Қазақстандағы парламентаризмнің даму тарихы

БІРІНШІ САЙЛАНҒАН ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ПАРЛАМЕНТІ: 1996.1999 жылдар
ЕКІНШІ САЙЛАНҒАН ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ПАРЛАМЕНТІ: 1999.2004 жылдар
ҮШІНШІ САЙЛАНҒАН ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ПАРЛАМЕНТІ: 2004.2007 жылдар
ТӨРТІНШІ САЙЛАНҒАН ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ПАРЛАМЕНТІ
Халықтық демократияны білдіру нысаны ретіндегі өкілді билік қазақстандық қоғамға ежелден тән. Ол қалыптасқан саяси жүйеге байланысты өзгеріп отырды.
Қазіргі Қазақстан Парламенті бір палаталы өкілді органның – алғаш рет Қазақ КСР-інің 1937 жылғы Конституциясы, ал содан кейін Қазақ КСР-інің 1978 жылғы Конституциясы мен Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясы негізінде құрылған Жоғарғы Кеңестің орнына келді.
Жоғарғы Кеңес өзі жұмыс істеген кезде он үш рет сайланды. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің алғашқы сайлауы 1938 жылғы 24 маусымда өткізілді. Сайлау жалпыға бiрдей, тең және төте сайлау құқығы негiзiнде жасырын дауыс беру арқылы өткiзiлдi.
Ол уақытта депутаттар корпусын құру баламасыз негізде Коммунистік партияның қатаң бақылауымен жүргізілгенін атап өту керек. Депутаттыққа кандидаттар партия ұйымдары белгілеген таптық, партиялық, ұлттық, жыныстық-жастық және басқа да квоталар бойынша іріктелді. Сондықтан заң шығару органының құрамында қанша жұмысшы, колхозшы, қызметші, коммунист, комсомол мүшесі, қазақ, орыс, украин, сондай-ақ басқа да ұлт өкілдері, әйелдер, жастар және т.с.с. болатыны сайлау басталмастан бұрын белгілі болатын. Мемлекеттік органдардың жоғары шенеуніктері, партия, комсомол және кәсіподақ органдарының басшылары атқарып жүрген қызмет лауазымдарына сәйкес депуттатыққа кандидат болып ұсынылатын.
Қазақ КСР-інің 1978 жылғы Конституциясы сайлау жүйесіне аз ғана өзгерістер енгізді. Еліміздің осы Негізгі заңына сәйкес Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі мемлекеттік биліктің жоғары органы болып табылды. Қазақ КСР-інің Жоғарғы Кеңесі КСРО Конституциясымен және Қазақ КСР Конституциясымен Қазақ КСР жүргізуіне жатқызылған мәселелердің барлығын шешуге өкілетті болатын. Жоғарғы Кеңестің жұмыс органы – Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Төралқасы Жоғарғы Кеңестің сессиялары аралығында қажет болған жағдайда Қазақ КСР қолданыстағы заңнамалық актілеріне өзгерістер енгізіп, оларды кейін кезекті сессияның бекітуіне ұсынатын. Қазақ КСР-інің Жоғарғы Кеңесі, қажет деп санаған жағдайда, кез келген мәселе бойынша тексеру комиссияларын және өзге де комиссияларды құратын. Барлық мемлекеттік және қоғамдық органдар, ұйымдар мен лауазымды тұлғалар тұрақты және өзге де комиссиялардың талаптарын орындауға, оларға қажетті материалдар мен құжаттарды беруге міндетті болатын. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Қазақ КСР-інің жүргізуіне жатқызылған кез келген мәселені қарап, шешуге уәкілетті еді.
        
        Қазақстандағы парламентаризмнің даму тарихы
Халықтық демократияны білдіру ... ... ... билік
қазақстандық қоғамға ежелден тән.  Ол қалыптасқан ... ... ... ... Қазақстан Парламенті бір палаталы өкілді органның –  алғаш рет 
Қазақ КСР-інің 1937 ... ... ал ... ... ... ... ... Конституциясы мен Қазақстан Республикасының 1993 ... ... ... ... Кеңестің  орнына келді.
Жоғарғы Кеңес өзі жұмыс істеген кезде он үш рет ... ... ... ... ... сайлауы 1938 жылғы 24 маусымда өткізілді. Сайлау 
жалпыға бiрдей, тең және төте ... ... ... ... дауыс беру
арқылы өткiзiлдi.
Ол уақытта депутаттар ... құру ... ... ... ... ... ... атап өту керек. Депутаттыққа
кандидаттар партия ұйымдары белгілеген таптық, партиялық, ұлттық, жыныстық-
жастық және ... да ... ... ... ... заң шығару
органының құрамында қанша жұмысшы, колхозшы, қызметші, коммунист, комсомол
мүшесі, қазақ, орыс, украин, ... ... да ұлт ... ... және т.с.с. болатыны сайлау басталмастан бұрын ... ... ... ... ... ... комсомол және
кәсіподақ органдарының басшылары атқарып ... ... ... ... ... ... ұсынылатын.
Қазақ КСР-інің 1978 жылғы Конституциясы сайлау жүйесіне аз ғана
өзгерістер енгізді. Еліміздің осы ... ... ... ... КСР Жоғарғы
Кеңесі мемлекеттік биліктің жоғары органы болып табылды. Қазақ КСР-інің
Жоғарғы Кеңесі КСРО Конституциясымен және ... КСР ... ... ... ... ... ... шешуге өкілетті болатын.
Жоғарғы Кеңестің жұмыс органы – Қазақ КСР ... ... ... Кеңестің сессиялары аралығында қажет болған жағдайда Қазақ КСР
қолданыстағы заңнамалық актілеріне өзгерістер енгізіп, оларды ... ... ... ... ... ... ... Кеңесі, қажет деп
санаған жағдайда, кез келген мәселе бойынша ... ... ... де ... ... ... мемлекеттік және қоғамдық органдар,
ұйымдар мен ... ... ... және өзге де ... ... оларға қажетті материалдар мен құжаттарды беруге
міндетті болатын. Қазақ КСР ... ... ... ... ... кез ... мәселені қарап, шешуге уәкілетті еді.
1990 жылғы наурызда он екінші сайланған Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің
сайлауы өтті.  Бұл ... ... ... әлі де ... жеткілікті
болып тұрған жағдайдағы республиканың жоғары заң шығару органының алғашқы
неғұрлым  демократиялық  ... ... ... ... ... ... ... үшін екі мыңнан астам ... ... ... ұйымдардан 90 адамның сайланғаны да аталған сайлаудың ... ... ... Бұл ... ... ... ... болмаған
жағдайда өткенімен, тоталитарлық жүйенің  өзгеру процестеріне бұлжымас
сипат берді.
Он екінші ... ... ... ... парламентаризмінің
қалыптасу тарихында ерекше рөл атқарды. Бұл бірқатар аса маңызды құқықтық
актілердің ... ... 90-шы ... ... ... ... ... көрініс тапты.
«Қазақ КСР Президенті қызметін тағайындау және ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгізу туралы»
1990 жылғы 24 сәуірдегі Қазақ КСР-інің ... ... КСР ... ... ... алғашқы Президенті болып Нұрсұлтан Әбішұлы
Назарбаев сайланды.
1990 жылғы 25 қазанда Қазақ ... ... ... «Қазақ КСР-інің
мемлекеттік егемендігі туралы» ... ... онда ... рет 
аумақтың бөлінбейтіндігі және оған қол сұғылмайтындығы бекітіліп, еліміз
халықаралық құқық субъектісі ретінде айқындалды, азаматтық институт, ... ... ... тең ... ... ... тамыз бен желтоқсандағы оқиғалар – Мәскеуде іске ... ... және ... келісімдері КСРО тарихының соңғы нүктесін
қойып, 1991 жылғы 16 желтоқсанда ... ... ... ... ... ... ... жария етті.
Он екінші сайланған Жоғарғы Кеңес ымыраға келу жөніндегі екі жылдық
ізденістерден ... 1993 ... 28 ... ... ... заң ... аяқтаған  және шынайы конституционализмнің орнығуын
жалғастырған Қазақстанның кеңестен кейінгі алғашқы ... ... ... ... ... қауіпсіздікті, азаматтық
құқықтар мен бостандықтардың нақты кепілдіктерін, демократиялық қоғам мен
құқықтық мемлекет құруды қамтамасыз ... жаңа ... ... ... жылғы Конституция, бір партиялық саяси басқарудан, ... ... ... күш ... ... бас ... қоғамы дамуының  оң серпіні үшін өріс ашты. 
Әлеуметтік бағдарланған ... ... ... ... ... Заң ... ... қоғамдастықтағы тәуелсіз мемлекет
ретінде заңдастырды.  1993 жылғы ... ... өзін ... ... ... ... ретінде білдіреді, ол тату көршілік ... әрі ... ... ... қалайды, жалпы адамзаттық
құндылықтардың жолын ұстанады деп ... ... ... 1993 ... ... Жоғарғы Кеңеске өте көп өкілдік берілді, бұл биліктің
бөліну принципін жүзеге ... мен ... әрі ... ... құруды
қиындатып жіберді. Реформалардың одан әрі жүргізілуі ... ... ... кезекте,  өкілді органдардың тиімсіздігін анықтады,
өйткені олар жедел өзгеріп жатқан оқиғаларға шұғыл түрде әсер ете ... ... орай ... ... ... дәрменсіз болды. Он екінші
сайланған ... ... ... негізде істеген жекелеген органдарының
жұмыс нәтижелері де кәсіби ... ... ... дәлелдеді.
Тежемелілік пен тепе-теңдік тетіктерінің жұмыс істемеуі Жоғарғы Кеңеске
Үкіметтің қызметіне араласуына ... оны ... ... ... ... бұл ... ... органының қызметін мерзімінен
бұрын тоқтатуға әкеп соқты. 
Он екінші сайланған Жоғарғы ... ... ... биліктің
жергілікті өкілді органдарының өкілеттіктерін   ... ... ... ... ... ... ... ал содан ... ... және ... ... ... соң бірі ... өкілеттіктерін мерзімінен бұрын ... ... ... ... ... 43 халық депутаты өкілеттіктерін тоқтатқаны туралы
мәлімдеме жасап, әріптестерін өздерінің жолына түсуге шақырды.  Он ... ... ... Жоғарғы Кеңесі 11-сессиясының  жұмысы
аяқталар ... ... ... ... ... ... өз
жұмысын тоқтатты. Осындай жағдайда халық қалаулылары Парламент қабырғасында
өткізген ұзақ пікірсайыстардан кейін Сайлау ... ... ... мен жергiлiктi әкiмдерге ... ... ... ... заң және ... ... ... мерзімінен бұрын тоқтату
туралы заң қабылдады. ... ... ... ... ... ... актіні қабылдауының маңызы іс жүзінде Конституцияға түзетулер
енгізумен ... ... ... 7 ... ... ... республикада көп партиялылықтың
қалыптасуына ықпал етті. Сайлауға сайлаушылардың 73,84 проценті ... 135 бір ... ... ... 910 адам ... ... 692 адам лайық болды, орташа алғанда – 5 үміткер бір депутаттық
мандат үшін күресті.
Уақытша регламентке ... ... ... ... ... ... фракциялар құрылды: Қазақстан Халық Бірлігі Одағы (ҚХБО –
32 адам), Қазақстан Халық Конгресі ... (ҚХК – 22 ... ... (12 ... және ... ... (12 ... сондай-ақ,
негізінен кәсіби белгісі бойынша қалыптасқан 14 депутаттық топ ... ... ... рет ... ... мен ... биліктің
нақты тұтқаларына қол жеткізіп, мемлекеттік ... ... ... ... ету ... ... ... кезеңі қазақстандық парламентаризмнің қалыптасуындағы
төтенше маңызды кезең болып табылады. 1994 ... ... – 1995 ... ... ... ... он үшінші сайланған Жоғарғы Кеңес депутаттар
тұрақты негізде жұмыс істеген Қазақстанның тұңғыш ... ... ... он үшінші сайланған Жоғарғы Кеңестің тағдыры өте қиындау ... Ол өз ... ... ... бөлу ... ... ... дейін жеткізілмеген, биліктің тежемелілігі мен тепе-теңдік жүйесі
нақты мазмұнмен толықтырылмаған, Жоғарғы Кеңестің, Президенттің ... ... ... ... ... мемлекеттік құрылыстың ең
бір күрделі кезеңінде ... ... ... он ... ... ... ... Қазақстанда
парламентаризмнің одан әрі дамуына алғышарттар негізін салғанын мойындаған
жөн.  Он үшінші сайланған Жоғарғы Кеңестің Төрағасы Ә. ... ... ... ... ... ... ... жылдың қоғамдық-
саяси өміріндегі ең бір ірі оқиға деп атауға болатын шығар. Оның ... жаңа ... пен ... қаз ... ... бірі ретінде Қазақстанның тарихи ... ... ... ... ... ... болған емес және біз ... және ... ... ... ... мәжбүр болдық... Жаңа
мәртебе иеленген Жоғарғы Кеңес өкілеттіктерінің айқындалуы ... ... ... ... Жоғарғы Кеңес бір жылдан сәл азырақ жұмыс істеп,
заңсыз деп танылды, өйткені Конституциялық сот сайлау ... ... ... ... ... деп таныды, депутаттарды сайлау
соған сәйкес жүргізілген еді.
Ескі және жаңа ... ... ... ... ... ... бойы құрылған батыс демократиясының үлгісін кеңестен кейінгі
кеңістікте енгізуге ... ... ... 1993 жылғы Қазақстан
Республикасының Конституциясы әуелбастан-ақ қайшылыққа толы еді.
1995 жылғы 30 ... ... ... ... бұрынғы
мемлекеттік құрылыстың кемшіліктерін жойған Қазақстан Республикасының жаңа
Конституциясы қабылданды.
Жаңа Конституцияның жобасы ... ... ... ... 30 ... жуық ұсыныстар енгізді, ал ... ... ... ... ... ... ... зерделеді. Мәтінді пысықтау кезінде мыңнан астам түзету
ескерілді, осының нәтижесінде Конституция ... 99 ... 55-і ... ұшырады.
1995 жылғы 30 тамызда референдумға қатысқан халықтың 81,9 проценті жаңа
Негізгі Заңды ... ... ... заң ... ... және сот ... тиімді жұмыс істеуін және өзара іс-қимылын қамтамасыз ететін
билікті бөлу принципін жай ғана жариялап қойған жоқ – онда ... ... ... ... ... етілді. Негізгі Заң адамның жоғары
құндылықтары ретінде оның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын ... ... ... ... оның ... ... ... тармақтарының келісілген өзара іс-қимылын, бүкіл биліктің олардың
біреуінде толық ... ... ... көздейді. Бірыңғай
мемлекеттік билік тармақтарының ... ... ... ... Ал ... ... мен тепе-теңдік тетігі елдегі ... ... ... ... ... ... ... деп жариялаған 1995 жылғы 
Конституция, сондай-ақ «Қазақстан Республикасының Парламенті және ... ... ... «Қазақстан Республикасының Үкіметі
туралы», «Сот жүйесі және судьялардың мәртебесі ... ... ... ... ... мәртебесі мен функциясын реттеді.
1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясында Парламенттің заң
шығару функциясын жүзеге асыратын Республиканың жоғары өкілді ... ... ... ... ... ... iстейтiн екi Палатадан: Сенаттан және
Мәжiлiстен тұрады.
Сенат әр облыстан, республикалық маңызы бар ... және ... ... екi адамнан, тиiсiнше облыстың, республикалық
маңызы бар ... және ... ... ... ... органдары
депутаттарының бiрлескен отырысында сайланатын депутаттардан құралады.
Сенаттың жетi депутатын Сенат өкiлеттiгi ... ... ... ... жетi ... ... ... жетi депутат республиканың
әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiсi ескерiле ... ... және ... саны тең бiр ... аумақтық сайлау округтерi бойынша
сайланады. Он депутат бара-бар өкiлдiк жүйесi бойынша және ... ... ... ... ... партиялық тiзiмдер негiзiнде
сайланады. 
Сенат депутаттарының өкiлеттiк ... - алты жыл, ... ... мерзiмi - бес жыл.
1995 жылғы 30 тамызда жалпы халықтық ... ... ... ... ... ... алғаш рет ресми түрде
бекітілді. Осыдан кейін ғана ел ... ... ... ... ... Констициялық заң күші бар Жарлыққа қол
қойды, оған ... қос ... ... ... ... процесі
1995 жылдың соңында өткізілді.
  
БІРІНШІ САЙЛАНҒАН ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ПАРЛАМЕНТІ: 1996-1999 жылдар
 
Бірінші сайланған Парламент Сенаты мен Мәжілісінің ... 1995 ... ... 40 депутат – 19 облыстан және Қазақстан Республикасының
астанасынан екі-екі адамнан сайланды. ... жеті ... ... ... ... көпшілігі сайланғанға дейін басшы қызметтерде істеген,
олардың ғылыми-педагогикалық, ғылыми-зерттеушілік және ... ... ... және ... ... ... өндірістік
және әлеуметтік салалардағы жұмыс тәжірибесі болды. Сенат ... 4 ... 60 ... асқан 4 адам болды. Барлық депутаттар жоғары
білімі бар ... ... ... ... ... 10-ы – ... 10-ы –
экономистер, 9-ы – инженерлер,  8-і – ауыл шаруашылығы мамандары.
Депутаттық ... ... 4 ... докторы, 11 ғылым кандидаты
жұмыс істеді. Көптеген депутаттар бұрын заң шығарушы органдарға сайланған
еді, ... ... ... КСР, КСРО ... ... ... заң шығару
қызметінде тәжірибесі бар, он ... және он ... ... ... ... ... депутаттары болды.
1996 жылғы 30 қаңтарда Қазақстан Республикасы Парламенті ... ... ... ... ... ұсынуы бойынша
Өмірбек БАЙГЕЛДИ Сенаттың Төрағасы болып сайланды.
Қазақстан Республикасы Конституциясының ... ... ... ... Конституциялық заңның 69-бабына сәйкес
және екі жылға сайланған Қазақстан Республикасы ... ... ... ... мерзімінің аяқталуына орай 1997
жылғы 8 қазанда  Қазақстан Республикасы Парламентінің Сенатына ... ... ... ... Бес ... ... ... сайлау
Республиканың  14 облысы мен Алматы қаласы бойынша ... ... ... ... ... 15 депутат сайланды. Олардың
ішінде 11-і бұрын Сенат депутаттары болса, 4-і – ... рет ... ... ... ... ... ... жариялануына
байланысты 1998 жылғы 11 қаңтарда Қазақстан Республикасы Парламентінің
Сенатына ... ... ... ... ... ... Сенат құрамына екі
депутат сайланды.
 
Қазақстан Республикасы Парламентінің ... ... 1995 жылы ... ... 67 депутат сайланды. Мәжіліс сайлауының нәтижелері
бойынша ерлер басым-58, ... ... ... ... ... жоғары білімді, оның ішінде 7-і ғылым докторы, 10-ы ғылым
кандидаты.
Сайланған ... ... ... атқару органдарының және
мәслихаттың басшылары мен қызметкерлері көбірек болды - олар 19 адам. Әрбір
бесінші депутат кәсіпорынның, қауымдастықтың, ... ... және ... басшылары болып жұмыс істеген. 9 депутат ғылым, жоғары ... ... ... ... ... ... депутат Президент
Әкімшілігінің, министрліктер мен республикалық комитеттердің қызметкерлері
болды. 4 ... ... ... ... ... ... – 11 депутат,
мәдениет саласында 3 ... ... ... ... қорғау органдарының
қызметкері және ... ... ... ... ... ... Бір ... – заңгер, біреуі әскери қызметші және біреуі
зейнеткер болған.
1996 ... 30 ... ... ... ... Республикасы
Парламенті Мәжілісінің бірінші отырысында Мәжіліс Төрағасы болып Марат
Тұрдыбекұлы ОСПАНОВ ... ... ... ... ... 1999-2004 жылдар
 
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес 1999 жылғы қыркүйектегі
және 2002 жылғы қазандағы сайлауларда ... ... ... қайта
сайланды. Қазақстан Республикасының бес облысы таратылуына ... ... ... ... 14 облыстан және Алматы мен Астана
қалаларынан сайланды. Таратылған облыстардан сайланған депутаттар өкілеттік
мерзімі ... ... ... ... ... 1999 жылғы
желтоқсанға дейін Сенатта 44 депутат жұмыс істеді.
2003 жылы ... 39 ... ... Олардың үшеуі әйел. Барлық
депутаттардың жоғары білімі бар, соның ішінде 9 – заңгер, 6 – ... ... ... 7 – ауыл ... ... 6 – ... саясаттанушы,
журналист.
4 академик, 6 ғылым докторы, 3 профессор, 3 ғылым кандидаты ... ... ... ... ... заң шығару, дипломатиялық
қызмет тәжірибелері, орталық және жергілікті мемлекеттік органдардағы,
ғылыми-зерттеу ұйымдары мен ... ... ... ... салалардағы басшылық қызметтің тәжірибелері бар.
Көптеген сенаторлар бұрын Жоғарғы Кеңестің және бірінші ... ... ... ... ... ... сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағалары
болып Оралбай ... (2004 ... 10 ... депутаттық өкілеттігі
аяқталғанға дейін жұмыс істеді) және ... ... (2004 ... ... ... ... жылдың күзінде енгізілген конституциялық өзгерістерге сәйкес
алғаш рет ... Азия ... ... ... ... ... ... Мәжілісіне сайлау өтті, бұл саяси партияларға тең ... ... ... бойынша Парламентке сайлану мүмкіндігін берді.
Осындай жаңалықтардың нәтижесінде бұл сайлау, парламенттік үлгідегі
саяси партиялар құру ... ... ... ... ... ... ... түрде өтуімен ерекшеленді. Сайлауға 10 саяси партия қатысты.
Мажоритарлық бір ... ... 547 ... ... ... ... сол кезеңде Қазақстан үшін бұрын-соңды болмаған кандидаттар саны
– орташа есеппен бір орынға сегіз адам ... ... ... қорытындылары бойынша бір мандатты округтар
бойынша 67 депутат және біртұтас жалпыұлттық округ ... ... ... ... Олар жеті ... ... еңсерген төрт партияның –
«Отан», Азаматтық, Аграрлық және Коммунистік ... ... ... 77 ... 8-і - ... 74-і – ... білімді, 30-ға жуығы
екі жоғары оқу орындарын бітірген адамдар болды. Депутаттар арасында бір
академик, жеті ... және ... ... бар ... ... ... корпустың басым көпшілігі инженерлер – 30, заңгерлер – ... – 16, ... ... ... – 14, ауыл ... мен ... – 8, ... дәрігер, тарихшы, менеджер, әскери
қызметші, халықаралық қатынастар маманы және т.б.
Екінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің ... ... ... ... сайланды.
 
ҮШІНШІ САЙЛАНҒАН ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ПАРЛАМЕНТІ: 2004-2007 жылдар
 
1999 жылғы қыркүйекте алты жыл мерзімге сайланған 16 сенатордың ... ... ... ... ... ... ... 2005 жылғы желтоқсанда
Парламент Сенатында 39 депутат өз қызметін ... ... жас ... – 57 жас, 37 ер адам, 2 әйел. Депутаттардың барлығы
жоғары білімді, олардың 19-ы екі ... оқу ... ... ... ... білімі бар – 13 адам, гуманитарлық білімі бар – ... ... – 10 адам ... ... ... ... мемлекеттік секторда жұмыс
істеген, оның ішінде 28 ... ... ... ... істеген.
Көпшілігінің заң шығару қызметіндегі, сондай-ақ өндірістік, әлеуметтік және
кәсіпкерлік салалардағы, ғылыми-зерттеу, ғылыми-педагогикалық ... ... ... ... ... жылғы 1 желтоқсанда үшінші сайланған Қазақстан Республикасы
Парламенті ... ... ... ... ... ... сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының ... 11 ... ... ... ... беру ... Қазақстан
Республикасы Президентінің ұсынуымен Қасым-Жомарт ТОҚАЕВ Сенат Төрағасы
болып сайланды.
 
Үшінші сайланған Қазақстан Республикасы ... ... ... жылғы қыркүйекте болып өтті. Сайлауға 12 саяси партия қатысты, олардың
ішінде 4-уі – екі ... ... ... ... ... ... Парламентінің Мәжілісіне 77
депутат сайланды.
67 депутат Республиканың ... ... ... ... ... сайлаушылардың саны тең  бір мандатты аумақтық сайлау
округтері бойынша сайланды.
10 депутат тең өкілдік жүйесі бойынша және ... ... ... аумағы бойынша партиялық тізімдер негізінде сайланды. Олардың
ішінде 7 ... ... ... ... ... ... ... партиясынан,  «Ақ жол» демократиялық партиясынан және
Қазақстанның Аграрлық және Азаматтық партияларының «АИСТ» ... ... ... ... сайланған.
Сайланған парламентшілердің жалпы санынан 59 депутатты саяси партиялар
ұсынды:  ... ... ... ... – 42, ... ... - 11, ... республикалық партиясынан – 4,  «Ақ жол»
демократиялық ... – 1, ... ... ... - ... өзі ... – 18 депутат.
Палатаның депутаттық құрамында 69 ер адам және 8 әйел бар. ... ... ... құрамының орташа жас мөлшері – 53 жас, ... – 28 ... ең ... – 73 ... ... ... білімді. 37 парламентші екі жоғары оқу орнын
бітірген.
28 депутаттың ... ... мен ... бар, олардың ішінде 13 ... мен 15 ... ... бар.
Парламентшілер арасында әртүрлі мамандықтағы инженерлердің саны едәуір,
олар – 21, заңгерлер – 14, экономистер – 16.
Бұдан басқа, үшінші сайланған Мәжілісте ауыл ... ... ... ... ... ... ... педагогтар, әскери қызметшілер, журналистер, мәдениет
қайраткерлері және т.б. бар.
Соңғы ... ... ... ... ... бар депутаттар саны
өсті. Мәжілістің 29 депутаты осының алдындағы сайланымда жұмыс ... 3 ... және ... ... екеуі -  Сенатта, 12 депутат бұрын ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Парламенті Мәжілісінің Төрағасы
болып Орал Байғонысұлы МҰХАМЕДЖАНОВ сайланды
 «Үшінші шақырылған Қазақстан Республикасы ... ... және ... Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының
кезектен тыс сайлауын тағайындау туралы»  ... ... ... ... 2007 ... 20 ... үшінші сайланған Қазақстан
Республикасы Парламентінің Мәжілісі өз қызметін аяқтады.
 
ТӨРТІНШІ ... ... ... ... 2007 ... ... ... өзгерістер мен
толықтыруларға сәйкес төртінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті
палаталарының жаңа ... 2007 ... ... ... ... ... тағайындайтын депутаттар санының 15
адамға дейін ұлғаюын көздейтін өзгерістер мен толықтыруларды ... ... басы 2007 ... 28 ... ... 8 ... тағайындады.
 
2007 жылғы 3 қыркүйекте Сенаттың отырысында Палата Төрағасының тағы бір
орынбасары болып Александр Сергеевич СУДЬИН сайланды.
Жаңартылған ... ... ... 107 ... ... 98 ... 2007 ... 18 тамызда 7 саяси партиядан біртұтас жалпы
ұлттық округ бойынша жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы ... ... беру ... ... ... 9 депутатын 2007 жылғы 20
тамызда Қазақстан халқы Ассамблеясы ... ... ... ... беру кезінде «Нұр Отан» ... ... ғана 7 ... кедергіні еңсерді, оның қатарындағы
депутаттар Парламент Мәжілісіндегі барлық 98 орынды иеленді.
Мәжілістің ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару органдарынан – 24 ... ... ... ... – 19 адам, бизнес құрылымдарынан – 8 адам,
білім, ғылым және мәдениет ... – 8 адам және ... ... 9 адам
кірді.
Палатада  әртүрлі мамандықтағы инженерлердің саны едәуір, олар – 42,
заңгерлер – 24, ... – 23, ... ... ... ... бойынша
екінші жоғары білім алған. 21 депутаттың экономикалық білімі бар, ... ... - ... ... ... корпуста дәрігерлер, халықаралық қатынастар
мамандарының кәсіби біліктілігін иеленгендер, ... және ... мен ... да ... ... ... 11 ... докторы және 10 ғылым кандидаты бар, 35 парламентші
екі жоғары білім алған.
 
Палатада түрлі ұлттар ... саны ... ... корпустың
құрамына 82 қазақ, 17 орыс, 2 неміс және бір-бірден белорус, балкар, кәріс,
украин, өзбек және ұйғыр кірді.
 
Әйелдердің саны екі ... ... ... олар  – 17 ... сайланған Мәжілістің депутаттық корпусының орташа жасы – ... бұл ... ... ... бір ... ... Жас ... бойынша ең
көп топты 50 мен 59 жас аралығындағы депутаттар құрайды, олардың саны – ... ... ... 40 мен 50 жас ... – 36 ... 60 жастан
асқан депутаттар – 23 адам және ең аз топ 30 бен 40 жас аралығындағылар – ... ... ... ... ... Мәжілісінің Төрағасы
болып Аслан Есболайұлы МУСИН, оның орынбасарлары болып Сергей Александрович
ДЬЯЧЕНКО және ... ... ... сайланды

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Парламент құзыреті және оны жүзеге асырудың ұйымдық-құқықтық нысандары59 бет
Қазақстан Республикасы парламентінің имиджі42 бет
2006 жылдың 11 мен 16-желтоқсан айында жарық көрген қазақ тілді бұқаралық ақпарат құралдарындағы Қазақстан Республикасы парламенті мәжілісінің қызметі туралы жарияланымдарға шолу52 бет
Депутаттардың парламенттегі қызметі27 бет
Мемлекеттегі парламенттік басқару нысандарындағы мемлекеттік басқару ерекшеліктері21 бет
Парламен депутатының мәртебесі11 бет
Парламент - заңнама және ынтымақты қалыптастыру мектебi7 бет
Парламент депутатының мәртебесі17 бет
Парламент палаталарының депутатары11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь