Мемлекет шығыстарының экономикалық мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

I. Мемлекет шығыстарының жалпы түсінігі
1.1 Мемлекет шығыстарының мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Мемлекет шығыстарын ұйымдастырылуы және сыныпталуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

II. Мемлекет шығыстарының құрамы
2.1 Мемлекет шығыстарының құрамы, түрлері ... ... ... ... ... ... ..10
2.2 Бюджет шығыстарын қалыптастыру негіздері ... ... ... ... ... .19


III. Бюджет шығыстарын қайта құрылымдаудың негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
Бұл курстық жұмыстың мақсаты мемлекет шығыстарының мән-мағынасын, түрлерін және де бюджет шығыстарының құрылымын ажыратып білуге яғни оның мәнін, құрлымын біршама түсіндіруге бағытталады.
Сонымен, курстық жұмыста мемлекет шығыстарының теориялық жағын қарастырып қоймай, практикалық жақтарын қамтиды. Мемлекеттік шығысқа байланысты сауалдардың бәрі, олардың маңыздылығы мен қаншалықты атқарылғандығына байланысты қаралады, себебі әрбір бөлініс үдеріс кезеңінде бұлардың экономикалық қарым-қатынастардағы орны өзгеріп отырған. Нарық жағдайында ақша, несие және қаржы шаруашылығында көптеген құрлымдық өзгерістер болып жатыр. Осының бәрі өндіріс құрал-жабдықтарына әртүрлі меншіктің пайда болуы негізінде іске асырылып жатыр. Осының нәтижесінде мемлекеттік шығындардың өзара салмағы басқаша қалыптасты, әлеуметтік сфералардың жұмыс әрекеттері де өзгерді. Бұрын шаруашылық жүйесінде әр мемлекет әлсіз әлеуметтік сфераларды мүмкіндігінше қаржыландыруды қарастырған, ал қазір сол жүйелердің тиімсіз тармақтарына қаржыны азайтып, тиімді жақтарын қаржыландыру үстінде.
Экономиканың дамуы көбінесе мемлекеттердің қаржылық жүйесінің қалып күйімен анықталады . Валюталық бағам, төлем балансы , инфлияция және жұмыссыздық деңгейі , ЖІӨ өсімі секілді макроэкономикалық көрсеткіштердің оптималды деңгейіне жету, дегенмен, мемлекеттік дамуда бюджеттік , несиелік, қаржылық қатынастардың мәні мен рөліне байланыстылығы анық.
Қазір Қазақстан Республикасы дамыған 50-елдің қатарынан орын алу үшін әр түрлі жүйелерді орындауға тырысуда. Мемлекет шығыстарын ұйымдастырып, орындалуында да біршама нәтижелерге жетті. Соның өзінде әртүрлі қаржыландыру үстіндегі сфералар ішінде жемқорлық жалғасуда. Бұл үшін күреске мемлекет әр түрлі іс-шаралар жүргізуде. Мемлекет өз экономикасын көтеру үшін әр түрлі ресурс (табиғи, ақшалай т.б.) көздерін тиімді пайдалану жақтарын дамытып және олардың бөліну,атқарылу процесінде қатты қадағалаушылық орнатуы қажет.
Осыған орай бұл курстық жұмыста мемлекет шығындарының өзгеруі, қысқартылуы туралы, ҚР Мемлекеттік бюджеттің атқарылу қызметтері мен оларды дамыту жолдары жазылған.
Курстық жұмыс 3-негізгі бөлімнен және бірнеше бөлімшелерден тұрады.
Бірінші бөлімінде мемлекеттік шығыстың мәні, қалыптасуы және де жалпы сыныпталуы туралы қарастырылған.
Екінші бөлімінде мемлекет шығыстарының құрамы, түрлері және бюджеттік шығыстардың қалыптасу негіздері алынады.
Үшінші бөлімінде экономикалық жіктеу ерекшеліктері бойынша мемлекеттік шығындар есебін қалыптастыру тәртібі жазылған.
1. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі. – Алматы: Юрист 2004
2. Қазақстан: қазіргі заманғы аймағы және ғаламдық экономикалық талаптар. Әль-Фараби атындағы ҚазҰУ –дың Экономика және бизнес факультетінің жас ғалымдардың 6-шы ғылыми теоретикалық конференцияның материалдары: Банктік сектордың даму болашағы.
3. Сейітқасымова Ғ.С. «Ақша, Несие Банктер» Оқулық ; «Экономика» Алматы 2004.
4. «Егемен Қазақстан» Жалпыұлттық Республикалық газет, Сәуір 2005ж
5. Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ. «ЖЕДЕЛ ЖАҢАРУ ЖОЛЫНДАҒЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ БАҒДАРЛАР» Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары \/-бөлім; Алматы 2005 ж.
6. Өтебаев Б.С. /Мемлекеттік бюджет /Оқулық /Алматы «Экономика» 2006ж.
7. М.Н. Нәдіров, Д.Б. Қалыбекова /Шет мемлекеттер қаржысы/ Алматы «Экономика» 2006ж.
8. Қ.Қ. Ілиясов, С. Құлпыбаев / Қаржы/оқулық – Алматы 2005ж.
9. Ілиясов Қ.Қ., Сатқалиева В.А., ж/е тб. «Государственный Бюджет: оқулық.-Алматы:РИК, 1994ж.
10. Мельников В.Д., Ілиясов Қ.Қ., Қаржы. – Алматы : Қаржы-қаражат, 2001.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ  БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Т. Рысқұлов атындағы ... ... ... ... » ... ... : Мемлекет шығыстарының экономикалық мазмұны
« Қаржы » ... ... ... студенті
202а-группа
Тексерген: кафедра
оқытушысы: Жаппасовва
Алматы 2007 ж
Мемлекет шығыстарының экономикалық мазмұны
Жоспар
Кіріспе...................................................................
.............................3
I. Мемлекет шығыстарының жалпы түсінігі
1.1 ... ... ... ... ... және
сыныпталуы..............................................................
........................6
II. Мемлекет ... ... ... шығыстарының құрамы, түрлері..........................10
2.2 Бюджет шығыстарын қалыптастыру негіздері.....................19
III. ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мемлекет шығыстарының ... және де ... ... ... ... ... яғни оның
мәнін, құрлымын біршама түсіндіруге бағытталады.
Сонымен, курстық жұмыста мемлекет шығыстарының теориялық ... ... ... ... ... ... шығысқа байланысты
сауалдардың бәрі, олардың маңыздылығы мен ... ... ... ... әрбір бөлініс үдеріс ... ... ... орны ... отырған. Нарық жағдайында
ақша, несие және қаржы шаруашылығында көптеген құрлымдық өзгерістер болып
жатыр. Осының бәрі өндіріс ... ... ... ... болуы
негізінде іске асырылып жатыр. Осының нәтижесінде мемлекеттік шығындардың
өзара салмағы басқаша қалыптасты, ... ... ... ... ... Бұрын шаруашылық жүйесінде әр мемлекет әлсіз әлеуметтік
сфераларды мүмкіндігінше ... ... ал ... ... ... тармақтарына қаржыны азайтып, тиімді жақтарын
қаржыландыру үстінде.
Экономиканың дамуы ... ... ... ... ... анықталады . Валюталық бағам, төлем балансы , инфлияция және
жұмыссыздық ... , ЖІӨ ... ... ... ... ... жету, дегенмен, мемлекеттік дамуда бюджеттік ,
несиелік, қаржылық қатынастардың мәні мен рөліне ... ... ... ... ... 50-елдің қатарынан орын алу үшін әр
түрлі ... ... ... ... шығыстарын ұйымдастырып,
орындалуында да біршама нәтижелерге ... ... ... ... ... сфералар ішінде жемқорлық жалғасуда. Бұл үшін
күреске мемлекет әр түрлі іс-шаралар жүргізуде. ... өз ... үшін әр ... ... (табиғи, ақшалай т.б.) көздерін тиімді
пайдалану жақтарын дамытып және ... ... ... ... ... ... орай бұл курстық жұмыста ... ... ... ... ҚР ... ... ... қызметтері мен оларды
дамыту жолдары жазылған.
Курстық жұмыс 3-негізгі бөлімнен және бірнеше бөлімшелерден тұрады.
Бірінші бөлімінде мемлекеттік шығыстың мәні, ... және де ... ... ... бөлімінде мемлекет шығыстарының құрамы, түрлері және бюджеттік
шығыстардың қалыптасу негіздері алынады.
Үшінші бөлімінде ... ... ... бойынша мемлекеттік
шығындар есебін қалыптастыру тәртібі жазылған.
I. Мемлекет шығыстарының жалпы түсінігі
1.1 Мемлекет ... ... ... ... мен сипаты мемлекеттік мақсатпен тығыз
байланыста. Кейбір тарихи кезеңдерде капиталдың дамуы, мемлекеттің ... ... ... ... ... шығындарға тап болады.
Мемлекеттік функцияларын іске асыру мүмкін, егерде олар материалдық
құралдармен қамтамасыз етілсе , себебі мемлекеттің іс-әрекеті ... ... ... тікелей байланысты . Шығыстар нақты нақты
шығындардың ... ... ... , бюджеттердің барлық деңгейлері
бойынша мемлекеттік ... ... ... ... ... ... әрбір мемлекеттің бюджет шығыстар ... ... ... ... ... ... арнаулы бағыттау үнемі
режимімен мемлекеттік құралдарды ... ... ... ... ... мақсаты белгілеулер бойынша қатар іске асыруға
тиіс, яғни бюджетте ... ... ... ... ... ... негізінде әлеуметтік саланы қаржыландыруда пайдаланады ал
егерде , ... ... ... ... ... айтсақ, онда
нәтижелік инвестициялау орын алады, яғни бұл арада бөлінген ... ... ... ... ... . Үнемі режимін сақтау приціпі-
ол өз алды бюджет шығыстарының төмендету формалар мен әдістерінің ... жүие ... ... ... және ... пайдалануды іске асыруға
мүмкіншілік береді.
Мемлекеттік бюджет шығыстары жүйесі бірнеше ... ... ... ... болып мемлекеттің табиғи мен функциялары, елдің
әлеуметті –экономикалық даму деңгейі, мемлекеттің ... ... ... ... беру формалары саналады. Мемлекеттік
бюджет шығыстарының құрамы мен құрылымы олардың экономикалық мазмұны ... ішкі ... бөлу ... ... ... ... ... Бюджет шығыстарының ел экономикасындағы рөлімен мәнін анықтау
мақсатпен олар әр түрлі бегілер бойынша жіктеледі. ... ... ... ... ... бойынша әректі бар бюджет шығыстарының жіктеуі
тағайындаған.
Мемлекеттің барлық шығыстары негізінде ... ... ... ... қаржыландырлады. Бұл шығыстарды қоғамдық қайта
өндірістегі рөліне байланысты келесі екі топқа бөлуге болады:
- өндірістік қорларды ... мен ... ... ... қамтамасыз
ету үшін;
- қоғам мүшелерінің әлеуметтк- мәдениеттік мұқтаждықтарын ... ... - ... ... ... ... шығыстар жатады. Екінші топқа- әлеуметі-мәдениеттік шараларды,
білім беруді, ғылым, ... ... ... ... үшін
арнайы бюджет шығыстары жатады .
Осы екі топ арасындағы ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігі дамуға бағытталған шығындардың деңгейі
қаншалықты жоғары және бюджеттің тұтынушылық ... ... ... төмен
болса, соғұлым бюджет құралдарын пайдалану тиімділігі жоғары болады.Әрине,
бюджет құралдарын пайдалану тиімділігі бұл арда ... ... ... ... , мемлекеттің жүргізіп жаттқан
әлеуметтік саясатына және елдің ... ... ... ... ... ... алу және ... қорғануда, оған дайындалғанда белгілі бір
экономикалық және әлеуметтік багыттарды атқара отырып, капиталистік ... ... оны ... ... Қазіргі кезде қоғамдық өмірдің барлық
салаларында мемлекеттің рөлі ... оның ... ... отыр.
Мемлекеттік-монополистік капиталдың өсуі жаңа тарихи жағдайда мемлекет
алдында жаңа ... ... ... ... ірі ... иелікке,
инвесторға, өндіріске араласуына, тұтыну мен табысты бөлуге айналады. ... ... ... рөлі ... ... ... ... араласуымен қорғап нығайтып келеді.
Соңғы кездерде мемлекеттің әскери бағыттары белгілі бір ... ... ... ... рөл атқарып отыр.
Мемлекеттің шығыстары — бұл мемлекеттің жұмыс ... ... ... Экономикалық категория ретінде олар қоғамдық өндірісті дамытып,
жетілдіру, қоғамның сан ... ... ... ... ішкі ... бір ... ... және тұтынумен байланысты
экономикалық қатынастарды біддіреді.
Мемлекеттің шығыстары — мемлекеттің ... ... ... ... ... және ... кірістерін пайдалануға
байланысты болатын қаржы қатынастарының бір бөлігі. Мемлекет шығыстарының
өзгешелігі сол, ол ... тек ... ... қажеттіліктерін
қамтамасыз етеді. Сондықтан мемлекет шығыстарының мазмұны мен сипаты
мемлекеттің ... ... ... ... және т.б.
функцияларымен тікелей байланысты.
"Шығыстар" ұғымының қос ... ... Ақша ... ... ... ... ... пайдалану, яғни
ақша қаражаттарын айырбас процесінде тікелей ... Бұл ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын
өндірістік және өндірістік емес сфера ... мен ... ... ... ал ... ... өнім үш ... орын толтыру
қорына, қорлану қорына, тұтыну қорына ыдырайды.
2. Айырбас ... ... ... ... ... ... ... білген жөн, бүл шығыстар қаржы арқылы қалыптасады:
жалпымемлекеттік ... ... және ... ... ... бойынша бөлген кезде; ақша шығыстары барлық ... ... ... табыстарын қалыптастырудың негізі болып
табылады.
Бұл екі аспект "шығыстар" ұғымының оның ... ... ... ... пен ... ... көрсетеді: егер "шығыстар"
түпкілікті рәсуаны, тұтынуды ("табыстарға" қарама-қарсы) қажет ететін
болса, ... ... ... ... ... ... немесе
пайданы күтудегі шығындарды білдіреді.
Шаруашылық жүргізудің әр түрлі жүйесінде (нарықтық және әкімшіл-әміршіл)
және тіпті ... ... ... ... ... ... оның
функциялары мен қызмет саласы өзгеріп отыратындықтан, ... ... ... шығыстарының құрамы мен көлемі тиісінше өзгеріп
отырады.
1.2 Мемлекет шығыстарын ұйымдастырылуы және сынып- талуы
Мемлекеттің шығыстарын ... ... ... ... ... мен қаражатгарды пайдаланудың қатаң тәртібін белгілеу ... ... ... ... ... ... ... жоспарлылық болып табылады. Ұлттық шаруашылықты баланстандырылмалы
дамыту және халықтың әлеуметтік тұрмыс деңгейін арттыру мақсатында ... ... өнім мен ... ... ... және ... емес
сфералар, салалар, экономикалық аудандар арасында бөлуге және қайта бөлуге
қатысады. Мемлекеттің шығыстарын жоспарлаудың басты ... ... ... табылады.
Мемлекеттің шығыстарын қаржыландырудың мақсатты сипаты мемлекеттің
қаражаттарын қатаң ... бір ... ... талап етеді. Мұның
негізінде ұлттық шаруашылықтың және аймақтың жекелеген салаларын ... ... ... ең ... ғылыми-техникалық прогресті
айқындайтын неғұрлым перспективті және прогрессивті салаларға бөлу және аса
маңызды әлеуметтік проблемаларды шешу қамтамасыз етіледі.
Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығы) тікелей ... ... Бұл ... ... ... ресурстарын беру соңғы уақытта
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Ауыл шаруашылығын қаржылық қолдаудың мемлекеттік
қоры); бұл пайдаланылатын қаржы ресурстарының тиімділігін арттырады.
Даму жоспарларының (болжамдарының) ... ... ... ... тек өндірістік көрсеткіштер орындалғанда және шараларды
экономикалық-әлеуметтік дамудың болжамдарына ... ... ... кезде
бөлуді қажет етеді.
Ресурстарды пайдалануда үнем режімін сақтау — мемлекеттің шығыстарын
ұйымдастырудың ... ... ол ішкі ... жұмылдыруға,
өндірістік және өндірістік емес сфералардың барлық ... ... ... күшейтуге, оларды ұтымды әрі құнтты пайдалануға
бғытталған.
Мемлекеттің шығыстарын ұйымдастырудың ... ... ... ... ... және ... ... оңтайлы үйлесуі болып табылады.
Мемлекет шығыстарының жеке түрлері экономикалық маңызы мен мазмұны
жағынан ... (бір ... ... ... ... ... және ... айырмашылықтар осыған
байланысты болады.
Мемлекеттің шығыстарын ... ... аса ... ... өндіріс пен ұлттық табысты жасаудың процесінде олардың қатысы
болып табылады. Осыған сәйкес ... ... ... ... үш ... ... бөлінеді:
1) материалдық өндіріспен тікелей байланысты және өндірістік сфераға
жататын шығыстар;
2) ... ... емес ... ... ... ... ... шығыстары; Шығыстардың бірінші тобы
мемлекеттің шаруашылық қызметімен шарттасылған және ұлттық табысты жасаумен
байланысты.
Мемлекет ... ... тобы ... ... ... ... ... тұтынумен байланысты. ... емес ... ... ең ... ... мен ... сақтау
мекемелерін ұстауға, ғылым және мәдениетті дамытуға, түрғын үй және ... ... ... ... ... сонымен бірге
қоғамның барлық мүшелерін әлеуметтік қаржыландыруға ... ... ... қорғанысқа, мемлекеттік аппаратты ұстауға және
мемлекеттік ... ... ... ... шараларға жұмсайды.
Өндірістік емес сфераның қажеттеріне жұмсалатын шығыстар тұтыну қорына
түсетін ұлттық табыстың бөлігі ... ... ... ... ... ... өсуі ақырында қоғамдық ... өсу және ... ... ... ... ... ... білікті кадрларды
даярлау, ғылым ... ... ... материалдық өндіріс
сферасының қызметкерлеріне медициналық қызмет көрсетуді қамтамасыз ... қол ... ... қорлану қоры мен тұтыну қоры арасында оңтайлы бөлу
мемлекеттің экономикалық саясатының аса маңызды ... ... ... қоры мен ... ... ... ... соңғы жылдары тұтыну
қорының өсу қарқыны қорлану қорының өсу қарқынынан асып түсті. Тұтыну мен
қорлануға ... ... ... ... қорының үлес салмағы
Қазақстанда 86 пайызға жуығын құрайды.
Үшінші топтың мемлекет шығыстары — мемлекеттік ... ... ... ... ... ... жағдайлар кезінде, мысалы, дүлей
апаттар кезінде, өндірістік, сондай-ақ ... емес ... ... ... ... және ... ... және халықты тауарлармен, азық-түлікпен жабдықтауды
қамтамасыз етуге арналған. ... ... ... ... ... ... мен ... жасау ұтымды болмас еді. Оларды
жасаудың орталықтандырылған тәртібі олардың ... ... ... және бұл резервтерді неғұрлым тиімді пайдалануға мүмкіндік
береді.
Предметтік ... ... ... ... ... экономикаға,
әлеуметтік-мәдени шараларға, гылымға, қарғаныс пен ... ... ... ... ... ... ... экономикалық аймақтар
бойынша бөлінеді. Мұндай сыныптау өндіргіш күштерді орналастыруға және
ұлттық шаруашылықтағы ... ... ... ... ... ... белгісі бойынша материалдық өндіріс сферасында мейлекеттің
шығыстары өнеркәсіпке, құрылысқа, ауыл шарушалығына, көлік пен ... ... мен ... жұмсалатын шығындарға бөлінеді;
өндірістік емес сферада ... ... ... денсаулық сақтау мен дене
шынықтыру, әлеуметтік сақтандыру мен әлеуметтік қамсыздандыру, қорғаныс,
басқару ... ... ... ... қаражаттарды ең жоғары тиімділікпен пайдаланған
жағдайда мемлекеттік қажеттіліктерді неғұрлым толық қамтамасыз етуі ... ... ... жүргізудің ерекшеліктерімен анықталатын
мемлекеттің шығыстарын қаржыландырудың екі әдісі ... ... ... ... мен ұйымдарды қаржыландыру меншікті
ресурстар, банк кредиттері есебінен және ... ... ... ... ... Сметалық-бюджеттік қаржыландыру. Сметалық тәртіппен ерекше
құжаттардың — сметалардың негізінде ... ... ... пен ... ... ұстау, қорғаныс шығындары қаржыландырылады.
Сметалық ... ... ... мен ұйымдар бюджеттік ... ... әдіс ... ... қолма-қол ақша шығару және
кредиттік эмиссия есебінен (қолма-қол- ақшасыз) эмиссиялық ... мен ... ... әлеуметтік қорғау-ды қамтамасыз
етуге және басқа мақсаттарға ... ... ... ... ... - ... ... мынадай нысандары қолданылады:
демеуқаржы, субвенциялар, субсидиялар.
Демеуқаржылар кезінде ақша қаражаттары қайтарусыз тәртіппен бюджет пен
бюджет қорларынан ... мен ... ... жабу ... ... ... бюджеттерді баланстау үшін бөлінеді. Бұл нысан ауыл шаруашылығы
өнімінің бағаларындағы ... ... жеке ... мен ... ... ... тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықтың
зияндарын жабу, театр, ойын-сауық және ... ... ... өтеу ... ... болатын.
Субвенциялар — халықты әлеуметтік қолдауды қамтамасыз ету жөңіндегі
бағдарламалар мен шараларға және ... ... ... мемлекеттің
қаржы көмегінің нысаны; мақсатты пайдалану бұзылған жағдайда қаражаттар
қайтарылуға ...... ... ... бір шараларды қаржылаңдыруға
бюджет, бюджеттен тыс және арнаулы қорлардың қаражаттары есебінен ақша жөне
заттай нысандағы жәрдемақылар.
Аталған нысандар ... ... ... ... ... ... түрін қабылдайды. Трансферттер деп кең мағынада бюджеттен
және бюджеттен тыс қорларды белгілі бір ... ... ... ... бөлу ... ... өтеусіз жөне қайтарусыз беруді
айтады, Әдеттегідей, бұл әлеуметтік сақтандыру мен ... ... ... ... ... ... ... сақтау, мәдениет және
т.б. жүйесін ұстауға берілетін жәрдемақылар.
II. Мемлекет шығыстарының құрамы
2.1 Мемлекет шығыстарының құрамы, түрлері
Мемлекеттік бюджеттегі ... ... ... ... ... қаржыда шығынның негізгі бөлігі әлеуметтік шараларға
бағытталынған. Оның ішіне ... ... ... ... білімді, денсаулық мекемелеріне, тұрмысқа қажет мекемелерін
қаржыландыру кіреді.
Шығынның бір бөлігі экономикалық процесс кезінде шаруашылықты ... тән ... ... қаржыны жалпы мемлекеттік мақсаттарды шешуге тарту, олардың
қаржы ... ... ... ... шығындарын
көбейтуге және оның рөлін арттыруға әкеп соқтырады.
Мемлекеттік кәсіпорынның қаржысына жататын шығын екі ... ... ... сол ... ... ... ... байланысты және
сол кәсіпорынның дамуына негізгі капиталдың ұлғаюына кететін инвестиция.
Мемлекеттік кәсіпорынның басты бөлігін ... ... ... бар
кәсіпорын құрайды. Мысалы: отын-энергетика, металлургия, байланыс.
Күнделікті шығындарда негізгі орын алатын - ол ... ... ... ... кететін шығындардың түрлері және көрсетілген ... ... көп ... ... ... құрал-жабдықтарға және құрылыс жөндеу
жұмыстарына кететін шығындар.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... пайда алынуы ынталандыру үшін бағытталған. Үкіметтің
арнаулы қорлары осы шығындарға да жұмсалады.
Бұған ... ... ... ... несиелік-заем
айналымдарын қамтамасыз ету шығыны, әр түрлі экономикалық шараларға кететін
шығын. Сонымен қатар ... бұл ... ... ... ... жабу үшін ... шығыстарының құрамына мемлекеттік бюджеттің, мемлекеттік
бюжеттен тыс қорлардың, мемлекеттік ... мен ... ... ... емес сфералар мекемелерінің шығыстары кіреді1.
Мемлекеттік сектордың кәсіпорындары шығыстарының құрамына мыналар кіреді:
1) өндірістік, шаруашылық-пайдалану қызметімен байланысты шығындар;
2) ұлғаймалы ... ... ... құрал-жабдықтарға және айналым
капиталдарына) жұмсалатын шығындар;
3) ... және ... тыс ... ... ... ... және ынталандыру қорларына аударылатын аударымдар.
Шығындардың бірінші тобы ... ... ... ... және ... шығындарының орнын толтыру
(өтеу) болып табылады және шартты түрде шығыстарға жатады
1Өтебаев Б.С. «Мемлекеттік бюджет» оқулық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің шығыстары шығыстардың екінші
жөне үшінші топтарын қамтиды.
Басқа категориялардың арасында мемлекет ... жайы ... ... және мемлекеттің қазіргі жағдайындағы рөлімен
анықталады. Мемлекет өндіріс құралдарының иесі ... ... ... ұйымдастырушысы болады, жалпы қоғамдық өнімді жасауға және
бөлуге қатысады және өзінің функциялары мен ... ... ... ... ... қоғамдық қажеттіліктердің едәуір бөлігін
қанағаттандырады. ... ... ... ... ... ... шүғыл төмендегенімен, бірақ тіпті мемлекет
иелігінен алу және жекешелендіру бағдарламасының орындалып ... ... 30-40% ... ... ... өзі ... нарықтық қатынастарға сай
келеді. Сондықтан "мемлекеттің шығыстары" ... ... ... ... ... және ... өзінің маңызын сақтайды.
Бюджет түрлері бойынша шығыстарды қалыптастыру ерекшіліктері олардың
арнаулары ... ... ... ... ... ... шығыстарды
қалыптастырғанда келесі негізгі факторларды есептеу қажет:
-басқару органдар арасындағы функцияларды шектеу;
-мекемелердің бағынушылығы;
-мекемелердің іс-әрекет шекарасы;
-шығыстардытиісті бюджеттке ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады:
-жалпы сипаттағы мемлекеттік қызыметтер;
-қорғаныс, соттық, құқық қорғау қызметтері;
-білім беру;
-денсаулық сақтау;
- әлуметтік көмек және ... ... ... ... туризм және ақпарат кеңістігі;
-тұрғын үй-комуналдық шаруашылығы;
-ауыл, орман, су, ... ... мен ... ортаны қорғау және жер
қатынасы;
-өнеркәсіп , құрылыс және жер ... ... және ... бағыттар.
Осыған сәйкес, бірақ тиісті әкімшілігі аумақтарға арналған ... ... ... ... ... қалыптасаады.
Жергілікті бюджеттер шыңыстарының қалыптастыру Бюджет кодексімен, нормативі-
құқықтық актілермен және тиісті мәслихаттар шешімдермен ... ... ... ... ... және ... пайдалану жөнінде өкілеттілікюеріілген. Әрбір бөлек әкімшілік-
аумақтардың ... ... ... жегілікті тұрғындардың әлеуметті-
экономикалық мұқтаждықтарын қатамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... берілген объектілер саналады. Ал қаржылық
база болып меншікті бюджеттік ... мен ... ... бюджеттерден
берілетін ресми трансферттерден қалыптасатын қаржылық ресурстар табылады.
Бюдет жүйесінің әрбір деңгейінің шығыстар құрамы мен ... ... ... , ... ... ... ... қажет
нақты объектілер және олардың іс-әрекеттерін қамтамасыз ету үшін қажетті
шығындармен анықталады.
|- Мемлекеттік мекемелердің ... ... ету ... |
|- ... сипаты жоқ іс шараларды |
|ұйымдастыру мен өткізуге байланысты |
|шығындар; |
|- ... ... ... ... |
|- жеке ... ақшалай төлемдер; |
|- заңи тұлғаларға ... |
|- ... ... ... ... ... ... қоғамдық тауарларды, игіліктерді және
қызметтер көрсетуді ... ... ... ... ... ... бұл ... шығыстарының рөлін айқындайды. Әлеуметтік-мәдени
мақсаттарға, қорғанысқа, құқық тәртібін ... ... ... кәсіпорындары мен ұйымдарының өнімі мен ... ... ... ... ... ... ... секторы тарапынан рыноктық тауарлармен және қызметтер көрсетумен
қамтамасыз етуге қосымша ... ... ... ... ... мен ... ... бойынша шығыстардың барлық түрлерінің
жиынтыгы мемлекет шыгыстарының жүйесін құрайды. Мемлекет шығыстарының ... ... ... ... ... ... қарамағында болатын қоғамның таза табысы есебінен
жүргізіледі.
Олар ... ... ... құнына кіріктірілетін амортизация
сомасымен өтелуі мүмкін, бұл сома мемлекеттік ... ... ... үшін ... ... жұмсалымдарға бағытталады.
Мемлекет шығыстарының бір бөлігі салық ... ... ... ... халықтың қаражаттары есебінен жабылады. ... ... үшін ... ... капиталдарды көбейту және
жетілдіру мақсатында және кейін ... ... ... ұзақ мерзімді кредиттері тартылады.
*Құлпыбаев С., Қ .Қ. Ілиясов ... ... / ... 2005 ж. 261-290 ... ... ... бюджет құрылымы: |
|кірістер | ... ... ... | ... ... ... емес ... | |таза ... ... ... ... ... ... | |- ... кредиттер |
|түскен т-р | |- ... ... өтеу ... трансферттер | |қаржы активтерімен ... ... | ... ... ... |
| | | |
| | | |
|- ... қаржы | |қаржы ... ... алу; ... ... ... | | ... | | ... ... ... | ... ... ... түсімі | | ... өтеу | | ... ... | | ... ... | | ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
тәртібі
Республикалық және жергілікті бюджеттердің келесі қаржылық жыл жобасын
жасау үшін мемлекеттік мекемелер бағдарламалар ... ... ... әрбір ерекшеліктері бойынша бюджеттік шығындардың
есептемелерін ұсынады. Мұндай есептемелерді құру үшін мемлекеттік мекемелер
келесілерді қолданады:
• бірыңғай ... ... оның ... ... ... ... ... экономикалық жіктеу ерекшеліктерінің
құрылымын;
• орташа мерзімдік әлеуметті-экономикалық даму ... ... ... ... ... ... және нормативтік актілермен белгіленген әрекеттегі
нормалармен және нормативтермен.
Экономикалық жіктеу ерекшеліктері бойынша шығындар ... ... ... ... ... 01-111 ... мемлекеттік бюджет арқылы ұсталатын мемлекеттік органдар
жұмыскерлерінің негізгі еңбекақы шығындарын есептеу үшін арналады;
• 10-111 форма прокуратура органдары қызметкерлерінің негізгі ... ... үшін ... 11-111 ... ... қорғау, мемлекеттік өртке ... ... ... ... органдарының және кеден қызметі жұмыскерлерінің
негізгі еңбекақы шығындарын есептеу үшін арналады;
• 12-111 ... ... ... ... ... ... үшін ... формалар бойынша есептемелер үшін ҚР Президенттінің ... ... ... ... ... ... қарсы қызмет,
Төтенше жағдайлар агенттігі органдарының және прокуратура ... ... ... ... ... ... және «Мемлекеттік бюджет арқылы ұсталатын республикалық органдар
жүмыскерлерінің бірыңғай еңбекақы жүйесі жөніндегі» Жарлықтары (2001ж. 25
на-урыз №575 және №576) ... ... ... мен ішкі ... ... ... жинақтаушы
зейнетақы қорларға аударылатын міндетті зейнетақы жарнамаларын есептеу үшін
01-114 форма ... ... ... ... ... ... ... есептеу үшін 01-121 форма қолданылады. Бұл формада
салық салынатын еңбекақы қоры, ... ... ... мен ... сомасы белгіленеді. Ал баланстарында ... ... ... ... сол ... құралдарының иелері ретіндегі азаматты-
құқықтық жауапкершіліктік міндетті сақтықтың жарнамаларын ... үшін ... ... ... сақтау мекемелерішн басқа мемлекеттік мекемелер барлық
шығындардың ішінде тамаққа арналған шығындарын есептеу үшін 01-131 ... Бұл ... ... ... алушылардың атауы, азық нормасы және
азыктанатындардың орта-ша ... саны ... ... ... ... ... болып оқушылардың орташа жылдық саны есепте-
леді, әлеуметтік камтамасыз ету ... ... ... ... ... және оған теңестірілген органдар мекеме-лерінде - ... ... ... ... ... ішкі ... ... кызметкер-лері, әскери оқу
орындарының курсанттары және тағы басқа ... ... ... ... ... ... киім-кешек және басқа да заттық
мүлік бүйымдарымен қамтамасыз ету қаржыландырылады. ... ... ... және ... ... ... ... үшін тиісті мемлекеттік
мекемелер 01-134 формасын пайдалана-ды. Бұл формада киім-кешек пен басқа да
арнайы заттық ... ... ... мен ... орташа жылдық саны,
белгі-ленген норма мен шығындардың барлық сомасы көрсетіледі.
Мемлекеттік бюджет күралдары арқылы ... ... ... ... ... ... экономикалық жіктеудің
ерекшеліктеріне сәйкес арнайы формалар толтыру бойынша есептеледі. Сол
формалар ... ... ... мемлекеттік мекемелердің іс-әрекеттерін
реттейтін әр түрлі нормативтік актілер ережелеріне негізде-леді. Мысалы, ... ... ... бағытталған шығындарды есептеу үшін 01-136
форма толтырылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемелер жүмыскерлерінің ҚР шегінде-гі
қызметтік іссапарлар Тәртібін бекіту жөніндегі» Үкімет ... (2000 ж. ... №1428) ... Ал егерде қызметтік ... ... онда ... мекеме 01-137 фор-маны толтырады және шығындар
есептеуі «Шетел валютасында іссапарлық шығындарды өтеу ... ... ... (1998 ж. 16 ... №534) негізделеді.
Мемлекеттік мекемелерге сырттан көрсетілген әр түрлі қыз-меттерді өтеуге
арналған ... ... үшін де ... формалар белгіленген. Мысалы,
байланыс қызметтерін өтеу үшін шығындар 01-142 форма арқылы есептеледі, ал
көлік қызметтерін ... ... ... ... ... үшін 01-143
форма толтырылады. Сондай-ақ, завды және жеке ... ... ... жүмыстар мен көрсеткен ... ... ... ... ... 01-149 ... ... Бұл формада
жасалған есептемелер шығындардын жалпы сомасымен бірге ... ... ... ... ... ... ... Заңды тұлгалар үшін;
• қызмет көрсету мен ... ... ... жүмыс-керлердің
еңбекақысы;
• іссапарға арналған шығындар;
• бюджетке төленетін салықтар мен ... да ... ... ... да ... материалдармен мүліктену;
• электроқуат пен жылудан басқа коммуналдық қызметтер;
• электроқуат;
• жылу;
... ... ... ... ... ... ... жөндеуі;
• ғимараттарды ұстау мен күту;
• басқа да ... Жеке ... ... ... ... мен ... атқаруға қатынасқан жүмыс-керлердің
еңбекакысы, сондай-ақ оның ... ... жеке ... ... ... ... міндетті төлем;
• іссапарға арналған шығындар;
• материалдармен мүліктену;
... ... бір ... ... – ол ... ... ... өтеуге оларға
бағытталған ағымдағы трансферттер бойы шығындарын ... ... ... ... 01-311 ... ...... тұлғаның шарушылық әрекетін іс ке ... ... ... сомасы.
Екінші бөлімде – ағымдағы сипаттағы шығындардың негізгі түүрлері бойынша
есептелген барлық шығындардың жалпы сомасы көрсетіледі. Үшінші ... ... ... ... алып түскен шығындар сомасы, яғни ... ... ... ... ... ... ... шығыстар — бұл өндіріс ... ... және оның ... ... үшін ... жасауға бағытталатын ақша
қаражаттары. Оған мыналар жатады: күрделі жұмсалымдар, негізгі капиталдарды
жөндеу; айналым қаражаттарының өсімі; материалдық ... ... ... мен мақсатты қаржыландыру қорларын жасау.
Экономикаға жұмсалатын шығыстарда басты орынды ұлттық шаруашылықтың
барлық ... ... ... ... ... ... ... — материал, еңбек және ақша ресурстарының жиынтығы
алады. ... ... ... құрылыс-монтаж жұмыстарының шығындары;
2) жабдық, сайман, аспап сатып алу шығындары;
3) өзге күрделі жұмыстар мен ... ... ... және ... ... жер ... кесіп беру және қоныс
аудару бойынша және ... жаңа ... ... ... үшін ... ... ... кіреді.
Күрделі жұмсалымдар мыналардың есебінен қаржыландырылады:
1) шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... ұзақ ... кредиттері;
3) халықтың жинақ ақшасы (тұрғын үй ... ... ... ... шараларға жұмсалатын шығыстар
Мемлекет шығыстарының маңызды бағыты әлеуметтік-мәдени ...... ... ... ... ... радио хабарын тарату.
және теледидар), мәдениетке, өнерге, денсаулық сақтауға, дене шынықтыру мен
спортқа, мемлекеттік ... ... мен ... ... шығындарды қаржыландыру болып табылады.
Бұл шығыстар ірілендірілген түрде мынадай түрлерге бөлінеді:
1) білім беру және кадрларды кәсіпке даярлау;
2) ... ... ... және ... ақпарат құралдары;
3) денсаулық сақтау;
4) мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру және ... ... ... ... ... көздері мыналар болып
табылады:
ұзақ мерзімді экономикалық нормативтер бойынша бөлінетін республикалық
және жергілікті бюджеттердің ... ... ... кірістерінен аударылатын аударымдар,
министрліктің, ведомстволардың және басқарудың басқа органдарының мақсатты
субсидиялары;
арнаулы бағдарламалар бойынша халықаралық ұйымдардың қаражаттары;
республикалық және ... ... ... ... ... ... ... тыс медициналық және басқа қызметтер
көрсетуді орындағаны үшін және ақылы қызметтер мен ... ... ... ... үшін алынған ... ... мен ... соның ішінде басқа мемлекеттердің қайырымдылық
салымдары.
Халықты әлеуметік қорғау шығыстары
Қаржы жүйесінің дербес буыны ретіндегі сақтандыру ... ойда ... ... оқиғаға байланысты белгілі бір объектіні сақтандыру мен
әлеуметтік қамсыздандыру (сақтандыру) ... екі ... ... ... ... ... ... мәселесі, медициналықты қоспағанда
әлеуметтік сақтандыру проблемаларымен — халықты әлеуметтік қорғау жүйесімен
тікелей байланысты.
Қазақстан Республикасының Конституциясы Қазақстан ... ... ... науқастанған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған
жағдайда және өзге де ... ... оған ... мен ... ең
төмен мөлшерлеріне, әлеуметтік қамсыздандырылуына кепілдік береді.
Нарықтық экономикасы бар елдердің тәжірибесіне орай әлеуметтік ... ... ... емес ... ... ... ... көп жақты жауаптьшығының негізінде құрылады.
Әлеуметтік шығыстар зейнетақы ... ... ... ... ... бюджетке қамтылған Мемлекеттік жинақтаушы зейнетақы қоры,
өлеуметтік қорлар немесе шаруашылық субъектілерінің тұтыну ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау органдары,
шаруашылық субъектілері, өндірістік емес сфера ұйымдары жасап ... мен ... ... ... ... ... отырады.
Халықты әлеуметтік қорғауға жұмсалатын шығыстар қаржы құжаттарында,
жоспарларда, болжамдарда, ... ... ... ... ... ... ... ретінде қамтып көрсетіледі. Халықты
әлеуметтік қорғау санатына қосылатын ұғымдардың айырмашылықтары бар.
Ғылыми-техникалық прогресті қаржыландыру
Ғылыми-техникалық прогресті (ҒТП) қаржыландырудың көзін таңдау ... ... ... ... ... ... ішінде:
іргелі және қолданбалы ... ... ... жаңа ... мен технологияны, өндірісті, ... ... ... әдістерін енгізу.
Ғылым жалпы нарықтық қатынастарға бағдарлана алмайтын ... ... ... ... ... түгелдей коммерциялық критерийлерге түсіп
кетпейді, сондықтан экономиканың ... ... ... ... іргелі зерттеулер мен келешектегі ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық, экологиялық, ... және өзге ... ... ... ... ... ... қалыпты қамтамасыз ету ғылыми орталықтарда күштерді
біріктіруді, осы ... үшін ... ... орталықтандыруды қажет
етеді.
Қорғанысқа және басқаруға жұмсалатын ... ... ... ... ... ... отыруы тиіс, ол аса
маңызды мемлекеттік функциялардың бірі ... ... ... ... ... күштерден қорғай алатын мемлекетті ғана тәуелсіз деп тануға ... өзі ... төл ... ... ұйытқы болды, соған сәйкес
әскери доктрина қабылданып, өзінің қалыптасу кезеңінен өтті. Соңғы кезде
әскери ... ... ... ... ... ... кәсіби өскер
құруға алғашқы қадамдар жасалып жатыр. Сондай-ақ ... ... ... шет ... ... кеңінен дамып келеді. Қарулы күштер
дербес мемлекет құрылымының міндетті элементі болып табылады. Халықаралық
қауіпсіздіктің ... ... ... ... ... ... ел әскери
құрылысты жүргізе береді және қарулы күштерді жетілдіре береді. Олардың
құрамында құрлықтағы әскерлер, ... - әуе ... әуе ... ... ... әскери-теңіз бөлімшелері-ақ қамтамасыз ету және қызмет
көрсету ... мен ... ... пен ... ... ... Қорғаныс министрлігінде
орталықтандыру қорғанысқа ... ... ... ... ... ... Сондықтан қорғанысқа жұмсалатын шығыстар
көбінесе республикалық бюджеттен (80% жуығы) қаржыландырылады.
Қорғанысқа жұмсалатын ... ... ... бюджет құрамында
қарайды, ал Парламент тиісті жылға арналған республикалық бюджет туралы заң
қабылдайды, онда қорғанысқа ... ... жеке ... ... ... службасының органдары әскери округтер мен ... оқу ... және ... ... ... ... ... қаражаттарының жұмсалуына бақылау жа-сауды жүзеге асырады.
Республикалық бюджет шығыстарының көлемі мен құрылымы. (2004, 2005, 2006
жылғы мәләметтер)млн. тг.
| |2004 |2005 |2006 ... |1323821 | | ... |1287938 |1946146 |2150560 ... ... | | | ... қоғамдық мемлекеттік қызмет |83587 |103786 |124546 ... |58011 |78664 |99992 ... ... ... ... соттық, |118564 |152904 |179872 ...... ... | | | ... |190748 |256935 |327291 ... ... |131183 |185456 |223373 ... ... және әлеуметті қамсыздандыру |272333 |345356 |422423 ...... ... |69058 |118326 |135010 ... спорт, туризм және ақпараттық кеңістік|43949 |57076 |81164 ... ... және ... |25319 |24839 | 35786 ... су және орман, балық шару-ғы |72033 |64578 |77025 ... өте ... ... ... | | | ... ортаны және жануарларды қорғау және жер| | | ... ... | | | ... құрылыс, градоқұрылыс және құрылыстық|2353 |5215 |7354 ... | | | ... және ... |104587 |119476 |161807 ... |71933 |33932 |48812 ... қызмет |34970 |30345 |28698 ... |9310 |369258 |197407 ... |35883 | | ... сальдо | |152386 |187474 ... ... ... | |7239 |7917 ... активтер операциясы бойынша сальдо | |98481 |97937 ... (-), ... (+). |-18697 |46666 |81620 |
| | | | ... : ... көзі ... күнтізбелік» 2007ж. мұндағы
өзгерістер 2005 ж 1-ші ... ... ... ... байланысты
2.2 Бюджет шығыстарын қалыптастыру негіздері
Мемлекеттің функцияларын іске асыру мүмкін, егерде олар материалдық
кұралдармен қамтамасыз етілсе, ... ... ... ... ... шығыстарымен байланысты. Шығыстар нақты шығындардың
көлемін көрсетеді. ... ... ... ... бойынша
мемлекеттік шығыстардың бір-бірімен өзара байланысты нақты ... ... ... ... ... жүйесі болып табылады. Шығыстар
жүйесін құру құралдардың арнаулы бағыттау, үнем ... мен ... ... ... ... ... ... шығыстар мақсатты белгілеулер бойынша қатаң іске ... яғни ... ... ... бойынша құралдардың қайтып
оралмас принципі негізінде әлеуметтік саланы қаржыландыруда ... ... ... ... ... ... ... айтсақ,
онда нәтижелік инвестициялау орын алады, яғни бұл арада бөлінген ... ... ... әрекетте болады. Үнем режимін сақтау принципі -
ол өз алды бюджет шығыстарын төмендетудің ... мен ... ... жүйе бюджет ресурстарын нәтижелі және тиімді пайдалануды іске асыруға
мүмкіншілік береді.
Мемлекеттік бюджет шығыстары ... ... ... ... ... ... болып мемлекеттің табиғаты мен функциялары, елдің
әлеуметті-экономикалық даму деңгейі, ... ... ... ... беру формалары саналады. Мемлекеттік
бюджет шығыстарының құрамы мен кұрылымы олардың экономикалық ... ... ішкі ... бөлу жөніндегі мемлекет алдында тұрған мақсаттармен
анықталады. Бюджет шығыстарының ел экономикасындағы рөлі мен ... ... олар әр ... ... ... ... Бюджет кодексінде
бюджет жүйесінің барлық деңгейлері бойынша әрекеті бар ... ... ... ... ... ... ... бюджетте шоғырланған
құралдар арқылы қаржыландырыланады. Бұл шығыстарды ... ... ... байланысты келесі екі топқа бөлуге болады:
• өндірістік қорларды ұлғайту мен өндірістің үздіксіз процесін қамтамасыз
ету үшін;
• қоғам мүшелерінің әлеуметті-мәдениеттік ... ... ... — мемлекеттік бюджеттің экономиканы ... ... ... ... ... - әлеуметті-мәдениеттік
шараларды, білім беруді, ғылым, ... пен ... ... үшін ... бюджет шығыстары жатады.
Осы екі топ арасындағы арақатынас бюджеттің ... ... ... ... ... ... шығындардың децгейі
қаншалықты жоғары және бюджеттің тұтынушылық шығындары соған ... ... ... ... ... пайдалану тиімділігі жоғары болады.
Әрине, бюджет құралдарын пайдалану тиімділігі бұл ... ... ... ... ... ... ... жатқан
әлеуметтік саясатына және елдің бүгінгі күнгі әлеуметті-экономикалық
ахуалына байланысты.
Бюджет ... ... ... ... ... олардың
арнаулары маңында жатыр. Сондықтан, бюджет түрлері бойынша шығыстарды
қалыптастырғанда келесі негізгі факторларды ... ... ... ... ... ... шектеу;
• мекемелердің бағынушылығы;
• мекемелердің іс-әрекет шекарасы;
... ... ... ... ... ... ... бағыттар бойынша қаржыландыру
үшін қалыптасады:
... ... ... ... қорғаныс, қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік;
• құқықтық, ... ... ... ... ... ... денсаулық сақтау;
• әлеуметтік ... және ... ... ... мәдениет, спорт, туризм және ақпарат кеңістігі;
• тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы;
• ауыл, орман, су, балық шаруашылықтары мен ... ... ... ... қатынастары;
• өнеркәсіп, құрылыс және жер қойнауын пайдалану;
• көлік және коммуникация;
• басқа да бағыттар.
Осыған ... ... ... ... ... ... ... төмен тұрған бюджеттер деңгейлері бойынша да қалаптасады.
Жергілікті бюджеттер ... ... ... кодексімен,
нормативті-құқықтық актілермен және тиісті маслихаттар шешімдерімен
реттеледі. Биліктің ... ... ... экономикалық және
қаржылық базаларын пайдалану жөнінде өкілеттік берілген. Әрбір ... ... ... ретінде жергілікті тұрғындардың
әлеуметті-экономикалық мұқтаждықтарын қамтамасыз ету үшін қажетті кірістер
көздері ... ... ... пен оларға берілген объектілер саналады. Ал
қаржылық база болып ... ... ... мен ... ... ... ресми трансферттерден қалыптасатын қаржылық
ресурстар табылады. Бюджет жүйесінің әрбір деңгейінің ... ... ... ... ... ... тиісті аумақ бойынша
қаржыландыруы қажет нақты объектілер және олардың ... ... үшін ... ... ... және ... ... шығыстарының лимиті** бюджеттік
жоспарлау жөніндегі ... ... ... ... және ... ... үшін ... Бюджеттің болжамдық
көрсеткіштері, бюджет қүралдарын пайдалануының ... ... ... ... мөлшері, орташа мерзімді фискалдық
саясатпен белгіленген ... және ... мен ... дамуының
орташа мерзімді жоспарларымен анықталған керсеткіштер бюджет шығыстарының
лимитін анықтау негіздері болады. Бұл ... ... ... ... ... бюджет жоспарлау жөніндегі уәкілетті органдар
әрбір бюджеттік бағдарлама әкімшіліктеріне жеткізеді.
Ағымдағы бюджеттік бағдарламалар үшін бюджет ... ... ... ... ... бюджеттік бағдарламалар бойынша шығындардың жалпы ... ... мен ... ... бекітілген натуралды нормалар;
• тиісті қаржы жылдағы ағымдағы бюджеттік бағдарламалар көлемі;
... ... ... ... ... ... ... өсуі
немесе төмендеуі:
• ағымдағы қаржы жылда аяқталатын ағымдағы бюджеттік бағдарламалар
(оларды алып тастау).
Даму ... ... үшін ... ... бағдарламалар
әкімшіліктері арасында белінбей анықталады және оның ... ... ... ... ... көлемі мен ағымдағы бюджеттік
бағдарламалар бойы анықталған бюджет шығыстар ... ... ... ... ... ... тағайындаған мерзімде бюджеттік бағдарламалар әкімшіліктері бюджет
жоспарлау жөніндегі уәкілетті органға бюджеттік өтініш ... ... ... - ол ... ... ... мен оларды
қаржылавдыру сомасын анықтау үшін қажетті және бюджеттік бағдарламалар
әкімшілігі жыл ... ... ... ... ... Бюджетгік
өтініштерді құрудың негізгі мақсаты - ол бағдарламаны орындау нәтижесі мен
қажетті ресурстар жөніндегі сандық және ... ... ... ... ... ... ... тандау және олардың нәтижелігі
мен тиімділігін бағалау.
Бюджеттік өтініш ... ... ... ... ... ... мерзімдегі мемлекеттік, салалық және аймақтық бағдарламалар
негізінде құрылады. Оның мәліметтері бағдарлама жөнінде нақты және ... ... ... Бұл ... бюджеттік бағдарламалар
әкімшіліктері ағымдағы және даму бюджеттік бағдарламалар үшін бекітілген
шығыстар ... ... мен ... бюджеттік комиссия анықтаған тиісті
бюджеттен қаржыландырылатын инвестициялық ... ... мен ... құрады. Республикалық немесе жергілікті бюджеттік бағдарлама
әкімшілігі тек қана бір бюджеттік өтініш құрады.
Бюджеттік өтініш келесі бөлімдерден ... ... ... ... және ... ... әрбір бюджетгік бағдарламаға түсіндірме хат;
... ... ... ... бюджеттік бағдарламаның паспортының
жобасы.
Бюджеттік өтініш бағдарламаларды қаржыландыру жоспары мен ... ... қүру үшін ... ... ... ... құрылымдау аумағындағы бюджеік саясат экономиканың әр
саласында мемлекет қатсуының салыстырмалы тиімділігіне баға ... ... және ... емес ... қатынасуын бюджеттік
құралдары арқылы қаржыландыруды азайтуға негізделеді. Бұл саясат бюджет
құралдарын шоғырландырып , ... ... ... атқарумен
бірге экономика дауының басымды бағыттарын шешуге мүмкіндік береді.
Сонымен бірге, бюджеттік бағдарламаларда қарастырылған шаралардың бюджет
шығыстармен байланысын ... ... мен ... ... ... ... ... және бюджеттік жоспарлаудың әсершіл
жүйесін жасу, бағдарламалық құжаттарды оңтайландыру мен қалыптандыру ... ... ... ... ... болады.
Бюджет шығыстарын жоспарлаудың сапасын жоғарлатуға мүмкіншілік беретін
жолдардың бірі – ол ... ... ... Яғни ... органдар топтары бойынша бір қызыметкерге ... ... ... ... ... ... қажетті
материалды және материалды емес байлықтарды тұтынудың минималды ... ... ... ... ... ... заңнамалармен бюджетерді атқару жөніндегі есеп берудіөарау мен
бекіту қарастрылған .Бюджетті атқару бойынша есп беру ... ... ... ... мен ... ... әкімшіліктері
есптемелерінің негізінде бюджетті атқару жөніндегі тиісті уәкілетті орган
дайындады.
Бюджетті атқару жөніндегі барлық есеп ... құру ... ... есеп ... . Бюджеттік есеп – лобюджеттік операциялар жөнінде
ақшалай түрде ақпараттарды жинау, тіркеу және қорытудың ... ... ... ... ... ... ... уәкілетті орган
тағайындалады.
Ауыстырымдылық операциялар мен олардың ... ... ... ... ... ... ... Бұл шот бақылаулық шоттар мен
мемлкеттік шоттардағы ... ... ... ... Бюджеттік
кодекске сәйкес тек қана бюджетті атқару ... ... ... ... мемлекеттік шоттары келесілер:
- бюджеттік ақшалармен жасалатын операциялардың есебі үшін ... ... ... ... қызметтерді) өткізуден алатын ақшалардығ
мемлекеттік ... ... ... ... мен ... үшін арналған шот;
- жеке және заңды ... ... ... түсетін
ақшалардың түсу мен жұмсауының есебі үшін арналған шот;
- мемлекеттік мекемелердің уақытша иелігіне түсетін ақшаларды есепке ... ... ... ... ... инвестициялық жобаны күту үшін арналған шетел валютасындағы
арнайы шот;
- бюджеттік инвестициялық жобаның шетел валютасындағы арнайы ... ... ... ... ... ... іске ... мерзімінде ақшаларды есепке
алу мен пайдалану үшін арналған жаңғырмалы жот;
- шетел валютасымен операцияларжүргізу үшін арналған ... ... ... ... айрықша шығыстарын жүзеге қажетті ақшалады
есепке алу мен жұмсау үшін арналған нақтылық қаржыландыру шоты.
Осы шоттардың ... ... ... ... ... ... ... бойынша бюджетті атқару жөніндегі есеп
берулер төрт түрге бөлінеді. Олар:
1) мемлекеттік мекемелердің есеп ... ... ... ... есеп ... ... ... жөніндегі уәкілетті органның есеп беруі;
4) үкіметпен жергілікті атқарушы органдардың есеп берулері.
Барлық есеп берулер ... ... ... ... уәкілетті
орган белгіліенген тәртіпен құрылады және ұсынылады . Республикалық
бюджетті атқару ... есеп ... құру мен ... тәртібін Қ.Р
президенті тағайындайды.
Бюджетті атқару жөніндегі есп беру келесі талаптарды сақтау ... ... ... яғни ... бюджеттік операциялар есебі қателіксіз және
дұрыс болуы;
- толығу, яғни есеп ... ... ... ... ... ;
- ... , яғни есеп беруде құруда Бюджеттік кодекспен басқада
нормативтік ... ... ... ... ... ... орталық уәкілетті орган өткен
қаржы ... ... ... ... ... ... ... Қ.Р
Үкіметіне , бюджетті жоспарлау жөнінднгі орталық уәкілетті органға ұсынады
. Бұл республикалық бюджетті атөару жөніндегі жылдық есеп беру ... , ... ... ... және оның ... атқаруын
көрсетуі тиіс . Есепке қосымша ретінде ... хат және ... ... ... мен республикалық бюджеттік бағдарламаларды іске
асыру мен олардың тиімділігінің бағалауы жөнінде аналитикалық есеп өоса
тіркеледі.
ҚР Үкіметінің ... пен есеп ... ... ... ... жылы
республикалық қаржы бюджетті атқарыу жөніндегі жылдық есеп Мәжіліс пен
Сенатта Е сеп ... ... ... кейін қаралып , парламент
палаталарының бірлескен отырысында бекітіледі. Ал ... ... бар қала , ... ... және обылыстық маңызы бар ... ... ... ... ... кодексінде белгіленген
тәртіппен тиісті маслихаттар сессияларында ... ... және ... ... ... және ... ... мен
басқада ведомоствалар жүргізілеттін бюджеттік процестің маңызды бір
элементі болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... , бекітуде және атқаруда. Мұндай талдау
арқылы бюджеттік көрсеткіштердің дәйектемілігі , құрылымдық , ... мен ... ... анықталады. Қазіргі ... ... ... көшу және ... ... ... ... қатынастарды құру мәселелерін шншуге
байланысты экономикалық талдаудың мәні мен қажеттілігі ... ... ... ... ... мен ... , сондай- ақ
ақпараттарды өңдеу мен зерттеу әлістері жалпы экономикалық ... ... . ... ... жүгізу барысында жүйелік,
объективтік , нақтылық және оперативтік принциптер сақталуы тиіс. ... ... ... ... ... ... мүмкін:
1) қажетті мәләметтрді тексеру, жинақтау және топтау ;
2) талдау жасау – ... ... ... ... ... , ... арасында өзара байланыстар ... ... ... қорытындылар мен тұжырымдар қалыптастыру;
4) талдау нәтижелері бойынша ұсыныстар жасау.
Бюджет процесінің әртүлі ... ... ... ... бар . ... ... ... маңында Парламен
комисиялары бюджеттік көрсеткіштер ... ... ... ... ... нормативтерге, қаржылық
қамтамасыз ету көлемдерді белгіленген болғандар мен экономика секторлары
және әлуметтік салалардың дамуы пропоциаларына сәйкестігін талдайды, ... ... ... ... бойынша кірістердің түсу мен
бөлуін , бюджет құралдарын нақты пайдалану мен басқа да көрсеткіштерді
талдайды ... ... ... ... және аса жете ... жүргізіледі,
себебі бұл арада жалпы қорытындылар қоса бюджеттік кірістер мен ... ... жеке ... ... ... ... ... әдістемеге талдаудың жалпы мақсаттарын анықтау мәләметтерді жинау
мен оладың дұрыстығы мен ... ... ала ... ... динамикасымен атқару деңгейін салсытыру ... ... ... ... ... жеке ... ... нақты пайдалануын бюджет деңгейіне ,
кірістер түрлері мен шығыстардың бағыттарына,талдау объектісі бойынша
толық ... ... ... ... саны мен ... ... тәсілдеріне, сондай-ақ талдау нәтижелері бойынша болжамды
тұжырымдарға байланысты табады.
Талдаудың әрбір әдісінің өз ... бар, ... ... ... ... мен ... сол ... кешенді падалыуна
байланысты. Олар , бір- ... ... ... , ... кірістері мен
шығыстары бойынша атқару процесінде әртүлірлі көрсеткіштер арасында пайда
болатын күрделі тәуелділіктер мен байланыстарды ашылуына себепші ... ... ... ... ... ... алымдар және басқа да
төлемдер шектелімдерін (конингеннтерін) жұмылдыру және ... ... ... ... ... ... сәйкес бөлу түсіндірледі.
Бюджеттің кірістік бөлімінің атқаруын талдаудың бас мақсаты – ол ... ... ... яғни жалпы мемлекеттік және жергілікті
салықтар ... мен ... ... ... ... ... ... маңында бюджетте қарастырылған және
бюджеттік тізімдемеге сәкес шығыстарды қаржыландыру ... ... ... ... талдау барыснда бюджеті жалпы, шығыстарының
түрлері бойынша, төменгі тұрған бюджеттер бойынша , ... ... ... ... ... мен ... ... бойынша
атқаруларының қорытындылары зерттеледі. Сонымен қатар бөлінген ... ... ... анықталады, олрды жұмсаудың мақстты
сипаттры тексерледі және ... мен ... ... ... ... ету ... бағаланады.
Әдеттегідей талдау процесінде бекітілген және ... ... ... ... және ... нақты орындауын көрсету үшін
тиісті кестелер жасалады . Бұл ... ... ... мен
көрсеткіштерді сипттайтын басқа да мәліметтер анықталады.
Бюджеттік көрсеткіштерді талдау нәтижелерін биліктің ... ... ... ... ... ... ... мен іске асыру ,
кірістер резервтерін анықтау бойынша шешімдер қабылдау үшін пайдаланады.
**Ораз Баймұратов / ... ... / том/ БИС ... 2005 ж.
III. Бюджет шығыстарын қайта құрылымдаудың негізгі ... ... ... аумағындағы бюджеттік саясат экономиканың әр
салаларына мемлекет қатысуының салыстармалы тиімділігіне баға беру мен
мемлекетке ... және ... емес ... ... ... ... ... азайтуға негізделеді. Бұл саясат бюджет құралдарын
шоғырландырып, мемлекеттің ағымдағы міндеттемелерін ... ... ... басымды бағыттарын шешуге мүмкіндік береді.
Бюджеттік кезеңдердің барлығы – олар құру, қарау ... ... ... ... беру – ... ... барлық кезеңдерінде орын алатын кезеңдер. Сол
себептен бюджеттік ... ... ... ... үшін бұл кезеңдер
белгіленген. Бюджеттер жобаларын ... ... ... ... ... ел ... ... әлеуметті-экономикалық дамуының
орташа мерзімі жоспары мен орташа мерзімді фискалдық ... ... ... ... іске асырылудан басталады. Осы уәкілетті органмен
фискалдық саясат негізінде бюджет шығыстарының лимитін қалыптастыру ... ... мен даму ... ... ... жеткізу іске
асырылады.
Бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті орган орташа мерзімді
әлеуметті экономикалық даму ... ... және де ... мен ... ... бюджеттерінің келісілген көрсеткіштерімен
Республикалық бюджеттік бағдарламалар әкімшіліктерінің ... ... ... ... ... ... келесі негізгі болжамдық көсеткіштерін анықтайды және талқылауға
Бюджеттік комиссия ұсынады:
... ... ... ... Республикалық бюджеттік бағдарламалар ... ... ... ... мен ... көлемі;
▪ республикалық бюджет тапшылығының (профициттің) мөлшері;
▪ мемлекеттік кепілдемелер бойынша міндеттемелерді ... ... ... ... ... ... ... соңына облыстар және Астана мен ... ... ... ... ... ... лимиті;
▪ тиісті қаржы жылға мемлекеттік кепілдемелер беру лимиті;
▪ облыстар және ... мен ... ... ... ... және ... бюджеттен Үлттык қорға берілетін
ресми трансферттер сомасы;
▪ республикалық бюджеттік бағдарламалар бойынша функционалдық ... ... ... ... ... қаржы жылдағы республикалық және жергілікті бюджеттер атқару
процесінде секвестрге жатпайтын республикалық және ... ... ... ... қаржы жылдар нәтижесінде әлеуметті және басқа төлемдер мен
республикалық ... ... ... ... міндеттемелері арқылы пайда болған
республикалық бюджеттің кредиторлық берешектерін өтеу сомасы.
Республикалық бюджет қалыптастырудың бірінші кезеңінде ... ... ... ... ... уәкілетті органмен кезекті қаржы
жылға ел ... ... ... ... ... іске ... сценарий негізгі макроэкономикалык көрсеткіштер, ... ... ... ... ... ... ... мен Үкіметтің
орташа мерзімдік фискалдық саясаты арқылы жасалады. Егерде ел Үкіметі осы
сценарлық шарттарды мақұлдаса, онда ... ... ... ... ... параметрлері мен шығыстар функционалдық жіктелуіне сәйкес
оның шығыстары жөнінде мәліметтер жасауы, ... ... ... ... бюджеттің кірістері мен шығыстарының ... ... іске ... ... қалыптастырудың екінші кезеңінде оның ел Үкіметі
қолдаған жобасы ... ... ... ... ... қаралады. Бұл комитеттің тұжырымы негізінде шешім шығарылады
немесе бюджет жобасы Мәжілісте қарауға және талқылауға қабылданады, ... ... ... ... Үкіметке кейін қайтарылады. Жоба ... ... ... ... ... материалдар бюджет жөніндегі
заңнамалық актілер талаптарына сәйкес болмаған жағдайда. Ал егерде тиісті
комитет оң түжырым ... онда ... ... ... мен ескертулер шгізу
үшін Президент пен Парламент Сенатына жөне де ... ... ... бағытталады.
Үшінші кезеңде Парламент палаталарының - Мәжіліс пен Сенаттың пленарлық
отырысында тиісті қаржы жылға арналған ... ... ... зан
жобасын талқылау іске асырылады. Жобаны талқылау ... ... ... ... мен ... ... пен ... сақтау принциптердің талаптарына сәйкестік болуы қажет.
Бірінші принциптің талабы - ол бюджет ... ... ... ... ... дәйекті және елдің әлеуметті-экономикалық ... ... ... ... Ал ... принцип бюджет жобасына
енгізілетін әрбір өзгерістің қосымша түсімдер түрінде ... ... ... ... ... ... сақтау үшін тиісті
қаражат көзі бар болуы керек.
Республикалық бюджет жөніндегі заң жобасын Үкімет Парламентте ... ... ... ... айының 1 жұлдызына дейін ұсынуы тиіс. Бұл
жоба Парламент палаталарының бірге ... ... ... ... ... 1 жұлдызына дейін тиісті заң қабылдау арқылы бекітіледі.
Егерде белгіленген ... ... ... ... жөніндегі Заң
қабылданбаса, онда Республика Президенті алдымыздағы ... ... ... ... ... бекітілгенге дейін әрекетте болатын республикалық
қаржы жоспары жөнінде ... ... құқы бар. Бұл ... республикалық
бюджет жобасының төрттен бірі көлемінде ағымдағы жылдың 30 ... ... ... Осы ... қабылданған жағдайда республикалық бюджет
жаңа жылдың наурыз ... 1 ... ... ... ... ... ... елдің әлеуметті-экономикалық дамуының
орташа мерзімдік жоспары, орташа мерзімді фискалдық саясаты, бюджет жобасы
мен ақша-несиелік саясат жөніндегі Үкіметтің ... ... ... ... палаталарының тиісті комитеттерінің бюджет жобасы бойынша
түжырымдары тыңдалады.
Жобаны ... ... ... ... отырыстарында екі оқудан кем
өткізілмейді. Бірінші ... ... ... кірістері,
шығыстары, операциялдық сальдо, таза ... ... ... ... сальдо, тапшылық немесе профицит және оны қаржыландыру
немесе пайдалану ... ... ... бекітіледі. Екінші және одан
кейінгі оқығанда алдымыздағы қаржы ... ... ... ... Заң ... баптары бойын-ша бекітіледі. Бюджет қантар ... ... ... ... ... 31 жұлдызында аяқталатын бір қаржы
(бюджет) жылына бекітіледі.
Республикалық бюджет жөніндегі Заң жобасында бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... реттеуші салық бөлу
нормативтері, функционалдық топтар, ішкі ... ... мен ішкі ... ... ... ... ... тапшылық мөлшері, оны өтейтін көздер және ресми трансферттердің
жобалық мөлшерлері көрсетіледі.
Тиісті ... ... ... ... ... ... төменгі тұрған бюджеттерге функционалдык; топтар бойынша нақты
бағдарламаларды іске асыру үшін ерекше субвенциялар түрінде берілетін ресми
трансферттер ... ... ... және жергілікті бюджеттер
құрамында бюджет төлемдерінің түсуі мен бюджеттік ақша беру ... ... ... ... ақша кұралдарының уақытша жетпегенін өтеу
үшін жын бойы ... ... бар ... ... ... жасалады
және бекітіледі.
Жергілікті бюджет жобаларын қарау және бекіту тәртібі
Жергілікті ... ... ... ... және атқару Бюджеттік кодекс
ережелері мен басқа да нормативтік актілермен реттеледі. Осы ... ... ... ... ... уәкілетті орган Республика
Үкіметінің тапсырмасы бойынша тамыз айьгаың 15 ... ... ... мен ... қалаларының әкімдеріне сол жергілікті бюджет кірістеріне
жалпы мемлекеттік салықтар мен алымдардан бөлінетін түсімдердің ... ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламаларды қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... арналған
несиелердің мүмкіндік сомалары және де жергілікті өкілдік пен атқарушы
органдардын басқару аппараттарын ... ... ... ... ... құралдарынан бөлінетін шамаланған сомалар жеткізіледі.
Содан соң, осы көрсеткіштер және өздерінің болжамдық ... ... ... ... олардың даму болжамдары мен бағдарламалары
негізінде, жергілікті атқарушы органдар ... ... ... ... ... ... ... анықтайды. Осы маңда облыс және
аудан арасындағы салықтар мен ... ... ... ... ... ... ... облыс бюджеті жөніндегі шешімі-не сәйкес сол ... ... ... жергілікті бюджеттердің кірістері мен шығыстарының теңестілігі
үшін жауапкершілік толығымен жергілікті өкілдік және атқарушы ... ... ... ... ... бекіту және атқару
процесіне мемлекеттік орталық және жергілікті атқарушы органдардың араласуы
жіберілмейді. ... ... ... ... ... жіктелуге сәйкес анықталады.
Облыстар, Астана мен Алматы қалаларының келесі қаржы жылдың бюджеттерінің
жобасы тиісті маслихаттар талқылауға ... ... ... ... ... ... енгізілуі қажет. Бұл бюджеттер «Республикалық бюджет
жөніндегі» Заң өз күшіне ... ... екі апта ... бекітілуі тиіс. Ал
аудан мен облыстық маңызы бар қала атқарушы органдары ... ... ... 1 ... ... ... маслихатта талқылауға өз бюджеттерін
енгізілуі қажет және ол облыс бюджеті қабылданғаннан кейін екі апта ... ... ... ... ... жергілікті бюджет жобасы
бекітілмесе, онда жергілікті атқарушы орган келесі жылдың 1 ... ... ... ... ... шешім шығаруға құқы бар.
Облыстар, Астана мен Алматы қалаларының әкімдері аудан мен ... бар қала ... ... ... бір апталық мерзімде
бюджеттік жоспарлау және атқару орталық ... ... ... ... ... жиын-тық бюджеттерін, тиісті жылға жергілікті
бюджеттерден қар-жыландырылатын ... ... ... мен бағ-
дарламаларды, облыстар, Астана мен Алматы қалаларының жер-гілікті атқарушы
органдарының қарыздарын өтейтін шығындар көлемін ұсынады.
Қорытынды
Жалпы "Мемлекеттің шығыстары" ... ... ... ... рөлі ... ... жүйесінде негізгі орныға қоюға болады.
Сондықтан Мемлекет ... ... сол, ол ... ... ... ... қамтамасыз етеді, мемлекет
шығыстарының мазмұны мен ... ... ... әлеуметтік,
басқару, қорғаныс және т.б. функцияларымен тікелей байланысты.
Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... қажетті қағидаты оларды ... ... және ... ... ... ... ... табылады.
Соңғы уақытта елімізде әлеуметтік-мәдени шараларды қаржыландырудың жаңа
қағидаттары енгізілді: ... ... ... ... ... есеп ... сақтандырудың қағидаттарына
көшуде. Әлеуметтік-мәдени мақсаттарға, қорғанысқа, құқық тәртібін қорғауға,
басқаруға, мемлекеттің инфрақұрылымдық кәсіпорындары мен ұйымдарының өнімі
мен ... ... ... ... ... ... ... нарықтық секторы тарапынан рыноктық тауарлармен және қызметтер
көрсетумен қамтамасыз етуге қосымша ... ... ... ... тиіс.
Сонымен бірге, бюджеттік бағдарламаларда қарастырылған шаралардың бюджет
шығыстарымен байланысын айқын белгілеу мен бюджет ... ... ... ... және ... ... әсершіл
жүйесін жасау, бағдарламалық құжаттарды оңтайландыру мен ... ... ... әдісін дайындау себепші болады.
Бюджет шығыстарын жоспарлауының сапасын жоғарылатуға мүмкіншілік беретін
жолдардың бірі - ол ... ... ... яғни ... ... ... ... бір қызметкерге шаққандағы ағымдағы
шығындардың ... ... ... ... ... және ... емес байлықтарды тұтынудың минималды натуралдық
көрсеткіштерін қолдану.
Қарулы күштер дербес мемлекет құрылымының ... ... ... ... ... әскери салада шет мемлекеттермен ынтымақтастық
кеңінен дамып келеді.
Ғылыми-техникалық прогресті оның ... ... ... ... ... ... ... және өзге де
бағдарламалар саласында келісілген ... ... ... ... бағыттар бойынша құралдардың қайтып оралмас принципі
негізінде ... ... ... ... ... шығыстар мақсатты белгілеулер бойынша қатаң іске асырылуға
тиіс.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі. – ... ... ... ... ... заманғы аймағы және ғаламдық экономикалық талаптар.
Әль-Фараби атындағы ҚазҰУ –дың Экономика және бизнес факультетінің жас
ғалымдардың 6-шы ғылыми теоретикалық ... ... ... даму ... Сейітқасымова Ғ.С. «Ақша, Несие Банктер» Оқулық ; ... ... ... ... Жалпыұлттық Республикалық газет, Сәуір 2005ж
5. Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ. «ЖЕДЕЛ ЖАҢАРУ ЖОЛЫНДАҒЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ
БАҒДАРЛАР» Халықаралық ғылыми-тәжірибелік ... ... ... ... 2005 ж.
6. Өтебаев Б.С. /Мемлекеттік бюджет /Оқулық /Алматы «Экономика» 2006ж.
7. М.Н. Нәдіров, Д.Б. Қалыбекова /Шет мемлекеттер қаржысы/ Алматы
«Экономика» 2006ж.
8. Қ.Қ. ... С. ... / ... – Алматы 2005ж.
9. Ілиясов Қ.Қ., Сатқалиева В.А., ж/е тб. «Государственный Бюджет:
оқулық.-Алматы:РИК, ... ... В.Д., ... Қ.Қ., ...... : Қаржы-қаражат, 2001.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекет шығыстарының мазмұны33 бет
Мемлекет шығыстарының экономикалық мазмұны туралы31 бет
Мемлекеттік шығыстардың түрлері және қызметі29 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
"Стандарт-кост” әдісі бойынша шығындар есебінің жүйесі.20 бет
"Өнімнің өзіндік құнын талдау."4 бет
1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейінгі Қазақстанның қоғамдық-саяси жағдайы56 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
Cаясаттану ғылымының тарихы10 бет
E-leaning - де білімді бақылау жүйесін құру92 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь