Аудиттегі сұрыптау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І. Нарық экономикасы жағдайында аудитті дамытудың
теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Аудиттің мәні мен мағынасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2 Аудиттің пәні, мақсаты мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3 Аудиттің компоненттері және олардың функциялары ... ... ... ... ... .12

ІІ. Аудиттегі сұрыптау тәуекелдік және оның компоненттері ... ..15
2.1 Аудиттегі сұрыптау тәуекелдікдің түрлері және оларды бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.2 Маңыздылық деңгейі мен аудиттегі сұрыптау тәуекелдік арасындағы өзара байланыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26

ІІІ. Тәжірибелік аудиттегі сұрыптау қорытынды ... ... ... ... ... ... ... .31
Аудиттегі сұрыптаудағы іріктеу және оның таба алмаған тәуекелге
әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..36
Қазақстанда нарықтық қатынастардың енгізілуімен бірге экономика-лық субъектілердің қаржылық қорытынды есебін пайдаланушылардың қажеттіліктерін ол ақпараттардың дұрыстығын дәлелдеу түрінде қамтамасыз етуші тәуекелсіз бақылау жүйесі өркендеп дамып келеді. Аудиттегі сұрыптау қызметті реттеуші стандарттар енгізілуде, аудиторлар жұмыстарының сапасына кәсіби бақылау жүйесі жақсарып келеді, сондай-ақ, бұл салады кәсіби мамандар даярлауға қосымша талаптар қойылуда.
Нарықтық қатынастар кеңістігінде шаруашылықтың өз орнын тауып даму жолына түсуі оның өнім өндіру бағытын және эспорт пен импорттың көлемін сақтай отырып халықаралық стандарттарды реттейтін нормативтер мен нормативтік құжаттардың талаптарын бойына сіңіріп, қаржы-шаруашылық қызметінде олардың орындалуын қамтамасыз ететін кешенді мәселелерді шешумен тығыз байланысты. Бүгінгі таңда жедел шешуді талап етіп отырған осындай өзекті мәселелердің бірі – бухгалтерлік есеп пен аудитті халықаралық стандарттаға жауап беретіндей деңгейде ұйымдастыру.
Бухгалтерлік есеп шаруашылықтың тыныс-тіршілігін жайып салатын айнасы болса, аудит бухгалтерлік есептің тазалығын, пәрменділігін және тиімділігін қатаң талап етіп, әділ бағасын беретін төрешісі, әрі кеңес беріп жөн сілтейтін егіздің сыңарындай жаңашыры. Қарапайым тілмен айтқанда, бухгалтерлік есеп шаруашылықтың қаржы шаруашылық қызметін бейнелейтін жайылған дастарханы болса, аудит дастарханға қойылмаған немесе жетіспейтін тағамдарды дастархан иесіне құпия түрде бетіне айтатын азаматтық көзқарасты ұстанған сыншысы. Шаруашылықтың бухгалтерлік есебі аудиттің зертеу объектісі, тіршілік ету көзі болса, аудит – бухгалтерлік есептің сапасын, тиімділігін арттырып, оны халықаралық өлшемдер мен стандарттарға негізделіп жүргізуге жетелейді. Тәуелсіздік алып егеменді ел болған қазіргі таңда аудиттегі сұрыптау қызметке сұраныс күннен-күнге арта түсуде.
Жоғарыда аталғандарды түйіндей келе, менің курстың жұмысым түсінікті болуы үшін үш бөлімге бөлініп қарастырып отырмын. Әр бөлім тақырып ерекшеліктеріне байланысты аудиттің мақсаты мен міндеттері белгіленіп, аудитті ұйымдастырудың тәртібі баяндалған.
Бірінші бөлімде аудит түсінігі ашылып, оның мақсаты, маңызы мен бақылау жүйесіндегі алатын орны анықталды. Екінші бөлімде аудиттегі сұрыптау тәуекелдік туралы толық баяндалып, оның бақылау жолдары қарастырылды. Тәуекелдіктің түрлеріне толық сипаттама беріліп, мағынасы толық ашылды. Ал үшінші бөлімде тәжірибелік аудиттегі сұрыптау қорытынды жасалды.
Аудиторлық сұрыптау деп – аудиторлық тексерулерде 100%-дан кем тексеруге алынып, шоттар сальдосы бойынша, операциялық бағыты бойынша тексерулерді жүргізу және ол тексерулерге тексерілетін элементтердің барлығының қатынасу мүмкіндігінің біркелкілігін қамтамасыз ету.
Сұрыптау тәуекелдігі 2-ге бөлінеді:
1. Сұрыптаудағы жіберілетін тәуекелдік, яғни, сұрыптап алынған дүниенің толық тексеру жүргізгендігі анықталған қателіктердің ерекшеліктері.
2. Сұрыптаудан тыс тәуекелдік.
Осы курстық жұмыстың негізгі мақсаты аудит пен аудиттегі сұрыптау тәуекелдік туралы толық ақпарат алу мен оны қамту. Болашақта аудиттегі сұрыптау тәуекелдікті болдырмау үшін оның мәні мен мағынасын түсіну және аудиттегі сұрыптау тәуекелдік түрін ажыратып, оны бағалау. Кәсіпорынның қаржы есептілігінің дұрыстығын қамтамасыз ету, сөйтіп қаржы есептерін пайда-ланушылар үшін ақпараттық тәуекелді қолайлы деңгейге дейін азайту. Ал міндеті де тәуекелдікті болашақта бағалау мен оны азайту болып табылады.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы: Әділет Пресс, 2003, 40-бет
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Алматы: БОРКИ, 2004, 236-бет
3. “Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру туралы” Қазақстан Ресупыбликасының Заңы. Алматы: Юрист, 2003, 22-бет
4. “Аудиттегі сұрыптау қызмет туралы” Қазақстан Республикасының 1998ж. 20 қарашадағы Заңы (20.02.2009ж. жағдай бойынша өзгертулер мен толықтырулармен). Алматы: Юрист, 2009 14-бет
5. Қазақстан аудитінің халықаралық стандарттары. Алматы: Раритет, 2004 78-бет
6. Абленов Д.О. Аудит негіздері. Алматы: Экономика, 2005
7. Адамс Р. Основы аудита: пер. с англ. /Под ред. проф. Я.В.Соколова. М: ЮНИТИ, 1995
8. Әжібаева З.Н., Байболтаева Н.Ә., Жұмағалиева Ж.Ғ. Аудит. Алматы, 2006
9. Байдаулетов М., Байдаулетов С.М. Аудит. Алматы: Қазақстан Университеті, 2004
10. Дюсембаев К.Ш. Теория аудита. Алматы: Экономика, 1995
11. Кошкимбаев С.Х. Аудит как неотъемлимая часть рыночных отношений (опыт, практика, перспективы). Алматы: Қаржы-қаражат, 1996
12. Шеремет А.Д., Суйц В.П. Аудит. М: ИНФРА-М, 2001
        
        ЖОСПАР:
Беттер
Сұрыптаудың аудиттегі негізгі қағидаттары
Сурыптап тексеруді жүргізудің кезендері
Сұрыптау тәсілін таңдап алу
Кіріспе
............................................................................
...............................3
І. Нарық экономикасы жағдайында аудитті дамытудың
теориялық
негіздері...................................................................
.................4
1.1 ... мәні ... ... ... мақсаты ... ... ... және ... ... сұрыптау тәуекелдік және оның компоненттері ......15
2.1 Аудиттегі сұрыптау тәуекелдікдің түрлері және оларды
бағалау.....................................................................
...............................................15
2.2 Маңыздылық ... мен ... ... ... ... ... ... ... ... ... және оның таба ... ... ... нарықтық қатынастардың енгізілуімен бірге экономика-лық
субъектілердің қаржылық қорытынды есебін ... ... ... ... ... ... ... етуші тәуекелсіз
бақылау жүйесі өркендеп дамып келеді. Аудиттегі сұрыптау қызметті реттеуші
стандарттар енгізілуде, аудиторлар жұмыстарының ... ... ... ... келеді, сондай-ақ, бұл салады кәсіби ... ... ... ... ... ... шаруашылықтың өз орнын тауып даму
жолына түсуі оның өнім өндіру бағытын және эспорт пен ... ... ... ... ... ... ... мен
нормативтік құжаттардың талаптарын бойына сіңіріп, ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешумен
тығыз байланысты. Бүгінгі таңда жедел шешуді ... етіп ... ... ... бірі – ... есеп пен аудитті ... ... ... ... ... есеп шаруашылықтың тыныс-тіршілігін жайып салатын айнасы
болса, аудит бухгалтерлік есептің тазалығын, пәрменділігін және тиімділігін
қатаң талап етіп, әділ ... ... ... әрі ... ... жөн
сілтейтін егіздің сыңарындай жаңашыры. Қарапайым ... ... есеп ... ... ... қызметін бейнелейтін
жайылған дастарханы болса, аудит дастарханға қойылмаған немесе жетіспейтін
тағамдарды дастархан иесіне құпия түрде бетіне айтатын ... ... ... ... ... ... ... зертеу
объектісі, тіршілік ету көзі болса, аудит – бухгалтерлік есептің сапасын,
тиімділігін арттырып, оны халықаралық өлшемдер мен ... ... ... ... алып ... ел ... ... таңда
аудиттегі сұрыптау қызметке сұраныс күннен-күнге арта түсуде.
Жоғарыда аталғандарды түйіндей келе, менің курстың жұмысым ... үшін үш ... ... ... ... Әр ... ... байланысты аудиттің мақсаты мен міндеттері белгіленіп,
аудитті ұйымдастырудың тәртібі баяндалған.
Бірінші бөлімде ... ... ... оның ... ... мен
бақылау жүйесіндегі алатын орны анықталды. Екінші ... ... ... ... ... ... оның бақылау ... ... ... ... ... ... мағынасы
толық ашылды. Ал үшінші бөлімде тәжірибелік аудиттегі сұрыптау қорытынды
жасалды.
Аудиторлық ... деп – ... ... ... кем
тексеруге алынып, шоттар сальдосы бойынша, операциялық бағыты бойынша
тексерулерді жүргізу және ол ... ... ... қатынасу мүмкіндігінің біркелкілігін қамтамасыз ету.
Сұрыптау тәуекелдігі 2-ге бөлінеді:
1. Сұрыптаудағы жіберілетін тәуекелдік, яғни, сұрыптап алынған дүниенің
толық ... ... ... ... ерекшеліктері.
2. Сұрыптаудан тыс тәуекелдік.
Осы курстық жұмыстың негізгі мақсаты ... пен ... ... ... ... ақпарат алу мен оны ... ... ... тәуекелдікті болдырмау үшін оның мәні мен мағынасын түсіну және
аудиттегі сұрыптау тәуекелдік ... ... оны ... ... ... дұрыстығын қамтамасыз ету, сөйтіп қаржы есептерін пайда-
ланушылар үшін ақпараттық тәуекелді қолайлы ... ... ... ... де тәуекелдікті болашақта бағалау мен оны азайту болып табылады.
І. Нарық экономикасы жағдайында аудитті дамытудың
теориялық негіздері
1.1 Аудиттің мәні мен ... ... ... ... ... ... акционерлік
қоғамдарында пайда болған. Мұның өзі акционерлік қоғамның есептілігіне
объективті баға беру, ... ... ... ... ... деректер
алу қажеттілігіне байланысты болды. Мұндай ... ... ... ... ғана бере ... ... өзі ... audio деген сөзінен шыққан, мұның өзі
сөзбен –сөз «ол ... ... ... ... ол ... ... яғни бір нәрсені тыңдап отырған адамды білдірді. Содан аудармасында
тыңдаушы дегенді білдіретін аудитор сөзі туындаған.
Орта ғасырдағы Еуропада сауатты және жаза ... ... өте ... ... лауазымды адамдардың есептерін ... ... ... деп атап ... ... ... ауызша нысандағы есеп тіпті жазбаша есептен де
жақсы деп шынымен де пайымдаған, өйткені кез келген құжатты ... ... ... бастық-аудитордың қатал көздеріне ... ... ... ... емес немесе ең болмаса, едәуір күрделі болады деп шешкен.
Аудит пен ... ... ... ... мен дамуы әр жеке
мемлекетте қалыптасқан экономиканың деңгейі мен тұрақтылығына ... ... ... Ұлыбританияда бухгалтер-аудиторлар шамамен ... ... ... ... ал ... ... ... туралы заң 1862
жылы, Францияда 1867 ... ... 1937 жылы ... ... ... ... мүліктік сипаттағы белгілі даулар мен сотты ... ... және ... ... ... ... 1
Петр әскер мен флот үшін енгізген болатын (XVIII ғ. басында). Бірақ ... жеке ... ... ... әскери жене теңіз министрліктері
жанындағы жоғары ревизиялық әскери соттар мен тергеушілері болды, ... ... ... жай ... ... фирмаларға қарағанда едәуір
кең болды.
Әр елде аудитті ұйымдастырудың өзіндік ұлттық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... сипаты бойынша шамамен
бірдей жұмыстарды орындайды.
Ұлттық ... ... ... ... ұйымдары аудиттегі
сұрыптау қызметтің аяқталуы мен дамуында өте үлкен рөл атқарады. Мәселен,
АҚШ-та ... ... ... ант ... ... ... үлкен ықпалын тигізді .
Аудит бізге де таңсық болды деуге болмайды. Керісінше, ... ... ... ... бухгалтерлік есеп
жөніндегі мамандар аудиттегі сұрыптау қызмет сияқты құбылыс туралы білген.
АҚШ-ғы ... ... ... ... ... ... олар бұл қызмет туралы идеяның ... ... ... ... ... және оны ... есеп пен ... басқаруды жетілдіру ісінде
үлкен экономикалық және ... әсер ... ... ... пен ... сұрыптау қызмет 90-шы жылдардың
басында, яғни меншіктің ... ... ... ... және халық
шаруашылығының салаларында нарықтық экономиканың дамуына байланысты
қалыптаса ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен
ұйымдар қызметінің, бухгалтерлік есеп пен есептілікті, салық ... ... ... ... ... ... құнын қалыптастыру тәртібінің
құқықтық мәселелерін реттейтін нормативтік құжаттар ағыны келе ... ... ... жиі өзгерістер мен толықтырулар
енгізіледі (әсіресе бухгалтерлік есепті жүргізу мен салық салу ... ... ... ... ... төлеушілердің назарына жете
бермейді. Сондықтан да ... ... ... ... қатысты талаптарын сақтауда тәртіп бұзушылықтар орын ала бастады.
Қайсыбір заң ... ... ... ... ... көрсету
міндеттері жүктелген органдардың өздері де санының аздығы мен ... ... ... ... ... әзір емес ... ... байланысты кәсіпорындардың қызметіне ... ... жаңа ... құру қажеттілігі туындады, ол кәсіпорындарда
бухгалтерлік есеп пен есептілікті жақсарту, олардың коммерциялық қызметінің
тиімділігін жоғарлату ... ... ... ... және
жүргізу мәселелері бойынша ... ... ... еді. ... ... ... қажеттілік кәсіпорындарды тікелей ... ... ... оның ... ... ... ... акционерлер, инвесторлар), сондай-ақ
кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ретінде
мемлекеттің мүдделерінің оқшаулануына байланысты туындады.
Шынайы ақпараттың қолда бар болуы капитал нарығының қызмет тиімділігін
жоғарылатуға жағдай ... және ... ... қабылдаудың
салдарынан бағалауға және болжауға мүмкіндік береді. Аудиттегі ... ... ол ... ... табылмайтын жағдайларда жүргізу сөзсіз,
маңызды болып табылады.
Соңғы кездері кейбір кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... – бұл ... және басқа да мемлекеттік
бақылау органдары ұйыдардың шаруашылық қызметіне ... сол ... Ал ... ... ... мен ... ... тексеру-
мүлдем әртүрлі заттар. Егер біріншісі салықтардың есептелу ... және ... ... ... ... ... ... негізгі міндеті етіп қойса, аудиттегі сұрыптау тексерудің мақсаттары
басқа болып келеді.
Аудитор ұйымдағы есеп пен ... ... ... анықтайды, оларды жою жөнінде ұсыныстар жасайды, тіпті ... ... ... және ... ... ... ... туралы өзінің кәсіби пікірін білдіреді.
Бүкіл әлемдегі өзін сыйлай білетін коммерциялық ұйымдар өздерінің
есептіліктерін міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ... құрылтайшылардың,
инвесторлардың, кредиторлардың, ... ... ... және т.б. өздеріне деген сенімін арттыра түседі.
Меншік ... ... ... ... ... ... сондай-ақ кредиторлар кәсіпорынның көптеген және өте күрделі
операцияларының барлығы есептілікте заңды және ... ... ... көз ... ... жоқ, өйткені олардың ... ... ... және тиісті тәжірибесі жоқ, сондықтан аудиторлардың
қызметтерін қажетсінеді.
Кәсіпорындардың қызмет нәтижелері және олардың заңдарды сақтауы ... ... ... ... ... және салық салу саласында
шешімдер қабылдауы үшін қажет.
Аудиттегі сұрыптау тексерулер ... ... ... ... ... ... үшін мемлекеттік органдарға, судьяларға
прокурорлар мен тергеушілерге де қажет.
Қазақстан ТМД ... ... ... ... аудиттегі сұрыптау
қызметті реттейтін заңды: ... ... ... ... туралы» 1993 жылғы 18 қазандағы Заңын қабылдады. Бұл заң аудиттегі
сұрыптау қызметтің құқықтық негіздерін ... ... ... ... ... және одан әрі ... мүмкіндік берді. Осы
заңның қабылдауына байланысты ... ... ... ... қызмет
саласында елеулі өзгерістер бола бастады, аудиттегі сұрыптау ұйымдар
құрылып, табысты ... ... ... ... ... негізі
жасала бастады. Бір сөзбен айтқанда, ол ... ... мен ... ісіне
өзінің оң ықпалын тигізді.
1998 жылғы 20 қарашада Қазақстан Республикасының Президенті «Аудиттегі
сұрыптау қызмет туралы» жаңа заңға қол қойылды. Бұл заң ... ... жаңа ... ашып ... Оның ... байланысты
Қазақстандағы аудиттегі сұрыптау қызмет жаңа сапалық деңгейге ... ... ... үшінші жақтар мен мемлекеттік органдардан тәуелсіз болып
келеді. Аудиторлар үшін ... ... мен ... ... ... ... пен ынтымақтастықты күшейту ісінде
жаңа мүмкіндіктер ашады.
Қазақстан Республикасының Аудиторлар палатасы Қазақстан ... ... ... бұқаралық кәсіби жалғыз ұйымы ... Ол ... ... сұрыптау қызмет туралы» заңға сәйкес
құрылған және ... ... ... ... ... ... палатасы коммерциялық емес, ... ... өзін ... және өзін өзі қаржыландыратын ұйым болып табылады. Қазіргі кезде
оның ... 100-ге жуық ... ... фирмалар және 400-ден астам
жеке тұлғалар бар. Аудиторлар палатасының өзіндік ... бар, ... ... ... ... Аудиторлардың республикалық конференциясы,
жұмысшы органы – Аудиторлар палатасының Кеңесі ... ... ... ... ... және ... ... ... V ... ... 36 ... ... қабылдады және оларды бекіту үшін
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... этика кодексі әзірленіп, бекітілді.
Кәсіби аудиторлардың біліктілік деңгейінің стандарттарын ... ... ... ... ... ... аудиторларының тәуелсіз біліктілік комиссиясы әзірлейді және
өмірге енгізеді. Оның құрамына осы Палаталардың ... және ... ... ... ... өкілдер кірді. Қазақстан Республикасында осы
Біліктілік комиссиясы ғана өзі туралы ереженің ... ... ... ... ... ... практикада жалпыға
бірдей қабылданған жеті пән бойынша емтихандар өткізу ... ... ... ... ... атты жоғарғы біліктіліктің
тағайындалғаны туралы куәлікті және ... ... ... жеке ... алады.Қазақстан Республикасының Қаржы ... ... ... ... ... ... ... айналысады.
1998 жылы Аудиторлардың ... ... ... мен ... ... ... ТМД-ның басқа елдеріндегі секілді аудит нарықты дамытудың
шешуші шарттарының бірі ... келе ... айта кету ... ... ... күйі мен даму ... ... экономикалық
қиыншылықтарымен ғана анықталмайды, шын мәнісінде, біз оны ... ... ... ... енгізуге енді ғана кірістік.
Қазақстан Республикасының «Аудиттегі ... ... ... ... 20 ... ... ... аудиторлардың Қазақстан Республикасының заңдарында бекітілген
талаптарға сәйкес қаржы есептілігінің растығы мен ... ... ... ... білдіру мақсатымен заңды және жеке тұлғалардың
(аудиттелетін субъектілер) қаржы есептілігін ... ... ... ... ... аудиторлар мен аудиттегі сұрыптау
ұйымдардың қаржы есептілігіне аудит жүргізу жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... жекеленген
түрлерін көрсету тиісті лицензиялар алуды талап ... ... ... ... ... ... лицензиясыз ол қызметтерді көрсетуге
құқылы емес:
1.Аудиттегі сұрыптау қызметті жүзеге ... ... ... ... мен ... ... ... аудиттегі сұрыптау қызметті
жүзеге асыруға құқылы.
2.Аудиторлар мен аудиттегі ... ... осы ... ... қызметтің өзге түрлерімен айналысуға тиым салынады.
Яғни лицензияның болуы аудитті жүргізуге қойылатын бірегей талап ... бір ... шарт ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектінің аудиторды (аудиттегі сұрыптау
ұйымды) еркін таңдауымен;
- ... ... ... фирма) мен клиент арасындағы шарттық
қатынастармен, мұның өзі аудитордың өз ... ... ... ... да бір ... ... ... тәуелсіз
болуына мүмкіндік береді.
- клиентке белгілі болған кемшіліктерін жойғанға ... ... ... ... бас ... мүмкіндігімен;
- клиентпен туыстық немесе іскерлік қатынастар болған кезде аудиттегі
сұрыптау қызмет бойынша шарттық қатынастардан ... ... ... ... ... ... ... мен аудиттегі сұрыптау фирмаларға аудиттегі сұрыптау,
консультациялық және заңдармен рұқсат ... ... ... ... коммерциялық және қаржылық қызметтермен
айналысуға тиым салумен белгіленеді.
1.2 Аудиттің пәні, ... мен ... ... ... ғылымдар сияқты шаруашылық субъектісінің
қызметі барысында қалыптасатын өндірістік қатынастарды зерттейді. Бірақ ... ... ... бір дербес жағын зерттейді, мұның өзі оның пәнін
құрайды.
Аудит нарықтық экономика жағдайында ... ... ... ... ... роль ... Ол анық ... етеді, серіктестер арасындағы сенімділікті ... ... ... ... шешімдерді іріктеу мен
кемшіліктерді жою бойынша ұсыныстарды ... ... ... тұрақтандыруға, шаруашылық жүргізуші субъектілер қызметінің
тиімділігін арттыруға және тұтас қоғамның әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... техникалық, заңдық
және басқа да қызмет ... ... ... ... ең ... бірі – ... жүргі-зуші субъектілердің қаржылық есеп
берулердің нақты екендігін анықтау болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... басқа экономикалық
ақпаратты олардың толықтығын, дәлдігін және ... ... ... ... және ... ... тәуелсіз сараптау мен талдау
жүзеге ... ... ... ... ... қаржы жағдайы мен оның
қаржылық болжамдарының мүмкіндігі ... ... ... қолданыстағы
заңдар мен нормативтік актілерге сәйкестігін тексеру, клиенттерге оларды
қызықтыратын мәселелер бойынша консультациялық ... ... ... болып табылады.
Аудиттің объектісі шаруашылық жүргізуші субъекті қызметінің қаржылық
жағы болып табылады. Аудитор тексерілушіден қолда бар есеп және ... ... ... ... ... құқылы.
Аудиттің басқа пәні - өндірістік, шаруашылық қызмет. Ол ... ... ... ... мен алынған түпкілікті нәтижелерді
бағалаудан тұрады. Бұл ретте ол өндіріс пен ... ... ... ... ... ... ... тексереді,
шаруашылық субъектісінің жұмысындағы кемшіліктерді түбегейлі талдайды ... ... ... ... ... ... арттыруға
бағытталған нақты ұсыныстарды әзірлейді.
Аудиттің тағы бір ...... ... ... ... ... ... жұмысындағы белгілі бір
басқарушылық шешімдердің салдары болған кемшіліктерге талдау жасалады.
Аудиттің келесі объектісі – ... ... ... ... қаржылық және экономикалық дамуының негізгі бағыттары зерттеледі.
Аудиторлардың ұсыныстары кейбір үрдістерін мақұлдаумен немесе ... ... мен ... өте ... ... ... ... субъектілердің бухгалтерлік
(қаржылық) есептілігінің растығын және олар ... ... ... ... ... ... анықтау болып табылады.
Аудиттің мақсаты заңдармен, аудиттегі ... ... ... реттеу
жүйесімен, аудитор мен клиенттің шарттық міндеттемелерімен белгіленеді.
Бухгалтерлік есептілік аудиттің ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептілігін растығы туралы аудиттегі
сұрыптау ұйымның пікірін қалыптастыру және білдіру болып табылады.
Қаржылық есеп беру аудитінің ...... ... ... ... белгіленген концептуалдық негізіне сәйкес ... ... ... ... ... ... ... жөнінде
қорытынды беру мүмкіндігін бері. Аудит мақсатының ... ... ... ... дегенде аудитордың алдына тұтынушы қоятын
мақсатты түсінуіміз керек. Жеке және ұжымдық меншік иелері – ... (пай ... ... ... ... өз ... ... көптеген қаржылық және шаруашылық операциялардың ... ... және ... ... тоқсандық және жылдық
есептерде дұрыс көрсетілгеніне өз ... көз ... ... Ұйым ... мен оның заңды орындалуын тәуелсіз аудиттегі
сұрыптау ... ... де ... ... ... ... және салық салу саласында қажетті шараларды қабылдау үшін
қажет, жекелеген кәсіпорындар, ұлттық ... ... мен ... ... ... сұрыптау тексерулер өздерін қызықтыратын
қаржылық есептеме нақтылығын дәлелдеу үшін республиканың ... ... мен ... ... ... ... ... негізгі мақсаты қаржылық ресуртарды ... ... ашып ... ... ... дұрыстығына талдау жасау,
кәсіпорынның қаржылық жағдайын жақсарту, қызметтің ... ... ... мен ... ... ... ... жөнінде клиентпен келісілген міндеттермен толықтырылуы мүмкін.
Консалтингтік қызметті жүзеге асырған кезде аудиттің мақсаты аудиттегі
сұрыптау фирманың клиенттерінің коммерциялық қызметі ... үшін ... ... ... ... ... табылады.
Аудиттегі сұрыптау қызмет басқа кез-келген коммерциялық қызмет секілді
жоғарғы табысты болуға тиіс. Бұл мақсаттарға қол ... үшін ... ... ... міндеттер қойылады:
1. Кәсіпорынның қаржы есептілігінің дұрыстығын қамтамасыз ету, сөйтіп
қаржы есептерін пайдаланушылар үшін ақпараттық ... ... ... ... ... қабылдау үшін қисынды түрде негізделген ... ... ... жеткілікті дәрежедегі құзыретті мәмілелерді жинау және
бағалау.
3.Кәсіпорынның экономикасын немесе оның қызметінің белгілі бір түрін,
мысалы инвестициялық, ... және т.с.с ... ... ... ... талдау.
4. Кәсіпорын қызметінің оның жарғысына сәйкестігін, кәсіпорын жасаған
бизнес-жоспардың негіздігін ... ... ... ... ... заңдардың сақталуын
бақылау, бухгалтерлік есепті жүргізу, есептілікті жасау мен мемлекеттік
органдар мен меншік ... ... ... ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз ету.
6. Бастапқы құжаттарды тексеру, олар арқылы шаруашылық операцияларының
шын мағынасына ... ... Бұл ... ... ... ... мен заңдық нормативтерге сәйкестігін бақылау ... ... ... ... жүргізуді дұрыс ұйымдастыру
бөлігінде және ... ... ... ... ... ... көрсету.
8. Клиенттің меншігінің нығаюына және көркеюіне ықпал ету.
Аудиттің ... ... ... ... кезінде ақпараттық базаның кеңеюіне және ... ... ... ... байланысты олардың саны өседі.
Аудиттегі сұрыптау қызметтің ... ... ... ... қызметін реттейтін заңнын ... ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдай туралы ақпаратпен жабдықтауды сапалы
тексеруді қамтамасыз етуде болып табылады. Іскерлік ... ... ... ... аудиттегі сұрыптау қорытындымен дәлденбеген кәсіпкерлерге
сенім аз болады. Сенімге ие болу үшін ... ... ... ұзақ ... ... ... ... тексеруді қамтамасыз ету үшін аудиттегі ... ... ... және ... ... мәселелер бойынша
бағдарламалық қамтамасыз ету, ... ... ... ... база ... ... ... маңызды міндеттерінің бірі ... ... кез ... ... ... қызметінің
рентабельділігін қамтамасыз ету болып табылады. Ааудиттегі сұрыптау жұмыс
жоғары біліктілікті, аса көңіл бөлу мен ... ... ... ... осы ... мәртебесіне сай жоғары ақы төленуі керек. Сонымен қатар
үлкен ... пен ... ... ... көп ... кезінде
аудиторлар клиенттерді таңдамай ала алмайды. Бұл жерде болашақта аудиттегі
сұрыптау фирма беделін түсірмес үшін ... ... ... ... ... аудиттегі сұрыптау қызмет көрсетуді кеңейту саласында
маркетингтік зерттеулерді жүйелі жүргізу де ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы, әсіресе, үлкен қалалардағы
аудиттегі сұрыптау фирмалар саны күрт өсуде. Бұл нарық жағдайында ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетудің сан
алуандығы аудиторлдардың қызметтің белгілі бір саласына мамандануын ... ... ... қоғамдардың аудиті, сақтандыру
компанияларының аудиті, банктік аудит бөліп көріне бастады.
1.3.Аудиттің ... және ... ... ... ... ... бірқатар шешуші компоненттерді
атап өтуге болады.
Аудиттегі сұрыптау компоненттердің ... ... |Кез ... ... ... ... жүргізудің |
|жүргізуші субъект |қажетті шарты оның ауқымы туралы айқын түсінік болып |
| ... Олар ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... бұл ... ... ... ауысуы |
| ... ... ішкі ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... клиент өзінің |
| ... мен ... ... ... ... |
| ... ... бұл ақпаратты талдайды, оның |
| ... ... ... ... ... жаңа |
| ... ... Аудит объектісі мен оны өткізуге |
| ... ... ... ақпараттық олқылықты |
| ... ... |
| ... олқылық екі себеп бойынша туындайды: |
| |1) ... ... ... үшін ... болатын |
| ... да бір ... ... жатады; |
| |2) ... ... ... жоқ, оған ... баға |
| ... мен ... қабылдау үшін негіз деп санауға |
| ... ... ... ... ... тұлғалар өз ісінде құзыретті |
|біліктілігі |мамандар болуға тиіс, яғни тиісті ... ... |
| ... және бұл ... ... ... ... |
| ... ... ... ... жинау | Фактілерді жинау мен бағалау аудиттегі сұрыптау ... ... ... ... ... ... ... Фактілер -|
| |бұл ... ... ... ... да |
| ... ... есеп тиімді жүргізілген зерттеудің |
| ... ... ... алмайды. ... мен ... ... ... ... тексерудің |
|өлшемдер |құралы болып табылады, стандарттарға немесе ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... қаржы |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... қойылған жағдайда не ішкі аудит жағдайында, |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... жоспарлар мен ниеттерден шығу-ға|
| |тіс. ... ... ... ... ... |
| ... ... тиімділікпен белгілейді. |
| ... ... бар ... ... тұрғыдан |
| ... олар үшін ... ... ... |
| ... ... есептерді хабарланатын |
| ... ... ... ... ... |
|Аудиттегі сұрыптау|Оның көмегімен ... ... ... ашылған |
|есеп |жағдайлар ... және ... ... ... |
| ... ... компоненттерсіз сапалы аудитті жүргізу мүмкін емес. Бірақ бұларды
бар болуы да оның негізгі принциптерін білместен аудиттің мақсатына табысты
жетуге ... ... ... ... мен ... ... ... қызметтердің біз қарастырған түрлеріне, оның негізгі
мақсаттары мен міндеттеріне орай аудит орындайтын негізгі ... ... ... ... ең ... сараптама жасаумен, яғни тапсырыс берушіге оның
деректерінің қаншалықты рас және ... ... ... көрсететіні,
бухгалтерлік есептің жолға қойылуы, қолданыстағы заңдар мен бекітілген
нормативтік актілерге ... ... ... ... беру ... жүргізуші субъектінің бухгалтерлік есептілігін жария түрде
тексерумен айналысады. Талдау жасау фунциясы ең ... ... ... ... ... ... күнгі қаржылық жағдайы туралы ғана
емес, сондай-ақ бұл кәсіпорынның даму келешектері туралы ... ... ... ... ... функцияларды орындайды:
бақылаушылық, сараптаушылық, басқарушылық, кеңес ... ... ... ... артық шығындар мен ысыраптың алдын алу үшін оңтайлы
басқарушылық шешімдерді уақытылы анықтауы қажет. Бұл субъектілер қызметінің
қаржылық ... мен ... ... ... ... ... ... жаңа қосалқы функциялардың пайда болуымен шарттасылған.
Тәуелсіз қаржылық ... ... ... және ... ... ... тәрбиелік және әлеуметтік функцияларды орындайды.
Сызба 2
Аудит орындайтын функциялар
ІІ. Аудиттегі сұрыптау тәуекелдік және оның компоненттері
2.1 Тәуекелдікдің түрлері және оларды ... ... ... тәуекелдік болады. Экономикалық субъект үшін
тәуекелдік – бұл ... ... ... ... тұтынушы-лардың
өзгерген талғамы), серіктестер тарапынан тәртіп бұзушылық, сыртқы ... ... ... ... ... қаржылық есеп беруіне
қатысты дұрыс емес пікірдің қалыптасуында болып ... ... ... ... №13 ... пен ... тәуекел” ережесі (стандарт) бұл ұғымды төмендегіше түсіндіреді:
«Аудитор тәуекелі (аудиттегі сұрыптау тәуекел) – ... ... ... ... маңызды қателіктер және (немесе)
бұрмалаулар болуы мүмкіндігін, оның ... ... ... мойындаудан
кейін бухгалтерлік есептілікте бұрмалаулар жоқ болған кезде маңызды
бұрмалаулар бар деу ... ... ... сенімділік тұжырымдамасы орынсыз аудиттегі сұрыптау
пікірдің болуын жоққа шығармайды. Егер ... ... ... болса, аудитордың орынсыз пікір айту ... ... ... деп ... ... ... – аудит аяқталып, аудиттегі сұрыптау оң
пікір айтылып қойғаннан кейін қаржылық есептілікте маңызды қателіктер ... ... ... ... ... ... ... Басқа сөзбен айтқанда, аудиттегі сұрыптау тәуекел – аудит өз
мойнына алуға даяр субъективті белгіленген ... ... Егер ... үшін ... ... тәуекелдіктің аз деңгейін белгілесе, бұл оның
қаржылық есептілікте маңызды қателер жоқ деген үлкен сенімділікке ұмтылысын
білдіреді.
Аудиттегі сұрыптау ... ... ... сөз ету үшін ... ... ... өткен жылдардағы табыстар мен шығындар
деңгейіндегі өзгерістерге, қаржыландырудың пайдаланылған әдістеріне ... көп ... ... ... ... ... құрылымы активтер
құрылымына сәйкес келмесе қаржылық қиыншылықтар ықтималдығы жоғары), ... ... ... етуші субъект тәуекелі көп қызмет
түрлерімен айналыса алады), менеджмент біліктілігіне талдау жасалады.
Аудитор ... ... ... ... әсер ... факторлардың
әрқайсысының мәнін бағалауы керек. Аудит аяқталғаннан кейін де қаржылық
есептілікте ... ... ... ... жоққа шығармай, аудитор
зерттеу және факторларды бағалау негізінде субъективті түрде ... ... ... барысында аулитор клиент жайлы қосымша
ақпараттар алып, өзінің аудиттегі сұрыптау ... ... ... ... ... ... сұрыптау тәуекел аудиттегі сұрыптау ұйымдар
бизнесіндегі тәуекел болып ... ... оның ... оның ... ... ... ... жағдайын көрсетеді. Бәсекеге
қабілеттілікті арттыру үшін аудиттегі сұрыптау тәуекел деңгейін төмендету
керек.
Сызба ... ... ... ... ... ... ... болып есептеледі, сондықтан оның шамасы оның аудиттегі сұрыптау
қызмет көрсету ... ... ... ... ... үшін аудиттегі сұрыптау тәуекел деңгейін төмендету керек.
Аудитті жүргізудің жалпы қабылданған әдістері, пайдаланушының күтуі
және ... ... ... ... ... ... есеп ... пікірі шындыққа сәйкес келмейді” деген минималды ... ... мен ... ... ... сұрыптау тексеру кезінде айтылған пікір пайдаланушы үшін
кәсіби стандарт сақталды, елеулі ... ... және осы ... үшін ... дегенді білдіреді.
Егер аудитор өзі үшін аудиттегі сұрыптау тәуекелдіктің кіші деңгейін
анықтаса, бұл оның ... есеп ... ... ... жоқ ... үлкен
сенімділікке ұмтылатындығын көрсетеді. Нольдік тәуекелдік жүз ... ... ... ... ... ... еді.
Тәуекелдік дәрежесі нольмен бірлік (0-ден 100 %-ға ... ... ... ... ... осы ... не ... не төмен болмайды.
Қаржылық есеп беру ... ... ... (нольдік тәуекел)
экономикалық тұрғыдан тиімсіз. Сондықтан аудитор ... мен ... ... жоқ ... ... бере алмайды.
Аудитор клиент бизнесін зерттеп, қаржылық есеп ... ... ... ... әсер ететін факторлардың әрқайсысының
мәнін бағалап, аудит аяқталмағаннан кейін ... ... ... ... ... ... Осы ... негізінде, аудитор
“қаржылық” есеп беруде аудит аяқталғаннан кейін де елеулі ... деп ... ... ... ... ... қоя алады.
Тексеру процесінде аудитолр клиент ... ... ... ... ... ... деңгейін бағалау жөніндегі ойын өзгерте алады.
400 “Тәуекелділікті бағалау және ішкі ... ... ... ... “аудиттегі сұрыптау тәуекелдік – қаржылық есеп ... ... ... ... ... келмейтін аудиттегі сұрыптау
қорытынды береді дегенді білдіреді”. Аудиттегі сұрыптау ... ... ... ... ... – не жеке тұрғанда ... ... ... ... ... ... маңызды болатын бұрмалауларды
бекітуге шалдыққыштық. Басқаша айтқанда, бөлінбейтін тәуекел ... ... ... ішкі ... жағдайы мен тиімділігін
тексергенге дейінгі қателер болу ықтималдығын білдіреді.
Бөлінбейтін тәуекелдік (ажырамайтын) – ... ... ... ... қажетті ішкі бақылаудың болмауына жол берілген
жағдайда, басқа шоттар ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін бұрмалауларға бейім болуы.
Аудитор қаржылық есептілік деңгейіндегі ... ... ... ... ... ... ... және маңызды есептер
сальдосы және ... ... ... ... ... ... бағалауы керек.
Бөлінбейтін тәуекелді бағалау процесін айқын бір ... ... ... ... ... ... ... емес. Сондықтан бұл мәселені
шешу іс жүзінде аудитордың кәсібилігі мен тәжірибесіне ғана байланысты.
Бөлінбейтін ... ... ... спецификасымен және оның ... ... ... ішкі бақылау құралдарымен тексеруге
мүмкін болмайтын сыртқы орта жағдайларымен ... ... ... бұл ... ... ... үнемі өзінің оңтайлы даму
траекториясында бола ... ... ... Бұл ... ... бір аудиттегі сұрыптау ұйым ... ма, ... ма, ... бұл ... ... ... ... Шаруашылық жасаушы
субъектінің ішкі бақылауды ... ... ... ... ... көзі ... мүмкін.
Бөлінбейтін тәуекелді бақылау кезінде аудитордың шешіміне көптеген
факторлар өз әсерін ... ... ... есептілік деңгейінде оған
жататындар:
➢ субъект басшылығының адалдығы;
➢ субъект басшылығының тәжірибесі мен білімі;
➢ субъект басшылығына ... ... ... ... ... сипаты;
➢ субъект өз қызметін ... ... ... әсер ... ... мен операциялар класы деңгейінде бөлінбейтін
тәуекелді бағалау үшін ... ... ... ... ... ... қаржылық есептілік есепшоттарын, олардың бұрмалануы да ықтимал;
• операциялар мен басқа да оқиғалар негізінде болатын, сондықтан
да ... ... ... ... біліктілікті қажет ететін
күрделілікті;
• есепшоттар сальдосын анықтау кезінде пайымдау дәрежесін;
• активтердің ... мен ... ... бейімділігін;
• кезең аяғында немесе аяғына таман ерекше және ... ... ... ... ... ... ... нақты бухгалтерлік есепшоттар мен шаруашылық операциялардың
біртиптес топтарына қатысты ... ... баға ... ... ... ... бір типтері басқадарына қарағанда бұрмалауларға
үлкен дәрежеде бейім келеді. Аудитор қасақана бұрмалауға ... ... ... ... ... ... есепшоттарды жеке-жеке қарастыруы керек.
Аудитор баланста көрсетілген жекелеген активтерді бағалау, егер ол
бастапқы құннан ерекшеленетін болса, ... ... ... ... Бұл ... акцияларға, тауарлы-материалдық қорларға, т.б.
байланысты. Сондай-ақ үмітсіз ... ... ... анықтаудың
объективтілігі, дұрыстығы бойынша құрылатын ... ... да ... және ... ... ... ... жоспарлау кезеңінде
оларды анықтау аудитордың ... ... ... ... Көбіне оларды
анықтау базасы ретінде Басты кітап пен шаруашылық ... ... онда ... ... ... бухгалтерлік жазбалар тіркелген болуы
мүмкін. Осындай операциялардың себебінен болған аудиттегі сұрыптау тәуекел
жоғарыда аталған ... ... ... ... ... ... персоналдың біліктілік деңгейіне де және бағалаудың
объективтлігіне де ... ... ... тәуекелді бағалау кезінде аудитор өткен аудиттегі сұрыптау
тексеріс нәтижелерін ... ... олар ... ... ықтимал
қателіктерін көрсетіп беруі мүмкін. Алайда бұл кезеңде оның ... жыл ... де ... екендігіне көз жеткізіп алуы керек. Бұған
дейінгі аудиттегі сұрыптау ... ... ... ... ... ... өте ... деп белгіленеді. Бөлінбейтін тәуекел деңгейін
анықтаудың нақты ережелер жоқтығына ... ... ... ... ... болады. Көпшілік аудиторлар ең қолайлы жағдайлардың
өзінде бөлінбейтін тәуекел деңгейін ... ... ... ... ... ... бар кезде тіпті 100% деңгейінде белгілейді.
Аудитордың бөлінбейтін тәуекел деңгейіне әсер ету мүмкіндігі жоққа
тән. Ол оны ... ... ... деп ... керек.
Бөлінбейтін тәуекелдің бағасы аудиттегі сұрыптау тексеріс ... ... ... ие ... кезде өзгеруі мүмкін. Бұл аудитордың
аудиттелетін субъектінің ... ету ... әсер ... ... ... барысында ол бұған дейін белгісіз болып келген, өзінің тәуекел
деңгейі жайлы көзқарасына әсер ететін қосымша мәліметтер табуы мүмкін.
Бөлінбейтін тәуекел деңгейін ... ... ... ... жүргізу
мүмкіндігін бағалауы керек. Егер аудит мүмкін болмаса, аудитор одан ... Ал егер ... ... ... ... деп ... ... бақылау тәуекелін алдын ала бағалау жүргізіледі.
Бақылау тәуекелі – ... ... мен ... ... мүмкін бұрмалаудың (ол жеке-жеке немесе басқа есепшоттар сальдосы мен
операциялар кластарындағы бұрмалаулармен ... ... ... есеп және ішкі ... жүйелерінде дер кезінде табылып,
түзетілмеу тәуекелі.
«Қаржылық есептілік аудитін реттейтін мақсат пен жалпы принциптер» 200
ХАС-ында «бақылау ...... ... пайда болуы мүмкін және не жеке-
жеке немесе басқа ... ... ... ... бұрмалаулардың
дер кезінде алдын алмау немесе субъектінің ішкі бақылауымен табылып,
түзетілмеу ... ... Бұл ... ... ... даярлауға
байланысты субъекті мақсатының жетістіктеріне ішкі бақылау жасау мен ... ... ... ... ... ... ішкі ... тән
шектеулер себебінен әрқашан болып тұрады.
Бақылау тәуекелінің ең жоғарғы деңгейтен төмен, яғни 100%-дан аз етіп
белгілемес бұрын аудитор мына ... ... ... ... ... ... танысу; оның қаншалықты жақсы жұмыс жасайтындығына баға
беру; бұл жүйенің тиімділіне тестілеу жүргізу.
Егер аудитор бақылау тәуекелін ең ... ... ... ... қабылдаса, онда ол ішкі бақылау ... ... ... ... ... 100% деңгейінде белгілеуі керек.
Клиент байқамаған қателердің бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... 100%-ға тиімді бола алмайды.
Сондықтан, ... ... бір ... ... кез ... құрылымымен
байланыстырады: тиімді құрылымдар салыстырмалы түрде төмен тәуекелге,
тиімділігі аздаулар ... ... ... ие ... ... ... кәсіпорынның бухгалтерлік есебі мен
ішкі бақылау жүйелерінің сенімділік дәрежесін сипаттайды.
Бақылау құралдарының ... мен ... ... ... ... ... болып табылады:
▪ сенімділіктің жоғары дәрежесіне ... ... ... ... орта ... орта тәуекелдік сәйкес болады;
▪ сенімділіктің төмен дәрежесіне жоғары тәуекелдік сәйкес
болады.
Аудитор ... ... бір ... ... өз ... ... үлкен сенімділік дәрежесіне сүйенуге қаншалықты ... ... ... мен ... ... мұқият дайындауы
керек.
Бақылау тәуекелі пайызбен ... ал ... ... ... ... ... ... табылады, егер тәуекел бірлік үлесімен
өлшенетін болса, 0,35 (35%) бақылау тәуекеліне 0,65 ... тең ... ... ... келеді, яғни бақылау ... ... ... тәуекел, орташа сенімділігіне – орташа тәуекел, төмен
сенімділігіне – жоғары тәуекел сай ... ... ...... ... ... есебі
мен ішкі бақылауы жүйесінің тиімділігіне басшылық ішкі бақылаудың барабар
жүйесіне қолдау көрсету ... ... ... ... баға ... Егер әкімшілік бұл мәселеге тиісінше мән бермесе,
бақылау тәуекелінің үлкен шамасы белгіленеді. Ал ... ... пен ішкі ... ... ... ... түсінетін болса, аудитор
тәуекел көлемін азайтады. Бұл жүйелер ... ... ... ... ... ... төмен болады.
Бақылау тәуекеліне әсерін тигізетін факторлардың басым көпшілігі
ұйымның басшылығы мен бас бухгалтеріне байланысты, ... нақ осы ... есеп пен ішкі ... ... ... ... мен ... үшін жзауапкершілікті болады. Бақылау тәуекелін азайту үшін әдетте
бухгалтерлік есеп жүйесіне ... ... ... ... қайта
ұйымдастыру, кадрлік және құрылымдық өзгерістер жүргізу қажет. Аудитор
бақылау тәуекеліне жанама ... ... ұзақ ... ... ... ... ... Тексеріс барысында ол аталған жүйелердің барлық
элементтерін сипаттап, есепке алады, ... ... мен ... ... ... ... баға ... Жүргізілген
зерттеулер мен олардың нәтижелеріне жасалған ... ... ... ... ... аудиттелетін субъектінің атқарушы органының
назарына ұсынады. Егер аудиттелетін ... ... ... ... ішкі ... жүйесін жетілдіру мәселелрі бойынша ұсыныстарын қабылдап,
жүзеге асырса, аудитор бақылау тәуекелінің деңгейіне өз әсерін тигізеді деп
есептеуге болады. ... бұл ... ... кезеңдегі тәуекел
деңгейіне ешқандай қатысы болмайды, тек келесі есепті кезең нәтижелеріне
ғана әсерін тигізетін ... ... ... ... ... ... ... ал анықтаушы бағалауды (егер мұндай болса) – тексеріс жөніндегі
жұмыс құжаттарында көрсетуі тиіс.
Аудиттегі сұрыптау тәуекелді ... ... ... ... – таба ... ... ... тәуекелінің шамасын анықтау.
Таба алмау (айқындамау) тәуекелі – бұл жиынтығында дәл емес немесе
дұрыс емес мәліметтердің елеулі ... ... және ... ... рәсімдер кезінде де, мән бойынша жан-жақты тексеру кезіде ... ... ... ... болжам. Олар бір-бірін толықтырғандықтан,
олардың бірінің нәтижесінде туындаған сенімділік, аудитордың басқа тексеру
нәтижесінде ... ... ... ... ... “мән немесе талдамалық рәсімдер бойынша ... ... ... деп болжайық. Егер қаржылық есептерде қате ... ... ... ... ... ... мән бойынша жан-жақты тестер
орындалып, талдамалы рәсімдер жүргізілсе, онда ... ... ... ... ... 40%тәуекелге, оларды жан-жақты тестер
табуы 20%тәуекелге, ... ... ... қалуы олардың туындысына тең
болады. Қаржылық есептерде дәл емес ... ... емес ... ... қалуы үшін, мән бойынша жан-жақты тексерулер, не талдамалық
рәсімдер олар таппауы ... ... ... ... ... ... аудитордың оларды тек бағалап, бірақ бақылай ... ... ... және ... ... ... ... түсінуге көмектеседі, бірақ оларды азайтпайды және
өзгертпейді. Айқындамау ... ... мәні ... жекелеген
тексерулердің сипатын, уақыты мен масштабын өзгерту арқылы бақылап алады.
Аудиттегі сұрыптау қызмет көрсету нарығында клиент конкурстық негізде
аудиттегі сұрыптау ... ... ... Егер оның ... ... құны ... аудиттегі сұрыптау фирмаларға қарағанда едәуір жоғары
болса, ... өз ... ... ... ... таңдай алады. Соынмен бірге
заңды аудиттегі сұрыптау тәуекелдік деңгейін ... ... ... бас ... ... ... ... басқа шаралар мен кәсіпқойлық бірдей
жағдайларда аудиттегі ... ... ... ... ... береді. Бірақ түрлі аудиторлар тең ... ... ... ... ... деңгейін орната
алмайтындығын мойындау керек. Аудиттегі сұрыптау тәуекелдік пен ... ... ... тәуекелдік, сонымен бірге аудиттегі сұрыптау
тәуекелдік пен жинақталуы қажет дәлелдеулердің ... ... ... бар.
Аудиттегі сұрыптау тәуекелдік компоненттерін детальдандыру айқындамау
тәуекелділігінің құрамдас бөлігін бөліп көрсетуге ... ... ... ... ...... қателер тексеру рәсімін орындау
процессінде елеулі қателер ... қалу ... ...... ... ... ... анықтамайды
деген қауіп.
Таңдау арқылы зерттеу тәуекелдігі – тексеруді жүргізу операциялары-ның
іріктемесі елеулі қателерді көрсетпеуі мүмкін деген ... ... ... ... үшін ... ... әрекет
етеді: аудитор толық зерттеуге арналған элементтері қанша көбірек тексерсе,
іріктеме көлемі сонша көп ... ... егер ... талдамалық
рәсімдерді тексеру мен елеулі элементтерді толық тексеруге акцент жасағысы
келсе, іріктеме ... ... ... және ... ... аудиттегі сұрыптау тексерудің басты міндеті – аудит
аяқталған ... ... ... ... ... ... төмен
деңгейге жеткізілетіндей немесе керісінше, сенімділік ... ... ... нақтылығы бойынша пікір білдіру үшін жоғары болатындай
сенімділік деңгейіне ... ... етіп ... ... немесе
шаруашылық операциялар бойынша аудиттегі сұрыптау тәуекелді шектеу.
Қаржы есептіліктің аудиті мен ... ... екі түрі ... олар ... және ... ... ... кәсіпкерлік тәуекелінің мағынасы – берілген аудиттегі
сұрыптау қорытынды оң болған күннің өзінде аудитор ... ... ... ... мүмкін. Ол мынадай факторларға байланысты болады:
❖ Аудитордың бәсекеге қабылеті;
... ... ... ... ... Клиенттің қаржылық жағдайы;
❖ Клиент операцияларының сипаты;
❖ Клиенттің әкімшілігі мен есеп ... ... ... жүргізудің мерзімдері және т.б.
Аудитор клиентке зерттеу жүргізіп, тәуекел деңгейіне ... ... ... ... ... тиіс.
Зерттеудің және факторларды бағалаудың нәтижесінде аудитор тәуекел
деңгейін субъективті бағалай алады.
Тексеру процесінде ... ... ... ... ... ... ... сұрыптау тәуекелдің қолайлы деңгейіне өзі берген ... ... ... (аудиттегі сұрыптау тәуекел –DAR-desired audit risk)
экономикалық субъектінің бухгалтерлік ... ... ... онда ... ... қателіктер және бұрмалаулар бар болуы немесе
бухгалтерлік есептіліктің өзінде мұндай бұрмалаулар ... ... ... бар болу ... ... ... сұрыптау тексерудің алдын ала моделі мынадай түрде болады:
DAR=IRxCRxDR
Аудиттегі сұрыптау тәуекел моделінің ... ... ... ... ... аудиттегі сұрыптау тәуекел – ... ... ... дайын
тәуекелдің субъективті белгіленген деңгейі. Оның мөлшері мынадай қатынаспен
көрсетіле алады:
O ≤ DAR ≤ 1
Нөлдік тәуекел аудитордың қаржылық ... ... ... ... ... ... Аудитор елеулі қателіктердің мүлдем
жоқтығына кепілдік бере алмайды. Көпшілік аудиторлар DAR мөлшері 5%- ... тиіс деп ... ... ... – ішкі ... ... ... тексергенге
дейін рұқсатты шектен асатын елеулі қателіктердің ықтималдығын ... ... ... ... ... ... ... алады:
O < IR ≤ 1
Ішкі шаруашылық тәуекелдің деңгейін анықтаудың дәл ережелерінің
болмауына ... ... ... бағалауда консерватор болып
келеді. Көпшілік аудиторлар тіпті өте жағымды жағдайлардың өзінде ... ... ... 50%-тен едәуір жоғары етіп белгілейді, ал
елеулі қателіктер болады деп негізді түрде күтсе – ... 100% ... ...... ішкі ... ... жүесінің
қателіктердің алдын алу немесе оларды табу ... ... ... ... 6
Ішкі шаруашылық бақылауының жүйесі ... ... ... ... ... ... мөлшері мынандай қатынастарды қатынаспен көрсетілуі мүмкін:
O < CR ≤ 1
Бақылау ... ... ең ... ... төмен деңгейде
белгілемес бұрын аудиторлар:
− Клиенттің ішкі бақылау ... ... ... ... оның ... ... жұмыс істейтінін
бағалауға;
Құрылымдары ішкі шаруашылық бақылаудың жүйесін ... ... ... ... ... ... алмау тәуекелі – аудиттегі сұрыптау рәсімдердің көмегімен
қаржылық есептіліктегі ... ... таба ... ... өз ... алатын тәуекел, ол ішкі шаруашылық бақылау ... таба ... және ... ... деп ... ... ... мынандай қатынас пен көрсетілуі мүмкін:
O ≤ DR≤ 1
Аалайда 200 ХАС-та таба алмау тәуекелін нөлдік деңгейін ... ... ... ... ... ... байланысты барлық
операциялар классын, ... ... ... ашылуды түгел
тексермейтіндігін айтады. Бұл себептер аудитордың ... ... ... ... ... тиісті аудиттегі сұрыптау рәсімді дұрыс
қолданбауынан, немесе аудит ... қате ... ... Бұл факторлар әдетте дұрыс ... жоба ... ... ... ... орындалған аудиттегі сұрыптау жұмысқа
бақылау және шолу ... ... ... ... мүмкін. Таба алмау тәуекелін
аудитор ... ... ... саны белгілейді. Оның деңгейі төмен
болған жағдайда, аудитор ... ... ... ... ... үлкен тәуекелін өзіне алуға келіспейді,
сондықтан кеп куәліктерді алу ... ... ... ... ... ... болғанда, куәліктер аз талап
етіледі.
2.2 Маңыздылық деңгейі мен аудиттегі сұрыптау тәуекелдік арасындағы
өзара байланыс
Маңыздылық пен аудиттегі сұрыптау тәуекелдік ... ... ... ... бар. ... ... ... болған сайын, аудиттегі
сұрыптау тәуекелдік төмен болады және керісінше. Егер, мысалы, маңыздылық
деңгейі төмен ... ... ... ... өседі және аудиторлар,
бақылау тәуекелдігі ... ... ... ... рәсімдерінің
жеткіліксіздігі тәуекелі) не қосымша бақылау тестерін ... не ... ... ... ... ... бұнын орнын толтыра алады. Кәсіпкерлік
тәуекелі осы клиентке ұсынылған аудиттегі сұрыптау қорытынды әділ болғанына
қарамастан ... ... ... ... ... мүмкіндігінде
болып отыр. Аудит практикасында аудиттегі сұрыптау тәуекелдігін ... ... ... ... баға ... ... түйсік арқылы);
- сандық.
Баға белгілейтін (ішкі түйсік арқылы) әдіс аудиторлар тәжірибе мен
клиент бизнесін білу ... ... есеп беру ... ... ... аудиттегі сұрыптау тәуекелдікті жоғары, орташа, төмен деп
анықтауда болады.
Сандық әдіс аудиттегі сұрыптау ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын ең кең тараған
модель келесі формуламен ... Ат– ... ... ...... тәуекелділік;
Тб – бақылау тәуекелдігі;
Барлық ықтималдықтар сияқты, тәуекел ... ... ... өлшенеде. Бұл үлгі жоспарлауды негізгі болып табылады, өйткені
аудиттегі сұрыптау тәуекелдің жекелеген ... ... ... көмектеседі және тестіле көлемін бағалауға мүмкіндік береді.
Тексеруді жоспарлаған кезде аудиттегі сұрыптау ... ... ... мына ... ... алады: Бірінші ... ... ... ... ... ... ... аудитор ішкі шаруашылық тәуекелі-80%, бақылау ... таба ... ... ... ... есептеулерден кейін
аудит кезіндегі тәуекелдің мәнін аламыз -4% (0,8x0,5x0,1). Егер аудитор
аудиттегі сұрыптау тәуекелдің қолайлы ... ... ... ... ... ... тұжырымға келсе, ол жоспарды қолайлы деп санай алады.
Сызба 8
Мұндай жоспар аудитордың аудиттегі сұрыптау ... ... ... ... ... бірақ тиімділігі аздау.
Неғұрлым тиімді жоспарды жасау үшін тәуекелді ... ... ... ... ... – ол таба алмау тәуекелін және жиналуға тиіс
куәліктердің қажетті санын белгілеу. Бұл мақсаттар үшін ... ... ... ... өзгереді:
Тта=Ат/Та*тб
Өткен мысалға қайта оралып, аудитор өзі үшін аудиттегі сұрыптау
тәуекелді 5% ... ... ... ... тәуекел – 80%
деңгейінде, бақылау тәуекелі – 50% деңгейінде. Бұл ... таба ... 12,5% ... ... ... ... ... таба алмау тәуекелінің деңгейіне кері пропорционал. Таба алмау
тәуекелі ... ... ... ... ... соншалықты мол мөлшердегі
аудиттегі сұрыптау дәлелдемелер санын алуы керек.
Аудиторлар аудиттегі сұрыптау тәуекелді: жоғары, орташа және ... ... ... бойынша бағалай алады. Тәжірибелі ... үшін ... ... ... ... ... ... қиынға түсаейді. Үшінші,
аудиттегі сұрыптау тәуекел үлгісін ... ... ... ... ... арасындағы өзара байланыстар жайлы және тәуекелдердің
аудиттегі сұрыптау дәлелдермен байланысы туралыаудитордың есіне ... ... Бұл ... Батыстағы аудиторларға жақсы белгілі және
шаруашылық етуші ірі субъектілерге ... ... ... оны ... ... фирмалар үшін де артық болмайды. Нақты тәуекел деңгейі
мен ... ... ... олар жинауға міндетті деп есептейтін
аудиттегі сұрыптау дәлелдемелер саны арасындағы белгілі бір ... білу ... ... ... ... ... және
сенімділікті арттыру үшін өте маңызды, бұл төмендегі кестеде көрсетілген.
Кесте 2
Тәуекелдің жалпы деңгейі мен құрауыштарына байланысты қажетті
аудиттегі ... ... ... анықтау
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... |
| | ... сипаттама |
|1 ... ... ... ... ... ... |орташа |жоғары |
|2 |Бөлінбейтін тәуекел ... ... ... ... ... |
|3 ... ... ... ... ... ... ... |
|4 ... алмау тәуекелі ... ... ... ... ... |
|5 |Қажетті дәлелдемелер саны |көп емес |орташа |көп ... ... ... ... ... аудиттегі сұрыптау дәлелдемелер саны
мен далпы аудиттегі сұрыптау тәкекел және оның құрауыштары ... ... да бар және ... ... мәні ... Бұл өзара
байланысты түсіну ұйымға қажетті аудиттегі сұрыптау дәлелдемелер санын
жинау үшін маңызды.
Таба алмау ... ... ... ... дәлелдемелер санын
анықтайды. Таба алмау тәуекелінің деңгейі ... ... ... ... ... жеткіліксіздігінен анықталмаған қателіктерді үлкен
тәуекелін өз мойнына алуға келіспейді, сондықтан бұл жағдайда дәлелдемелер
санын барынша көбейту керек. Аудитор іріктемеге ... ... және ... ... (іріктемелік емес тәуекел, яғни сәйкес келмейтін
рәсімдер, ... қате ... т.б.) ... ... ... ... тәуекеліне баса назар аударады.
Тексерісті дұрыс жоспарлап, тиімді ұйымдастыру үшін аудитор аудиттегі
сұрыптау ... ... ... ... құрауыштары арасындағы
өзара байланыстарды да ... алуы ... Таба ... ... және
бөлінбейтін тәуекел мен бақылау тәуекелінің комбинациясының арасында кері
байланыс болады. Егер аудитор бөлінбейтін ... мен ... ... деп есептесе, ол таба алмау тәуекелін мүмкін болғанынша төмендетуге
міндетті, сөйтіп ... ... ... ... ... ... ... тәптіштей әрі мұқият ... ... ... ... рәсімдер санын немесе мазмұнын өзгерту, тексеріске
қажетті еңбек және уақыт шығынын ... ... ... ... ... ... ... бөлінбейтін тәуекел мен бақылау ... ... ... ... анықталса, аудитор нақты еңбек шығынын
төмендетіп, аудиттегі сұрыптау ... ... ... ... аз
қажет ететін әдістерін қолдануға, тексеріс барысында неғұрлым жоғары таба
алмау тәуекеліне жол ... осы ... ... аудиттегі сұрыптау тәуекелдің
қалыпты мәніне қол жеткізуіне болады.
Бөлінбейтін тәуекел мен бақылау тәуекелінің әртүрлі арақатынастары
үшін таба ... ... ... етілетін мәні келесі ... ... ... ... ... ... өзара байланыс
| ... ... ... бөлінбейтін |
| ... ... |
| ... ... ... |
| |Осы ... ... ... ... таба алмау|
| ... ... ... ... |ең төмен |төмен ... ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | |
| ... |төмен ... ... |
| ... ... ... |ең ... |
Егер аудиторға таба алмау тәуекелін төмендету қажет болған жағдайда,
ол ... ... ... ... ... ... саны артуы және
(немесе) олардың мәні өзгеру мүмкндіктерін ескере отырып түрлендіру;
ә) ... ... ... ... ... аудиттегі сұрыптау іріктемелер көлемн көтеру.
Егер аудитор маңызды сипаты бар баланс баптарына немесе ... ... ... таба ... ... келісуге боларлық
деңгейге дейін төмендтуге ... жоқ ... ... ... ... ... ... сөзсіз жақсы деп айта ... ... ... ... ... өзіне байланысты емес тәуекелдерді неғұрлым ертерек және
неғұрлым мұқият бағалауы ... ... таба ... тәуекелі жұмыс
көлемімен, жұмыс көлемі өзіндік құнмен, өзіндік құн – ... ... ... ... Егер аудитор мен клиент аудиттің қаржылық құны
жайлы келісім жасасқан ... ал ... ... қол ... ... қойғаннан кейін аудиттің жоғары тәуекелі анықталған болса, аудитор
жұмыс көлемінің жоспардан тыс көбейюіне байланысты зиян шегуі мүмкін. ... ... ... келісімшартта жұмыстың құны белгіленіп қойған болса,
бұл ... 1,5-2 есе ... шыға ... ... ... ... ... ал тиісінше келіссөзге бару аудитордың жағдайын қиындата түсері анық.
Тәуекелді бағалауға байланыстының барлығы, соған тиісінше есептеулер,
оларды таңдау ... мен ... ... ... ... ... бұл жұмыс құжаттары аудиттегі сұрыптау тексерісі жоспарланға-
нына және тиісінше сапалы жүргізілгенін растайды. Екіншіден, бұл ... ... мен ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Мұндай зерттеулер аудиттегі сұрыптау ... ... ... қызмет сапасын көтеруде маңызды болып
табылады.
ІІІ. Аудиттегі сұрыптаудағы іріктеу және оның таба алмаған ... ... ... ... ... жүргізу мерзімін және оны
жүргізу шығындарын қысқартуға мүмкіндік ... оған қоса ... ... мен ... ... ... нәтижелер болуын
қамтамасыз етеді.
Таба алмау тәуекелінің деңгейі тексерістің аудиттегі сұрыптау
рәсімдерімен ... ... ... таба ... ... негізгі құрнамдас бөліктерінің болуы мүмкін:
• талдауыштық ... ... ... ... ... ... ...
талдауыштық рәсімдер мәнді қателерді табуға мүмкіндік
бермеу ықтималдығы.
Талдауыштық ... ... ... ... ... ... есеп ... анық емес ақпаратты пайдалану;
талдауыштық коэффициенттерін ... ... ... әртүрлі есептік кезеңдер үшін салыстыруға
келмейтін деректерді салыстыру;
➢ пікір қалыптастыру үшін ... ... ... ... жетіспеуінен
немесе салақтықтан);
• бөлшектеп тестілеу тәуекелі (маңызды
тексеру ... ... ... ... ... ... тестілеудің маңызды қателіктерді
анықтай алмау ықтималдығы. Бөлшектеп
тестілеу ... ... ... дұрыс таңдап алынбауынан,
дәлелдемелерді дұрыс түсіндіре ... ... ... болады;
• іріктеу тәуекелі (іріктеп ... ... ... ... ... ... – тексеру
үшін таңдап алынған ... ... ... ... ... ... осы аудиттегі сұрыптау рәсімдерді
қолдану арқылы алынған қорытындыдан ... ... ... ... есеп немесе бір типті операциялар тобы
бойынша айналымдар шегінде ... ... ... ... ... ... онда іріктеме тексеріс статистикалық немесе статистикалық
емес тұрғыларды пайдалану арқылы жүргізіледі.
Іріктеме зерттеудің ... ... ... ... ... ... іріктеуді құрудың кез келген әдісін қолдануды ... ... ... тексерілетін жиынтықты кездейсоқ таңдап алу;
❖ іріктеу нәтижелерін бағалау үшін аудиттегі сұрыптау іріктеуді
пайдалануға байланысты тәуекел бағалауын қосқанда ... ... ... ... ... – бұл ... ... анықтылығы. Алайда сандық ... ... ... ... ... ... ... есептелмейді. Мысалы, ішкі бақылау
құралын тестілеу кезінде қатенің типаты мен себебінің ... ... ... ... жоқтығының статистикалық талдауынан гөрі анағұрлым
маңызды.
Ішкі бақылау құралдарын тестілеу кезінде және маңызы бойынша тексеріс
жүргізуде аудитор ... ... және ішкі ... құралдары тәуекелінің
бағалау деңгейін алдын ала бағалауды жүзеге асырады. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... алынған
ақпараттарға қарап жасауға болады.
Аудитор тексерілетін жиынтықты ... да бір ... ... ... ... (страта) бөлу жолымен стратификациялауды жүзеге ... ... ... ... ... ... мақсаты
элементтердің әрбір страта ішінде шашылуын азайтуды, сөйтіп ... ... ... ... бойынша тексеріс рәсімдерінің орындалуы кезінде
есеп бойынша айналымдар құны арқылы страталанады. Тексерілетін жиынтық та
қателер ... ... ... ... ... ықтималдығына жол беретін
қандай да бір нақты сипаттамаға сәйкес страталануы мүмкін.
Ықтималдық теориясын қолдана отырып, ол ... ... ... ... ... ... ... азғантай мөлшерлері күтілетін немесе мүлде күтілмейтін
белгілі бір факторлардың әсерін бағалау ... ... ... ... ... мына ... көрсетуге болады:
ІК=(ТЖ*СФ)/РҚ
мұндағы ІК – іріктеу көлемі;
ТЖ – барлық тексерілетін жиынтықтың жалпы сомасы;
СФ – сенімділік факторы;
РҚ – ... ... ... факторының іріктеу сенімділігінің деңгейіне байланысты мәні
кестеде келтерелген:
Кесте 4
Сенімділік факторның сенімділік деңгейіне байланысты мәні
|Іріктеу сенімділігінің |80,0 |90,0 |95,0 |97,5 |99,0 |99,5 ... % | | | | | | ... ... % (100% -|20,0 |10,0 |5,0 |2,5 |1,0 |0,5 ... ... | | | | | | ... факторы |1,61 |2,31 |3,0 |3,69 |4,61 |5,3 ... ... ... ... 700 000 АҚШ ... ... жиынтықтан егер олар 50 000 АҚШ долл. асатын болса, қателер
табатындығына 90%сенімді болғысы келеді.
Бұл жағдайда іріктеме көлемі: ... 000=32 ... ... ... ... ... ... таңдап алынуын, яғни
тексерілетін жиынтықтағы әрбір жекелеген элементтің іріктеуге таңдап алыну
ықтималдығы болуын ... ... ... емес ... ... ... алу үшін ... сұрыптау ұйым тәжірибе ... ... ... пайымдауларын пайдаланады.
Іріктеме зерттеудің статистикалық емес әдісі егер тексерілетін ... ... ... үшін тым ... ... жағдайда және оның үстіне
аудитордың тексерілетін жиынтықта тең мүмкіндікті және ... ... ... ... ... ... ... ақпараты
болған жағдайда қолданылады.
Іріктеме тексерістің соңғы кезеңі іріктеме нәтижелеріне ... ... ... ... ... түскен әрбір қатеге талдау жасалады, содан кейін
іріктеме кезінде алынған ... ... ... ... және ... тәуекелі бағаланады.
Егер қате нормадан ауытқу деп мойындалса, ол қателерді экстрополяциялау
кезінде ... ... Егер ... есеп ... ... бір ... тобы ... бөлінген болса, онда қателерді
экстрополяциялау әрбір ... ... ... ... ... ... ... қателерді экстрополяциялау үшін аудитор
іріктеме кезінде табылған қателер ... ... ... ... ... бөледі де, нәтижені өкілді жиынтықтың барлық
элементтерінің қосылған құнына көбейеді.
Мысал: Аудитор жалпы жиынтықтан 35 ... ... ... ... ... 74 000 АҚШ ... алды, ал деректер бойынша есепте
75 800 АҚШ долл. көрсетілген, қате 1 800 АҚШ долл. құрады. ... ... АҚШ ... ... Бас ... ... бағасы:
1 800 АҚШ долл. * (275 000/75 800)=6 530 АҚШ долл.Аудитор қабылдауға дайын
жалпы қателер мәні ... ... ... ... ... алынған жиынтықтар
саны соғұрлым көп болуы керек. Аудитор қателер диапазоны туралы жалпылама
ұғым алу үшін және оны ... ... ... үшін бас ... ... ... ... тексеріс рәсімі үшін рұқсат
етілетін қате рұқсат етілетін бұрмалану болып табылады және ... ала ... аз ... тең ... ... ... ... келе, аудитолрлық тәуекелдікті анықтау мен
бағалау қаншалықты маңызды екенін көреміз. Кез келген ... ... ... ... үшін ... – бұл нарық конъюктурасының
өзгеруі, серіктестер тарапынан тәртіп бұзушылық, сыртқы факторлар әрекеті.
Аудиттегі сұрыптау тәуекелдік ... ... есеп ... ... емес ... ... ... табылады.
Аудиттегі сұрыптау тәуекелдіктің деңгейін анықтау үшін біз ең ... ... ... ... ... ... табыстары мен
шығындар деңгейіндегі өзгерістерге, қаржыландырудың ... ... ... ... ... етуші субъект
тәуекелі көп қызмет түрлерімен айналыса алады), менеджмент ... ... Оның ... әсер ... ... ... ... Тудиторлық тәуекелдіктің түрлері анықталып, оларды ... ... ... ... және ішкі ... ХАС-ында тәуекелдікке
анықтама берілген. “аудиттегі сұрыптау тәуекелдік – қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... ... сұрыптау
қорытынды береді дегенді білдіреді”. Аудиттегі сұрыптау ... ... бар: ... бақылау және айқындамау.
Аудит практикасында аудиттегі сұрыптау тәуекелдікті бағалаудың 2
негізгі әдісі қолданылады: баға ... ... ... арқылы) және
сандық әдіс.
Аудитор аудиттегі сұрыптау тәуекелді ... ... және ... үш
болдық шкала бойынша бағалай алады. ... ... үшін ... ... ... жобамен бағалау жасау қиынға түспейді.
Тексерісті дұрыс жоспарлап, тиімді ұйымдастыру үшін аудитор аудиттегі
сұрыптау ... ... ... ... ... ... ... да түсініп алуы керек. Таба аламу тәуекелі және
бөлінбейтін тәуекел мен ... ... ... ... ... ... Егер аудитор бөлінбейтін тәуекел мен бақылау тәуекелі
жоғары деп есептесе, ол таба алмау тәуекелін мүмкін ... ... ... ... ... ... тәуекелді қалыпты мәнеге
жеткізуге, барынша тәптіштей әрі ... ... ... ... сұрыптау рәсімдер санын ... ... ... ... ... және ... ... арттыру арқылы түрлендіруге мәжбүр болады.
Егер ... ... ... тәуекел мен бақылау тәуекелінің
мәндері айтарлықтау ... ... ... ... ... еңбек шығынын
төмендетіп, аудиттегі сұрыптау ... ... ... еңбекті аз
қажет ететін әдістерін қолдануға, тексеріс барысында неғұрлым жоғары таба
алмау тәуекеліне жол ... осы ... ... ... сұрыптау тәуекелдің
қалыпты мәніне қол жеткізуіне болады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы: ... ... ... ... Республикасының Азаматтық кодексі. Алматы: БОРКИ,
2004, 236-бет
3. “Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру туралы” ... ... ... ... 2003, 22-бет
4. “Аудиттегі сұрыптау қызмет туралы” Қазақстан Республикасының
1998ж. 20 ... Заңы ... ... ... мен толықтырулармен). Алматы: Юрист, 2009 14-бет
5. Қазақстан аудитінің халықаралық стандарттары. Алматы: Раритет,
2004 78-бет
6. Абленов Д.О. Аудит ... ... ... ... ... Р. ... аудита: пер. с англ. /Под ред. проф.
Я.В.Соколова. М: ЮНИТИ, ... ... З.Н., ... Н.Ә., ... Ж.Ғ. ... 2006
9. Байдаулетов М., Байдаулетов С.М. Аудит. Алматы: ... ... ... К.Ш. ... аудита. Алматы: Экономика, 1995
11. Кошкимбаев С.Х. Аудит как неотъемлимая часть ... ... ... ... Алматы: Қаржы-
қаражат, 1996
12. Шеремет А.Д., Суйц В.П. Аудит. М: ИНФРА-М, 2001
-----------------------
Аудит функциясының жүйесі
Бақылау-шылық (тексеру)
Сарапта-малық (бағалау)
Басқа-рушы-лық
-есеп
- менедж-мент
-салық ... ... ... ... жанасымдығы
- заңдылығы
- толықтығы
- нақтылығы
- өз уақы-тында
- дұрыстығы
- оқтиғалар, процестер, құбылыстар туралы мәлі-меттердің дәлдігі
- есеп берулер
- есептің жағдайы
- ішкі ... ... ... капитал
- міндет-темелер
- талдау
- реттеу
- болжау
- үйлестіру
- ұйымдас-тыру
- есеп
- ұсынысты жасау
- есептің қойылуы
- персоналды ... ... озық ... ... ... ... қызметі
-есепті ұдайы жүргізу
-есеп берулерді жасау
-шолулар
-есеп берулер
-қорытын-дылар
-хаттар
-ұсыныс-тар
-қорытын-дылау
-хабарлау
Аудиторлық тәуекелдік
Бөлінбейтін тәуекелдік
Бақылау тәуекелдігі
Айқындамау тәуекелдігі
Қолайлы аудиторлық тәуекелдің мөлшеріне ықпал ететін ... ... ... ... жағдайы
Сыртқы қолданушылардың қаржылық есептілікке сенімділік деңгейі
Клиент бизнесінің ауқымы
Клиенттің ұйымдық-құқықтық нысаны
Меншіктің нысаны және оның клиенттің ... ... ... ... сипаты мен сомасы
Клиенттің ішкі бақылауының деңгейі
Клиенттің банкрот болуы ықтималдығы және ... ... ... ... тыс ... және тәуелді фирмалармен қарым-қатынас
Өткізілген аудит- алғашқы немесе қайталама
Алдыңғы аудиттің нәтижелері
Клиент тәртібінің себептері
Әкімшіліктің адалдығы
Клиент бизнесінің сипаты
Аудитор ішкі шаруашылық ... ... ... мынандай негізгі
факторларды ескеруге тиіс
Шоттар сальдосы және статистикалық есептілік бойынша сомалар мөлшері
Клиент операцияларының саны мен ... және ... ... ... түйсік арқылы) әдіс қаржылық есеп беру бойынша
Төмен тәуекелдік
Орта ... ... ... ... ... ... тиімді ретінде бағалаған, бірақ
аудитор мүмкін қателерді табуға қажетті сәйкес процедураларды жоспарлай
отырып, оған ... ... ... ... бақылау жүйе-сін аудиторлық фирма тиімсіз деп бағалаған кезде бола-ды
және аудитор жан-жақты рәсімді жоспарлайды
Клиенттің ішкі ... ... жоқ ... негізінен біртұтас тексеру
жоспарланады
Аудиторлық тәуекел деңгейіне әсер ететін негізгі ... ... ... ... ... ... пайдаланушылардың қаржылық есептілікке сенімділік деңгейі
аудиттелетін субъект бизнесінің көлемі
аудиттелетін субъектінің ұйымдық-құқықтық формасы
меншік формасы және оның клиенттің жарғылық капиталында бөлінуі
аудиттелетін субъект міндеттемелерінің ... мен ... ішкі ... ... ... ... болу ... және т.б.
Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдар қызметінің
профилі келесідей қызметтер көрсетеді
бухгалтерлік қызметті ұйымдастыру, қалпына келтіру және жүргізу, ... ... ... ... ... ... ... міндетті төлемдерді есептен шығару,
салық декларацияларын толтыру
қаржы-шаруашылық қызметтеріне талдау жасау
қаржылық, салықтық, банктік және өзге де шарушылық ... ... ... беру және ... ... көрсету
қосымша кәсіби білім ретінде бухгалтерлік есепке, аудитке және қаржы-
шаруашылық қызметін талдауға оқыту
оқытушылық, ... ... ... автоматтандыру жөнінде ұсыныстар жасау, еспті
автоматтандырылған түрде жүргізуге оқыту
ғылыми әзірлеме, ... ... ... ... ... ... ... оқулықтар, ұсыныстар шығару
бизнесті бағалау
бағалау қызметі
бағалы қағаздар нарығындағы қызмет
адвокаттық қызметпен байланысы жоқ заңдық қызметтер ... ... ... ... ... ... (inherent risk – IR);
Таба алмау тәуекелі (Detection risk-DR);
Бақылау құралдарының тәуекелі (Control risk- CR

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау"4 бет
MS Access-те деректерді сұрыптау5 бет
«сұрыптау станциясының жұмысын ұйымдастыру»28 бет
Іздеу және сұрыптау алгоритімдері5 бет
Аудиттегі мәнділік және аудиторлық қорытынды есеп беру5 бет
Ауыл шаруашылық малдарын өнімділігі бойынша сұрыптау3 бет
Бір өлшемді массивтерді сұрыптау алгоритмдері16 бет
Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау6 бет
Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау жайлы6 бет
Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау жайлы ақпарат6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь