіпсіздікке қауіп тһндіретіндер –
халықаралық ұұымдар тізімінде жоқ, нормативтік ... мен ... ... ынтымақтастыққа келіспейтін мемлекеттер болып
табылады.
Халықаралық одақтар - бүкіл ... ... ... ... ... парадигмада орталық түсінікті – бүкіл елдің
қарусыздануы мен коллективтік қауіпсіздік алады.
Коллективтік қауіпсіздік- қауіпсіздік дилеммасын шешудегі бірден-бір жол,
ол халықаралық институттар және БҰҰ ... ... ... ... ... саяси статусын Ұлттар Лигасы кезінен бастап алады. Бұл
мәселе 1970-жылдан бастап өзіне зерттеушілер назарын аударды, сонымен қатар
халықаралық қауіпсіздік стратегиясын жасайтын саяси ... ... ... ие болды.
Мысалы: БҰҰ, НАТО, ОВД, ОБСЕ және мемлекеттік емес ұйым, француз
зерттеушісі Д.Бигонның айтуы бойынша қауіпсіздік ... ... ... ... қауіпсіздікпен жұмыс жасауда.
Сол жылдары қауіпсіздік ... ... ... ... пен ... және ... қорғаныс та пайда болды.
Ортақ қауіпсіздік – мемлекеттер арасындағы әр түрлі бағытта
қауіпсіздікті қорғауға арналған әрекеттер жасайды.
Ортақ және коллективтік қорғаныс – Қауіпсіздік одақ ... ... ... ... ОВД және ... ... ... кһлемді қорғаныс» пайда болды және ол
кһпжақты бағытта жұмыс атқарды. Саяси және дипломатиялық келіспеушіліктерді
қарастырып, қақтығыс пен соқтығысты ... ... ат ... ... ол ... ... ... саудадағы келіспеушілік, халықтың заңсыз
миграциясы, экологиялық жағдай, наркобизнес, терроризм және адам
құқықтарымен айналысты.
4. “Коллективтік қорғаныс” мәні
“Коллективтік қорғаныс” мәнінде белгілі бір ... ... ... ... күш ... ... болса осы одақтың әрбір мүше-еліне барлық
көмек көрсетуі керек. Теориялық іздеудің негізгі бағыттары мен саяси
әрекеттер қырғи-қабақ соғыстары жылдарынан қалған ... ... ... ... осы ... ... бүкіл көлемді
қорғаныс құруға бағытталған. Зерттеулердің көрсетуі бойынша бұл бағдарлама
біршама қиын шарттарға жауап беруі керек, оны зерттей келе негізгі 5 ... ... ... ... ... ... ... ситуациялық
1) Моральді - бұл жағдайда қақтығысқан екі ел арасында бір-
біріне күш қолданбау және ... ... ... ... ... ”үшінші жақтың “ қатысуы (жеке
мемлекеттер немесе халықаралық ұйымдар) . Олар ... ... ... – БҰҰ ... ... мен ... ... Өйткені БҰҰ әлемдегі бірден-бір бейбітшілікпен
айналысатын ұйым болып табылады. Олар егер қауіпсіздік
бұзылса, қақтығысты бастаған агрессор елді ... ... ... операциялар арқылы шешеді.
3) Институттық – мұнда
❖ БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы мен Қорғаныс кеңесінің
өкілдігі
❖ Барлық мүше-мемлекеттердің ... ... ... ... орындауы
❖ Халықаралық сот жұмыстарының дұрыстығы
❖ Барлық мүше-мемлекеттердің қауіпсіздік шараларын
сақтауы.
4) Жүйелік – бұл шарт ... ... орта ... Бұл ... орта биполярлы жүйені ... ... Бұл ... ... державалардың
қарусыздануы немесе ... ... , ... дамуы. Осы шарт халықаралық ... ... ... ... ... ... әмбебап құндылықтарды одақтың барлық мүше-
елдеріне ортақ қауіпсіздік орнату ... одақ ... ... бір елдің басқа елге арналған саясаты.
А.Д. Богатуров тұрақтылық пен ... ... ... : “Егер қауіпсіздік бір мемлекеттің немесе жүйенің негізгі
жағдайы болса, тұрақтылық – шынайы жағдайдың ... ... ... ... - өмір үшін ... ... ал ... – пайда
болған қауіпті жүйе ішіндегі үйреншікті жағдай
арқылы шешу, яғни тұрақтылық – бұл бірқалыпты қозғалыс, ... ... - ... ... ... жоқ. Осы ... ... жүзеге
асады.
5) Ситуациялық - мұнда ... ... ... ... ... ... дайындығы, ол
елдердің ортақ пайдаға арналған әрекеттері, әскери күшіні ... ... ... ең қиын ... ... жүйелік және
ситуациялық. Бірақ басқа шарттар орындалу үшін де
күрделі мәселелер шешіледі. Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... үлкен қиындықтармен жүзеге асуда.
Коллективтік қауіпсіздік одақтың бір түрі болып табылады. ... ... ... тән ... ... Бұл ... мүше-елдің міндеті
орвндалу не орындалмауы. Коллективтік қауіпсіздіктің толық ... ... ... ... іске асады.
Осы орайда ”барлығы қозғалыста, бірақ соңғы мақсат ешқайда алып
бармайды“ формуласы жүреді. ... бұл ... ... ... ... ... ... әлемдік қауіпсіздікке бағытталған әрекет
халықаралық жағдай мен ситуацияларды жеңілдетеді. Бірақ бұл ... де бар. Олар ... - ол ... қару ... ... ... қақтығыс кезінде бүкіл адамзат өркениетін жойып жіберу
қаупі бар. ... ... ... технологиялық және ақпараттық
концепциясы да өте қауіптілер қатарына жатады. ...... ... алатын орны болып табылады.
Аталған концепциялар 1898-жылы жарық көрген Дж. ... мен ... ... жарық көрген. Олар күш теориясы мен ұлттық
қауіпсіздік арасындағы баланс экономикалық және ... ... ... теріс әсер етеді. Қауіпсіздіктің дәстүрлі мәні мемлекет
үшін қағидалық сұрақ емес. ”зерттей келе олар ... ... түрі мен ... және ... ... арасындағы
айырмашылық - нольдік сомма“ (Бір ел ... ел ... ... ... ... ... , нольдік емес сомма (Екі ел бірдей ... ... ... көлемде пайда табады.) ойыны болып табылады.
Экономикалық және экологиялық байланыстар мемлекеттер
арасында бәсекелестікті туғызады, кейбір ... ... ... ... ... ... ... көруді де жоспарлайды.
Қырғи-қабақ соғыс жылдарында барлық парадигмалар және ... ... ... ... ... қарсы бағытталды. Барлық
ғылым, аналитик және эксперттердің көңілі қауіпті зерттеуге ... ...... ... болып қарастырылды, ол
қауіпсіздіктің объекті ретінде – елдер
арасындағы ... ... ... Ол ... ... ... ... және сандық теңелуіне бағытталды. Маңызды орынды
бақылау техникасы мен дамыту стратегиясы алды (әскери бақылауға арналған
спутниктер, сезімтал сейсмографтар, көпжақты ... және ... және ... ... (БҰҰ, ОБСЕ және ... ұйымдар
өңдеумен жүзеге асады). Қазір мемлекеттің өмір сүруі осы елдің басқа
мемлекеттермен қарым-қатынастарының жалғасына кепіл болады (ол
дәсттүрлі, әскери стратегиялық және тағы ... ) . ... ... ... ... ... әлсіретті және оларды толығымен жоққа
шығарды деп айтуға болмайды.
Қазіргі уақытпен тексерілген стратегияларды ысырып тастауға
болмайды, Мысалы: ... ... ... ... ... ... ... күш теориясын дамытуға бағытталған болатын. Күш дисбалансы бір
жүйе ішіндегі белгілі бір мемлекет ... ... күші ... ... ... ... асып түссе айқын көрінеді. ... ... ... одақтасып, күш біріктіре бастайды,
осылайша олар ... ... ... ... мен күш ... ... ... айтқанда олар ең алдымен күш теңестіруге
кіріседі (әскери, ... ... ... ... тағы ... ). Ал ... ... бағыты (яғни егер бір
мемлекет немесе коалиция өте қауіпті болып жатса) – ... ... ... Орта ... мемлекеттері Әлемдік одаққа өз көршілерінен
қорғану үшін кіреді, өйткені олардың көршілері әлемдік немесе ... де ... ... оның ... көршілері географиялық жақын
болғандықтан шабуыл немесе қақтығысқа қолайлы ... ... ... ... теориясы бойынша мемлекеттер одақ құрған күштері
өздерімен тең ... ... ... ... ... үшін
қауіпсіздігі немесе қаупі төмен, зияны жоқ одақ ... Уолт өз ... ... ... ... -
Біріншіден, КСРО Евразия ... ... ел ... елдерге ол үлкен қауіп болады.
Екіншіден, КСРО-ның Кеңестік ... ... ... мен ... ... ... ... (танымал)
басқаларымен агрессия ретінде қабылданып, қауіп ... ... ... ... ... ... ... саясат (құлатуға бағытталған)
табылады.
Келесі мысал: НАТО-ның географиялық ... ... оның ... ... ... ... Бұл ситуация қауіпсіздік балансына
қарсы келетін мойындамауға болмайды ... ... ... ... ол ... ... бұл ... бейбіт деп айту өте
қиын.
1999-жылы НАТО мерейтойлық саммитке жиналғанда Вашингтонда ... ... ... Бұл ... ... НАТО ... ... беттеді. Бұл әрекет БҰҰ-ның келісімінсіз де жүзеге
асырылады деп шешті. НАТО-ның бұл ... ... ... ... ... ... реалисттік парадигма жағдайы ... ... ... ... ... ... ... заманға сай
болып жасалуы керек. Бірақ бұл дегеніміз жылдар бойы дамытылған жағдайлар
керексіз болуы ... ... ... ... Өйткені либералды парадигма,
коллективтік қауіпсіздік концепциясы және де басқа ... ... ... ... Олар ... ... арналып өңделген, мұқият талдаудан
өткен болуы тиіс. Орыс ... осы ... ... ... өз ... де ... ... тәуелді болу процестері сыртқы саясат пен ішкі саясат, мемлекет
пен шет ел, үкімет пен ... ... ... шекараны бұзады.
Мемлекеттің ішкі және сыртқы саясаты бір-бірімен тығыз байланысты болады,
осылайша ... ... ... жоспарда болады. Қазіргі жаһандану
заманында қауіп-қатер әрбір қадамнан туу мүмкін, сол себепті соңғы ... ... ... ... ... тұр.
1999-жылы қараша айында Стамбулда қабылданған ”Европалық
қауіпсіздік Хартиясында “ айтылғандай ... ... анық ... қатерді қақтығыстар әкеләді, бұл қақтығыстар ... ... ... болуы әбден мүмкін ”.
Қазіргі заманда ұлттық мүдделермен санасу үлкен ... ... ... ... ... ... қолдану мемлекет,
оның ішіндегі халық үшін ... ... ... Осы ... шешу ... ... ... (БҰҰ, ОБСЕ, НАТО) қазіргі заманға ... өз ... ... ... НАТО негізінен КСРО-ны құлату үшін құрылған, 1991-жылы КСРО ... ... соң НАТО ... ... ... мақсатын жоғалтып алды,
ал қазіргі НАТО стратегиясы тұманды, әрі ... БҰҰ ... ... ... ... ... ... таңда бұл әлемдік соғыс немесе мемлекет ... ... болу ... жоқ, ... осы соғысқа алып баратын қақтығыстардың
бірқатар тізімі мен тізбегі бар. ... ... ... ... ... табылады.
2.1. Жаһандық экологиялық проблемалар
Соңғы жылдары астрологтардың жақындап келе жатқан ”ақыр заман“ туралы
қаһарлы жорамалдарымен бүкіл әлемнің бұқаралық ақпарат құралдары толып
жатыр. Апокалипсис ... ... ... Бұл үрей ... ... ... соғыстары жылдарында бүкіл әлем атом ядросының
қатерінен күл-талқанға айналу қаупі болды. Бұл ... ... ... соң, екінші жоспарға айналды.Бірақ алдыңғы қатарға жаһандық
масштабтағы экологиялық зілзала шықты. ... бұл ... ... ... түсіне бастады, өйткені қоғам мен табиғат әрқашанда бір-
бірімен тығыз байланысты. Табиғаттан бөлініп шыққан қоғам негізінен, бір
материалдық әлем ... ... және адам ... өркениет, материалдық және
рухани мәдениет бұл - “екінші табиғат” екенін түсіну.
ХХ-ғасыр басында ... ... ... ... ... ... 1930-жылдары И.В.Мичурин ”Біз табиғаттан қайыр күте алмаймыз,
біздің өмірдегі негізгі міндетіміз – табиғаттан күшппен алу “ деп шақырды.
Бүгін бұл насихат ... ... ... ... де көріп
отырмыз.Табиғаттан қаншалықты нәрсе алып болғанымыз соншалықты, біз енді
одан қайыр күте де алмаймыз.
Адам өмір сүріп отырған ортаның өте қауіпті, әрі улы ... ... ... ... мен басқа да факторлардың жәймендеп
сарқылуы бүкіл әлемдік экологиялық дағдарысқа әкеліп соқты, сөйтіп адамның
қалыпты өмір сүруіне зор ... ... ... бір жәйт – адам ... енеді және сонымен қатар оған қарсы тұрады. Табиғи орта,
географиялық және климаттық жағдай қоғамға айтарлықтай ... ... ... ... Бұл ... ... (су, ауа,
топырақ) қоғам қоныстануы тезірек болатындығын дәлелдеген.
Жаһандық проблемалар бүкіл адамзат үшін өзекті мәселе және өмір
сүретін әрбір адамға қатысты. Бұл ... пен ... ... ... пен ... ... экологиялық жатады. Академик В.И. Вернадский пікірінше – қазіргі
адамзат “өте күшті геологиялық қуатқа айналды”. Ол табиғат әлеміне зор
қысым көрсетіп, сол ... ... ... өндірістің өсуін тоқтатып,
адамның өзіне кері әсерін тигізуде. Жер ... ... ... ... ... ... келуе, жалпы ұлттық орын ауыстырулар,
саңырауқұлақ-өлтірушілердің көп көлемде ... ... – бұл ... ... ... шығуы болып табылады. Жиі-жиі планета масштабындағы
қақтығыстар да бас көтеруде.
Барлық ... ... ... ... ... ... заңдылығы анық байқалады. Қазір әлемде 6 млрд-тан астам халық бар,
ал 2030-жылы бұл көрсеткіш 10 млрд-қа жетеді. Осы тез ... ... ... ... ... ... ету ... үлкен мәселеге
айналды, ал үнемі азық жетпейтін елдер қатарына қазір бүкіл халықтың 2/3
бөлігі жатады, яғни ... ... 2 млрд адам ... күн ... Жиі
қоныстанған жерлердегі құнарлы топырақ интенсивті түрде игеріліп, жыл сайын
олардың көлемі 2 % -ке азаюда (6-7 млн га ) . ... ... осы ... ... ... ... ... да жоғалуда. 2500-жылы адамзат жер
бетіндегі барлық пайдалы қазбаларды таауысады ... ... ... ... ... ... ядролық қауіппен бірдей дәрежеге
жетті, айырмашылығы – ядролық қару бір мезетте ... ... ... бойы іске ... ғалымдар экологиялық зілзала апатын алдын-алу уақыты тым өтіп
кетті, енді ол , яғни экологиялық зілзала өзінің болатын ... ... ... ... ... мына ... жатады:
1) Негізгі табиғи ресурстардың жеткіліксіздігі
2) Табиғи және биологиялық катаклизмалар
3) Планетадағы адам өміріне және тірі ... ... кері ... ... және ... ... жаңа және ауыр ... атмосферасының ластануы кең етек алып жайылып бара жатыр. Атмосфераға:
(жыл сайын)
1) 250 млн тонна шаң-тозаң
2) 70 млн куб метр ... 145 млн ... ... ... 1 млн тонна қорғасын қасылыстары
5) 10 млн ... фтор ... 32 млн ... хлор ... заттар “бу әсерін” туғызады, ол озон қабатын жұқартып, сонан соң ... ... ... ... осы ... ... түседі (яғни,
мұхиттар, теңіздер, өзендер және жер асты сулары ) . Әлемдік мұхиттар жыл
сайын 100 млн ... ... ... және ... өнімдерімен ластанады.
”Шагрен терісі“ секілді жер шарының жасыл жамылғысы азаюда, бұл
оттегінің көзі болып табылады.
Латын Америкасында 40%,
Африкада 50%
Үндістанда 60%
Орман мен ... ... ... ... болып жатқан экологиялық апат
салдарынан биосфера құрамы бұзылған.
Ресми деректерге бойынша жыл сайын 30 млн тоннадан астам улы ... ... млн ... ... ... ... қалаларда жиналуда. Осы сиақты мысалдар
көп .
2.2. Ядролық қауіп-қатерлер
Ядролық қару қазіргі заманғы ең ... ... ... ... ... ... бұл қарудың шығу тегіне келер болсақ 1894-жылы Ұлыбританияның премьер
министрі болған Роберт Сесил Британ Ғылым Ассоциациясының алдына “атом”
мәнін ашу ... ... ХІХ бен ХХ ... атом ... ... ... Ағылшын ғалымы Томсон алғаш рет ”атом“ моделін ұсынды.
❖ Француздық Беккерель 1896-жылы радиоактивтілікті ашты.
... Пьер және ... Кюри ... ... элементін ашты
❖ Ағылшындық Эрнст Резерфорд 1902-жылы атом ... ... Дж. ... ... ... ...... ашты
❖ 1945-жылы 16-шілдеде АҚШ алғаш рет ядролық жарылысты іске
асырды. Онда 2 атом ... ... 20 кило ... ... және ... қалаларына тасталды.(Хиросимада 140 мың
адам, Нагасакида 75 мың адам құрбан болды.) Бұл ... ... ... ... ... ... оқиғадан кейін КСРО-да бір топ ғалымдар академик В.Курчатовтың
бастауымен атом бомбасының құрылысымен айналысып кетті, осылайша 1947-жылы
КСРО өз елінде атом ... бар ... ... Мұны ... АҚШ ядролық
қару саласында монополияны жоғалтқанын біліп, 1952-жылы 1-қарашада ең ... ... ... (қуаты 3 мега тонна) жарылды. КСРО-да қалыспай 1953-
жылы ... ... ... ... ... таңда ядролық қару
құпиясын Ресей мен АҚШ-тан басқа, Франция , ... ... ... ... және ... біледі.
1963-жылы АҚШ-тың Невада штатында нейтрон заряд бомбасының ең
алғашқы түрі сыналды. Оны Самюэль Коэн ... Бұл атом ... ... ... ... ... Қару күші жарылыста емес, радиация мөлшерінде.
1986-жылы болған Чернобыль атом злектр станциясындағы болған жарылыс КСРО-
ны дүр сілкіндірді. Ал, ... ... ... штатындағы “Тримайл
Айленд” АЭС-те өте ірі апат болған, бірақ ол туралы мәлімет құпия түрде
ұсталып, тек 1986-жылы Чернобыль апатынан ... ғана ... ... екі ірі ... да ... ... ... 50 млн Кюри радиоактивті
радионуклид таралған.
Ал қазіргі замандағы ядролық қару-жарақ күші таң ... ... ... ... да ... қару ... ... алып қатер болып саналады. Қазір бүкіл әлемде
жиналған ядролық қару мөлшерімен және осы қаруды қолданып соғысқа шығуды
айту өте ... ... бұл ... ... әлем ... кету ... бірге АЭС-терде қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтау керек,
ондағы қате жасалған бір қадам үлкен жарылысқа әкелуі ... Бұл, ... ... үшін өте ірі қауіп болып саналады.
2.3. Терроризм туралы
Терроризм - бұл соңғы уақытта өте күшті қару немесе құрал ... Оны тек ... ... ... ... ... билік өз
мақсаттарын іске асыру үшін қолданатын қару. Қазір терроризм -
”халықаралық“ сипатқа ие және оның әрекеттері әлемдік масштабта іске асуда.
Терроризм – ... елде ... ... ... жатқанда пайда болып,
әрекеттерін жүзеге асырады. Өйткені дағдарыс кезінде идеология мен
мемлекеттік-құқықтық жүйе жоққа шығарылып, әртүрлі оппозициялық топтар
пайда болады(саяси, әлеуметтік, ұлттық, діни ... ... ... ең ... түрі – ... ... қарапайым халыққа
қарсы әрекет көрсету. (мысалы: перзентханалар мен ауруханаларды жару) Бұл
әрекет кезінде ... ... ... ... апатқа ұшырату керек.
Мысалы: АҚШ-та болған Сауда орталығындағы жарылыс, Бесланда мектепте болған
террорлық әрекет,
Лондон және Мәскеудегі метроларда болған жарылыстар,
Буденовск, Первомай, ... ... ... ... іске ... ... әлі ... мен моральдік
ұстанымдары толық жетілмеген жас ұл-қыздар тартылады. Бұл негізінен діни
секталар арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... ... Ислам ж.т.б.
Терроризмнің ең басты қаржы көздері – наркобизнес, рэкет және
жезөкшелікті бақылау, заңсыз қару-жарақ сату, контрабандамен айналысу,
ойынхана бизнесін бақылау.
Терроризм өз ... ... ... жылдарынана бастау
алды. Сол жылдары ең ірі екі держава бір-біріне күшін жариялап ... ... ... ... қалды. Қазір әлемдегі №1 террорист
атанған Усама бен Ладен бұрын АҚШ-тың одақтасы болған. АҚШ Ауғаныстан
арқылы КСРО-ға ... ... ... сол кездері Ауғаныстанды сапалы, әрі
көлемді қару-жарақпен қамтамсыз етті. Осы қару-жарақпен 1979-1989 жылдар
аралығында КСРО мен Ауғаныстан бір-бірімен ... ... АҚШ өз ... ... ... ... ... болған
жарылысты қолдан жасады деп айтса болады.
Қазіргі әлемде терроризмге қарсы ... ... жүйе жоқ. ... ... ... ... мен терроризмге қарсы құрылған комитет те
қастандық отының қай жерде болатынын дәл айта алмайды, ... ... ... ... және олар ... ... іске асыра алмайды.
ІV-Бөлім
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. А.П.Цыганков “Теории международны отношений”- 2002
2. А.В.Торкунов “Современные международные ... ... ... ... в ... ... ... А.И. Иойрыш “О чем звенит колокол”-1991
6. А.Д. Боготуров “Великие державы на Тихом океане ”-1997
7. С.Гластон, Ф.Долан ... ... ... ... ... Ғылым және Білім Министрлігі
Т.Рысқұлов атындағы Қазақ Экономикалық ... ... ... және ... ... С.Ф.
Тарих ғылымдарының
докторы, доцент
Студент: Сұлтан С.
Курсы: ІІ (ХҚ)
Тобы: 206
Алматы – 2007
Жоспары:
І-Бөлім
Кіріспе
1.1. ... ... ... ... ... ... Тәжірибелік мысалдар
1.4. “Коллективтік қорғаныс” түсінігі
ІІ-Бөлім
Негізгі бөлім
2.1. Жаһандағы ... ... ... ... ... ... ... концепциялары
ІІІ-Бөлім
Қорытынды
ІV-Бөлім
Пайдаланылған әдебиеттер
І-Бөлім
Кіріспе
Қауіпсіздік мәселесі - әлемдегі барлық елді ойландыратын
күрделі мәселе, сонымен бірге ол ... ... ... Осы себепті ерте кезеңнен бастап ел ... мен ұлы ... ... ел ... қалай қорғану
керек жөнінде ойланған. ... ... ... ... ... империялар мен мемлекеттер бүкіл адамзат тарихы бойы
бір-бірімен жауласқан және әлі де ... ... ... ... өмір ... ондағы қауіпсіздік тұрақты немесе абсалютті
болуы ... ... ... ол ... бір қалыпта болып, әрқашанда
«ел билеушілердің» саияси көңіліне байланысты ... ... ... қатнастар ел басының қалай мемлекет аралық
байланыс ... ... ... Бұл ... ... заманында басты орын алады. Қазір халықаралық
қатнастардың экономизация , информатизация және ... ... ... ... Бірақ осы бағыт терроризм үшін ... ... ... жаппай қырып жою қаруы мен ақпараттық
қару ... күші өсіп ... ... ең ірі ... ... - ол ... ... терроризм қауіпсіздікті бір мезетте ... , ... ... - ... ... ... уақыт өте тозып, жылдан-жылға әлсіреп
барады. ... ... ... ... ... ... ... жаһандық дамуға қандай әсерін тигізеді?
3 Қазіргі ... ... ... ... бар?
Осы курстық жұмыс барысында осы сұрақтарға ... ... ... сөзінің түсінігі
Халықаралық қатынастарда «Қауіпсіздік » мәні ұлттық көзқараспен тығыз
байланысты. Ұлттық қауіпсіздіктің міндеті өмірлік маңызды кепілдер:
4) мемлекет ... ... ... ... ... табылады.
Осы аса қымбат құндылықтар үшін мемлекет соғысқа да бара алады. Басқаша
айтқанда ”ұлттық қауіпсіздік“ мемлекет ... мен ... ... ... стратегия болып табылады.
6. Қауіпсіздікті зерттеудегі теориялық көзқарастар
Саяси реализм бағытында Р.Аронның пікірі бойынша “барлық
халықаралық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... мемлекет һз позициясын ұстану үшін тек
күшіне (яғни, әскеріне) сенеді.
Неореализм бағыты біршама дамыған және ол ... ... ... дегеніміз қазіргі заманда халықаралық зертеулер мен әр түрлі
институттар ... ... ... ... мен ... ... ... , оларды соғыс көлеңкесінен алып шығады.
Неореалисттер ұлттық көзқарастар мен ұлттық қауіпсіздік халықаралық
жүйемен һте тығыз байланысты .
Неореалисттер мен реалисттернегізгі ұлттық ...... ... күші ... ... ... мәні ... күшпен тығыз байланысты.
“Бейбітшілікті қаласаң соғысқа дайындал” принципі атақты бағыт алып отыр.
7. Тәжірибеден мысалдар
Н.А. Косалаповтың айтуы бойынша қауіпсіздік ... ... өмір сүру үшін ... мен ... ... емес деп ... қауіпсіздіктің һмірлік аспектісін дұрыс қабылдамау үлкен қатерге алып
келеді.
Мысалы: КСРО саясаты әскери потенциялды дамыту мен ішкі ... ... ... ... оның ... ... әскри қорғауы емес,
сыртқы жаулардың шабуылы емес, һмірлік маңызы бар реттелген жүйенің болмауы
кінәлі.
Негізінен, ұлттық әрі халықаралық ... ... ... ... ... ...... мәні мен мағынасы, егер де ұлттық
қауіпсіздік бұзылса, онда ол мемлекеттің кінәсі мен қаупі болып ... ... ... ... мемлекет орны маңызды позицияға
ауысты, онда билік мәні күшейіп, ... ... ... ... дамыды.
Бұл көріністер әскри күштерді сапалы дамытумен қатар, ... ... анық ... Батыс пен Шығыс арасындағы қырғи қабақ соғыс
жылдарында ядролық соғыс қаупі, этникалық мәселелер, яғни осы екі жақ ... ... ... ... ... ... ... толығымен альтернативті көрініс жасауға түрткі болды.
Жаңа көзқарастарда маңызды ... ... ... ... ... Осылайша қауіпсіздік Батыс пен Шығысқа ортақ түсінікке айналды. Егер
де Батысқа қауіп төнсе, онда ... ... де ... болды және
керісінше.
Осы позиция бойынша халықаралық қауіпсіздікке қауіп тһндіретіндер –
халықаралық ұұымдар ... жоқ, ... ... мен ... ... ... ... мемлекеттер болып
табылады.
Халықаралық одақтар - бүкіл адамзат ... ... ... ... ... ... түсінікті – бүкіл елдің
қарусыздануы мен коллективтік қауіпсіздік алады.
Коллективтік қауіпсіздік- қауіпсіздік дилеммасын шешудегі бірден-бір жол,
ол халықаралық ... және БҰҰ ... ... асады. Коллективтік
қауіпсіздік өзінің саяси статусын Ұлттар Лигасы кезінен бастап алады. Бұл
мәселе 1970-жылдан ... ... ... ... ... ... қатар
халықаралық қауіпсіздік стратегиясын жасайтын саяси топтар арасында ... ие ... БҰҰ, ... ОВД, ОБСЕ және ... емес ұйым, француз
зерттеушісі Д.Бигонның айтуы бойынша қауіпсіздік маманы атанған СИПРИ де
коллективтік қауіпсіздікпен жұмыс жасауда.
Сол ... ... ... ортақ қауіпсіздік
(common security) пен ортақ және ... ... та ... ... қауіпсіздік – мемлекеттер арасындағы әр түрлі бағытта
қауіпсіздікті қорғауға арналған әрекеттер жасайды.
Ортақ және коллективтік қорғаныс – Қауіпсіздік одақ мүшелерінің сыртқы
агрессиядан қорғалуы.
Мысалы: ... ОВД және ... ... ... ... ... ... болды және ол
кһпжақты бағытта жұмыс атқарды. Саяси және дипломатиялық келіспеушіліктерді
қарастырып, қақтығыс пен соқтығысты ... ... ат ... ... ол ... ... экономика, саудадағы келіспеушілік, халықтың заңсыз
миграциясы, экологиялық жағдай, наркобизнес, терроризм және адам
құқықтарымен айналысты.
8. “Коллективтік қорғаныс” мәні
“Коллективтік қорғаныс” мәнінде ... бір ... ... ... бір-
біріне күш қолданбай, қажеті болса осы одақтың әрбір мүше-еліне барлық
көмек көрсетуі ... ... ... ... ... мен ... қырғи-қабақ соғыстары жылдарынан қалған әскери қарулану жарысына
қарсы барлық осы ... ... ... көлемді қорғаныс құруға
бағытталған. Зерттеулердің көрсетуі бойынша бұл бағдарлама біршама қиын
шарттарға жауап ... ... оны ... келе негізгі 5 түрлі қиындықты
қарастырайық. Олар:
• моральді
• заңды
• институттық
• жүйелі
... ... - бұл ... ... екі ел арасында бір-
біріне күш қолданбау және мемлекеттер ... ... ... ... ... жақтың “ қатысуы (жеке
мемлекеттер немесе халықаралық ұйымдар) . Олар қақтығысты
шешуге қатысады.
2) Заңды – БҰҰ әрекеттерін ... мен ... ... ... БҰҰ әлемдегі бірден-бір бейбітшілікпен
айналысатын ұйым болып табылады. Олар егер қауіпсіздік
бұзылса, қақтығысты бастаған агрессор елді жазалайды,
дағдарыстық ситуацияларды бейбіт операциялар арқылы ... ...... ... Бас Ассамблеясы мен Қорғаныс кеңесінің
өкілдігі
❖ Барлық мүше-мемлекеттердің БҰҰ-ның қағидалары мен
нормативтік актілерін орындауы
... сот ... ... ... мүше-мемлекеттердің қауіпсіздік шараларын
сақтауы.
4) Жүйелік – бұл шарт негізінен қолайлы орта құруға
бағытталған. Бұл қолайлы орта ... ... ... ... Бұл дегеніміз: күшті державалардың
қарусыздануы немесе жартылай қарусыздануы , ... ... Осы шарт ... ... ... ... керек.. Тұрақтылық –
біріншіден, әмбебап құндылықтарды одақтың барлық мүше-
елдеріне ортақ қауіпсіздік орнату ... одақ ... ... бір ... ... елге арналған саясаты.
А.Д. Богатуров тұрақтылық пен ... ... ... : ... ... бір ... немесе жүйенің негізгі
жағдайы болса, тұрақтылық – шынайы жағдайдың түрін өзгертуі.”. Басқаша
айтқанда, қауіпсіздік - өмір үшін ... ... ал ...... ... жүйе ішіндегі үйреншікті жағдай арқылы шешу, яғни
тұрақтылық – бұл бірқалыпты қозғалыс, ... ... ... - ... ... жоқ. Осы жүйемен қауіпсіздік жүзеге асады.
5) Ситуациялық - мұнда агрессор қарастырылады. Агрессорды
жазалауда халықаралық ... ... ... ол
елдердің ортақ пайдаға арналған әрекеттері, әскери күшіні ң
болуы .
Осылайша ... ең қиын ... ... ... ... ... басқа шарттар орындалу үшін де
күрделі мәселелер шешіледі. Сонымен бірге БҰҰ-ның заңдарының орындалуы
қазіргі заманға халықаралық ... ... ... ... асуда.
Коллективтік қауіпсіздік одақтың бір түрі болып табылады. Осы
жерде әрбір ... тән ... ... Бұл ... ... ... не орындалмауы. Коллективтік қауіпсіздіктің толық жұмысы
мемлекеттердің бөлік- бөліктеніп, қарусызданунан іске ... ... ... ... ... соңғы мақсат ешқайда алып
бармайды“ формуласы жүреді. Бірақ бұл жолмен ... ... ... өйткені бүкіл әлемдік қауіпсіздікке бағытталған әрекет
халықаралық жағдай мен ситуацияларды ... ... бұл ... де бар. Олар ... - ол әскери қару аспекті, ядролық
қарсы тұрулар қақтығыс кезінде бүкіл адамзат өркениетін ... ... бар. ... ... ... ... және ақпараттық
концепциясы да өте қауіптілер қатарына жатады. Екіншіден – трансұлттық
акторлардың қақтығыста алатын орны болып табылады.
Аталған концепциялар 1898-жылы жарық ... Дж. ... мен ... ... ... көрген. Олар күш теориясы мен ... ... ... экономикалық және экологиялық байланыстағы
анализ жасауға теріс әсер етеді. Қауіпсіздіктің дәстүрлі мәні ... ... ... емес. ”зерттей келе олар ... ... түрі мен ... және ... ... арасындағы
айырмашылық - нольдік сомма“ (Бір ел ... ел ... ... ... ... ) ... , ... емес сомма (Екі ел бірдей көлемде
шығындалып, немесе бірдей көлемде пайда табады.) ойыны болып ... және ... ... ... ... туғызады, кейбір одақтағы мүше-мемлекеттер мұндай
қатынас жасау арқылы үлкен пайда көруді де жоспарлайды.
Қырғи-қабақ соғыс жылдарында барлық парадигмалар және ... ... ... сыртқы қауіптерге қарсы ... ... ... және ... ... қауіпті зерттеуге ауды.
Бейбітшілік жағдайы – ... ... ... ... ... объекті ретінде – елдер арасындағы келісімшарттар арқылы
қарастырылды. Ол мемлекеттер арасында әскери күштің сапалық және сандық
теңелуіне ... ... ... ... техникасы мен дамыту
стратегиясы алды ... ... ... ... ... көпжақты инспекциялар және тағы ... ... ... (БҰҰ, ОБСЕ және ... ұйымдар өңдеумен жүзеге
асады). ... ... өмір ... осы ... ... ... ... кепіл болады (ол дәсттүрлі, әскери
стратегиялық және тағы басқалар ) . ... ... бұл ... ... ... және ... ... жоққа шығарды деп айтуға
болмайды.
Қазіргі уақытпен тексерілген стратегияларды ысырып тастауға
болмайды, Мысалы: С.Уолт ... ... ... мен” шықты, бұл
теория күш теориясын дамытуға бағытталған болатын. Күш ... ... ... белгілі бір мемлекет немесе коалиция күші басқа мемлекеттер
немесе коалициялардан ... асып ... ... ... ... ... бір-біріне одақтасып, күш біріктіре ... олар ... ... немесе коалиция мен күш біріктіруге,
теңестіруге тырысады. ... ... олар ең ... күш ... ... ... экологиялық, стратегиялық, ақпараттық
және тағы басқалар ). Ал ... ... ... ... егер ... ... ... өте қауіпті болып жатса) – ... ... ... Орта ... мемлекеттері Әлемдік одаққа өз көршілерінен
қорғану үшін ... ... ... ... ... ... жаөандық
мәселелерден де маңызды болады, оның жауабы көршілері географиялық ... ... ... ... қолайлы болады. Сонымен қатар
қауіпсіздік баланс ... ... ... одақ ... күштері
өздерімен тең елдерді таңдайды. Осылайша мемлекеттер өздері үшін
қауіпсіздігі немесе қаупі ... ... жоқ одақ ... Уолт өз ... ... мысалға келтіреді -
Біріншіден, КСРО Евразия континентінде күшті ел ... ... ол ... қауіп болады.
Екіншіден, КСРО-ның Кеңестік Әскери Доктринасы
Үшіншіден, Сталин мен Хрущевтің ... ... ... (танымал)
басқаларымен агрессия ретінде қабылданып, қауіп төндіруге әрекет ретінде
қабылданды. Нәтижесінде Батыс КСРО-ға жасаған ... ... ... ... ... ... ... үлкейтіп, оның Ресей
Федерациясы шекарасына келіп тірелуі. Бұл ... ... ... ... ... ... (НАТО-ның Косовадағы операциялары).
Сонымен бірге ол агрессивті, өйткені бұл ... ... деп айту ... НАТО ... ... ... Вашингтонда өзіне
арнап стратегия қабылдады. Бұл ... ... НАТО ... ... ... Бұл әрекет БҰҰ-ның келісімінсіз де жүзеге
асырылады деп шешті. НАТО-ның бұл әрекеті әлемдік ... ... ... ... ... ... ... өзгерген шындықты
көрсетті. Халықаралық қатынастарды реализм идеялары қазіргі заманға сай
болып жасалуы ... ... бұл ... ... бойы ... ... болуы керек деген мағынада емес. Өйткені ... ... ... концепциясы және де басқа жағдайлар міндетті түрде
қолданылуы керек. Олар қазіргі заманға арналып өңделген, мұқият ... ... ... Орыс ғалымдары осы коллективтік ... ... өз ... де ... ... ... болу ... сыртқы саясат пен ішкі саясат, мемлекет
пен шет ел, ... пен ... ... ... шекараны бұзады.
Мемлекеттің ішкі және ... ... ... ... ... болады,
осылайша қауіпсіздік мәселесі алдыңғы жоспарда болады. Қазіргі жаһандану
заманында қауіп-қатер әрбір қадамнан туу ... сол ... ... ... ... өткір мәселе болып тұр.
1999-жылы қараша айында Стамбулда қабылданған ”Европалық
қауіпсіздік ...... ... ... анық ... ... ... әкеләді, бұл қақтығыстар мемлекет аралық ... ... ... ... ... ... ... мүдделермен санасу үлкен қиындыққа айналады.
Халықаралық қатынастарды зерттеуде дәстүрлі әдістерді қолдану ... ... ... үшін ... ... ... Осы мәселені шешу үшін
құрылған әлемдік институттар (БҰҰ, ... ... ... ... ... өз күштерінің жетпейтінін мойындады.
Мысалы: НАТО негізінен КСРО-ны құлату үшін құрылған, 1991-жылы КСРО ... ... соң НАТО ... ... негізгі мақсатын жоғалтып алды,
ал қазіргі НАТО стратегиясы тұманды, әрі түсініксіз.
Ал, БҰҰ ... ... ... ... ... қазіргі таңда бұл әлемдік соғыс немесе мемлекет ... ... болу ... жоқ, ... осы соғысқа алып баратын қақтығыстардың
бірқатар тізімі мен ... бар. ... ... ... ... ... табылады.
2.1. Жаһандық экологиялық проблемалар
Соңғы жылдары астрологтардың жақындап келе жатқан ”ақыр заман“ туралы
қаһарлы жорамалдарымен бүкіл әлемнің бұқаралық ақпарат ... ... ... ... қызығушылық туындады. Бұл үрей негізсіз емес,
өйткені қырғи-қабақ соғыстары жылдарында бүкіл әлем атом ядросының
қатерінен күл-талқанға айналу қаупі болды. Бұл ... ... ... соң, екінші жоспарға айналды.Бірақ алдыңғы қатарға жаһандық
масштабтағы экологиялық зілзала шықты. Адамзат бұл қауіптің ... ... ... ... ... қоғам мен табиғат әрқашанда бір-
бірімен тығыз байланысты. Табиғаттан бөлініп шыққан қоғам негізінен, бір
материалдық әлем бөлігі екенін және адам құрған өркениет, ... ... ... бұл - ... ... ... ... басында адамның табиғатты игеруші ретінде теріс пікір
қалыптасты. 1930-жылдары И.В.Мичурин ”Біз табиғаттан қайыр күте ... ... ... міндетіміз – табиғаттан күшппен алу “ деп шақырды.
Бүгін бұл насихат қандай нәтижеге әкелгенін өзіміз де көріп
отырмыз.Табиғаттан ... ... алып ... ... біз ... ... күте де алмаймыз.
Адам өмір сүріп отырған ортаның өте қауіпті, әрі улы ... ... ... ресурстар мен басқа да факторлардың жәймендеп
сарқылуы бүкіл әлемдік экологиялық дағдарысқа әкеліп соқты, сөйтіп адамның
қалыпты өмір сүруіне зор ... ... ... бір жәйт – адам табиғат
құрамына енеді және сонымен қатар оған қарсы тұрады. Табиғи орта,
географиялық және климаттық жағдай қоғамға ... ... ... ... ... Бұл ... ортада (су, ауа,
топырақ) қоғам қоныстануы тезірек болатындығын дәлелдеген.
Жаһандық ... ... ... үшін ... ... және ... ... адамға қатысты. Бұл проблемаларға:
Соғыс пен бейбітшілік, демография, азық-түлік пен шикізат, энергетикалық
және экологиялық жатады. Академик В.И. Вернадский пікірінше – қазіргі
адамзат ... ... ... қуатқа айналды”. Ол табиғат әлеміне зор
қысым көрсетіп, сол себепті табиғат қоғамдық ... ... ... ... кері ... ... Жер ... уақыт мерзімі әлеуметтік
қақтығыстардың уақытымен сайма-сай келуе, жалпы ... орын ... көп ... пайда болуы – бұл табиғаттың ең
алғашқы қарсы шығуы ... ... ... планета масштабындағы
қақтығыстар да бас көтеруде.
Барлық әлемде болып жатырған жаһандық рпоблемалардың бір-бірімен
байланыс заңдылығы анық байқалады. Қазір әлемде 6 млрд-тан астам ... ... ... бұл ... 10 ... ... Осы тез қарқынды өсіп
жатырған халық санын азық-түлікпен қамтамасыз ету қауіп үлкен ... ал ... азық ... ... ... қазір бүкіл халықтың 2/3
бөлігі жатады, яғни бүкіл әлемде 2 млрд адам аштықта күн көруде. Жиі
қоныстанған жерлердегі ... ... ... ... ... жыл сайын
олардың көлемі 2 % -ке азаюда (6-7 млн га ) . Сонымен қатар осы ... ... ... ... ... да ... 2500-жылы адамзат жер
бетіндегі барлық пайдалы қазбаларды таауысады деген ... ... ... экологиялық проблема ядролық қауіппен бірдей дәрежеге
жетті, айырмашылығы – ядролық қару бір мезетте жойса, экология ұзақ
уақыттар бойы іске асады.
Көптеген ғалымдар ... ... ... ... ... тым ... енді ол , яғни ... зілзала өзінің болатын мерзімін күтуде
деп айтуға болады.
Экологиялық дағдарысқа мына жағдайлар жатады:
1) Негізгі табиғи ресурстардың жеткіліксіздігі
2) Табиғи және биологиялық катаклизмалар
3) ... адам ... және тірі ... ... кері ... ... және экологиялық, әлеуметтік
қақтығыстардың жаңа және ауыр түрлері
Жер атмосферасының ластануы кең етек алып жайылып бара ... ... ... 250 млн ... ... 70 млн куб метр ... 145 млн ... күкірт тотығы
10) 1 млн тонна қорғасын қасылыстары
11) 10 млн ... фтор ... 32 млн ... хлор ... ... “бу әсерін” туғызады, ол озон қабатын жұқартып, сонан соң оның
тесілуіне ... ... ... осы заттар гидросфераға түседі (яғни,
мұхиттар, теңіздер, өзендер және жер асты сулары ) . ... ... ... 100 млн ... ... ... және мұнай өнімдерімен ластанады.
”Шагрен терісі“ секілді жер шарының жасыл жамылғысы азаюда, бұл
оттегінің көзі болып табылады.
Латын Америкасында 40%,
Африкада 50%
Үндістанда 60%
Орман мен ... ... ... ... ... ... ... апат
салдарынан биосфера құрамы бұзылған.
Ресми деректерге бойынша жыл сайын 30 млн тоннадан астам улы заттар
атмосфераны ластайды
27 млн тоннадан астам қатты ... ... ... Осы ... ... ... ... қауіп-қатерлер
Ядролық қару қазіргі заманғы ең күшті қырып-жою құралы болып табылады. Ал
енді бұл қарудың шығу тегіне ... ... ... ... ... болған Роберт Сесил Британ Ғылым Ассоциациясының алдына ... ашу ... ... ХІХ бен ХХ ... атом ... европалық ғалымдар
айналысқан.
❖ Ағылшын ғалымы Томсон алғаш рет ”атом“ моделін ұсынды.
❖ Француздық Беккерель 1896-жылы радиоактивтілікті ашты.
❖ Француздық Пьер және ... Кюри ... ... ... ... Ағылшындық Эрнст Резерфорд 1902-жылы атом ядросын ашты
❖ Дж. Чедвик 1932-жылы элементар бөлшек – нейтронды ашты
❖ 1945-жылы 16-шілдеде АҚШ алғаш рет ... ... ... Онда 2 атом ... (әрқайсысы 20 кило тонна) Жапонияның
Хиросима және Нагасаки қалаларына тасталды.(Хиросимада 140 мың
адам, Нагасакида 75 мың адам құрбан болды.) Бұл қадам ... ... ... ... ... ... ... КСРО-да бір топ ғалымдар академик В.Курчатовтың
бастауымен атом ... ... ... ... ... 1947-жылы
КСРО өз елінде атом бомбасы бар екенін жариялады. Мұны естіген АҚШ ядролық
қару саласында монополияны ... ... ... 1-қарашада ең алғаш
рет термоядролық бомба (қуаты 3 мега тонна) жарылды. КСРО-да қалыспай 1953-
жылы 12-тамызда термоядролық қаруды сынады. Қазіргі таңда ядролық ... ... мен ... ... ... , ... ... Ұлыбритания,
Қытай, Пакистан және үндістан біледі.
1963-жылы АҚШ-тың Невада штатында нейтрон ... ... ... түрі ... Оны ... Коэн ... Бұл атом ... ішіндегі ең
кішкентайы болып табылатын. Қару күші жарылыста ... ... ... болған Чернобыль атом злектр станциясындағы болған жарылыс КСРО-
ны дүр сілкіндірді. Ал, АҚШ-та 1979-жылы Пенсильвания штатындағы ... ... өте ірі апат ... ... ол ... ... құпия түрде
ұсталып, тек 1986-жылы Чернобыль апатынан кейін ғана жария болды.
Осы екі ірі апатта да қоршаған ортаға шамамен 50 млн Кюри ... ... ... замандағы ядролық қару-жарақ күші таң қалдырарлықтай
дамып-жетілген. Қазір лазерлік қарулар да бар.
Ядролық қару адамзатқа төнген алып ... ... ... ... бүкіл әлемде
жиналған ядролық қару мөлшерімен және осы қаруды қолданып соғысқа шығуды
айту өте қорқынышты. Өйткені бұл жағдайда бүкіл әлем ... кету ... ... ... қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтау керек,
ондағы қате жасалған бір қадам үлкен жарылысқа әкелуі мүмкін. Бұл, сіздер
білнсіздер, адамзат үшін өте ірі ... ... ... Терроризм туралы
Терроризм - бұл соңғы уақытта өте күшті қару ... ... ... Оны тек ... ... қолданбайды, керісінше, жиі-жиі билік өз
мақсаттарын іске асыру үшін қолданатын қару. Қазір терроризм -
”халықаралық“ сипатқа ие және оның ... ... ... іске асуда.
Терроризм – көбінесе елде күшті дағдарыс болып ... ... ... ... ... ... дағдарыс кезінде идеология мен
мемлекеттік-құқықтық жүйе жоққа шығарылып, әртүрлі оппозициялық ... ... ... ... діни ... ... ... ең әсерлі түрі – бейбіт, қорғаусыз, қарапайым халыққа
қарсы әрекет көрсету. (мысалы: перзентханалар мен ауруханаларды жару) Бұл
әрекет кезінде халықты міндетті ... ... ... ... ... ... болған Сауда орталығындағы жарылыс, Бесланда мектепте болған
террорлық әрекет,
Лондон және Мәскеудегі метроларда болған ... ... ... ... ... акттер.
Террорды іске асыруда көбінесе әлі ой-санасы мен моральдік
ұстанымдары толық жетілмеген жас ұл-қыздар тартылады. Бұл ... ... ... ... асады.
Мысалы: Аль-Кайда, Аум-Синрике, Сендора муминоса, Талибан, хезболлаһ,
Таммил Ислам ж.т.б.
Терроризмнің ең басты қаржы көздері – наркобизнес, ... ... ... ... қару-жарақ сату, контрабандамен айналысу,
ойынхана бизнесін бақылау.
Терроризм өз бастауын ... ... ... ... Сол ... ең ірі екі ... ... күшін жариялап жатқанда
әлемдегі басқа құбылыстар бақылаудан қалды. Қазір әлемдегі №1 ... ... бен ... бұрын АҚШ-тың одақтасы болған. АҚШ Ауғаныстан
арқылы КСРО-ға қарсы әрекет жасап, сол кездері Ауғаныстанды сапалы, әрі
көлемді қару-жарақпен ... ... Осы ... ... ... КСРО мен ... ... соғысты. Осылайша АҚШ өз қолынан
террористі тамақтандырып, 2001-жылы ... ... ... ... ... деп ... ... әлемде терроризмге қарсы тұратын бірегей жүйе жоқ. Сонымен
бірге белгілі халықаралық ұйымдар мен ... ... ... ... ... ... қай ... болатынын дәл айта алмайды, өйткені
террористтердің түпкі мақсаты түсініксіз және олар ... ... іске ... ... ... А.П.Цыганков “Теории международны отношений”- 2002
2. А.В.Торкунов “Современные международные отношения”-
1999
3.Н.А. Косолапов “Национальная безопасность в ... ... ... А.И. ... “О чем ... ... А.Д. ... “Великие державы на Тихом океане ”-1997
7. С.Гластон, Ф.Долан ... ... ...
“”

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жаһандық қауіптер.Атмосфералық ауа бассейнінің ластану мәселелері13 бет
Орталық Азия елдерінің аймақтық ынтымақтастығы: негізгі бағыттары мен болашағы57 бет
"Ақпараттық қауіпсіздік."18 бет
"тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар"5 бет
«Автомобиль жолдарын жобалау кезіндегі қауіпсіздік талаптары» техникалық регламенті24 бет
Азия-тынық мұхиты аймағындағы қауіпсіздік мәселесі46 бет
Азия-Тынық мұхиты аймағындағы қауіпсіздік мәселесі және Қытайдың позициясы61 бет
Аймақтық қауіпсіздік және орталық азия мемлекеттері халықаралық қатынастар жүйесінде72 бет
Аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесі және Қазақстанның саясаты99 бет
Архиваторлар. Компьютерлiк қауіпсіздік4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь