Кәсіпкерлік: мәні, мазмұны және формалары. ҚР кәсіпкерліктің дамуы

Жоспар:

Кіріспе

Негізгі бөлім

І. Кәсіпкерлік: мәні, мазмұны формалары және түрлері

1.1. Кәсіпкерлік қызметінің мәні және негізгі ерекшеліктері.
1.2 Кәсіпкерліктің түрлері, олардың өзара қатынастары және бизнеске қатысудағы өзгешеліктері.

ІІ. Нарықтық тәуекел жағдайындағы кәсіпорынның (фирманың) қызметі мен мінез.құлқы.

2.1 Шағын кәсіпкерлік . ұлттық экономиканы дамытудың маңызды шарты.
2.2 Мемлекеттік кәсіпкерлік және макроэкономикалық реттеудің бағдарламасы

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе

Кәсіпкерлік – адам қызметінің ерекше саласы және ол еңбектің басқа түрлерінен оқшауланып тұрады. Бұған кезінде атақты неміс экономисі Гарвард университетінің профессоры Иозеф Алиоз Шумпетер мән берген. Ол былай деп айтқан «Кәсіпкер болу – басқаның істегенін істемеу». Екінші жағынан кәсіпкерлер – алдымен кәсіпкерлік жұмысты ұйымдастырушылар. Ол туралы француз экономисі Жан Батист Сэй былай деген: «Кәсіпкер – адамдарды өндірістік шеңбер ауқымында ұйымдастыратын адам».
Кәсіпкерлік терминін алғаш рет айналымға енгізген ағылшын ғалымы Ричард Кантильон болды. Бұл ағымға, ол нарықтық тәуекелділік жағдайында табыс алу мақсатымен өндірісті ұйымдастырудағы адам белсенділігін жатқызды.
Экономикалық әдебиеттерде кәсіпкерлік пен бизнес ұғымдарын балама түрінде қарастыру жиі кездеседі.
Бизнес пен кәсіпкерлік жақын ұғымдар болғанымен, оларды бір – бірімен баламалап, теңестіріп қарауға болмайды. Бизнес – табыс әкелетін кез келген қызметтің түрі. Ал, кәсіпкерлік болса – новаторлық іс. Нағыз кәсіпкер – ол өнертапқыш адам. Сондықтан бизнеспен айналысатын адамдар, осы көзқарас тұрғысынан ешуақытта кәсіпкер бола алмайды.
Экономикалық ғылымда «кәсіпкерлік қабілеттілік» деген ұғымда бар. Кәсіпкерлік қабілеттілік дегеніміз адамның бизнесте жаңалықты аша білу қабілеттілігі, бірақ бизнеске қатысатындардың барлығының қолынан бұл келе бермейді.
Яғни айтқанымызда кәсіпкерлік дегеніміз – бұл адамдар мен олар құрған бірлестіктердің белсенді, дербес шаруашылық қызметі. Тағы айта кететін жайт, кәсіпкерлікті түсіндіре келгенде мынадай екі жағдайға мән бері керек: біріншіден, коммерциялық бағыт-бағдарға, тәуекелге бел буушылық пен дербестікке, бастаған ісін аяғына дейін жеткізуге, кездескен кедергілерді жеңе білуде; екіншіден, экономикада, ұйымдастыру ісінде тапқырлық пен жаңашылдық танытуға, ғылыми-техникалық прогреске жетіге тікелей қатысты.
Қолданылған әдебиеттер


1. А.Қ.Мейірбеков., Қ.Ә.Әлімбетов., «Кәсіпорын экономикасы» Алматы. Экономика-2003.
2. А.Е.Карлик «Управление экономикой предприятия»., Финансы и статистика. 1999.
3. В.В.Ковалев, О.М.Волкова «Анализ хозяйственной деятельности предприятия» .М. Проспект-2000.
4. Н.П.Любушкин «Анализ финансово-экономической деятельности предприятия» Юнити-2000.
5. Е.Б.Жатқанбаев «Аралас экономика негіздері» Алматы-1996.
6. Ө.Қ.Шеденов., Е.Н.Жүнісов «Жалпы экономикалық теория» Алматы-2004.
7. «Экономикалық анализ» Алматы. Экономика-1999.
8. «Экономический анализ» Финансы и статистика-2000.
        
        Тақырыбы: «Кәсіпкерлік: мәні, мазмұны және формалары.
ҚР кәсіпкерліктің дамуы»
Жоспар:
Кіріспе
Негізгі бөлім
І. Кәсіпкерлік: мәні, мазмұны формалары және түрлері
1.1. Кәсіпкерлік қызметінің мәні және ... ... ... ... ... өзара қатынастары және бизнеске
қатысудағы өзгешеліктері.
ІІ. Нарықтық тәуекел жағдайындағы кәсіпорынның (фирманың) қызметі мен
мінез-құлқы.
2.1 Шағын кәсіпкерлік – ... ... ... маңызды шарты.
2.2 Мемлекеттік кәсіпкерлік және ... ... ... – адам ... ерекше саласы және ол еңбектің басқа
түрлерінен ... ... ... ... атақты неміс экономисі Гарвард
университетінің профессоры Иозеф Алиоз ... мән ... Ол ... ... ... болу – ... істегенін істемеу». Екінші жағынан
кәсіпкерлер – ... ... ... ... Ол ... экономисі Жан Батист Сэй былай ... ...... ... ... ... ... терминін алғаш рет айналымға енгізген ағылшын ғалымы
Ричард Кантильон болды. Бұл ағымға, ол ... ... ... алу ... ... ұйымдастырудағы адам белсенділігін жатқызды.
Экономикалық әдебиеттерде кәсіпкерлік пен бизнес ұғымдарын балама
түрінде қарастыру жиі ... пен ... ... ... болғанымен, оларды бір – бірімен
баламалап, теңестіріп қарауға ... ...... әкелетін кез келген
қызметтің түрі. Ал, кәсіпкерлік болса – новаторлық іс. Нағыз кәсіпкер – ... ... ... ... ... ... осы ... ешуақытта кәсіпкер бола алмайды.
Экономикалық ғылымда «кәсіпкерлік қабілеттілік» деген ұғымда ... ... ... адамның бизнесте жаңалықты аша білу
қабілеттілігі, бірақ бизнеске қатысатындардың барлығының қолынан бұл келе
бермейді.
Яғни ... ... ... – бұл ... мен олар ... белсенді, дербес шаруашылық қызметі. Тағы айта ... ... ... ... мынадай екі жағдайға мән бері керек:
біріншіден, коммерциялық ... ... бел ... ... ... ісін аяғына дейін жеткізуге, кездескен кедергілерді
жеңе білуде; екіншіден, ... ... ... тапқырлық пен
жаңашылдық танытуға, ғылыми-техникалық прогреске жетіге тікелей қатысты.
Тарау – 1. ... ... ... ... және түрлері
Кәсіпкерлік қызметінің мәні және негізгі ерекшеліктері.
Кәсіпкерлік өз бастауын ғасырлар тереңінен алып жатыр. ... ... ... ол капитализм дамуы кезеңінде айқын көріне бастады.
А.Смит кәсіпкерді коммерциялық идеяны жүзеге асыру және пайда алу үшін
экономикалық тәуекелге баратын меншік иесі ... ... ... кәсіпкерлік азаматтар мен бірлестіктердің пайда
алуға бағытталған және олардың ... ... ... мүліктік
жауапкершілігі негізінде жүзеге асырылатын ынталы қызметі.
Барлық шаруашылық қызметін емес, тек тәуекелмен, ынтамен, іскерлікпен,
дербестікпен, жауапкершілік және ... ... ... шаруашылық
қызметті кәсіпкерлік қызмет деп санауға болады. Олардың бәрі ... ... ... ... ... және ... бөліп қарайды.
Кәсіпкерліктің тұлғалары (субъектілері) жеке тұлғалар, әр түрлі
ассоциациялар (акционерлік қоғамдар, арендалық ұжым, ... ... бола ... нысандары (объектілері) шаруашылық қызметтің кез келген
түрлері, коммерциялық ... ... алу, ... ... ... ... қағаздарымен операциялар бола алады.
Кәсіпкер қабылданған заңға қайшы келмейтін қызметтің қандай ... ... ... ... Олар: шаруашылық-өндірістік, сауда-көтерме
сату, жаңартпашылық, көрсетілетін консультациялық қызметтер және т.б.
коммерциялық делдалдық, сол сияқты ... ... ... ... ... ... субъектілері мыналар
бола алады:
- Қазақтанның азаматтары
- Шетел мемлекеттерінің азаматтары
- Адамдардың бірігуі (кәсіпкерлік ұжымы).
Кәсіпкердің мәртебесі заңды және ... ... ... ... ... күшіне енеді.
Құқығы, міндеті, жауапкершілігі және кәсіпкерлердің кепілдіктері
ұлттық заңдармен реттеледі. Мысалы, ... ... ... ... қызметпен айналысу құқығы, кәсіпорындар құру және олар
үшін қажетті мүліктер сатып алу;
- барлық субъектілердің ... ... ... ... және
табиғи ресурстарға қол жеткізудің теңдік құқығы;
- меншік түрлеріне және ... ... ... ... ... ... ... мүліктерінен заңсыз айыруды қорғау;
- кәсіпкерлік саласындағы бекітілген шегінді еркін таңдау;
- нарықтық монополия ... ... мен ... тауар
өндірушілердің бәсекеге селқос қарауына жол бермеу.
Кәсіпкерліктің экономикалық формадағы қызметіне төтеп беру өзгешелігі,
кәсіпкер барлық ... ... ... ал ... оған ... ... ... дайын.
Кәсіпкерліктің түрлері, олардың өзара қатынастары және бизнеске
қатысудағы өзгешеліктері.
Кәсіпкер тауарлар өндіреді, содан соң оларды ... ... ... ... коммерциялық, қаржылық, ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшелігі,
өзгешелігі, демек өзіндік технологиясы болады.
Өндірістік кәсіпкерлікке – тұтынушылардың кейіннен сатып алуына ... ... ... ... және ... ... жинау, өңдеу және
ақпарат беру, рухани құндылық жасау тағы тағыларға ... ... ... ... өрісі едәуір түрліше және оны
іске асыру үшін қаржылық және ... ... ал ... олар ... ... ... Өндірістік кәсіпкерлік қызметінің нәтижесі мол ... және оны сату ... ... ... ... – қызмет түрін сипаттайтын, оның мазмұнының
мәнін айқындайтын тауар-ақша қатынастары, тауар-айырбастау операциялары
жатады. ... ... ... ... – мұнда өнім өндіруге
– байланысты өндірістік ресурстарды қамтамасыз ету қажеттілігі ... ... ... ... не ... алу, нені ... мәселелерді
іске асыру, ең алдымен тауар бағасының өткізу бағасы жағдайында көтерме
сатып алу бағасы елеулі жоғары ... ... ... ... ... ... – коммерциялық кәсіпкерліктің бір түрі, солай
болғандықтан оның сатып алу, сату объектісі ...... ... ақшалар, валюта, құнды қағаздар (акциялар, облигациялар,
вексельдер, кепілдіктер және т.б.), яғни ... ... сату ... жанама формада жүргізіледі. Солай болғандықтанқаржылық кәсіпкерлік –
бұл коммерцияның бір ... онда ... ... ... ... ... мәмілесімен ұқсас болады, айырмасы тек
тауар-қаржы активі болып саналады.
Делдалдық кәсіпкерлік – бір ... ... ... ... ... ... ... Бұндай қызметті көрсеткені үшін кәсіпкер табыс
алады.
Сақтандыру кәсіпкерлігі – кәсіпкер сақтандырған жарнасын алып отыратын
қаржы кәсіпкерлігінің ... ... ... ... бөлігі кәсіпкерлік
табысты құрайды.
Көріп отырғандай, кәсіпкерліктің барлық түрі ... ... ... ол үшін ... ресурстарды қиыстырып пайдалануға үйрену керек.
Ресурстардың әр түрлі комбинацияларын жасай – ... ... ... Олар ... ... ... бес ... қамтиды.
1. Жаңа игілікті жасау немесе ескі игіліктің жаңа ... ... ... жаңа ... ... Жаңа ... рыногына шығу;
4. Шикізат немесе жартылай фабрикаттың жаңа көзін табу;
5. Өндірісті қайта ұйымдастыруды жүргізу.
Әрбір мерзім аралығында жаңа ... ... ... бұл ... кәсіпкерлікті өндіріс факторын комбинация
жасайтын экономикалық агент ретінде анықтай отырып А.Смиттің ... ... ... аударды.
Кәсіпкерлік қызмет тек бір ғана меншік формасымен (жеке, ұжымдық,
қоғамдық) байланысты ... Оның әр ... ... мен ... ... Бұл ... ... үшін қолданылған капиталдың толық
меншік болуы міндет емес ... сөз. ... ... ... ... қарыз капиталын пайданың белгілі бір ... ... ... оны ... ... ... ... тәуекел дәрежесі
өседі.
Монополия мемлекеттік экономика жағдайында кәсіпкерлік ... ... қана ... ... ... ... кәсіпкерлік қызмет үшін тек
қана мемлекетке ғана ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік ашты, бұл ... ... ... ... мен ... ... ... қарауын қамтамасыз етеді.
Кәсіпкерлік құру - өтпелі кезеңде мемлекеттің ... ... ... ... ... деңгейдегі кәсіпкерлік құрылым, халықты барынша
жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуге және халықтың өмір ... ... ... одан әрі ... ... үшін
қажетті. Әлеуметтік ахуалды жақсартуды қамтамасыз ... ... ... ... қызмет көп нышанда болады, оларды мынна
түрде бөлуге болады:
- масштабы ... ... орта және ірі ... ... ... ... ... экономикалық қызметтің әр ... – жеке ... ... ... ... тобы яғни, ұжымдық кәсіпкерлік, серіктестік, ... ... ... мен осы ... ... ... алады.
Өтпелі кезеңде кәсіпкерлік қызметтің даму кешені және көп ... алуы ... ... ... ... ... Республикасының
әлеуметтік-экономикалық саясатының стратегиялық мақсаттарына жету ... ... ... табылады.
Атақты неміс ғалымы, экономист Йозефа Аиза ... ... ... ... ... жаңа игілікті жасауға немесе осы
немесе басқа ... жаңа ... ... ... жаңа жаңа ... жаңа өткізу нарығын игеруге, шикізат немесе ... жаңа ... ... ... ... ... құруды жүргізуге
бағытталған.
Кәсіпкерлік бұл шаруашылық жүргізудің әдісі және тәуелсіздікке өз
бетінше ... ... ... ... ... ерекше типі.
Еркін кәсіпкерлік – барлық деңгейдегі жаңалық, бұл мемлекеттік қолдау
мен ынталандыру қажет кәсіпкерлік қажетке ... ... Осы ... ... ... ... түбрінде ұқсамайды және әлеуметтік-
экономикалық прогресс, Қазақстан Республикасын – жаңа ... ... ... ... табылады.
Кәсіпкерлік дамытудың басты сәті нарық экономикасында бәсекелестік
ортаны құру үшін ғана емес, сонымен бірге еркін кәсіпкерлік үшін жол ... ... алу мен ... ... ... ... ... ғалымы, экономисі Альфред Маршалл атап көрсеткендей,
нарық экономикасының негізгі қасиеті – «кәсіпкерлік пен ... А. ... ... - кәсіпкер – ... ... ... өту еркін кәсіпкерлікке жол ашты, бірақ барлық
мәселелерді шешкен жоқ. Оларды шешу үшін мемлекеттің үйлестіру ролі ... – 2. ... ... ... ... ... мен ... кәсіпкерлік – ұлттық экономиканы дамытудың маңызды шарты.
Нарықтық экономикада кәсіпорынның ... ... ... ... және ... ... Сондықтан да кәсіпорын жайлы
мыңдаған ... ... ... ... ие ... – ол ... жағдайындағы кәсіпорынның мінез-құлқын қарастыратындары ... ... ... ... ... ... тәуекелсіз нәтижеге жету мүмкін емес. Егер ... ... ... онда ол түбінде банкрот болады. ... егер ... ... ... ... онда оны ұйым үшін ... әрі
тоқырауға алып барады деп есептеген.
Тәуекелдің әр түрлі анықтамалары бар. Бір ... ол ... ... ... ... екіншісінде – оның
дефинициялануы мүмкін болатын ... ... ... ... - ... жүзеге асырушы жаңалық ретінде түсіндіріледі. Өте дәлелденген және
ыңғайлы деп мына анықтаманы айтуға ... ...... ... ... жету үшін ... қауіптілікті жасау, себебі кәдімгі
және тәуекелсіздік құралдырымен қол жеткізу мүмкін емес.
Тәуекел, айтып өткендей, кәсіпкерліктің ... ... ...... ... ... ... вариатпен салыстырғанда
табыс алмаудың немесе зиян шегудің ықтималдылығы. Тәуекелдің бірнеше
түрлері бар: ... ... ... ... ... тәуекел – кез келген өндірістік қызмет түрін ... ... ... Өндірістік тәуекелдің басты себептері –
межеленген өндіріс және ... ... ... ... ... басқа да шығындардың өсуі, көтеріңкі төлем мен ... және ... ... – кәсіпкерлерге бекітілген тауар мен қызмет
көрсету процесін өткергенде туындайды. ... ... ... кең ... ... ... ... бағасының өсуін, сатып-
алу көлемінің ойламаған ... ... ... ... ... ... шығынның көтерілуін, өткерілу көлімінің төмендеуін
және т.б. жатқызуға болады.
Кәсіпкерліктегі ... ... заем ... ... ... ... қатынасымен байланысты болады.
Пайыздық тәуекел – пайыз нормасының өсуіне ... ... ... төмендеу мүмкіндігімен байланыстырылады.
Несие тәуекелінің пайда ... ... ... төлемегендігімен
түсіндіріледі.
Жоғалту мөлшеріне байланысты тәуекелдің ... ... мен ... ... ... ... ... тәуекелсіздік зонасы дейміз және оған нолдік
жоғалту тән.
Облыстың жіберуге болатын тәуекелділік зонасы деп, сол ... ... ... ... ... ... сақтайды яғни
жоғалту бар, бірақ олар ... ... ... ... ... зона
тәуекелділігі шекарасының жоғалту деңгейіне сай келуі және ол кәсіпкер
қызметінің есептелінген пайдасына ... ... ... – бұл сондай облыс, кәсіпкерліктен күткен
түсім мөлшерінен артықтау жоғалту мүмкіндігімен сипатталады және ол ... ... ... көрсетеді. Басқаша айтар болсақ, сыңдарлы тәуелділік
зонасы ... ... ... ... да ... пайдадан
артықтау және кәсіпкердің іске жұмсаған барлық қаржысын жоғалтуына ... ... ... ... ... ... атқарған іс-әрекеттен
ешқандай табыс таба алмай ғана қалмайды, бірақ барлық жарамсыз шығындар
сомасында тақырға отырады.
Қауіп-қатерлі ... ... ... ... ... ... сай ... жетуін байқатады. Қауіп-қатерлі тәуекелділік
кәсіпорынды күйретуге, ... ... ... алып ... ... ... мүлкін саттырады. Сондықтан қауіп-қатерлі тәуекелділік
категориясына ... ... ... ... адам ... ... пен ... немесе қауіп-қатердің тууымен.
Тәуекелділікті басқару саласында білікті квалификациялы жұмыс жүргізе
отырып, оны ... ... Ол үшін - ... ... қолданады,
тәуекелділіктің бір бөлігін хеджирование жолымен басқа жеке тұлғаға немесе
ұйымға береді, опциондар., ... ... ... ... ... мен ... лимиттеу ықпал етеді.
Хеджирование дегеніміз не? Хеджирование – бұл ... ... ... ... ... Хеджирование банктік,
биржалық, коммерциялық ... ... ... ол ... ... ... ... Биржада хеджирование жасаған кезде ... ... өзін ... ... ... ... ... операциялардан сақтандыру мүмкіндігіне ие болады, сөйтіп келешекте
тауарларды алып ... ... ... кең ... түрі – жедел
валюталық іс-әрекетті жасау. Біздің елімізде ... ... ал ... ... ол кең ... ... ... арқылы фирма өзінің кеткен шығынын
кемітуі мүмкін. Ол арнайы резервтік ... ... ... ... ... ... ... қаржы қорының бір бөлшігімен жабады. Өзін-
өзі сақтандыру логикаға жататын нәрсе, себебі сақтандыру мүлігінің ... ... ... және ... ... ... аса ... өзін-өзі сақтандырудың және бір түрі опциондарды шығару
болып табылады. Опцион – алдағы келісім бойынша, сонда көрсетілген жағдайға
қарай, ... ... ... алу ... ...... көрсетілген
қосымша тауар мөлшері, сол уақыт кезеңінде бір жағынан екінші ... ... ... ... керек.
Әлемдік практикада қымбат жұмыстардың басқа компанияларда ... ... ... бір ... ... кең тараған, себебі
барлық жоба сәтсіздікке ұшыраған жағдайда қаржы шығынының бір бөлігін өзі
көтереді.
Тәуекелдің мүмкін ... осы ... ... ... ... ... ... көзқарас бар. Көбінесе ... ... ... ... ... әр ... ... өлшеуге болады:
- статистикалық, мұнда бұрынғы ... ... ... ... ... ... мұнда мамандар мен тәжірибелі бизнесмендер көзқарастары
зерттеледі.
- Есептік талдау ... ... ... атап кеткеніміздей кәсіпкерлік бизнес саласында жүзеге асады,
сондықтан да экономикалық әдебиеттерде олар үнемі ... ұғым ... Ал егер ... новаторлық жағын қарастыратын болсақ, онда
кәсіпкерлік қызмет термині қолданылады.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... кәсіпорын туралы» Жарлығына сай кәсіпкерлік қызмет шаруашылық
серіктестігінің түріне қарай жеке және ұйымдық болуы ... жай, ол ... ... ... ... ... ... мүлікке ынтымақтастық жауапкершілік жүктеледі;
- жауапкершілігі шектелген, салынған ... құны ... ... ...... ... (біреудің толық мүлкімен және
басқаның ... ... ... ... ... ... және оған ... қосымша жауапкершілік мойына алынады;
- өндіріс және тұтыну кооперативтері;
- консорциумдар;
- акционерлік қоғамдар;
Мемлекеттік және қазыналық кәсіпорындар. Біріншісі, ... ... ... ...... ... құқығына
негізделген. Шын мәнінде, мұнда шаруашылық есептің екі түрі қолданылады:
таза ...... ... ... ... – толық емес шаруашылық
есеп.
Кәсіпорын (фирма) кәсіпкерлік ... ... ... ... ... Осы ... ... және ары қарай «кәсіпорын» мен «фирма»
ұғымын боламалап ... Рас, ... ... айырмашылығы бар:
«фирма» термині жиынтық ұғым, оған бір немесе бірнеше кәсіпорын мен өндіріс
енуі мүмкін. Әдетте, кәсіпорынға біржақты, бір ... ... ... Қазіргі жаңа жағдайда нарықтық қатынастар жағдайында кәсіпорын
өзінің өндірістік қызметінде толық өз ... ... ... ал ... ... ... ... ұйымдық, экономикалық және құқықтық
тұрғадан дараланған. Кәсіпорынның ұйымдық түрлері алдымен меншік түрімен
айқындалмақ. Олар мынадай түрде ... ... ... меншігіне негізделген жеке кәсіпорындар;
- ұжым меншігіне негізделген кәсіпорындар.
Ұжымдық кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... кәсіпорын ақшалайға емес, жеке ... ... ... ... және ... ... еңбек қызметтеріне
негізделеді:
- акционерлік қоғам ... ... ... ... негізінде қызмет жасайды;
- мемлекеттік және қазыналық ... ... ... шешу үшін ... ... мүлігінің қосылуы негізінде біріккен кәсіпорындар
құрылады, яғни оған шет ел заңды тұлғасы мен ... ... ... болуы мүмкін емес. Осыған байланысты
кәсіпкерліктің екі моделін қарастырады: классикалық және ... мәні ... ... өз ... ... бар
ресурстармен максималды қайтарым алу есебімен ұйымдастыруға ұмтылады.
Екінші модель өзінде бар ... ғана ... ... сыртқы
ресурстарды тарту және пайдалану мүмкіндігіне бағытталады. Өзінің ... ... ... ... ... өз бизнесі дамуының тиімді
варианттарымен шұғылданады.
Кәсіпкерлік әртүрлі формада болады. Оларды ... ... ... ... ... формасы және фирма көлемі.
Меншік формасына байланысты кәсіпкерлік мемлекеттік және жеке ... Бұл екі ... ... экономикадағы үлес салмағы тұрақсыз:
ұлттандару кезінде мемлекеттік кәсіпкерлік шекаралары ... ... ... ... ... ... ... және капитал сыйымдылығы
жоғары, - себебі, ... ... және ... ... ... да, жеке ... ... қарағанда бірқатар
артықшылықарға ие:
- түсімділігі жоғары қызмет сферасын таңдауға еркін.
- Бизнес көлемі шектелмеген.
- ... ... ... үш ... бөліп алады:
- жеке тұлғалар,
- серіктестік (жолдастық)
- корпороция (акционерлік қоғам)
Жеке кәсіпкерлік деп бір адам ғана ... ... ... Оның
жауапкершідігі шектелмеген және оның ... көп емес – ... ... ... ... әр ... иесі өз ... өзі ие, кез келген
өзгерісті өзі жасай алады. Ол тек табыс салығын ... және ... ... ... ... Бұл ұсақ ... қызмет көрсету
саласындағы кәсіпорындарға, фирмаларға, сондай-ақ ... ... ... ... тән ... кең ... формасы.
Серіктестік деп екі немесе одан да көп адам бірлісіп ... ... ... де ... ... ... Серіктестіктің
артықшылығы сол, оны ұйымдастыру және қосымша қаражат пен жаңа ойлар тарту
жеңіл. Кемшіліктері ... ... жаңа ... төмен ететін, дамып
келе жатқан істе қаржы ресурстарының ... ... ... оның ... ... ... әрқайсысының фирма
табысында немесе зиянындағы үлесін анықтау ... ... ... ... делдалдық кеңселер, аудиторлық кеңселер мен
фирмаларды, қызмет ... т.б. ... ... деп ... ... ... үшін ... тұлғалар
жиынтығы аталады. Корпорация меншігіне құқық ... ... ... ... ... иелері акция ұстаушылар, ал корпорация
акционерлік қоғам деп аталады. Корпорация табысына корпорацияға ... ... ... ... ... Қазақстанда жиі
кездеседі.
Корпорация артықшылықтарына мыналар жатады:
- акциялар және ... сату ... ақша ... ... ... ... функцияларын орындау үшін кәсіби мамандарды тарту;
- корпорация қызмет етуінің тұрақтылығы, өйткені акционерлерінің біреуінің
қоғамнан шығып ... ... ... ықпал етпейді.
Бизнесті корпоротивті формада ұйымдастырудың кемшіліктеріне
төмендегілер жатады:
- ... ... ... ... ... түрінде төленетін
бөлігіне екі жақты салық салу: ... рет ... ... ... ... ал ... рет акция иесінің жеке табысының бөлігі
ретінде. Кіші корпорациялардың иелері үшін екі ... ... ... ... Сондықтан АҚШ-та бұндай фирмаларға S корпорациялары
(small business conporation) статусын алуға ... ... ... жағдайда
корпорация табысы олардың иетерінің табысы болып саналады және тек табыс
салығы алынады;
- экономикалық теріс пайдаланушылыққа қолайлы мүмкіндіктер. Ешқандай ... жщқ ... ... және сату мүмкіндіктері;
- меншік және бақылау функцияларының ... ... ... ... ... ... ... функциясы меншік
функциясынан ажырайды. ... ... көп ... ... ... ... ақшалай айналымға жіберу мақсатында дивидендтерді азайтуға
тырысады.
Корпорацияның басқа да кемшіліктері бар, ... ... ... ... ... ... ... орташа және ірі бизнеске бөлінеді.
Франчайзинг – ірі фирманың фабрикалық маркасын пайдалануға құқ алу
үшін және ... бір ... ... бір ... өз ... жасау
үшін келісім шарт жасайтын ұсақ жеке фирмалар ... ... ... ... жеткізуге, құрал-жабдықты сатып алуға, кредит алуға
көмек түрлерінде жеңілдіктері бар.
Ұсақ фирмалар ірі компаниялар өнімдерінің ... ... ... ... ... екі ... да пайдалы: ұсақ фирмалар ірі
корпорациялардан сауда запасын, кредит ... және ... ... ал ... өз ... өткізуге шығын жұмсамайды., сондай-ақ
өз қамқорлығындағылардан ұдайы төлем алып отырады.
Венчурлық фирма – ... ... ... ... ұйымдар. Венчурлық кәсіпорындар жаңалықтармен бизнес ... ... ... талаптарына сай келмей қалуының мүмкін болуына
байланысты «күйіп кетуге» ... ... ... ... фирмалар бір
өніммен жұмысты бітіріп, тезірек екіншісіне көшуге тырысады. Венчурлық
кәсіпкерліктің отаны АҚШ ... ... және ол ... ... соң кең ... ... күні ... фирмалар Қазақстанда да
құрылып қызмет ете бастады.
Орта бизнес ... роль ... Ол ... ... ... себебі
оның ірі де кіші де кәсіпкерлікпен бәсекелуіне тура келеді, ... ол ірі ... ... ... мүлдем өмір сүруін
тоқтатады. Бұл жерде әңгіме қандай да бір ерекше өнім ... ... ... ... тұтынушысы бар фирмалар туралы емес (мүгедектерге
арналған техниканы өндіру, қалалық ... ... ... кіші және орта ... өте ... ... рыноктағы монополиялық жағдайы көпшілік тұтынушылардың қажеттіліктерін
қанағаттандыруға есептелген жаппай және арзан өнімді шығаруға мүмкіндік
береді. Әрбір ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызмет формалары Қазақстан Республикасының
Азаматтық кодексімен анықталған.
Соған сәйкес барлық ұйымдар ... ... ... және
коммерциялық емес болып бөлінеді.
Коммерциялық фирмалардың негізгі мақсаты пайда алу болып ... емес ... ... ... ... ... шаруашылық серіктестіктер, өндірістік
кооперативтер, ... және ... ... ... құрыла алады. Шаруашылық серіктестіктер өз кезегінде толық
серіктестік, сенім серіктестік ... ... ... ... ... бар ... ... қоғам
(ашық және жабық), еншілес және тәуелді қоғамдар түрінде қызмет етеді.
Коммерциялық емес фирмалар тұтыну кооперативі, қоғамдық немесе ... ... қор ... ... ... айтылғандай, кәсіпорынның экономикалық дамуының
маңызды факторы. Сонымен бірге ұлттық экономиканы одан әрі дамытуға да ... ... ... Соңғысын мына жағдаймен түсіндіруге болады: кәсіпкерлік
өзінің мәнін жете түсіну ... ... ... ... ... одан әрі жақсартуға талаптануы) шағын және орта бизнесті дамыту
формасы арқылы жалпы жағдайды тудырады.
Атап көрсеткендей, ХХІ ғасырдың ... ... ... ... шағын кәсіпкерліктің дамуына ерекше
назар айдарылады. Оның ролі ... ... ... жетекші орын
алады. Бірінші кезекте осы салада халықты жұмыспен ... ету ... және ... тұрақтылығы үшін жағдай жасалады. Осыдан аталған
мәселеге толық талдау керек.
Батыс елдерінің экономикалық әдебиетінде шағын ... «өсу ... деп ... орын ... Жеке ... ... ... өсу үстіндегі
бала ретінде, сондықтан ол барлық уақытта сәби бесігінде қала ... ... ... мұқтаж, бұл үшін ол кәсіпкерлік қызметпен бел шешіп
айналысуы қажет ».
Шағын кәсіпкерлік ... ... ... ең ... ... ... салаларға, атап айтқанда саудада, қоғамдық
тамақтандыру және қызметтер салаларында туады. Бірақ, ... ... ... ... ... ... саясат бағаларды
ырқына жіберуден және осымен байланысты өскелең ... ... ... ... күрт ... және халықтың жинағының құнсыздануынан шағын
бизнестің қаржы базасының жоюына әкелді, бұл өз кезегінде шағын бизнестің
қалыптасуының және оның ... ... ... қалуына соқтырды.
Шағын кәсіпкерлік көр қатарлы жинаулар мен үлкен салықтардың астында қалды.
Осы ... ... ... ... ... ... ... онсыз нарық экономикасының қалыптасуы мүмкін емес.
Қазіргі кездегі әлемдік экономиканың одан әрі даму ... ... ... ... ғылыми-техникалық революцияның болуымен,
шағын және орта фирмалардың сақталуымен және ... қоса ... ... ... ... өндірісі атап айтқанда, шағын және орта
компаниялардың кәсіпорындарында басталады, себебі олар ... ... ... ... ... икемді сезімтал болуға, өндіріспен әрі
қанағаттандырылмаған жаңа ... ... ... ... ... бір ... істеуінше есептегендегі, ғылыми-зерттеу мен
конструкторлықжұмыстарға шығындары, ірі ... ... ... асып ... кездейсоқ емес.
Қазіргі уақытта шағын бизнестің ролі ... ... ... орта ... ... ... ... алу федералы басқармасының ақпараты бойынша, 50-інші
жылдардың ортасынан ... ... ... ... ... ... саны 1000 ... аз) әртүрлі жаңалық енгізулердің жартысынан
көбін енгізген. Жаңалық енгізулердің төрттен бірі жұмыс істеушілер саны ... ... ... Атап ... ... ... «Apple» жеке
компьютерлік өндірісін алғашқылар қатарында енгізді, кейін ... ... ... ... ... капиталистік елдерде халықты жұмыспен қамтуды кеңейтуде
айтарлықтай ролі бар. ... ... 10 ... жаңа ... орындарының 60% -і
20 адамнан аз ... бар ... ... 80-ші ... ... зор өсуі ... ... ғалымдар, экономистер
мен мемлекет қайраткерлері шағын бизнестен ірі ... ... ... ... ... ... жаңа жұмыс орындарын құратын
құрал деп ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі көмек көрсетіледі.
Шағын және орта бизнестің ... және де ірі ... ... сай ... ... дайын өнімді жасау үшін
мыңдаған ... ... ... етіледі. Олардың өндірісіне концеріндер
мен келісім шарт жүйелерімен байланысқан көптеген ... және ... ... ... ... және басқа салалардың
кейбір монополияларында 20-30 ... ... ... ... ... істейді.
Атап көрсету керек, шағын және орташа фирмалардың басым ... ... ... ... ... ... ... Францияда,
мысалы, шағын және орташа кәсіпороындардың 40 %-ы ірі ... ... ... ... ... ... 400 мың шамасында
немесе 25% шағын кәсіпорындар қамтылған, оларда 4,5 млн. адам ... ... да ... жағдай кездеседі.
Шағын бизнес кәсіпорынды ашу ісі аз мөлшерде капитал қажет етеді.
Техникалық қызмет көрсету саласында кеңөріс ... Өе жиі ... өз ... ... ... ... жұмыс таба алмағандар ашады.
80-ші жылдардың басында ... ... ... тек өз
жанұяларындағы адамдардың еңбектерін қолдануы Жапониядағы барлық жұмыспен
қамтылғандардың 32%, Италияда - 29%, Францияда - 21% ... емес ... жаңа ... ... ... ақпарат
кешенінде өздерінің жағдайларын әжептәуір нығайтады. ҒТП негізінде іскер
қызметтер (электронды ... ... ... ... ... ... ету, инженеринг, кеңес беру ... және ... ... ... ... ... ... айтарлықтай
жинақталуын қажет етпейді және де шағын компания шеңберінде де табысты
жүзеге асуы мүмкін. Жеке ... ... ... ... ... 3700 ... жұмыс істейді, олардың көпшілігі жұмыскерлер ... ... аз ... ... ... және орта бизнестің ролі мына көрсетілген алты
қызметтерден ... ... ... нарық коньюктурасының өзгерісін
Икемді сезінеді, бұл нарық экономикасында ірі кәсіпорын алыптарға
мүмкін ... ... ... әлі іске жаратылмаған әжептәуір қаржы
қаражаттарын тиімді жұмылдырады. Осындай ... ... осы ... боар ... ... ... күресін қалыптастыруда айтарлықтай үлес қоады,
бұл кез келген ... ... ... ... ... ... ... маңызды.
Төртіншіден, шағын бизнес халықты жұмыспен қамту мәселесін шешуде
үлкен роль ... ... ... ... ... ... барлық
жұмыспен қамтамасыз етілгендердің 50-60% және жаңа жұмыс орындарының 70-80%
келеді.
Бесіншіден, атап ... ... ... ... 50 % ... ... ... әлеуметтік қысымды жұмсартудағы орнын
таптырмас ролі бар. Ауыр дағдарыс ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыра алады.
Шағын кәсіпорынның ел экономикасындағы ролі аса үлкен. Біздің
республикада шағын ... ... ... ... 90%- ға ... ... 1 ... мәлімет бойынша республикадағы 372 мыңнан
астам шағын кәсіпкерлік субъектісі ... ... ... ... – 329,1 мың ... ... ... саласында жұмыспен
қамтылғандардың саны – 1,4 млн. адамды құрады.
Шағын бизнес өкілдері 2000 жыл ... 532,6 ... ... ... және ... көрсетті. 1999 жылы олар бюджетке төленетін төлем 33,7
млрд. теңге құраса, 2000 жылы – 45,9 ... ... ... ... Президентінің 2001 жылғы 7 мамырдағы Жарлығымен
Қазақстан Республикасында «Шағын кәсіпкерлікті дамыту мен ... ... ... ... ... бағдарламасы» бекітілді. Оның басты
мақсаты шағын кәсіпкерліктің өндірістік ... ... ... ететін мемлекеттік қолдау саясатын жетілдіру болып табылады.
Бағдарламаның міндеттері оның мақсатымен айқындалған және ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктердің шағын кәсіпкерлікті қолдау мен қорғау
мәселелеріндегі ролін ... ... ... ... саласын басымдылықты дамыту;
- шағын кәсіпкерлікті ақпараттық қамтамасыз ету жүйесін ... ... ... ... ... ... тұрақты қызметі үшін
қолайлы жағдайлар жасау болып тұжырымдалады.
Шағын ... ең ... ... – бұл әлеуметтік
аспектілігінде. Өзінің құрылуымен шағын ... ... ... ... жасайды, сөйтіп, жұмысссыздықты азайтады. Бұдан ... ... ... артуы барысында азаматтар арасында жаппай
өздерінің жеке қабілеттіліктерін көрсетулері үдей ... Ең ... ... ... өз ... ... және бұған бейімділіктерінің сай
болуынна қарай өздерінің жеке «ісін» ашу, өзінің ... ... ... табылады. Мұның өзі сондай-ақ шағын ... ... ... ... ... ... жаңа жағдайындағы рынокқа
өтуінде шағын кәсіпорындар «жанама» өнім ретінде ... Олар ... ... жүйенің бөлігі болып табылады. ... ... ... ... ... ... бөлігі осы қатынастар жүйесінде ... ... ... олар ... ... қамтамасыз етеді, терең мамандандыруда
іске асыруды және өндірісті тармақтанған кооперацияға айналдырады. Онсыз
оның ... ... ... ... емес. Нәтижесінде, бұл
шаруашылық ... және ... ... ... ... ... ... үшіншіден, шағын кәсіпорындар ролінің ... орта және ... ... ... тиек ... халықаралық тәжірибесі көрсеткендей, өтпелі экономикада
мемлекет, ережеге сәйкес, тек жаңа басталған ... ... бұл ... ... қызметті тиімсіз қалдырды.
Өтпелі экономика үшін нарықтық инфрақұрылымының дамымағандығы тән,
бұл шағын кәсіпкерліктің дамуын тежейді.
Қазақстан ... 1998 ... ... ... ... ... процесстер кезіндегі бағалардың өсуі, тұрғандардың
номиналды табыстарының өсуін анық ... ... бұл ... ... ... шағын бизнес негізінде кәсіпкерлік қызметтің дамуын ... ... ... ... тежеуші факторына өндірістік
саладағы шағын бизнестің маңыздылығын әлі бағаламағандығын ... ... ... ... ... ... «бум»
ғалымдар мен практиктердің шағын бизнеске қатысты бұрынғы көзқарастарынан –
шағын ... өмір ... ... сондықтан олар не жоюылуы керек не
ең ірі компанияларға кацта құрылуы керек, бас ... ... ... көрсеткіштер көрсеткендей соңғы он жылдықта (1980-2000 жылдар
бойынша) ... саны екі ... ... олардың санының саудада және
қызметтер саласында дамуымен ... ...... ... ...... ролі ... экономикада жаңа өркен жайған кәсіпкерлікті дамыту және қолдау
үшін мынадай жағдайлар қажет:
- ... ... құру ... ретінде шағын кәсіпкерлікті дамытудың
кешенді мемлекеттік ғылыми негізделген бағдарламаларын ... оның ... мен ... ... үшін қаржы базасын қалыптастыру
жеңілдетілген несиелер, жеңілдетілген салықтар, ақысыз сипатты
жәрдем ақшалар;
- бағдарламада ... ... ... бағыттарында
шағын кәсіпкерліктің орны ерекше анықталуы керек;
- шағын бизнесті ұйымдастыруда, елдің әртүрлі аймақтарында ... ... ... басты ролде керек;
- ірі және шағын бизнес ынтымақтастығының жүйесі ... ... мен ... саласында шағын бизнесті дамыту мақсатында ірі
кәсіпорындардың ресурстарын тарту.
Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерлікті дамытуда Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... ... ... қолдауды күшейту бойынша шаралар туралы» 1997 жылдың 6
наурызындағы ... ... ролі ... ... ... ... өтпелі экономика жағдайында шағын
кәсіпкерлікті дамытудың мемлекеттік бағдарламасы болып табылады.
2001 жылдың басында Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... бұл ... ... қамтылғандардың санының
төрттен бірін құрайды. Шағын кәсіпорындар санын 500 мыңға дейін, оларда
жұмыс істеушілер саны ... ... ... 40%-на ... ... ... шағын және ірі кәсіпкерліктің дамуы көп деңгейде
мемлекет меншігін жекешелендірумен байланысты, себебі жоспарлы ... орта және ірі ... ... ... болды және тек
жекешелендіру оларды дербес және тәуелсіз ... ... ... орта
және ірі кәсіпкерліктің жұмыс істеуі ең қиын және ең өткір мәселе ... ... оның ... жаюы ... ... ... ... байланысты. Барлық мемлекеттік кәсіпорындар 1985 ... ... ... жылынан бастап, толық шаруашылық есепте болды, яғни өзін
өзі басқару мен өзін-өзі қаржыландыруда, ... тек ... ... ... ... ... мен өзінің сатып алушысын табу мәселелері
берілген кәсіпорындар қамқорлығына кірмеді.
Осындай құнды бағдарлар бірнеше ұрпақтар өмірлері ... ... ... ... ... жоқ және нарықтық сипаттағы түсінік пен
құндылықтар қалыптаса алған жоқ.
Кәсіпкерлік психологиясы тек бір ... ... ... ... ТМД және ... ... көптеген орта және ірі
кәсіпорындары үшін кәсіпкерлікке жылжу үшін үлкен кедергі тез өсудегі төлем
төлеу ... пен зор ішкі ... ... ... ... алынуы мен мемлекеттік және нарықтық
басқарудың жаңа құрылымдарының ... ... ... ... ... мен ... қандай екеніне дұрыс анықтамалар
енгізбеді. ... ... ... ... ... мемлекеттік
кәсіпорындарының өзін өзі басқаруға және өзін өзі ... ... ... деп ... ... және ... реттеудің бағдарламасы
Қоғамдық санада кәсіпкер – бұл тек адам, индивидиум деген пікір берік
орныққан. ... ... ... және даму ... ... ... үшін ... кәсіпкерліук қызметпен айналыса алатынын
көрсетті. Мемлекет қызметтің кәсіпкерлік саласына ерте ... ... ... ... ... ... ... қызметтің
әріден ойластырылған дағдарысқа қарсы және инфляцияға қарсы бағдарына бола
нарық ... ... ... соғұрлым мемлекетте ... ... өте ... ... ... ... осы мемлекеттің
мәртебесі биік болады.
Өтпелі экономика жағдайында мемлекеттік кәсіпкерлік ерекше ... ... ие ... ... ... жүйе ... ... тұлға ретінде
жаңа функцияны – кәсіпкерлік қабілетті ... ... ... ... ... ... мемлекеттік меншігі
болып табылады.
Қазақстан Республикасында 2001 ... ... ... ... ... ... ... 23,5% құрады.
Нарықты экономикасы дамыған елдерде мемлекет меншігінің үлесі ... ... нақ осы ... ... дамуы үшін қажет ... ... ... ... ... ... болуына және бір уақытта
мемлекет бюджетін толтыру үшін қажет ақшалай қаражат табуына мүмкіндік
береді.
Келтірілген кәсіпорындар ... ... ... ... емес ... қосылуында жұмыс істейді.
Мемлекет кәсіпорындары олардың дербестігінің сипатына байланысты үш
топқа бөлінеді:
1) бюджеттік ... ... ... ... ... ... (холдингтер)
Қазақстан Республикасында мемлекеттік кәсіпорынға мына кәсіпорындар
жатады:
1) мемлекеттік, шаруашылық жүргізуге құқы бар, ... ... ... ... ... ... ... және т.б)
2) қазыналық, жедел басқаруға құқы бар, толық емес шаруашылық есепке
негізделген (байланыс, ... ... ... және ... ... кәсіпкерлік қызметі аталған ... ... ... ... ұлттық экономиканың барлық және
мемлекеттің экономикалық әлеуетінің дамуына әсер ... ... ... ... ... экономиканың тұрақсыздығын
тұрақтандыруға жол ашатын ... ... ... ... ... 90-шы ... ... Қазақстан Республикасы мемлекетінің
кәсіпкерлік қызметі ... бола ... ... кен өндіру, отын-
энергетика және металлергия кешендерінің аса ірі ... ... ... ... ... алып, дәл уақытында шетел капиталын тарта
білді.
Қазақстан мемлекетінің кәсіпкерлік ... ... ... 1996
жылдың басында Қазақстан териториясы арқылы өтетін ... ... ... ... жүк және контейнерлік тасымалға қатысты Еуропа ... жеті ... ... ... қол ... бойынша оның
инициативасынан көрінді.
Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінің жүктері келісімдерге сәйкес Батыс ... ... ... ... ... ... төрт ... темір жол
магистралдары өтеді: Трансазия (Қытай-Қазақстан-Туркия), Еуразия (Қытай-
Қазақстан-Ресей-Еуропа), Орта Азия және ... ... ... ... ... Еуропа –Скандинавия – Иран (Парсы шығанағы) арасында жүктердің
тасымалдау уақытын ... ... ... «Солтүстік-Оңтүстік» жоба
қаралуда.
Осы келісім аталған магистралдарды жандандыруға және қайта жаңартуға,
барлық магистралдар бойынша ... ... ... ... ... жоғары табыспен қамтамасыз етуге жол ашады, Мемлекеттік
кәсіпкерлік өтпелі экономикада ... ... ... бірлікте болады.
Нарықтық экономикада макроэкономикалық процестерді мемлекеттік реттеу
тікелей және жанама әдістер көмегімен жүргізіледі.
Өтпелі ... ... ... ... ең ... ... саясаты немесе циклге қарсы саясат, ... ... ... бюджет балансын бақылау, халықты
жұмыспен қамту саясаты, монополияға қарсы ... яғни ... ... бақылау, халықты әлеуметтік қорғау саясаты болып табылады.
Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, тікелей әдістер кіші мерзімді, ұзақ
мерзімді міндеттерді шешу үшін ... ... ... мен іске ... арқылы жүзеге асырылады.
Осындай бағдарламалардың мысалы соғыстан кейінгі Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ал ... жолдарының құрылысы бойынша төтенше шаралар туралы» заң
қабылдануы ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларын және жоспарларын құрады. Қазіргі жағдайда
мемлекеттің кез келген ... ... ... ақша айналымы болады.
Өтпелі экономика үшін ақша ... ... ... шықпауы тиіс. Бұл
мемлекеттің макроэкономикалық деңгейіндегі ең маңызды реттеу функциясы. Осы
жағдай «экономикалық құдіретті» тудырған Жапония, ... ... ... ... тәжірибемен бекітіледі.
Осы елдерде ең қиын жылдары (70-80 жылдары) өнеркәсіпті реформалау
және құрылымдық қайта құру кезеңінде ақша ... ... ... ... ... ... ... болды және бұл олардың
қирату салдарынан жұмсартуға және тіпті болдырмауға жол ашты.
Қазақстан Республикасы ... ... ... (1990 жыл) ... жағдайда болды. Республика экономикасы Кеңес ... ... ... ... біріккен болды. Өндірістің құлдырау жағдайында
ақшалай табыстардың өсуі тауар массасымен қамтамасыз етілмеді. 1990 ... ... ... 13 млрд. сом құрады ал қанағаттандырылмай
қалған ... 17 ... сом ... ... ... айналымы мен ақылы
қызметтердің 76%-нан көбін құады. ... ... ашық ... ... де қаржы жүйесі бақылаудын шықты.
Қазақстан реформаны дербес тек 1993 ... ... ... ... ... кейін, 1994 жылдан бастап жүргізе бастады. Реформа
жылдарында мерзімдік баспасөз келтіргендері бойынша инфляция деңгейі ... ... ... ... 1991 жылдың деңгейінің 50 %-ға жетті.
Қазақстан үкіметі қабылдаған дағдарысқа қарсы шаралар ... ... және ... жылдар) өндіріс құлдырауын және
инфляциялық процестер дамуын тоқтатпады. Қазақстан ... ... ... мен ... құлдырауын тежеу міндеттерін
жүзеге асыру үшін қаржы-бюджет және ... ... ... ... ... ... ... салықтар туралы жаңа заңдар
қабылдады, экспорт секторларының кәсіпорындарын шетел фирмаларына басқаруға
жолы мен ... ... ... ... алу мен меншікті
жекешелендірудің ... ... ... 16 мың ... ... оның ... ... экспорт секторын
ұсынатын өнеркәсіптің ірі жетекшісі кәсіпорындары.
Жапонияда, Оңтүстік Кореяның өтпелі ... ... ... ... болуы жеткіліксіз, осы бағдарламаларды
қатаң жүзеге асыру бойынша мемлекеттің ... ... ... ... ... ... келу туралы емес, мемлекеттің ... ... ... ... ұлттық экономикалық проблемыларды шешуде мемлекет
пен жеке сектор арасында өзара әрекет пен тең ... ... ... ... және экономиканы тұрақтандыруға жету үшін жеке
сектордың да мемлекеттің де ыждағаты қажет.
Мемлекет, жалпы ... жеке ... ... және шетел)
Қазақстанда ұстаным саласын табуына қолайлы ... ... ... ... 1991 ... ... ... Республикасы «Шетел
инвестициялары туралы», «Салықтар және бюджетке басқа міндетті төлемдер»
туралы ... ... мен ... ... және «Тікелей
инвестицияларды мемлекеттік қолдау» туралы Заңдар қабылданады, бұл ... ... үшін ең ... ... ... жол ... ... үшін жеңілдіктер анықталды. ... ... ... ... және ... инвестицияның
көлеміне тәуелді. Екіншіден, заң жобаны жүзеге асыру үшін ... ... ... пен ... ... баж ... ... түгелдей босатуға жол ашады. Осының бәрі 1998 жылға ... ... ... ... және оны көтеру жолына
бағыттауға жол ашты.
Мемлекеттің Қазақстан ... – жаңа ... ел құру ... ... құрылымдық қайта құруда жетекші ролі жатады.
Қорытынды
Кәсіпкерлік – кәсіпорынның басшылары мен ... ... бір ... ... Ол экономиканың қызметінде ең белсенді
нысанының бірі болып табылады.
Кәсіпкерлік қызметінің көптеген түрлерінің ... ... ... ... ... ... қаржылық, консультативтік.
Өндірістік кәсіпкерлік өнімді өндіруге, жұмыс істеуге және ... ... ... және ... ... ... байлықты жасауға
бағытталған қызмет.
Қызметтің коммерциялық түрінің мазмұны тауар-ақша қатынасы, сауда-
айырбас операциясынан ... Оны ... ... қызметтен
айырмашылығы сол, мұнда өнімді шығаруға байланысты ... ... ... ... кәсіпкерлігі коммерциялық кәсіпкерліктің бір түрі болып
табылады. Солай болғандықтан оның ... ... алу, сату ... ... ... ... құнды қағаздар (акция, облигация, вексель,
ваучер), яғни тікелей және ... ... ... бір ақшаны басқа ақшаларға
сату шығады.
Кәсіпкерлікті қалыптастыру үшін белгілі экономикалық, әлеуметтік,
құқытық жағдайлар жасалу қажет.
Кәсіпорын ... ... ... процестерді зерделеу және
шаруашылық шешімдерін қабылдайтын дербес ... пән ... ... ... ... заңдылығын түсіну негізінде нақталы өндірістік,
экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... береді, экономикалық заңдардың әрекет ... ... ... және ... ... ... шығындарын ең аз
мөлшерде жұмсай отырып, өндірістің нәтижелігін арттыруды қамтамасыз ететін
кәсіпорынның ... ... және ... нысандары, шаруашылық тетігін
көрсетеді.
Кәсіпорынның сыртқы экономикалық қызметі елдің ... ... ... ... кезде шаруашылық қызметінің
негізгі буыны – кәсіпорын болып табылады. Осы деңгейде сыртқы ... ... ... іске асырылады.
Кәсәпкерліктің сыртқы экономикалық қызметінінің негізгі нысаны –
сыртқы сауда қызметі. Ол сыртқы ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық қызметін дербес іске асыруға
құқықты. Ол үшін оған халықаралық ... ... ... ... ... табу ... ... сыртқы экономикалық саясатының негізгі
тұжырымдамасының қызметтің басты бағытындағы отандық тауар ... ... ... ... шеңберінен шықпайтын, ақылға
сиымды қолдаушылық болуға тиіс. Сол сияқты шет ... ұзақ ... ... және көп ... келісімдерді жалғастыра беру қажет.
Қолданылған әдебиеттер
1. А.Қ.Мейірбеков., Қ.Ә.Әлімбетов., «Кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... и статистика.
1999.
3. В.В.Ковалев, О.М.Волкова «Анализ хозяйственной деятельности предприятия»
.М. Проспект-2000.
4. Н.П.Любушкин «Анализ финансово-экономической деятельности предприятия»
Юнити-2000.
5. ... ... ... ... ... Ө.Қ.Шеденов., Е.Н.Жүнісов «Жалпы экономикалық теория» Алматы-2004.
7. «Экономикалық анализ» Алматы. Экономика-1999.
8. «Экономический ... ... и ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлік және кәсіпкерлік капитал42 бет
Арнайы пәндер оқытушыларының кәсіптік білімін жетілдіру формалары мен мазмұны22 бет
Инновациялық оқыту жағдайындағы педагог креативтілігін дамыту75 бет
Тілдің таңбалық, құрылымдық және жүйелілік сипаттары6 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет
Астана қаласындағы «Баққон» кәсіпорны негізінде кәсіпкерлікті жүзеге асыру жағдайы31 бет
Білім Беру мекемелеріндегі кәсіпкерлік қызмет12 бет
Бизнесті ұйымдастырудың құқықтық формалары70 бет
Жеке кәсіпкердің табысына салынатын салық47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь