Эстетикалық тәрбие - тәрбиенің құрамды бөлігі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І Бөлім Эстетикалық тәрбиенің теориялық негіздері
1.1. Эстетикалық тәрбие туралы түсінік және оның мазмұны
мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2. Халық педагогикасында эстетиклық тәрбие және оның
құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
ІІ Бөлім Оқу.тәрбие процесінде оқушыларға эстетикалық тәрбие берудің жолдары
2.1.Эстетикалық тәрбиені оқу.тәрбие процесінде ұйымдастыру және
оның құралдарын пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
2.2. Сыныптан тыс кезінде оқушылардың эстетикалық мәдениетін
арттыру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
Қазіргі жаңарған қоғам шығармашыл, белсенді, өз мүмкіншілігін толық атқара алатын және жоғары білімді меңгерген, өзіне сенімі мол, салауатты-сауқатты, жан-жақты мәдениетті азамат тұлғасын қалыптастыру қажеттілігін талап етуде. Өйткені, мәдениетті әрі білімді жас ұрпақ қана ғажайып биік деңгейге көтеріле алады.
Жас азамат мәдениетті дегеніміз – инабаттылық, сыпайылық, жинақтылық білімдер тәжірибелер мен әрекеттер, мінез-құлықтар. Ең бастысы, жас ұрпақ тұлғасы мәдениеттінің негізгі және құрамды буыны оның эстетикалық мәдениетінің болуын қажет етеді.
Эстетикалық мәдениет – рухани мәдениеттің маңызды бір саласы ретінде, табиғат және адам баласының шығармашылық еңбегімен жасалған эстетикалық құндылықтардың жиынтығы, оларды жасау қолдану тәсілдері. Эстетикалық құндылықтар қоғамның өмірмен қарым-қатынасқа түсуіне, қоғамның жетілуіне, талпынысына, қоғамдық қатынастардың барлық жүйесінің толыққанды өркендеуіне қатысады.
Қоғамның дамуында эстетикалық тәрбие жеке тұлғаның үйлесімді дамуын қалыптастыруда маңызды орын алады.
Эстетикалық тәрбие – жан-жақты тәрбиенің бүкіл жүйесінің табиғи бір бөлігі.
Эстетикалық тәрбие – болмыстағы және өнердегі сұлулық пен әсемдікті дұрыс қабылдауға және эстетикалық түсінікті сезім мен талғамды тәрбиелейді. Өнерде және өмірде сұлулықты жасау, оған қатысу қабілетін, қажетсінуін қалыптастырады.
Жас ұрпақты тәрбиелеудегі эстетикалық тәрбиенің рөлін, мәнін ашқан көрнекті ғалым-педагогтар А.В.Луначарский, Н.К.Крупская, А.С.Макаренко, В.А.Сухомлинский, С.Т.Шацкий, К.Д.Ушинский тәрбие жүйесін ұйымдастыруға өз үлестерін қосты.
Біздің елімізде жас буындарды эстетикалық тәрбиелеуді пайдалану мәселесіне арналған іс-тәжірибелік сипаттағы мақалалары мен көлемді де іргелі еңбектері бар ғалым-педагогтар Х.Арғынбаев, С.Қалиев, С.Ұзақбаева, К.Оразбекова, А.Бейсенбаева, М.Мырзахметов, А.Тұрбекова, Қ.Сыздықов, т.б. айтуға болады.
Қазіргі мектептің алдында тұрған міндеттердің ең маңыздысы – жасөспірімдерді жан-жақты дамыған тұлға ретінде тәрбиелеу. Сол тәрбиенің ішінде эстетикалық тәрбие қомақты орын алды. Нақ осы мектепте жас буынның эстетикалық мәдениетінің негіздері қаланады, сондықтан да эстетикалық тәрбие мәселелері біздің елемізде әрдайым жан-жақты тәрбиенің жалпы проблемаларынмен байланыстыра қарастырылып келеді.
Эстетикалық тәрбие адамның өмірінде зор рөл атқарады. Әсемдікті көре түсіне, жасай білу адамның өмірін байытады, қызғылықты етеді, оған ең жоғарғы рухани ләззаттануға мүмкіндік береді.
1. Қоянбаев. Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. Алматы, 2000.
2. Құрманалина Ш.Х., Мұқанова Б.Ж., т.б. Педагогика.- А.,Фолиант, 2007ж.
3. Әбиев ж. Бабаев С., Құдиярова А. Педагогика: Оқу құралы, - Алматы:Дарын, 2004ж.
4. Әбенбаев С. Тәрбие теориясы мен әдістемесі.-Алматы: Дарын, 2004ж.
5. Педагогика. Дәріс курсы. / Құраст. Хмель Н.Д., Жампеисова К.Қ.- Алматы: Нұрлы әлем, 2003ж.
6. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақ тәлім- тәрбиесі.- Алматы, «Санат», 1995 ж.
7. Нысанбаев Ә., Әбжанов Т. Ой. Ақыл: Адамгершілік. – А., Білім, 1994ж.
8. Богословский В.В. т.б. Жалпы психология. – А., Мектеп, 1980ж.
9. Әділова З.Ә. Этнопедагогика. – А., ҚазМӘТУ, 1997ж.
10. Сабыров Т.С. Оқушылардың оқу белсенділігін арттыру жолдары. – А., Мектеп, 1978ж.
11. Айтмамбетова Б.Р., Бейсенбаева А.А. Тәрбиенің жалпы әдістері (6-лекция). – Алматы, 1991ж.
12. Болдыров Н. И. Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы. – Алматы, 1987ж.
13. Сейталиев К. Тәрбие теориясы. – Алматы, 1986ж.
14. Мектептегі тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі. / Ред. басқар. Қалиев С., т.б. – А., 1999ж.
15. Қоянбаев Ж. Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. – Алматы., 2000ж.
16. Қоянбаев Р. Тәрбие теориясы.- Алматы, 1991ж.
17. Қожахметова К.Ж. Сынып жетекшісі. –Алматы: Әлем, 2000ж.
18. Тәлім-тәрбие хрестоматиясы. / Құраст. Қалиев С. – Алматы: Рауан, 1996ж.
19. Айтмамбетова Б.Р., Бейсенбаева А.А. Эстетикалық тәрбиенің негіздері (13 -лекция). – Алматы, 1991ж.
20. Наурызбаев Ж. Ұлттық мектептің ұлы мұраты. – А., 1995ж.
21. Мектепке дейінгі және мектеп жасындағы балалардың тәрбие тұжырымдамасы. – А., 1995ж.
22. Ұстаздық шеберлікке жету жолдары. / Методикалық нұсқау/ Құраст. Нұржанова Ж.Н. – А.,1991ж.
23. Құрманбекова Ж. Эстетикалық тәрбие берудің кейбір жолдары.
// Қазақстан мектебі, 2007ж, №4-5, 60б.
24. Ташкенбаева С. Эстетикалық тәрбиенің мәні мен мағынасы.//Білім берудегі менеджмент, 2005ж, №4-179б.
        
        Тақырыбы: Эстетикалық тәрбие - тәрбиенің  құрамды бөлігі
Мазмұны:
КІРІСПЕ.....................................................................
.........................................3
І Бөлім Эстетикалық тәрбиенің теориялық ... ... ... ... түсінік және оның ... ... ... эстетиклық тәрбие және оның
құралдары..............................................................
...................................12
ІІ Бөлім Оқу-тәрбие процесінде оқушыларға эстетикалық ... ... ... ... ... ... және
оның құралдарын пайдалану
.................................................................18
2.2. Сыныптан тыс кезінде оқушылардың эстетикалық мәдениетін
арттыру
жолдары.....................................................................
..............24
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.............................29
ПАЙДАЛАНҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР.................................................................3
1
КІРІСПЕ
Қазіргі жаңарған қоғам шығармашыл, белсенді, өз ... ... ... және ... білімді меңгерген, өзіне сенімі мол,
салауатты-сауқатты, жан-жақты мәдениетті азамат ... ... ... ... ... ... әрі білімді жас ұрпақ қана
ғажайып биік деңгейге көтеріле алады.
Жас азамат мәдениетті дегеніміз – инабаттылық, сыпайылық, ... ... мен ... ... Ең бастысы, жас ұрпақ
тұлғасы мәдениеттінің негізгі және ... ... оның ... болуын қажет етеді.
Эстетикалық мәдениет – рухани мәдениеттің маңызды бір ... ... және адам ... ... еңбегімен жасалған эстетикалық
құндылықтардың жиынтығы, оларды ... ... ... ... ... ... ... түсуіне, қоғамның
жетілуіне, ... ... ... ... жүйесінің
толыққанды өркендеуіне қатысады.
Қоғамның ... ... ... жеке ... үйлесімді дамуын
қалыптастыруда маңызды орын алады.
Эстетикалық тәрбие – жан-жақты тәрбиенің бүкіл жүйесінің табиғи бір
бөлігі.
Эстетикалық тәрбие – болмыстағы және ... ... пен ... ... және ... ... сезім мен талғамды
тәрбиелейді. Өнерде және ... ... ... оған ... ... ... ұрпақты тәрбиелеудегі эстетикалық тәрбиенің рөлін, мәнін ашқан
көрнекті ғалым-педагогтар ... ... ... ... ... тәрбие жүйесін ұйымдастыруға
өз үлестерін ... ... жас ... эстетикалық тәрбиелеуді пайдалану
мәселесіне арналған іс-тәжірибелік сипаттағы ... мен ... ... ... бар ғалым-педагогтар Х.Арғынбаев, С.Қалиев, С.Ұзақбаева,
К.Оразбекова, А.Бейсенбаева, М.Мырзахметов, А.Тұрбекова, Қ.Сыздықов, т.б.
айтуға болады.
Қазіргі мектептің алдында ... ... ең ...
жасөспірімдерді жан-жақты дамыған тұлға ретінде тәрбиелеу. Сол тәрбиенің
ішінде эстетикалық тәрбие қомақты орын ... Нақ осы ... жас ... ... ... ... сондықтан да эстетикалық
тәрбие мәселелері біздің елемізде әрдайым жан-жақты ... ... ... қарастырылып келеді.
Эстетикалық тәрбие адамның өмірінде зор рөл атқарады. Әсемдікті көре
түсіне, ... білу ... ... ... ... ... оған ... рухани ләззаттануға мүмкіндік береді.
Эстетикалық тәрбие, біріншіден, үй-іші мен отбасынан ... ... ... ... ... баланың мектептің есігін ашумен
басталады. Баланың отбасына балабақшадан алған эстетикалық ... ... ... жетіле әрі дами түседі де ... ... ... ... ... ... сезінген, көрген, білген эстетикалық
өмір құбылыстарында көптеген жаңалықтар орын алып, ... ... ... ... ... ... тереңдей түседі. Баланың алдында көп уақыт
жұмбақ болып жүрген табиғи құбылыстарға, ... ... ... ... ... ... сезімін оятып, оны қанағат құшағына
бөлейді. ... ... ... ... ... жан-жақты
дамытуға ұмтылады, сондықтан әр баланың ... ... ... ... ... етіп ... керек.
Осы міндет-мақсаттар, әсіресе, мұғалімнің алдында ... ... бірі ... ... оқушы жастардың эстетикалық танымын, сезімін, мәдениетін
білімін көтеруде ең ... ... ... мен ... Олар ... ... ... тәрбие жұмысының мазмұнын, формаларын және
әдістерін жетілдірудің жолдарын ... іске ... ... ... ... ... ... алатын орнын анықтау.
Курстық жұмыстың зерттеу пәні: Педагогика
Курстық жұмыстың міндеттері:
- ... ... ... ... және оның ... міндеттері;
- Халық педагогикасында эстетиклық тәрбие және оның ... ... ... ... ... ... және
оның құралдарын пайдалану;
- Сыныптан тыс кезінде оқушылардың эстетикалық мәдениетін
арттыру жолдары.
І Бөлім Эстетикалық ... ... ... ... тәрбие туралы түсінік және оның ... ... ... эстетикалық тәрбие жеке тұлғаның үйлесімді дамуын
қалыптастыруда адамгершілік тәрбиесінен кейін маңызды орын алады.
Эстетикалық адамның өмірі, ... ... ... ... келеді. Сондықтан тұлғаның жан-жақты дамуында ... өз ... ... заңы» бойынша құруға тырысуы қажет.
«Эстетика» грек сөзі. Сезім, ... ... ... ... ... эстетика - өмірді сезім арқылы танып, ... ... ... ... биік, сезімтал адам еңбектегі әдемілікті, ... ... ... оны ... қастерлей білетін болады.
В.Г.Белинский: «Сезімнің әсемділігі адамгершіліктің ... ... бұл ... ... да, ... та, ой да жоқ.
... Эстетикалық сезім – ізгілік негізі адамгершілік негізі»- ... ... ...... ... ... ... ұғымын тұңғыш рет енгізген неміс философы (рационалист)
Александр Баумгертен (1714-1762) Ол өзінің ... атты ... ... ... шығарады. Осы кезден бастап «Эстетика» ұғымы жаңа ғылым ... ... ... ретінде құлдық қоғам дәуірінде Египет, Вавилон, Индия,
Қытай жерлерінде бастау алды.
А.В.Луначарский эстетикалық тәрбиенің мәнін аша ... ... ... ... қарапайым түрде ... деп ... ... ... ... ... мен шығармашылық
қабілеттеріне жүйелі түрде әсер ... ... одан ... ... оны ... ... білу ... дамыту деп түсіну керектігін
айтқан.Еңбек пен ғылым ... ... ... ... ... сол білімнің жансыздығы деп есептеген.
Кезінде ... ... ... бойында көркемдік шығармашылығына
қатысты әртүрлі қажеттіліктің болатындығына, соны міндетті түрде дамытып,
тәрбие мақсатына ... ... ойын ... К.Д.Ушинский – «барлық балалар
бірі қалмастан әуесқой – суретші» - десе, В.А. Сухомлинский «әрбір бала ... деп ... ... теориясы мен практикасын талдауға ... ... ... қайраткерлері А.В. ... ... ... ... ... ... секілді өкілдері қатысты.
Қазақтың ағартушысы –демократтары Шоқан Уалиханов, Ыбырай Алтынсарин,
Абай Құнанбаев және т.б. ақын-жырау, ... ... ... өлшеусіз үлес қоса отырып, эстетикалық тәлім-тәрбиенің ... мән ... ... ... – жас ... өмірдің барлық
салаларындағы: адамның өмірі мен ... ... ... табиғаттағы сұлылық пен әсемдікті көре білетін, ұға білетін, бақылай
алатын және оларды өзі же жасай ... ... етіп ... Ол үшін жас
ұрпақты сауатты, терең білімді болуы керек. ... ... ... ... кино мен театрды түсініп, олардан жанға рухани ... ала білу үшін де ... ... ... ... білімді адам
болуы тиіс.
Эстетикалық тәрбиенің басқа салаларымен де тығыз байланысты. Ол еңбек,
ақыл-ой, адамгершілік, дене ... т.б. ... ... қоян ... ... ... ... құбылыстың әсемдік сырын ашпай тұрып,
оған ... ... ... ... ... мен ... игі жақтарын
танытпай еңбек ... ... ... ... ... тәрбиесін беру, адам дене құрылыс мүшелерін танытпай алмай
дене тәрбиесін беру ... ... ... ... ... жеке тұлғаның адамгершілік сезіміне,
рухани дамуына ықпал жасайды. Оның жаман әдеттен ... ... ... оқуын, музыкалық шығармаларды түсіне ... ... ... ... ... адам ... ... табғатты, өнердегі,
еңбектегі, адамдар арасындағы қарамықаныста бар, ... ... ... ... ... ... тіпті соны, өзі адам ... ... ... ... және ... ... болу дағдыларын
меңгертуді көздейді.
Эстетикалық тәрбие берудің мазмұны көркемдік талғамды жетілдірумен,
оқушыларды өнерге тартып-таныстырумен ғана ... Ол ... ... ... ... ... қабылдауды, табиғатты
эстетикалық тұрғыда қабылдауды қарастырады.
Өмірдегі, өнердегі және табиғатағы ... көре ... ... және
ұғыну сәбилік шақтан пайда болады. Мектепте мұның бәрі одан әрі ... ... ... ... көзқарастың негіздері қаланды. Мектеп
оқушыларды табиғаттағы, өнердегі, ... ... ... және ... дағдыландырады.
Эстетикалық тәрбиенің мақсаты – жеке адамның эстетикалық мәдениетін
дамыту. Оның ... ... ... ... сезім;
• Эстетикалық талғам.
• Эстетикалық қабылдау;
Эстетикалық сезім – бұл адамның өнерге ... ... ... ... ... ... ... субъективті эмоциалдық күй.
Эстетикалық сезім эстетикалық күйзелуді ... ... ... ... ... қажеттіліктің туып, дамуына әсер
етеді. ... ...... ... ... ... да әр ... қажетті шарты. Адам рухани жағынан бай ... ... ... одан ләззат ала білуге тиісті. Эстетикалық ... ... ... қарым-қатынас жасауды, рухани-эстетикалық күйді
бастан кешуді ... ... ... ... береді. Эстетикалық
сезім мен эстетикалық сана бірлігі адамның ... ... ... ... ... - бұл нағыз кереметті немесе
сұрықсыздықты, трагедияны немесе комедияны сезіну, түсіну, көре білу ... ... білу ... ... және күрделі білік. Осының ... ... ... ... ... – бұл өмірдегі сұлулық
пен өнер туралы, таным ерекшеліктері және өнердің жалпы ... ... ... Ал ... ... ... оған: «Эстетика –
табиғатты, дамудың негізгі заңдылықтарын, ... ... және ... ... ... қарым-қатынасындағы
эстетикалық заңдылықтардың қызметін ... ... ... ... берілген. Жеке бас эстетикасы оның эстетикалық талғамымен,
санасымен, мәдениетімен және тәрбиелілігімен ... ... сана ... ... тәрбиелік, дамытушылық,
ұйымдастырушылық –педагогикалық қызметтерді атқарады.
Адамның эстетикалық санасының маңызды элементі - оның ... ... ... табылады. Қабылдау - өнермен және қоршаған
орта әдемілігімен ... ... ... және ... ... ... психологиялық негізі. Оның толықтығы мен анықтығына
эстетикалық сезіну күші мен тереңдігі, ... ... ... ... ... тәуелді. Эстетикалық қабылдау ... ... ... ... ... ... Эстетикалық сана –
адамдардың эстетикалық идея, теория, өлшемдер, көзқарастар жиынтығында
көрініс ... ... ... ... ... ... қатынасты
тілдіреді. Эстетикалық тәрбиесіз ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Эстетикалық қабылдау деп - әсемдікті қабылдау процесін айтады, мұның
нәтижесі эстетикалық әсерлену, эмоция болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... рухани дүниесі, тұрмыс – салты,
әрекеттері мен қылықтары, ... өзі де ... ... бола ... ... - ... дұрыс бағалай білуге тәрбиелеу.
Эстетикалық талғам немесе көркемдік талғам ... адам өзі ... бір ... мұратты бейнелейді.
Эстетикалық мұрат дегеніміз – адамдардың ... ... ... түсінігі. Адамның жетем-ау деген арманы, өмірде сол бойынша
құрғысы келетін ... ... , ... талғамдарды
бағалауды тәрбиелеу білімді меңгеріп алумен бірге, дүниеге көзқарасты
қалыптастырудың маңызды құралы ... ... ... ...... бойында көркем-эстетикалық
мәдениетті қалыптастыру, оны жоспарлы және мақсатты түрде ... ... ... ... ... ... арқылы көркем шығармашылық сезімін, талғамын дамыту.
- Эстетикалық құралдарды: өнер, әдебиеттерді, ... білу ... ... ... көре біліп, сезінуге тәрбиелеу.
Сонымен, оқушылардың эстетикалық көзқарасын тәрбиелеу дамыған ... мен ... оны ... және ... қабілетін қалыптастырудың
мақсатқа бағыттала ұйымдастылыған ... ... ... ... ... және ... ... жалпы жүйесінде ең
алдымен өзіне тән қызмет атқарады. Ол іс-әрекеттің барлық түрлеріндегі
әсемдік ... ... оны ... ... ... ... ... қалыптасуы құралына айналады.
Баланың әстетикалық көзқарасын тәрбиелеу ... ... ... өмір мен ... және ... ықпалымен, жүзеге асырылады. Кіші
мектеп жасындағы балалардың эстетикалық көзқарасы үздіксіз дамиды. Оған
себеп ... ... – оқу, ... және тұрмыстық еңбектің жаңа жүйеге
түсуі.
Эстетикалық көзқарасты тәрбиелеудің негізгі құралы - ... ... ... ... ... бейнелер арқылы әсер етіп, ... ... ... ... ... көзқарасты тәрбиелеу тәрбиенің басқа
салаларымен тығыз байланысы ... ... ... ... құбылыстар әсемдігін ашпай жүзеге асыру мүмкін емес.
Сонымен, эстетикалық тәрбие ... ... ... ең ... ... одан ... алу. ... тәрбие адамды
дүниедегі әдемілік атаулыны бағалай білуге үйретеді.
1.2. Халық педагогикасында эстетиклық тәрбие және оның
құралдары
Қазіргі ... ... ... міндеттерін шешу үшінхалықтың
осы уақытқа дейінгі тәжірибесін меңгеру қажет.Мәдени құндылықтарды ... ... ... ... бар. Мысалы, қазақ халқына көшпенділік өмір
жағдайында табиғи өзгерістерге ... өте ... ... тән. ... қозғалыс бағытын дұрыс табу, жайылымдардың күйін ... ауа ... ... ала ... ... атын өте дәл ... қою,
т.с.с.
Халық әрдайым әсемдікті іздеді, қолдан жасады және оны ... ... ... ... Оны халқымыз үй жиһаздарын жасауынан
және оны әсемдікті сезінудегі тәрбие құралы ... ... ... эстетикалық тәрбие жүйесіндегі лирикалық, ... ... ... және т.б. ... мен ... ... орын
алады. Бұлар да эстетикалық тәрбиенің құралдары ретінде қызмет етді.
Халқымыздың ... мен ... және ... жағынан өте бай. Көптеген әндер
би қимылдарымен байытылды.
Қазақ халқының музыкалық аспаптарының түрлілігі таң ... ... ... шаң ... ... ... сырнай, жетіген, үскірік,
қамыс сырнай, дабыл ). Олар бос ... ... жас ... ... беру ... ... етеді.
Халқымыздың тұрмысына енген қолданбалы қолөнер бұйымдары олардың
әшекейленіп жасалуы ... ... өз ... бір сала. Ағаш, тері,
металл өңдеудегі өнері әлемге әйгілі.
Эстетикалық тәрбиеде халық ауыз әдебиетінің маңызы өте зор ... ... ... ... өмір ... ... ... жас ұрпақ санасын,
әсемдік сезімін, талғамын, қажеттілігін бейнелейді. ... жест ... - бұл ... ... өзін ... алу ... және ... жөніндегі
ұғымды білдіреді. Ұқыпсыз киім, қалай ... ... жүру ... ... ... Сондықтан дене қимылында, өзін ұстай
білуде қарапайымдылықты, сезім өлшемін сақтау керек.
Атақты француз жазушысы, ағартушысы - ... және ... ... (1712-1778 ) дене қимылын бір қалыптылықта ұстауға, ... ... ... ... білуге, жеңіл жүруге жету - дейді. Жеке
адамның сыртқы мәдениеті мен ішкі ... ... ... ... ... ... сөзімен айтқанда: бет, киім, жан, ой -
бәрі сұлу болуы керек.
Қазақ халқының көшпелі ... ... ... ... ... ... беру оның күнделікті ... ... ... ... ... ... қолданбалы өнердің, халықтық
музыканың, айтыс, ... ... ... ... ... ... өнерге өте бай, әрі оған бейім ... ол ... ... мен күйінішін жыр жолдары, ән-күй ... ... ... білген. өзінің көшпелі өміріне ыңғайлы етіп тұрмыстық
заттарын әшекелеуде, оларды көркемдік тұрғыдан ыңғайлы етіп ... ... ... ... жүйесінде лирикалық, үйелмендік,
тұрмыстық, әдет-ғұрыптық, еңбектік және т.б. ... мен ... ... ... ... да эстетикалық тәрбиенің құралдары арқылы ... ... ... ... және тақырыбы жағынан бай.
Халқымыздың тұрмысына енген қолданбалы қолөнер бұйымдары, олардың
жасаулуы жағынан эстетикалық тәрбиеде өз ... бір ... ... тері,
металл өңдеудегі өнері әлемге әйгілі.
Салт-дәстүр дегеніміз – халықтардың кәсібіне, сенім ... ... ... ... ... ... ... Ол отбасылық тәрбиеде қалыптасады. Салт-дәстүр халықтың
белгілі бір әдет-ғұрыптарымен ... ... ... ... ... ... ... инабаттылық,
ар, ождан уағызы, қоршаған орта, табиғат сырына жастайынан ... ... ... ... ... ... ақылдың көзі деп ... ... ісін мұра ... оның ... қуу, ән мен ... жыр мен термені
рухани азық ету, ... ... ... ... ... ананың
әлдиі, әженің бесік жыры - бәрі тәрбиенің ... ... ... ауыз ... маңызы зор.Оның мазмұнына
халқымыздың бүкіл өмір тәжірибесін қамти отырып, жас ұрпақтың санасын,
әсемдік ... ... ... рөлі ... халқы жаратылысынан өнерге өте бай, әрі оған ... ... ол ... ... мен ... жыр ... ән-күй саздары
арқылы шебер жеткізе ... ... ... ... ... етіп
тұрмыстық заттарын әшекейлеуде, оларды көркемдік тұрғыдан ыңғайлы етіп
жасауда ісмер болған. Эстетикалық ... ... ... ... ... қызметінде қолданбалы, қолөнерін дамытып отырған.
Киім киісінде, жүріс-тұрысында, қонақ күтісінде, ... ... ... ... өз ... педагогика ғылымынсыз-ақ
әдемілік пен әсемділікке баулуда ... ... ... ... ... да ... ... «Өнер көзі – халықта», «шебердің
қолы ортақ» деген ақыл сөзі ... ... ... болмақ.
Сонымен бірге халқымыздың өлең-жырлары, мақал-мәтелдері, ертегілері,
шешендік, қара сөздері әрі ... әрі ... ... келетін ауыз
әдебиетіне тән жанрлары әр түрлері жастағы жастарға эстетикалық ... ... ... ... ... ... асқан шеберлері - әнші, күйші, жыршы, ... ... ... ... ... ... ... өзіне тән ерекшеліктері бола тұрып, ұл мен қыздарын осындай
қасиеттерге тәрбиелеуде алдына жан ... өнер ... ... ... қазақ елі ұрпақ тәрбиесіне
айрықша мән берген. Аң аулап, құс салып, сауық ... ... ... ... ... таңда да өз дәстүрін, мазмұнын жоғалтқан жоқ. Керісінше,
қайта түлетуде. Осы ... ... ... ... ... ... айтыс өнері, әншілік-күйшілік жарыстар, қыз сыны, жігіт ... ... ... ... тойлау, онда халықтық мәдениет, өнер
саласынан түрлі ... ... бәрі де ... ... ... ... Оның негізгі «Атамекен», «Кәусар бұлақ», «Сенім», «Алтын
көмбе» т.с.с. бағдарламарда баяндалған.
Балаларын ерте ... ... ... түрлі өнер бұйымдарын жасауға
баулыған қазақ жұрты көркемдікке, талғамдылыққа, өнер мәдениетін игеруге,
ұлттық асыл ... көз ... ... ... ... ... де жирен» - деп Абай атамыз айтпақшы өнер атаулының
көркемдік-танымдық маңызы зор, ол ... ... ... ... ... ... ... «Ел боламын десең, бесігіңді түзе» демекші,
ұлтымыздың болашағы бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... үнемі таса етпеуіміз қажет.
Эстетикалық тәрбие беруде ұлттық өнердің орны ... ... ... ... әдет-ғұрыптық, еңбектік және
т.б. әндер мен өлеңдер.
• Музыкалық ... ... ... ... ... ... жетіген, үскірік,т.б.
• Қолданбалы қолөнер бұйымдары: ағаш, тері ... ... ... Ауыз әдебиеті.
Қорыта келгенде, эстетикалық тәрбие – тәрбие ... мен ... ... ... бірі, ол эстетикалық ... ... мен ... ... ... ... шартты түрде: теориялық ... ... және ... ... деп екі топқа бөлуге болады. Бірінші топтағы міндеттер-
эстетикалық құндылықтарға баулуды, ал ...... ... ... ... Оның ... эстетикалық білімдер қалыптастыру;
- эстетикалық мәдениет тәрбиелеу;
- ежелгі мәдени және ... ... ... ... ... ... қалыптастыру;
- эстетикалық сезімді қалыптастыру;
- оқушыларды өмірдегі, табиғаттағы, еңбектегі әдемілікті ... ... ... мен ... ... ... сәйкес құруға қажеттілігін
дамыту;
- эстетикалық мұраттар қалыптастыру;
- сырт ... ... ... қылықтарының әдемі болуына
ұмтылуын қалыптастыру.
Әрбір оқушыны ... ... ... ... олардың
әрқайсысын өз қолдарымен әдемілікті жасауға үйрету, ... ... деп ... қажет. Мәселен, хореография, музыка, ... ... ... ... туғызу және баулу.
Эстетиклық тәрбие - өмірдегі, ... ... пен ... ... ... ... ... білетіні, «әдемлік заңы» бойынша
өмір сүретін , шығармашыл белсенді тұлғаны ... ... ... ... ... дүниедегі әсемділік атаулыны бағалай білуге
үйретеді. Өнер шығармаларын тануға, қастерлеуге баулайды, оған керісінше
ұсқынсыздыққа ... ... ... ... ... ... және ... балалардың қабілетін, ынтасын және бейімділігін дамыту. Осыған
орай, мектепте оқушылардың ықтимал ... және ... ... керек.
Эстетикалық тәрбиенің негізгі құралдары-әдебиет және өнер. Олар ... ... роль ... Әдебиет пен өнер ... ... ... ... ... ... баюына игі әсер етеді.
Өнер және ... адам ... ... ... әр ... ... ( әдебиетте-проза, поэзия; ... ... ... ән
енгізіледі.)
Әр халықтың ғасырлар бойы қалыптасқан ұлттық ... бар. ... да ... бойы ... өзінің тәжірибесі, білімі,
көркемдік пен сұлулыққа көзқарасы, рухани өмір ... боп ... ... ... этнографиялық, әдебиет және көркемөнер мұралары бар.
Бұлар ... ... ... әдет-ғұрыптарымен тығыз байланысты өмір
сүрген.
Қазақ халқының көшпелі ... ... ... көркемдік
саласынан тәлім-тәрбие беру оның ... ... ... ... Соның ішінде фольклордың, қолданбалы өнердің, халықтық
музыканың, айтыс, терме өнерінің маңызы ерекше болған.
ІІ Бөлім Оқу-тәрбие ... ... ... ... ... ... ... процесінде ұйымдастыру және оның
құралдарын пайдалану
Мектептегі эстетикалық тәрбие беру жұмыстары оқу-тәрбие үрдістерімен
өте тығыз байланыста жүзеге ... ... оқу ... ... қатысты теориялық білімдер беріліп, түрлі шығармашылық жұмыстар
атқарылады. Ол ... және ... ... іске ... Әрбір пәннің
эстетикалық бағыты, оқу материалының ... ... ... ... ... мұғалімдер мен оқушылар арасындағы ізгі
қарым-қатынастар –бәрі оқушылардың эстетикалық сезімі мен ... ... ... ... ... ... ... эстетикалық сезімі ерте оянады. Мектеп жасына дейінгі
кезеңде ол сурет ... ... ... өлең ... құштар болады. Ендігі
жерде мектептің ... ... ... сол ... ... ... ... сай сәрбір оқушының жеке тұлғасын
қалыптастыру, дамыту, өнерге қатысты дара ... ... ... ... Бұл ... оқу ... ... пәндер
жоғары қызмет атқарады. Олардың қатарына бейнелеу өнері, ... ... ... ... ... ... түсініп, көркемдік атаулыны
шынайы сезініп, одан рухани ... ... ... ... ... «Кескіндеме», «Композиция», «Мүсіндеу», «Өнертану», «Көркем еңбек»
салалары бойынша жүргізіледі. ... ... ... ... ... мен құбылыстардың көрінісін, кескінін, түрін нақтылы суреттеуге,
мүсіндеуге және композициясын құруды үйрету.Бейнелеу өнерінің ... ... ... ... ... ... ... есте
сақтау қабілетін жетілдіруде ықпалы зор.
Қазіргі кезде жас ұрпаққа музыкалық – ... ... ... тек ... пәндерді оқытумен шектелмейді. Сонымен бірге
мектепте өткізілетін барлық оқу пәндерінің де оған ... бар. Атап ... ... оқыту барысында адамзат қоғамның даму барысындағы әртүрлі
халықтардың ... мен ... ... ... пәні бойынша
Қазақстанның табиғат жағдайларын, оның әсемділігі мен ... жер, ... ... ... пәні ... сөз ... оқу мәдениетін
меңгеру, өмірді ақиқат бейнесі тұрғысынан түсіну; шет тілі ... оқу, ... ... сай ... бейнелерін суреттеу, ән
үйрену, оны нақышына келтіре айту т.б. толып ... ... ... ... шешу ... да ... ... қатар сабақтар
барысында көрнекі құралдарын пайдалану, музыкалық шығармаларын орындау
оқылып отырған оқу материалының эстетикалық ... ... ... ... ... ... сезімі жанданады. Тіпті мұғалім мен
оқушылар арасындағы ізгі қарым-қатынас, сыныптың эстетикалық ... ... ... ... ... сабаққа деген
оң ықыласын тудырады.
Сабақтар жүйесінен бастау алған оқушылардың эстетикалық тәрбиесі,
оқудан тыс ... де ... ... Оған оқушылардың сыныптан және
мектептен тыс тәрбие жұмыстарын жатқызамыз. Мысалы, ... ... ... ... тек ... ... ғана ... Оны
мектепте жүргізілетін көркемөнерпаздар үйірмелері, ... ... ... ... ... жалғастырамыз.
Әдебиет пәні бойынша шағын көріністер қою, қыл ... ... ... қызықты кітаптар оқу, оқырмандар конференцияларын
ұйымдастыру сабақтары ... ... ... ... ... одан әрі ... ... мен шығармашылық белсенділігін
одан әрі дамуына оң ықпалын тигізді.
Сыныптан тыс тәрбие беру жүйесінде тәрбие ... ... оны ... ... ... ... тартымдылығын қамтамасыз
етудің де маңызы зор. Мұндай бұқаралық шараларды дайындау барысында
оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... тәрбие тақырыбына сай безендіру жұмыстарымен қатар ән, би,
көркем сөз ... ... ат ... Оқушылардың осындай
шығармашылық әрекеттері ... ... ... ... ... сай ұйымдастыруға жағдай туғызады.
Сонымен бірге осы ... ... ... ... ... мектеп кітапханасының парасатты қызметі ... ... ... ...... ... болып есептеледі.
Кітапхана аясында өткізілген тәрбие шаралары ... ... - ... сүю, ... ... арттыру, мәдени ой-өрісін
кеңейтуге орасан зор еңбек сіңіреді.
Оқушылардың эстетикалық сана-сезімін, ... мен ... ... тәрбиелік ықпалдық нәтижесін қамтамасыз ... ... ... ... ... мен ... болуы,
оқушылар өмірін «әсемдік заңы» бойынша құруда олардың өздерінің белсенді
әрекеттерінің болуы да ... ... ... ... ... оқу ... мен сыныптан тыс шаралардың мазмұны ... сай ... ... бізге жеткілікті сияқты көрінеді, ал
оларды мұғалімнің оқу-тәрбие ... ... ... ... ... болып есептеледі. Практика жүзінде ол, олай емес. ... ... ... ... бір мөлшерде эстетикалық даярлықтың ... ... ... мәселелері мен эстетикалық ... ... ... ... Бұл ... ... ... көркемөнерпаздар үйірмелері, немесе үйірмелерде
мұғалімдер мен оқушылардың бірлесе ... ... ... үшін де, жалпы
ұстаздар қауымы үшін де үлгі-өнеге болмақ.
Оқушылардың эстетикалық тәрбиесі оқу-тәрбие ... ... ... ... ... – оқу ... ... оқушылары әр
түрлі пәндерді оқудың нәтижесінде табығаттың, еңбектің сұлулығын ... ... ... бағалай білуді түсінеді( 2-сызбанұсқа):
2-сызбанұсқа. Эстетикалық тәрбие беру құралдары.
Ана тілі – мәдениетті сөйлеу, көркемдік ... ... ...... ... ... ... қалыптастырады.
География – оқушылардың эстетикалық дүниетанымын дамытады.
Бейнелеу өнері – ... ... ... ... ... қабілетін
дамытады.
Әдиет, тарих – шғыармашылық қабілетін дамытады.
Химия, физика – ... ... ... ... ... ... бастау алған оқушылардың эстетикалық тәрбиесі,
оқудан тыс кездерінде де жалғасын табады. Оған ... ... ... тыс тәрбие жұмыстарын жатқызамыз. Мысалы, ... ... ... ... тек күделікті сабақта, ғана шектелмейді. Оны
мектепте жүргізілетін көркемөнерпаздар ... ... ... таңертеңгіліктер, кештерді ұйымдастыру
барасында жалғастырамыз.
Қазіргі кезде жас ... ... ... ... ... қол ... Музыка пәні сабағында оқушыларға осы
саладан теориялық білімдер беріледі, оның тарихымен таныстырады, музыканы
тыңдау, ән салу ... ... мән ... ... ... да ... эстетикалық көзқарастарын
тәрбиелеуде ықпалы мол. ... ... ... суреттер, сәулет
өнерлері құралдарымен ... ... және ... ... ... шығармалары әсемдікке тәрбиелеп, ... ... ... ... ... ... ... Бейнелеу
әсемдікті түсіну мен нәзіктікті ... ... ... ... ... ... ... сай беру, сызықтық сурет салуын меңгерту арқылы
олардың өзіндік ... ... ... ... пен ... ... ... шығармашылық қабілетін
дамытады. Олар қоғамдық өмірдің, адамдар қатынасының, ... ... ... ... ... сабақтары оқушыларды
әдемілікке баулиды, таным ынтасының, бейімділігінің, ... ... ... ... оқушылар жас кезінен-ақ өлең, әңгіме жазуға
талаптанады. Оларды мұндай ... ... ... жасау
керек.Бұл істе қабырға газеттерінің қолжазба, әдеби ... және ... ... ... ... өте зор.
Оқушылар табиғи құбылыстарының бай эстетикалық сымбаты жөнінде
мәліметтер алады. Биология, ... ... ... ... суреттік шығармалар оқушылардың эстетикалық ... ... оқу ... ... ... ... рөлі орасан зор десек, ол ... ... ... ... Сыныптан тыс кезінде оқушылардың эстетикалық мәдениетін арттыру
жолдары
Мектептегі оқу-тәрбие ... ... ... ... ... ... бірі. Бұл міндетті
шешу, оқушы жастарға эстетикалық ... және ... ... ... ... ... ... дәрежесін қамтамасыз ету
мәселесімен тікелей байланысты. Себебі, ол адам ... ... ... ... ... ... ... дене бітімінің
жақсы үйлесімділігінде, жан дүниесінің кіршіксіз тазалығы ... ... ... орын ... Сондықтан да біздің қоғамда
адамдардың жан-жақты үйлесімді дамуы, оған ... ... өз ... ... ... ... материалдық және рухани негіз жасалған,
бұлар қоғаммен бірге үнемі дамып отырады. Сол үшін де ... ... осы ... ... әрі орынды пайдалана білуге ... ... ... ... ... қайта құру жағдайында әрбір адамның, ... ... ... ... ... ... ... маңызға ие.
Соған орай мектеп оқушылары мен жастардың өнер саласының әр ... ... ... ... ... байқауының,
сурет көрмелері мен ... ... ... біздің
қоғамымыздың өскелең жас ұрпағына ... ... ... ... дамытуға ерекше маңыз беруі деп бағалаймыз.
Эстетикалық тәрбие, ол тәрбиенің басқа салаларымен де ... ... ... ... т.с.с.) тығыз байланысты. Сондықтан да
адамның эстетика саласындағы тәрбиелік деңгейі, оның ... ... ... тыс ... беру ... ... ... ұйымдастыру,
дайындау, оны өткізу ... ... ... тартымдылығын
қамтамасыз етудің де маңызы зор. Мұндай бұқаралық шараларды ... ... ... ... ертеңгі күнге қуаныш сезіммен
қарайды, өткізілетін тәрбие тақырыбына сай безендіру жұмыстарымен қатар
ән, би, ... сөз ... ... ат ... Оқушылардың осындай
шығармашылық әрекеттері тартымды еңбек етуге, іс-әрекеттерін эстетикалық
талапқа сай ұйымдастыруға ... ... ... осы ... ... ... оқушылар бойына
сіңіруде мектеп кітапханасының парасатты қызметі ... ... ... жұмысы – тәрбие ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың көркем-әдеби
шығармаларын сүю, эстетикалық талғамдарын ... ... ... ... зор еңбек сіңіреді.
Оқушылардың эстетикалық сана-сезімін, көзқарасы мен талғамын,
құштарлығын арттыруда, ... ... ... ... ... ... ... саласында білімдері мен қабілеттерінің
болуы, оқушылар өмірін ... ... ... құруда олардың өздерінің
белсенді іс-әрекеттерінің болуы да ... ... ... ... ... оқу ... мен сыныптан тыс
шаралардың мазмұны эстетикалық шараларға сай міндеттері ... ... ... ... ал ... мұғалімнің оқу-тәрбие үрдісінде
қолдана білуі өзінен-өзі мүмкін секілді болып есептеледі.
Осыған орай мектеп мұғалімдеріне белгілі бір ... ... ... ... көркемдікке тәрбилеу ... ... ... ... бірден – бір кепілі болмақ. Бұл
бағытта мектептерде мұғалімдерден құрылған көркемөнерпаздар ... ... ... мен ... ... жұмыс істеу мектеп
үшін де, жалпы ұстаздар қауымы үшін де ... ... ... ... ... ... ... роль атқарады. Табиғат адамды, ... ... ... ... ... байытады. Адам табиғатты бақылаушы ғана емес, ол
тұтынушы, сұлулықты жасаушы шығармашылық ... ... ... ... ... ... үшін табиғатқа өзгеріс ... ... қала мен ... ... жерлерді көгалдандыру, бақ және гүлдер
өсіру, мәдениет және демалыс орындарын ... - бұл зор ... ... ... ... ... зор роль атқарады.
Әсемдікті көре, түсіне, жасай білу адамның рухани ... ... ... оған ең ... ... ... мүмкіндік береді. Біз
әр адамгершілікті тұлғалық мәнін жан-жақты дамытуға ұмтыламыз, сондықтан әр
баланың ... ... ... әсем ... ... ... ... әсемдікті және жексұрындықты, сәулеттілік және ұждансыздықты,
қуаныш пен қайғыны т.б. түсінуіне байланысты, оның саналы ... мен ... ... ... ... адамның әсемділікке шынайы көзқарасы мен
мұрат тары болуы керек екендігі шығады.
Эстетикалық көзқарастар адамның ... ... ... ... ... көзқарас әрдайым қуатты рухани күш ретінде ... ... ... ... ... ... ... тән нәрсе. Ол
әрдайым бойларында әсемдік құндылықтары бар қатар-құрбыларына, ересектерге
еліктейді. Эстетикалық көзқарасты тәрбиелеудің ... ... ... әрі ... ... ... шоғырланған адамдардың шындыққа эстетикалық қарым-қатынасы
қоғамдық идеяларды алға алып баруымыздың құралы, сол ... ... ... әсер ету ... ... ... адам үшін зор тартымды күші бола
отырып, сонымен бірге оның іс-әрекетінің ... және ... деп ... ... ... ... ... оның жан дүниесінің байлығы,
шешендігі оны басқа адамдарға тартымды етеді.
Сондықтан, алдыңғы қатарлы озыұ мектептер ... ... ... ... ... ... ... өмірі мен
іс-әрекетін эстетикалық тәрбиеге қатысты талаптарды ... ... мән ... оның ықпалы мен тартымдылығын арттыруда өздері
де үлес қосуда.
Қорыта келгенде, мектепте ... ... ... ... ... әсер ... ... жарық сынып бөлмесі, әдемі мектеп
жиһаздары, демалыс бөлмелері, қолайлы жұмыс орны ... ... ... ... ... эстетикалық жұмыстарды тиімді ұйымдастыру ... ... ... көзі ... ... ... өмірдегі әсемдіктің адам мен табиғаттың
бірлескен әрекетінің ... ... ... ұғындыру. Осының негізінде
ғана оқушы өз еңбегінің пайдалы екенін жәнеоның ... көре ... өмір ... ... адам ... ... Мұны жүзеге асыруда
көпшілікке хабар тарату құралдарын және ... ... ... болады.
Оқушылардың эстетикалық тәрбиесі сыныптан тыс тәрбие процесінде іске
асырылады.
Әдебиет, тарих, ... ... ... ... ... ... ... Балалардың шығармашылық жұмыстардың
басты ... бірі - ... ... ... ... өнері, қабырға газеттері, ... ... ... жақсы лирикалық, эстрадалық әндер, әңгімелер орындалады. Сайыс
оқушыларды қуанышқа бөлейді, келешекке үмітін тұтандырады.
Музыка, ... және ... ... ... Онда ... өз ... және әндерімен таныстырады, пікір алмасады,
ұсыныстар айтылады.
Шығармашылық конференцияларда оқушылардың зерттеу ... ... ... ... ... ... ... құнды
пікірлер айтылып, ұсыныстар беріледі. Мектеп және сынып ... ... ... ... сәйкес өткізіледі.
Саяхаттың негізгі объектілері көркем галерея, ... ... ... ... ... болып табылады.
Көркемөнерпаздар үйірмесі оқушылардың өнерге әуестігін, қызығушылығын,
талғамын дамытуда үлкен рөл ... ... ... үйірмесі сынып,
сыныпаралық және мектеп бойынша ұйымдастырылады.
Эстетикалық тәрбие жұмысына көмектесуде, мектеп кітапханасының ... ... ... ... ... ... ... тыс оқуларды, оқырмандар конференцияларын
өткізеді, басшылық жасайды.
Сыныптан тыс эстетикалық ... ... ... оқушылардың
еріктік, қызығушылық, бейімділік принциптері негізінде іске асырылады.
Кезінде, эстетикалық ... ... аша келе А. В. ... ... ... ... ... арналған қайсыбір өнерді қарапайым түрде
оқытту деп түсінуге болмайды, ... ... ... ... мен
шығармашылық қабілетгеріне жүйелі түрде әсер ететін ... одан ... ... оны ... ... білу ... дамыту деп түсіну
керектігін айтқан. Еңбек пен ғылым саласынан берілген білімде эстетика
қамтылмаса, онда сол ... ... - деп оған ... мән ... жапон елінде "эстетика саласынан білім алмаған адам,
экономикалық тұрғыдан да тиімсіз" — ... ... ... ... Бұл
бізге де қатысты мәселе. Бұл бүгінгі өркениет талабы.
Дегенмен де эстетикалық тәрбиенің кейбір міндеттері әр ... не ... ... ... ... атқарылып отырған жоқ- Оның себебі,
бүгінгі күше ... ... ... ... сапасынын деңгейі, немесе
оның шегі барынша нақтылы анықталмаған, оқушылардың эстетикалық тәрбиесінің
дамуьша қандай мұғалім нәтижелі әрі оң ықпал тигізеді, ол үшін ... ... ... ... ... компоненттері қандай
болып белгіленген, т.с.с. мәселелер өз шешімін ... ... ... ... аспапта ойнай білуі, билей немесе сурет
салу біліктілігі, мұндай ... ... ... ... ... жеткіліксіз. Ол үшін педагогикалық оқу
орындарында арнайы даярлық жүйесін меңгеру ... ... ... ... бүкіл тәрбие жүйесінің, соның
ішінде ... ... ... ... де ... қажет.
Ондағы мұғалім эстетикалық тәрбиеге қатысты ... ғана оыс ... ... ... ауыл ... де ... шарт. Сол ... ауыл ... ... ... ... даярлық
сапасына аса мән берілуі тиіс.
Мектептегі қабырга газетінін сапасы төмен болуы, ... ... ... мен жүріс-тұрысындағы кемшіліктер, оқушылардың
және оқушылар мен ұстаздардың ... ... ... тыс шаралардың педагогикалық талапқа сай атқарылмауы т. с. с.
кейбір ... ... оның ... ... ... ... ... этетикалық талғамы мен жағымды да әсерлі мінез-құлқы және
көтеріңкі көңіл-күйнің әсерленуіне кері ықпалын тигізеді.
Мектеп ... ... ... ... ... (тақырыптық
тәрбие сағаттары, таңертеңгіліктер, мектеп кештері, дәстүрлі мейрамдар,
"Ал, қане қыздар!", "Ал, қане ... ... т.б.) ... талдау жасағанда байқағанымыз, көптеген ... ... ... ... куә болдық.
Кейбір мектептерде өткен мәдени шаралардың 43-іне қатыса отыра, ... 19-ы ... 30 минт ... өз ... тым көп ... ... ұйымдастыру және өткізу барысында да кемшіліктердің
болғанын назар аудардық. Мысалы, оқушылардың сахнада өздерін ... ... ... орны мен ... ... ... арасында айқай-шудың немесе әбігердің тууына себепкер болды.
Сондай-ақ, тағы бір мектепте 8 наурыз "Халықаралық әйелдер күніне" орай
ұйымдастырылған ... 5 а және 5 б ... ... хордан жарыс
өткізілді.Оған шет тілі пәнінің мұғалімі басшылық жасады. Онын барысында
аталып отырған мұғалім мардымды ... ... ... ... ... ... ала ... дауыс ырғағы мен қимыл ... және ... ... ... бұрып немесе кейін шығатыны, тіпті
кімнің қайда ... да ... ... ... нәтижесінде,
сахна жай тобырға айяалып, біреулерді-біреу иығынан ... ... ... қыз ... ... орынға талас туды. Сонында, мұғалім абыр-сабырды зорға дегенде
басыл, хор ... ... ... ... талапқа сай біркелкі
болмауы, өлеңнің мәтінін дұрыс ... ... өз ... ... өз шегіне жете алмай қалуына себепкер болды. Ал, көрермен қауым онан
тиісті ... ала ... ... ... ... мұндай олқылықтар, ұйымдастырыльш
отырған шаралардьщ тәрбиелік маңызына кері ... ... ... мен ... арасында күйгелектік, қызбалык, жөнсіз әбігер,
өзара келіспей қалушылықтың болуын туғызады.
Әрине, жоғарыда аталған жағдайда оқушылар ... ... ... Түптеп
келгенде, бар айып мұғалімдердің, оны ... ... ... ... шараларды өз дәрежесінде дайындау және
өткізуге ... ... аса мән ... оған ... ... білім, біліктерінін жоқтығьшда. Соның нәтижесінде, оқушыларға
белгілі бір бағытта бағдар беру және оған ... ... ... ... ... ... ... шараның эстетикалық
тартымдыгғы нашарласа, екіншіден, педагогикалық әрекеттің ықпалына ... ... ... ... ... ... өткізілген сабақ",
"Әдемі кеш" деген сөздерді есту кездейсоқтық емес. Мұндай бағалардың терең
де, ... ... ойды ... болады. Себебі,
мектептегі оқу-тәрбие процесі тұтастай бүгінгі жас, ... ... ... ... ... тәрбиелеуге міндетті Ол осы процесті эстетикалық
тұрғыдан тартымды етіп ұйымдастырумен ... ... ... В. А Сухомлинский Павлыш орта мектеп өмірін осы
әдемілік заңы тұрғысында ұйымдастырды. "Ертегілер бөлмесі", "Арман бұрышы",
"Әдемілік ... ... ... ... мектеп", "Таңғажайып арал" -
міне, осындай тәрбиелік маңызы бар тамаша аттардын өзінен ғана оның ... ... ... ... ... жоғары құруға тырысқанын
кереміз. Осыған орай, В. А. Сухомлинский бұл мектепке "Қуаныш мектебі" деп
ат қойған.
Сондықтан, ... ... озық ... ... көрсеткендей,
көптеген мұғалімдср бүгінде оқу тәрбие процесінде оқушылардың өмірі мен
іс ... ... ... ... ... ескере отыра
ұйымдастыруға мән беріп, оньщ ықпалы мен тартымдылығын арттыруда өздері ... ... ... қайта құру жағдайында әрбір адамның, соның ішінде
оқушы ... ... ... қалыптасуы айрықша маңызға ие.
Соған орай мектеп оқушылары мен жастардың өнер ... әр ... ... көркемөнерпаздар ұжымының оқтын-оқтын байқауының,
сурет көрмелері мен ... ... ... ... ... жас ... эстетикалық тәрбие беріп, эстетикалық
мәдениетін дамытуға ерекше маңыз беруі деп бағалаймыз.
Мектептегі эстетикалық тәрбие беру жұмыстары ... ... ... байланыста жүзеге асады. Оқушылардың оқу әрекетінде эстетикалық
тәрбиеге қатысты теориялық білімдер беріліп, ... ... ... Ол ... және ... түрде іске асады.
Әрбір пәннің эстетикалық бағыты, оқу ... ... ... ... эстетикалық құралдар, мұғалімдер мен оқушылар
арасындағы ізгі қарым-қатынастар –бәрі оқушылардың эстетикалық ... ... ... ... ... ... ... қызмет етеді.
Эстетикалық тәрбие берудің мазмұны көркемдік талғамды жетілдірумен,
оқушыларды ... ... ғана ... Ол ... ... өмірдегі әсемдікті дұрыс қабылдауды, табиғатты
эстетикалық тұрғыда ... ... ... ... ... жеке ... адамгершілік сезіміне,
рухани дамуына ықпал жасайды. Оның жаман әдеттен ... ... ... ... музыкалық шығармаларды түсіне білуіне негіз болады.
Сондықтан, эстетикалық тәрбие адам баласына ... ... ... адамдар арасындағы қарамықаныста бар, жақсылықты, ... ... ... ... ... тіпті соны, өзі адам ... ... ... ... және ... ... болу ... көздейді.
Қазіргі мектепте эстетикалық тәрбие әлі де ... ... аясы мен ... ... ... өз ... ... отырғаны анық. Сол себептен де мектепте эстетикалық тәрбие беру
мәселесі ... деп ... ... ... ... ... оқу ... көркемдік циклдағы пәндерге жете ... ... ... ... ... өз мәнінде шешімін
таппайтыны кімге болса да ... ... ... ... ... ... ... екені
даусыз. Және эстетикалық тәрбиені көпшілік көбіне ... ... ... жүзеге асырады және солай болуы тиіс дегені
сыңаржақ пікір де ... ... адам ... бар ... ... жаратылыстану циклындағы пәндердің де эстетикалық тәрбиені
жүзеге асырудағы еншісінен кенже ... ... ... ... ... тәрбие беруде мұғалімнің ... мен ... де ... ... ... ... ... де
эстетикалық тәрбиені жүзеге асыруда алатын орны олқы ... ... ... біз оның ... ғана ... эстетикасына да үлкен
мән беруіміз тиіс. Әр сабақтағы эмоционалдық ахуалдың да ... ... ... ... ... эмоциялары: қуаныштары, қанағаттану
сезімдері, яғни, мұғалім мен оқушының эстетикалық сезімдері үйлесімділік
тапқанда нәтиже ... бола ... және ... ... ... эстетикалық тәрбиелілігі табиғи күштер дамуы, ... ... ... ойлау және көркемдік-эстетикалық
білімділігі бірлігіне негізделеді.
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... Ж.Б., ... Р.М. Педагогика. Алматы, 2000.
2. Құрманалина Ш.Х., Мұқанова Б.Ж., т.б. Педагогика.- А.,Фолиант, 2007ж.
3. Әбиев ж. Бабаев С., ... А. ... Оқу ... - ... Әбенбаев С. Тәрбие теориясы мен әдістемесі.-Алматы: Дарын, 2004ж.
5. Педагогика. Дәріс курсы. / Құраст. Хмель Н.Д., Жампеисова К.Қ.- ... ... ... ... Қ., Қалиев С. Қазақ тәлім- тәрбиесі.- Алматы, «Санат», 1995 ж.
7. Нысанбаев Ә., Әбжанов Т. Ой. ... ... – А., ... ... ... В.В. т.б. Жалпы психология. – А., Мектеп, ... ... З.Ә. ... – А., ... ... Сабыров Т.С. Оқушылардың оқу белсенділігін арттыру жолдары. – А.,
Мектеп, 1978ж.
11. ... Б.Р., ... А.А. ... ... ... (6-
лекция). – Алматы, 1991ж.
12. Болдыров Н. И. Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы. – ... ... ... К. Тәрбие теориясы. – Алматы, 1986ж.
14. Мектептегі тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі. / Ред. ... С., т.б. – А., ... ... Ж. Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. – Алматы., 2000ж.
16. Қоянбаев Р. Тәрбие теориясы.- Алматы, ... ... К.Ж. ... ... ... Әлем, 2000ж.
18. Тәлім-тәрбие хрестоматиясы. / Құраст. Қалиев С. – Алматы: Рауан, 1996ж.
19. Айтмамбетова Б.Р., Бейсенбаева А.А. ... ... ... ...... ... Наурызбаев Ж. Ұлттық мектептің ұлы мұраты. – А., 1995ж.
21. Мектепке ... және ... ... балалардың тәрбие
тұжырымдамасы. – А., ... ... ... жету жолдары. / Методикалық нұсқау/ Құраст.
Нұржанова Ж.Н. – А.,1991ж.
23. Құрманбекова Ж. Эстетикалық тәрбие берудің ... ... ... ... 2007ж, №4-5, 60б.
24. Ташкенбаева С. Эстетикалық тәрбиенің мәні мен ... ... 2005ж, ... ... тыс
тәрбие процесіндегі
эстетикалық тәрбие
Міндеттері
Анықтама
Оқыту
процесіндегі
эстетикалық
тәрбие
Халықтық эстетикалық
тәрбие жүйесі
Мақсаты
Методология
Ұлттық
өнер
Салт-
Дәстүрлер
Бейнелеу
өнері
Музыка
сабақтары
Эстетикалық тәрбие

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектептегі оқу-тәрбие процесін басқару мазмұны мен оны ұйымдастыру17 бет
Естің түрлері: Иконикалық, эхоистік ес. Қысқа мерзімді ес. Қысқа мерзімді естің құрылымы мен көлемі. Ұзақ мерзімді ес. Сана және қысқа мерзімді ес8 бет
Кеңестік Қазақстан тарихының деректемелері15 бет
Тілдік универсалийлер6 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет
«сұрыптау станциясының жұмысын ұйымдастыру»28 бет
Ванадий элементі6 бет
Вирустардың генетикалық аппаратының ерекшеліктері. ДНҚ – бар және РНҚ бар – вирустар11 бет
Жақты сөйлемдер18 бет
Учаскелік стансаның технологиялық процесі23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь