Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстары

ЖОСПАР

КІРІСПЕ

НЕГІЗГІ БӨЛІМ

І МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ ҰҒЫМЫ

1 Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні мен рөл ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
2 Бюджет жүйесі және бюджет құрылысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
3 Бюджет балансы. Бюджет тапшылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16

ІІ МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ КІРІСТЕРІ МЕН ШЫҒЫСТАРЫ

1 Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы мен
құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2 Қазақстан республикасының мемлекеттік бюджеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
3 2006 жылға арналған республикалық бюджет туралы заң ... ... ... ... ... ... ... ..34

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37
КІРІСПЕ

Бұл курстық жұмыстың тақырыбы – «Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні мен рөлі».
Жұмыстың тақырыбы өте өзекті болып келеді, өйткені объективті бөлгіштік қатынастардың экономикалық нысаны бола отырып, құндық бөліністің ерекше бөлігі ретінде мемлекеттік бюджет айрықшалықты қоғамдық арналымды орындайды – жалпымемлекеттік қажеттіліктерді қанағаттандыруға қызмет етеді, экономикалық категория ретінде көрінеді.
Курстық жұмыстың мақсаты - мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні мен рөлін көрсету. Бұл мақсатқа жету үшін біз мына міндеттерді орындауымыз керек:
- мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні мен рөлін;
- бюджет жүйесі және бюджет құрылысын;
- бюджет балансы және бюджет тапшылығын;
- мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы мен құрылымын;
- Қазақстан республикасының мемлекеттік бюджетін;
- 2006 жылға арналған республикалық бюджет туралы заңды көрсету.
Мемлекеттік бюджет ұлттық экономиканы басқарудың басты механизмдерінің бірі болып табылады.
Қазақстан Республикасының бюджет заңдары Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi және Бюджет Koдексінде көзделген өзге де нормативтiк құқықтық актiлерден тұрады.
Қазақстан Республикасының бюджет заңдары Қазақстан Республикасының бүкiл аумағында қолданыста болады және барлық жеке және заңды тұлғаларға қолданылады.
Қазақстан Республикасының Yкiметi мен жергiлiктi атқарушы органдардың тиiсiнше республикалық және жергiлiктi бюджеттерден тиiстi қаржы жылына арнап ақша бөлу туралы актiлерi, осы актiлердiң қайтарымды негiзде ақша бөлу туралы ережелерiн қоспағанда, ағымдағы қаржы жылы аяқталғаннан кейiн күшiн жояды.
Тиiстi қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңға өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы заңдар, тиiстi қаржы жылына арналған жергiлiктi бюджет туралы мәслихаттардың шешiмдерiне өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы мәслихаттардың шешiмдерi, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Үкiметi мен жергiлiктi атқарушы органдардың оларды iске асыру туралы актiлерi тиiстi қаржы жылының 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгiзiледi.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:


1. «Қаржы» Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С., Алматы 2003 ж.

2. «Қаржының жалпы курсы» Мельников В., Ли В.

3. «Kazakhstan today» газеті

4. «Жетісу» газеті, № 26, 4 наурыз 2006жыл

5. Қ.Р. статистика агенттігі «Республика Казахстан», Алматы 2005

6. Қ.Р. статистика агенттігі « Қазақстан цифрларда» 2005

7. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі

8. 2006 жылға арналған Республикалық бюджет туралы заң
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
І МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ ҰҒЫМЫ
1 Мемлекеттік ... ... мәні ... ... жүйесі және ... ... ... ... ... БЮДЖЕТТІҢ КІРІСТЕРІ МЕН ШЫҒЫСТАРЫ
1 Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы ... ... ... ... 2006 ... ... республикалық бюджет туралы
заң..............................34
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
....................................36
ПАЙДАЛАНҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
......37
КІРІСПЕ
Бұл курстық жұмыстың ...... ... ... мен ... ... өте өзекті болып келеді, өйткені объективті бөлгіштік
қатынастардың экономикалық нысаны бола ... ... ... ... ... ... бюджет айрықшалықты қоғамдық арналымды орындайды
... ... ... ... ... ... ретінде көрінеді.
Курстық жұмыстың мақсаты - мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні ... ... Бұл ... жету үшін біз мына ... ... ... ... экономикалық мәні мен рөлін;
- бюджет жүйесі және бюджет құрылысын;
- бюджет балансы және бюджет тапшылығын;
- ... ... ... мен ... ... ... Қазақстан республикасының мемлекеттік бюджетін;
- 2006 жылға ... ... ... ... ... ... ... ұлттық экономиканы басқарудың басты механизмдерінің
бірі болып табылады.
Қазақстан Республикасының бюджет ... ... ... ... және ... ... көзделген өзге де
нормативтiк құқықтық актiлерден тұрады.
Қазақстан Республикасының бюджет заңдары Қазақстан ... ... ... ... және ... жеке және заңды тұлғаларға
қолданылады.
Қазақстан Республикасының Yкiметi мен жергiлiктi ... ... ... және ... ... ... қаржы жылына
арнап ақша бөлу туралы актiлерi, осы ... ... ... ... ... ... ... ағымдағы қаржы жылы аяқталғаннан кейiн
күшiн жояды.
Тиiстi қаржы жылына арналған республикалық бюджет ... ... мен ... енгiзу туралы заңдар, тиiстi қаржы жылына
арналған жергiлiктi бюджет ... ... ... ... ... енгiзу туралы мәслихаттардың шешiмдерi, сондай-ақ Қазақстан
Республикасының Үкiметi мен жергiлiктi атқарушы органдардың ... ... ... ... тиiстi қаржы жылының 1 қаңтарынан бастап қолданысқа
енгiзiледi.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
І МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ ҰҒЫМЫ
1.1. ... ... ... мәні мен ... ... ... зор әр алуандығында жеке ... ... ... ... ... ... ... Мәселен, мемлекеттің шаруашылық жүргізуші субъектілермен және
халықпен қалыптасатын ... ... ... ... ... ... ерекше саласын құрайды және ... ... ... орталықтандырылған ақша қорын қалыптастырумен
және пайдаланумен ... ... ... ... бұл ... бюджет» ұғымының экономикалық мазмұнын құрайды.
Экономикалық қатынастардың ... ... ... бюджеттің
объективті сипаты бар. Бөлудің дербес сферасы ретіндегі оның өмір ... ... ... ... ... ... ... және функциясымен байланысты. Бұл ... ... ... ... Ақша ... ... ... шаруашылық ауқымында үздіксіз ... ... ... жалпы экономиканың жұмыс істеуін қамтамасыз ету
үшін қажет.
Экономика ... ... ... ... ... мемлекетке қоғамдық өндірістің қажетті қарқыны мен үйлесімін
қамтамасыз етуге, оның салалық және ... ... ... ... ... ... ... кезекті бағдарламасы үшін қажетті
көлемде қаражаттарды қалыптастыруға, ірі әлеуметтік өзгерістерді ... ... ... ... ақша ... мемлекеттің
экономикалық және әлеуметтік саясатын табысты іске асыру үшін жағдайларды
дайындай отырып, экономикалық және әлеуметтік дамудың ... ... ... ... ... экономикалық нысаны бола
отырып, құндық бөліністің ерекше бөлігі ретінде ... ... ... арналымды орындайды – жалпымемлекеттік
қажеттіліктерді ... ... ... ... ... ... қатынастарының белгілі бір ... ... ... ең ... ... қаржы категориясынан ажырататын өзгеше белгілер
тән: бюджет қатынастарының бөлгіштік ... бар, ... ақша ... ... мақсатты ақша қорларын қалыптастырумен және пайдаланумен
қосарлана ... ... ... бюджет қатынастарына белгілі бір өзіндік
ерекшелік тән, алайда ол ... ... ... белгілердің шеңберінен
шықпайды.
Құндық бөліністің айрықшалықты сферасы ретінде ... ... ... ... ... ... жалпы қоғамдық өнімнің бір бөлігін оқшауландырумен және оны
қоғамдық ... ... ... байланысты бөлгіштік
қатынастардың айрықша экономикалық нысаны болып табылады;
2) ... ... және оны ... ... ... ... өндіріс
қаржысынан және құнды тұтынуға қызмет ететін өндірістік емес ... ... ... ... ол ұлттық шаруашылықтың
салалары, аумақтар, ... ... ... ... ... ... қайта бөлуге арналған;
3) қоғамдық өнімнің оның тауар нысанындағы қозғалысымен тікелей ... ... ... ... білдіреді және одан белгілі ... ... ал ... ... ... ... де, ... сферада да тауар-ақша қатынастарымен тығыз тоқайласып жатады.
Мемлекеттік бюджет, кез ... ... ... ... ... ... білдіреді және оларға сәйкес келетін ... ... ... бюджет қатынастары мемлекеттің
орталықтандырылған ақша қорында – бюджеттік ... ... ... қоғамда болып жатқан нақты экономикалық процестер мемлекеттің
жұмылдыратын және пайдаланатын ақша ... ... ... ... Бюджеттік қор – бұл қоғамдық өнім мен ... ... ... ... ... ... және ... ұдайы өндіріс,
халыққа әлеуметтік-мәдени қызмет көрсету, қорғаныс және басқару жөніндегі
қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін мемлекетке түсетін ... ... ... ... ... Бюджеттік қордың қалыптасуы
мен пайдаланылуы құнды бөлу және қайта бөлумен байланысты оның қозғалыс
процесін ... ... ... мемлекеттік бюджет мемлекеттің
орталықтандырылған ақша қорын жасау және оны ... ... пен ... ... ... ... жолымен қоғамдық
өнімнің құнын бөлу және ... бөлу ... ... пен ... басқа қатысушылары арасында пайда болатын ақша қатынастарын
білдіреді.
Мемлекеттік бюджет экономикалық ... ... ... қаржы
категориясына сай келетін бөлу және ... ... ... ... іс-қимылы, мазмұны, мәні мен маңызы бюджет қатынастарының
қаралған айрықшалығымен айқындалады. Сонымен ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджет бөлгіштік функция шеңберінде
қосалқы функцияларды, атап ... ... ... пен ... ішкі өнімді
қайта бөлу; экономиканы мемлекеттік реттеу және ынталандыру; әлеуметтік
саясатты қаржымен қамтамасыз ету; ақша ... ... ... және ... ... ... сияқты сипатты функцияларды
орындайды.
Мемлекеттік бюджетте ... ... ... ... ... ... негізгі қаржы институттары – салықтар,
мемлекеттің шығыстары, мемлекеттік кредит, мемлекеттік қарыздар және ... ... ... ... ... мемлекеттің негізгі қаржы
жоспары ретінде сипатталады. Ол нақты кезеңге, ... бір ... ... кірістерін, шығыстарын, орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... ... қаржы
жоспары деп мойындау оның ұлттық табысты қайта бөлудегі ... ... ... ... басымдық жағдайын, сондай-ақ қоғамдық ұдайы
өндірістегі айрықша рөлін айқындайды.
Негізгі қаржы жоспары ... ... ... ... ... ... ... қаржы жоспарының көрсеткіштері ... жыл ... ... ... ... ... ... сөзсіз орындауға жатады.
Мемлекеттік бюджет ұлттық экономиканы басқарудың басты механизмдерінің
бірі. Ол экономикаға мемлекеттің орталықтандырылған ақша ... ... ... ... мен ... жиынтығы болып табылатын бюджеттік
механизм арқылы ықпал етеді. ... ... ... ... ... бюджеттің рөлі ... ... ... ... ақша ... ... көлемін анықтау, оны жасау мен
бөлудің нысандары мен әдістерін реттеу, бюджеттің атқарылу процесінде ... ... бөлу ... ... ... мемлекеттік бюджет мемлекет заңдарының бірі болып табылады
(мысалы, келесі қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заң).
Мемлекеттік бюджет – ... ... пен ... ішкі ... ... бөлудің
негізгі құралы. Мемлекеттік бюджеттің (шығыс бөлігінің) көмегімен ұлттық
табыстың 30 %, ... ішкі ... 10 % ... және қайта бөлінеді. Бюджет
Қазақстанның бүкіл ... ... ... ... ... ... мен ... көтерудің талаптарын ескере отырып
салааралық және аумақтық қайта бөлу үшін пайдаланылады.
Нарықтық механизмге көшу ... ... ... ... ... ... құрылымын қайта құруды, кешенді мақсатты бюджеттік
бағдарламаларды ... ... ... ... ... ... және халықтың ең аз қамтылған жігін әлеуметтік
қорғауға бағытталуы тиіс.
Шығыстар мен салықтар арқылы ... ... мен ... және ... ... тиімділігін арттырудың маңызды
құралы болып ... ... ... ... зор ... бар.
Әлеуметтік саясаттағы басымдықтар - халықтың ... аз ... ... аз ... от бастарын) қолдау, сондай-ақ
денсаулық сақтау, білім беру және мәдениет мекемелерінің жұмыс істеп тұруы.
Қаржылық ... ... ... ... ... салаларына
және өндірістік емес сфераның ... ... ... ... ақша ... жасау және пайдаланудың негізгі қаржы жоспары бола
отырып, бюджет барлық кәсіпорындармен және ұжымдармен етене байланысқан.
Бюджеттік ... мен ... ... ... ұлттық
шаруашылықтың қаржы-шаруашылық қызметіне бақылау жасалынады. Нарықтық
қатынастарға көшу жағдайында ресурстарды ... және ... ... бюджеттік бақылаудың маңызы күшейе түсуде.
1.2. Бюджет жүйесі және бюджет ... ... ... ... орындауы үшін басқарудың
барлық деңгейлерінде тиісті қаржы базасы болуы тиіс. Осы мақсатпен әр елде
аймақтардың шаруашылығын, әлеуметтік сферасын, әрбір ... - ... ... заң ... ... ... аппаратын ұстауды
және басқа шараларды қаржыландыру үшін олардың ақша ресурстарын ... ... ... ... ... ... ... түрлерінің кірістері мен шығыстарын қалыптастыру, ... ... ... реттеліп отыратын белгілі бір қаржылық өзара
қарым-қатынастар ... ... Осы ... барлығы – бюджет жүйесін
ұйымдастыру мен ... ... оның ... ... ... ... ... нысандары бюджет құқықтарының жиынтығы - бюджет
құрылысын құрайды.
Дүние жүзінің әр ... ... ... ... мемлекеттік
құрылысына, аумақтық-әкімшілік бірлігіне, экономиканың даму деңгейіне және
нақтылы мемлекеттің басқа айрықша ... ... ... ... ... орынды бюджет жүйесі алады, ол экономикалық
қатынастарға және ... ... ... ... деңгейлердегі
бюджеттердің жиынтығын білдіреді.
Әр түрлі елдердің бюджет жүйелері ... ... ... түрлерінің саны жағынан түрліше болып келеді, өйткені ... ... мен оның ... ... байланысты болады.
Бюджет жүйесінің құрамы елдің ұлттық-мемлекеттік ... ... ... және ... ... болуы мүмкін.
Федеративті мемлекеттерде бюджет жүйесі үш буыннан тұрады:
мемлекеттік бюджет ... ... ... ... орталық мемлекеттің
бюджеті;
федерация мүшелерінің бюджеттері (АҚШ-та – штаттардың, ГФР-да – ... ... - ... ... - федерация
субъектілерінің бюджеттері);
жергілікті бюджеттер.
Унитарлық (біркелкі) мемлекеттерде екі ... ... ... орталық бюджет және толып жатқан жергілікті бюджеттер. Екі
жағдайда да бюджеттердің оқшаулану мен ... ... ... ... ... ... ... процестерді басқаруды
орталықтандыру деңгейіне байланысты төмендегі бюджеттерге қатынасы бойынша
белгілі бір ... рөл ... ... ... Республикасының бюджет жүйесі бюджет құрылымының унитарлық
типімен анықталады, өйткені ... - ... ... басқарудың
Президенттік нысаны және сайланатын Парламенті бар унитарлық мемлекет.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және
тиісті құқықтық нормаларға негізделген әр түрлі деңгейлердегі бюджеттерді
қамтиды.
Қазақстан ... ... ... ... ... пен ... ... дербес жұмыс істейді.
1991 жылы Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі түбірлі өзгерістерге
ұшырады. ... ... ... ... ... ... одақтас
республикалардың мемлекеттік бюджеттері ... ... ... ... онда ел ... барлық бюджеттері, соның ішінде ауылдық
және поселкалық бюджеттер де ... ... Ол ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттерінен және мемлекеттік әлеуметтік
сақтандыру бюджетінен тұрды. Одақтық бюджетке 1970-1990 жж. мемлекеттік
бюджет ресурстарының ... ... 52-50 % ... оның 35 ... ... ... және 15 % жергілікті
бюджеттердің қарамағында болды.
Қазақстан Республикасы бюджет жүйесінің ... ... ... ... бюджет ... ... және ... ... ... ... ... бюджеттер
бюджеттер
қалалардың
бюджеттері
Аудандық
бюджеттер
Қазақстан республикасы ... ... ... ... ... шоғырланған.
Республикалық бюджет - бұл түсімдер мен бюджет тапшылығын қаржыландыру
(профицитті пайдалану) ... ... және ... ... Конституциясы мен заңнамалық актілер жүктеген міндеттерді
жүзеге асыру үшін Үкімет анықтайтын ... ... ... ... ... ... ... бекітілген
орталықтандырылған ақша қоры.
Жергілікті бюджеттер (әкімшілік-аймақтық бірліктердің бюджеттері) –
облыстық бюджеттер, қалалардың (аудандық ... бар ... ... ... ... қоспағанда) бюджеттері.
Қаржы жылына арналған республикалық бюджет Қазақстан Республикасының
заңымен, жергілікті бюджеттер ... ... ... ... ... ... бюджеттердің әр түрлі деңгейлерінің өзара
байланысына негізделеді және оларды әзірлеу, қарау, ... ... ... ... республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуы
туралы есеппен қамтамасыз етіледі.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі ... ... ... ... ... ... дербестігі, толықтылығы, нақтылығы
және жариялығы қағидаттарына негізделеді.
Бюджеттің бірлігі бюджет жүйесін ұйымдық-экономикалық ... ... ... ... ... бюджет жүйесінде неғұрлым
толық көрінді. Қазіргі ... ... ... ... дербестік
алуымен және оларға қаржы ресурстарын ... ... ... байланысты бұл қағидат әлсіреді. Бюджеттердің бірлігі ел
аумағында қолданылып ... ... ... ... ... ... мемлекет шығыстарының біркелкілігінде көрінеді. Бұл қағидат
бюджеттік жоспарлаудың әдіснамасы мен ұйымдастырылуының ... ... ... ... ... ... береді.
Бюджет бірлігі қағидатының міндеті Парламент тарапының бюджеттік
қаражаттардың қозғалысына тиімді бақылауды белгілеу ... ... ... ... ... қаржы саясатын қамтамасыз етуге бағытталған және
ең алдымен Қазақстан Республикасы егеменді мемлекетінің жалпы ... ... ... ... ... Ол реттеуші кіріс көздерін пайдалану арқылы
барлық деңгейдегі бюджеттердің өзара іс-қимылына, төменгі ... ... үшін ... қаржылық қолдауға, сондай-ақ
ішінара қайта бөлудің мақсатты және аумақтық бюджет ... ... ... ... бірыңғай құқықтық негізбен, Қаржы ... ... ... ... ... бюджеттің бір
деңгейінен басқа деңгейіне беріліп отыратын мемлекеттік ... ... ... ... ... қағидаттарымен, ақша жүйесінің
бірлігімен қамтамасыз етіледі. Бюджет жүйесінің бірлігі ... ... ... ... ... арқылы іске асырылады.
Алайда бюджеттердің бірлігі бюджет ... ... ... қағидаты
болып отырған оның жеке буындарының дербестігін жоққа шығармайды. Бюджеттің
дербестігі әр түрлі деңгейдегі ... ... ... бөлудің
тұрақты нормативтерін орнықтыру және бюджет қаражатының жұмсалу бағыттарын
белгілеу ... ... ... ... ... ... өз ... жасайды, бекітеді және оны атқарады.
Бюджеттердің жеке түрлерінің ... ... ... мен ... ... ... құқықтар белгіленген. Сонымен бірге ... ... ... осы ... ... ... даму
мәселелерімен және биліктің ... ... ... ... анықталады.
Бюджеттің толықтылығы (толымдылығы) бюджетке үкіметтің барлық қаржы
операцияларының, оның жинайтын барлық кірістерін және жасайтын ... ... бап ... ... ... түсімдері мен
шығыстары ескерілетін ... ... ... Қазақстан Республикасының
салық және бюджет заңнамаларында белгіленетін ... ... ... мемлекеттік акциялар пакеті бар ... ... ... ... ... ... түсімдердің толық
тізбесінің және шығыстарының бюджеттерде міндетті және толық көрсетілуімен
қамтамасыз етіледі. Сөйтіп, ол мемлекеттік ... пен ... ... ... мен ... ... ... жұмылдырудың объективтік
қажеттігін қамтып көрсетеді. Осыған байланысты барлық ақша ... ... ... ... мен нақтылы бағыттарын айқындау қажет.
Бюджет іске асатындай болуы ... ... ... және ... ... даму ... жалпымемлекеттік қажеттілікті есепке
алу қажет. Дүниежүзілік ... бұл ... ... ... оны ... ... ... дербес көздері бар автономды түрде бөліп
көрсетуге ... аса көп ... ... ... ... Қазақстанда мемлекеттік қаражаттарды қалыптастырудың
орталықтандырылған әдісі қабылданған, ... 1998 ... ... ... бюджеттен тыс қорлардың - зейнетақы, ... жол, ... ... ... ... ... ... нақтылығына ішкі және сыртқы саясаттың ... ... ... Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдауына сәйкес оларды
Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының ... ... ... ... және әлеуметтік
бағдарламаларының өлшемдеріне сәйкес келтіру ... қол ... оның ... ... ... ... ... атқарылуына, ведомстволардың өткен кезеңдегі қаржы
жоспарларына жасалған ... ... ... ... бағалау есепке
алынуы қажет. Дүниежүзілік практика бюджет ресурстарының қозғалысын
ағымдағы жылға, ... ұзақ ... ... ... ... нақтылы
жағдайлардың өзгеруіне байланысты қаржы жылы ішінде түзетуді пайдаланады.
Нақтылық ... ең ... жеке ... ... ... және ... ... бюджет жобасын жасау процесінде қол жетеді.
Нақтылық қағидаты бюджет тізімдемесін бұрмалауды ... ... жою үшін ... Ол ... мемлекеттің қаржы операцияларының
шыншыл көрсетілуін, бекітілген сомалардың ... ... ... ... ала ... Нақтылық дамудың болжамдары
мен бағдарламаларының көрсеткіштеріне ... және ... ... ... ... ... ... мен шығыстар
бағыттарының есеп-қисаптарының негізділігімен анықталады.
Бюджеттердің жариялығы бекітілген бюджеттер мен ... ... ... ... ... заң мен ... ... олардың атқарылуы туралы
есептердің жариялануы арқылы қамтамасыз етіледі.
Жариялылық елдегі адам ... ... ... сақтаудың
маңызды шарты болып табылады. Бюджет кірістерінің қалыптасуы (ең ... ... ... ... ... бағытталуы сияқты шаруашылық
жүргізу субъектілерінің және қоғамның барлық мүшелерінің мүдделерін шалады.
Сондықтан олар ... ... оны ... ... ... ... ... сондай-ақ бюджет қаражаттарының бағыттары туралы
хабардар болуы тиіс. Президент қол ... ... ... ... ... ... және оның ... бюджет рәсімінің қатысушылары
үшін міндетті болады. Заң, өткен кезеңдегі бюджеттің атқарылуы туралы есеп
баспасөз бетінде жарияланады. Осылайша бюджеттің ... мен ... оның ... түсім көздері, шығыстарының бағыттары, тапшылық көлемі
және оны жабудың әдістері (шығындарды ... ... ... ақша эмиссиясы) жария етіледі.
Бюджет жүйесін құрудың барлық қағидаттары өзара ... ... ... ... олар егеменді еліміздің ... ... ... ... ... ... және атқарушы органдар
туралы", "Қазақстан Республикасының жергілікті мемлекеттік басқару ... ... және ... да заң ... ... ... ... қалыпты және тиімді ... ... ... ... теңгерімділік болып табылады.
Барлық деңгейлер бюджеттерінің теңгерімділігі бюджет-қаржы саясатының
қажетті талабы болып табылуы мүмкін. Бюджеттерді қарау және ... ... пен ... ... ... ... белгілі бір мөлшерлерін
белгілеуі мүмкін.
Бюджет тапшылығын ақша ... ... ... ... заңмен
белгіленген. Бюджет тапшылығын жабудың негізгі нысандары ... ... ... ... ресурстарын пайдалану.
Тапшылықты азайту немесе жою мақсатымен секвестрлеу - ағымдағы қаржы
жылының қалған уақыты ... ... ... бойынша (қорғалатындарынан
басқа) белгілі бір пайызға ммлекеттің ... ... ... ... процесінде секвестрлеуге жатпайтын бюджеттік
бағдарламалардың тізбесін республика Парламенті мен биліктің жергілікті
органдары анықтап, ... ... ... ... ... бюджетте оның кіріс және шығыс бөлігін ... ... ... ... – бұл тепе-теңдік, бюджетті жасаған кезде
негізгі ... ... ... ... мен шығыстарының осындай жай-
күйіне жету ... ... ...... ... ... кіріс бөлігінен басым
болуын білдіреді. Егер кірістер мен шығыстар тең болса – бұл теңестірілген
бюджет. ... ... көп – ... ... – бұл ... әр ... болуы мүмкін:
1. экономиканы дамыту үшін ірі мемлекеттік салымдар салу қажеттілігіне
байланысты болуы мүмкін.
2. дефицит төтенше ... ... ... ... дағдарысты білдіруі мүмкін.
Бюджет тапшылығын төмендетудің мынадай әдістері бар.
1) шығыстар тұрақты, кірістер өседі;
2) кірістер тұрақты, шығыстар төмендейді;
3) ... ... ... ... ... – оны жабу үшін ... ақша ... іздеу.
Бюджет тапшылығын қаржыландырудың жолдары:
1) ақша белгілерінің эмиссиясы
2) мемлекеттік займдар
3) шетел займдары
4) ұлттық байлықты пайдалану.
ІІ МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ КІРІСТЕРІ МЕН ШЫҒЫСТАРЫ
2.1. ... ... ... мен ... ... құрылымы
Мемлекеттің орталықтандырылған ақша ... ... ... ... ... келетін бюджеттің жұмыс ... ... ... - ... кірістері мен шығыстары арқылы болып
отырады. Олар құндық бөліністің жеке ... ... ... де ... өзі ... объективті және олардың ... ... ... ... мемлекетті қажетті ақша қаражаттарымен қамтамасыз
етеді, шығыстар ... ... ... ... ... мен ... құрамы мен құрылымы нақты әлеуметтік-
экономикалық және ... ... ... ... мемлекеттік бюджет
және салық саясатын жүргізудің бағыттарына байланысты ... Бұл ... ... бір ... ... қалыптастырудың және шығыстарды
жұмсаудың қолайлы нысандары мен әдістерін ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджетінің
кірістері мемлекеттік кәсіпорындардың ақша жинақтарына негізделіп келді. Ол
бюджет кірістерінің жалпы сомасының 90 % ... және ... екі ... ... ... мен ... алынатын төлемдерден тұрды. Бұл жүйе 1930
жылдан 1990 жылға дейін өмір ... 1980 ... ... өндірістік
қорлар, еңбек ресурстары және басқалары үшін ақы ... ... ... төлемдер қолданылып жүрген төлемдер жүйесін жеке-дара
нәтижелеріне бағытталып отырды.
Дағдыдағыдай, кірістердің көзі ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджеті кірістерінің
құрамы мен құрылымы салық төлемдерінің ... ... ... ... ... салықтық емес қаражаттардың түсімдерімен
айқындалады.
Бюджет жүйесі туралы заңға сәйкес бюджеттің құрылымы мыналардан тұрады:
1) түсімдерден:
кірістерден;
алынған ресми трансферттерден ... ... ... ... ... ... борышты өтеуден;
2) шығыстардан және кредит беруден:
шығыстардан;
кредит беруден;
3) бюджет тапшылығынан (профицитінен);
4) бюджет тапшылығын (профицитті пайдаланудан) қаржыландырудан.
Өз кезегінде ... ... ... ... ... операциялардан алынатын кірістер болып бөлінеді.
Бюджеттік түсімдердің бұл үш категориясы алынған ресми трансферттер
бөлігімен (және бір ... ... яғни ... ... ... сатып алуға, кредиттер беруге немесе өтелмеген борышты төлеуге
байланысты емес ... және ... ... ... ... ... өтеу санаты бюджеттік кредиттер бойынша
(қайтару негізінде берілген - ... ... ... ... ... ... тарапынан ақшалай қаражаттардың ... ... ... бөлігі функционалдық топтардың щығыстарын
қаржыландыруға ... ... ... ету жөніндегі шығыстар "борышқа қызмет ... тобы ... ... бағдарламалар әкімшілерінің
мемлекеттік мекемелерін - әкімдер аппаратын және кіші ... ... ... сыйақылар (мүдделер) төлеу және қарыздарды орналастырғаны
үшін комиссиялық сыйақылар төлеу бойынша Қаржы министрлігін бөле ... ... өтеу ... қайтаруға жататын, басқа экономикалық
бірліктерді несиелендіруге арналған қаражаттар ... ... ... топ ... табылатын несиелендіруде көрсетіледі.
Бюджет тапшылығы шығыстар мен бюджеттен қайтарымды негізде бөлінген
кредиттер ауқымының ... ... ... ... ... ... қамтып көрсетеді. Бекітілген республикалық бюджет тапшылығының
көлемі ұлттық валютамен және жалпы ішкі ... ... ал ... ... және Алматы қалалары бюджеттерінің ... ... ... Ал ... ... – бұл ... ... кірістер
мен ресми трансферттер түсімдерінің және бұрын бюджеттен берілген ... ... ... өтеудің жалпы сомасының ... ... ... ... ... ... ауқымынан асып түсуі. Бекітілген
бюджет профицитінің көлемі де ұлттық валютамен немесе жалпы ішкі ... ... ... соңғы бөлігі - бюджет тапшылығын (профицитті
пайдалану) қаржыландыру ішкі және сыртқы мемлекеттік борышты өтеу ... ... ... Оның қос арналымы бар:
1) тапшылық болған жағдайда – ішкі ... ... ... ... ... қағаздар сатудан, есепке алу бойынша,
шығыстарды жабуға бағытталатын жыл ... ... ... және сыртқы қарыздардан қаражаттар тарту;
2) профицит кезінде – ... тыс ... ... ... ... ... немесе бірінші кезектегі бюджеттік
бағдарламаларды қосымша қаржыландыруға пайдалану.
Кірістер мен шығыстардың егжей-тегжейлі тізбесі мен топтамасы ... ... ... ... ... ... ... – функционалдық, ведомствовалық және экономикалық сипаттамалар
бойынша ... ... ... мен ... ... ... ... нормативтік құқықтық акт. Ол кірістердің
сыныптамасынан, ... ... және ... ... ... ... ... бюджеттің мемлекеттің
экономикалық және әлеуметтік дамуының жоспарларымен, болжамдарымен және
бағдарламаларымен, ... мен ... ... мен
мекемелердің қаржы жоспарларымен тығыз байланысын қамтамасыз етеді; ... ... мен ... ... ... ... мен жоспарларға
біріктіруге мүмкіндік береді, құрама ... мен ... ... ... үйлесуді қамтамасыз етеді.
1996 жылға дейінгі ... ... ... ... ... параграф, бап, тарау. Алайда ұзақ уақыт қолданылып келген сыныптама
бюджет қаражаттарын ... оған есеп ... және ... –ақ ... ... ... ... қазіргі заман талаптарына сай
болудан қалды. Сондықтан 1996 жылдан бастап ол жаңа, халықаралық ... ... ... ... ... сыныптамаға сәйкес кірістер енді төрт бөлікке жіктелетін
болды, олар: санат, ... ішкі ... ... ... бюджеттің
кірістері мына санаттарды қамтиды: салық түсімдері; салыққа жатпайтын
түсімдер; капиталмен жасалатын ... ... ... ... ... (гранттар); бюджеттен берілген кредиттерді өтеу; жалпы
қаржыландыру; бюджеттің қаражаттары қалдықтарының ... ... ... ... ... ... тәптіштеу ретінде сипаттайды.
Мысалы, салық түсімдеріндегі сынып – салық тобын, ішкі ... ...... ... төлеушіні немесе салық объектісін білдіреді.
Шығыстарда функционалдық, экономикалық және ведомстволық сыныптама
қарастырылған. Функционалдық сыныптама ... ... ... ... ... ... кең көлемді сипаттамасы болып табылады.
Функционалдық сыныптамаға байланысты шығыстар бес ... ... топ, ішкі ... ... мекеме-бағдарламалардың
әкімшісі, бағдарлама, ішкі бағдарлама. Аталған деңгейлердің ұштастырылуы
шығыстардың функционалдық сыныптамасының кодын құрайды.
Шығыстардың ... ... ... ... ... төрт ... ... санат, сынып, ішкі сынып, ерекшелік. Санат
мыналарды қамтиды: ағымдағы шығыстар, күрделі ... ... ... ... ішкі ... және ... ... арналымы мен
сипатын нақтылай түседі, мысалы, ... ... ... ... ... ... ... - жұмысшылар мен қызметшілердің
негізгі жалақысы.
Бюджеттің атқарылуы кезінде екі ... ... ... ... ... ... ... және экономикалық
сыныптамалардың ұштастырылуы пайдаланылады.
Ведомстволық сыныптама бойынша шығыстардың ... мен ... ... ... бюджет бағдарламаларын, мысалы Қазақстан
Республикасы Президентінің Әкімшілігі, Парламенттің шаруашылық басқармасы,
Премьер-министрдің ... ... мен ... және ... қалаларының
әкімдері, министрліктер, комитеттер, агенттіктер, Қазақстан Республикасының
басқа ведомстволары мне службалары бойынша топтастыруды білдіреді.
Бюджеттік сыныптама ... ... ... ... ... жету үшін ... мен ... жан-жақты, айқын және
арнаулы етіп жүйелеуге мүмкіндік береді.
Бюджеттік жоспарлау - ... ... ... ... ... жоспарлаудың маңызды құрамды бөлігі. ... ... мәні ... ... ... негізінде түрлі деңгейдегі бюджеттерді жасау мен олардың атқарылуы
процесінде бюджет ... ... ... ... ... құны мен
ұлттық табысты бөлу және ... ... ... ... ... жоспарлау
барысында қаржы елдің дамуының экономикалық және ... ... ... материал, еңбек және қаржы ресурстарына белсенді ықпал
жасайды.
Бюджеттік жоспарлаудың бірлігі мыналарға негізделеді:
1) ... және ... ... ... бағдарламалардың тізбесін қалыптастыруға;
2) заңнамалық актілер мен кірістерді республикалық және ... ... бөлу ... ... ... ... – кірісті облыстық бюджет пен аудандар (қалалар) бюджеттерінің
арасында бөлудің тұрақты нормативтерін белгілеуге;
3) ... ... ... бюджеттен облыстық бюджеттерге
берілетін субвенциялардың және облыстық ... ... және ... ... ... ... ... бюджеттік
алынымдардың ұзақ ... ... ... ... ...... бюджеттен аудандардың (қалалардың) бюджеттеріне
берілетін субвенциялардың және ... ... ... ... ... ... алынымдардың ұзақ мерзімді мөлшерін
белгілеуге;
4) Қаржы министрлігімен келісе отырып, облыстар мен ... және ... ... түсетін түсімдер сомасын анықтауға;
5) тиісті қаржы жылына арналған ... ... ... заңда және
жергілікті бюджет туралы жергілікті ... ... ... Астана және Алматы қалаларының жергілікті ... ... ... ... аяғындағы борышының лимитін белгілеуге;
6) Үкімет белгілейтін тәртіп пен жергілікті атқарушы органдар тартатын
қарыздар жөніндегі сыйақының (мүдденің) ... ... ... ... ... басынан кешіріп отырған нарықтық
қатынастарға көшу кезеңі оның ... ... ... мен
шығыстарына айтарлықтай ықпал етіп отыр. Бюджеттің, ... ... ... және ... тез өсуі оған тән ... ... ... инфляциялық процестерден және ... ... ... ... ішкі және сыртқы қауіпсіздігін өзі қамтамасыз ету
қажеттігінен туып ... ...... ... негізде салықтардан,
алымдардан және бюджетке төленетін басқа да міндетті ... ... ... ... ... операциялардан түсетін
кірістердің көлемі.
Қазақстан Республикасының "Бюджет ... ... ... ... ... ... түсімдер мыналарды қамтиды:
1) республикалық бюджеттің кірістерін, олар ... ... ... алымдар және басқа да міндетті төлемдердің түсімдерінен
(корпорациялық ... ... ... ... ... ... импортқа
салынатын акциздер; жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы ... ... ... ... салынатын кеден бажы, ... ... баж ... және ... салықтар, алымдар мен төлемдер);
ә) салыққа ... ... ( ... ... ... үлесі; Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... (мүдделер); республикалық
бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелерге тиесілі мүліктерді
сатудан түсетін түсімдер; ... ... ... ... ... түсетін дивидендтер; мемлекеттік лотереялардан алынатын кірістер
(жергілікті өкілді органдарының шешімдері бойынша өткізілетін лотереялардан
алынатын кірістерді қоспағанда); жер қойнауы ... ... ... үшін ... ... бюджеттен кредиттер берілуі үшін
алынған ... ... ... меншікті мүлікті жалға беруден
алынатын түсімдер; тәркіленген мүлікті, белгіленген тәртіппен республикалық
меншікке өтеусіз өткен ... ... ... ... ... ... пайдасына бас тартудан кеден режимінде рәсімделген тауарлар мен
көлік құралдары; Қазақстан Республикасы азаматтарының төлқұжаттары мен жеке
куәліктер бергені үшін ... ... ... ... заңсыз алынған
мүлікті өз еркімен тапсырудан немесе оны өндіріп ... ... ... ... уәкілетті тұлғаларға немесе оларға теңестірілген
тұлғаларға ... ... ... ... ... алудан алынатын
сомалардың түсімдері; өнімдерді лицензиясыз әкеткені үшін төленетін айыппұл
сомаларының түсімдері; ... ... ... ... мен ойын ... қызметтерінен алынған кірістерді
қоспағанда, өзіне ... ... ... ... қызметтен
алынған кірістерден түсетін түсімдер; атқарушы санкция; ... да ... ... ... ... операциялардан алынатын кірістерден:
мемлекеттік ... ... ... үшін ... өтеуден және
мемлекеттік қордан астық сатудан алынатын түсімдерден;
2) мына төмендегілерден алынған ресми трансферттерді ( гранттарды):
заңды және жеке тұлғалардан немесе шет ... ... ... ... бұрын берілген кредиттер бойынша ... ... ... ... ... ... құрамы мен
құрылымы мына мәліметтермен сипатталады.
Мемлекеттік бюджет кірістерінің көлемі мен ... |2003 ж |2004 ж |2005 ж ... | 1004566 |1286734 | 2098511 ... түсімдер |947251 |1186137 | 1998314 ... ... ... |44813 |81500 | 66016 ... жүргізілетін |12502 |19096 |34182 ... ... ... | | | ... ... ... |- |- | - ... | | | ... ... ... |17690 |18390 |11351 ... | | | ... ... борышты өтеу | | | ... ... ... кірістердің негізін салықтық түсімдер құрап
отыр ( қосылған құнға салынатын ... ... ... ... ... жеке ... ... және т.б.). Бұл кестеден біз салықтық
түсімдердің жылдан жылға ... ... ... отырмыз. Мемлекеттік бюджет
кірістерінің басқа көзі – салыққа жатпайтын түсімдер.
Бюджеттің шығыстары – бұл бекітілген ... ... ... ... ... ... ... жалпы сипаттағы мемлекеттік
қызметтер көрсетуді (заң шығарушы және ... ... ... ... де органдарды, қаржы және салық-бюджет саясатын, ... ... ... ... және ... ... қабілетін
қамтамасыз етуді; қауіпсіпсіздікті ... ... ... ... орта, орта кәсіптік және қосымша ... ... ... ... медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін;
заң актілеріне сәйкес республикалық ... ... ... ... ... санатына осы жәрдемақыларды, арнаулы
мемлекеттік жәрдемақыларды, зейнеткерлерді, Ұлы Отан ... ... ... ... әлеуметтік жәрдемақы алушыларды жерлеуге
берілетін жәрдемақыларды, республикалық деңгейдегі әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... спорт және ақпарат саласындағы қызметтерді; ауыл, орман, су және
балық шаруашылығының басым бағдарламаларын; көші-қон саласындағы қызметті;
қоршаған табиғи ... ... ... ... ... ... республикалық деңгейдегі өнеркәсіп, ... және ... ... ... ... ... ... деңгейдегі жобалау-іздестіру жұмыстарын; республикалық маңызы
бар жол жүйесін пайдалануды, салуды және ... ... ... ... қызмет көрсету жөніндегі ... ... ... ... ... жергілікті
бюджеттерге республикалық бюджеттен берілетін ресми трансферттерді және
басқа ... ... ... ... жоғарыда аталған ... ... ... ... ... бағдарламалардың әкімшілерін, олардың аумақтық
бөлімшелерін және ... ... ... ... ... да ... бюджеттен қаржыландырылады.
Республикалық бюджеттік бағдарламалардың әкімшілерін ұстауға арналған
шығыстар Қазақстан Республикасы Президентінің және ... ... штат саны ... мен үкіметтің актілерімен бекітілген
мемлекеттік органдардың топтары бойынша бір ... ... ... ... негізіне алына отырып белгіленеді және оларды
республикалық бюджеттен басқа, өзге де ... ... ... жол ... ... ... мне ... жекелеген бағыттары
бойынша немесе жекелеген республикалық ... ... ... ... ... ... республикалық бюджет туралы заңдағыдан басқа,
өзге де нормативтік құқықтық актілерде шығыстар мен несиелендірудің ең ... ... ... ... ... жол ... бюджеттің сыртқы экономикалық қызметпен байланысты және
ұлттық валютаның айырбас бағамының (курсының) ... ... ... ... ... ... бөлінген кезеңдегі ресми
айырбас бағамы бойынша жұмсалады.
Нарықтық жағдайларға көшу ... ... ... ... айтарлықтай өзгерістерге ұшырауда – ұлттық шаруашылықтың, ең
алдымен ... ... ... ... ... ... қысқаруда. Жекешелендіру бағдарламасын жүзеге асыруға
байланысты ... ... ... ... ... ... олар ... ұдайы өндірісті, қаржы рыногінде жұмылдырылған
меншікті қаражаттар мен ... ... ... ... тиіс.
Алайда, нарықтық механизмдердің іс-әрекеті жағдайында да жеке ... ... ... инвестициялық бағдарламаларды, экономиканың
мемлекеттік секторын бюджеттен қаржыландыру өзінің шешуші маңызын ... мен ... ... ... ... ... төменгі бюджеттерге субвенциялар нысанында беріледі.
Бюджеттің атқарылуы ... ... ... ... ... ... көзделген сомалар шегінде кредиттер бере ... ... ... мен шарттарын Үкімет белгілейді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі ... жеке ... және ... ... бюджет тапшылығын қаржыландыру үшін ... ... ... ... ... құқылы.
Үкіметтің қаражатты қарыз алуы қарыз алу немесе мемлекеттік эмиссиялық
бағалы қағаздар шығару шарттары нысанында жүзеге асырылады. Қарыз шарттарын
жасаудың және ... ... ... ... ... мен ... ... атқарылуы жөніндегі уәкілетті орган облыстар мен Астана және
Алматы қалалары әкімдерінің ұсынысы бойынша ... ... ... ... алшақтықты жабуға төмен тұрған бюджеттерді
несиелендіру үшін тиісті қаржы жылына арналған ... ... ... ... шегінде Үкімет шешімінің негізінде бюджеттік
кредиттер бере алады.
Бұрынғы кезеңмен салыстырғанда ... ... ... әлеуметтік бағыттылығы арта түсуде. Республикалық деңгейдегі
білім беруді, денсаулық сақтауды, әлеуметтік ... мен ... ... ... ... ...... шараларға
жұмсалатын тікелей шығындар барлық шығыстардың 60 %-нан асып ... ... ... ... басқаруға, армияға, құқық қорғау органдарына,
үкіметтік борышқа қызмет көрсетуге, дипломатиялық мекемелерді ұстауға,
дүниежүзілік ... ... ... ... ... бойынша
жарналарға және т.с.с. жұмсалатын шығындарда өсуде. Бұл мақсаттарға жыл
сайын бюджет қаражаттарының 1/3 бөлігі ... ... ... мәні бар шараларды қаржыландыруды қажетті
ақша қаражаттарымен қамтамасыз ... ... ... ... ... реттеуде аса маңызды рөл атқарады. Сонымен бірге
республикалық ... ... ... ... ... ... ... Тап солар биліктің жергілікті органдарының ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді,
халықтың тұрмыстық әлеуметтік қажеттіліктерін қанағаттандыруға, ... ... ... және ... ... айтарлықтай ықпал
етеді.
Рынокқа өтпелі кезеңде бюджет жүйесінің ... ... ... ... ... қанағаттандыру үшін қоғамдық өндірістің құндық
арақатынастарын жақсартуға ықпал етеді, нарықтық инфрақұрылымды дамыту және
азаматтардың әлеуметтік ... ... үшін ... ... қайта
бөлудің белсенді құралы болуы тиіс. Бұл тек салықтардың ынталандырушы ... ... ... және ... пайдаланудың
прогрессивті нысандарын, әдістерін қолдану ... ... ... ... ... ... тиімділікке қол жеткізу жағдайында
ғана мүмкін. Сонымен қатар бюджет рәсімін, барлық ... ... ... ... пен ... жүргізуші субъектілер
арасындағы қаржылық өзара қарым-қатынастарды одан әрі демократияландыру ... ... ... жылдан бастап елдің бюджеттік бағдарламаларының ағымдағы және даму
бағдарламаларына бөлінуіне байланысты, мемлекеттік бюджеттің шығыс бөлігін
де ағымдағы шығыстардың бюджеті және даму ... етіп бөлу ... Даму ... ... және ... қызметті
қаржыландыруға жұмсалатын қаражаттар және ұдайы өндіріспен байланысты басқа
да шығыстар қамтылады. Ағымдағы бюджетте қолданылып жүрген нормалардан және
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... қарастырылған. Ол түгелдей бюджетке шоғырланатын
халықтың ақша ... мен ... өсуі ... ... бюджетінде ұлғаймалы ұдайы өндірістің ... ... ... ... ... ... біріктіру көзделген.
2.2. Қазақстан республикасының мемлекеттік бюджеті
Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджетінің атқарылуы
(млн. теңге)
| | 2003 ж. |2004 ж. |2005 ж. |
| | | | ... |1004566 |1286734 |2098511 ... ... |947251 |1186137 |1998314 ... | | | ... ... ... |272632 |382814 |834332 ... құн ... |231338 |242955 |343926 ... |26986 |29913 |33416 ... ... ... |93281 |98535 |122999 ... ... |157676 |167995 |197300 |
| | | | ... тыс ... |44813 |81500 |66016 ... жасалатын операциялардан түскен | | | ... |12502 |19096 |34182 ... ... ... |0 |0 |0 ... ... |17690 |18390 |11351 |
| | | | ... |971959 |1287938 |1946128 ... | | | ... ... мемлекеттік қызметтер көрсету| | | ... |62287 |83587 |103786 ... ... және ... |47483 |58011 |78663 ... беру |91593 |118564 |152904 ... сақтау |148989 |190748 |256935 ... ... және ... |89781 |131183 |185456 ... | | | ... ... туризм және ақпараттық |239229 |272333 |345356 ... | | | ... ... ... |33788 |43949 |57076 ... ... |34544 |69058 |118326 ... су, ... және ... ... |5596 |21319 |24839 ... ... ... | | | ... ... ... ... | | | ... және ... |44658 |64520 |64560 ... және ... |3896 |2353 |5215 ... |82113 |104587 |119476 ... өтеуге қызмет көрсету |37067 |40978 |33933 ... ... |35437 |34970 |30344 ... ... |12497 |9310 |369258 ... (-), ... (+) |41447 |35611 |18590 |
| |-46183 |-18697 |46662 |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | ... ... ... ... ... ... түсімдер құрап
отыр ( қосылған құнға салынатын ... ... ... ... салық, жеке табыс салығы және т.б.). ... ... ... өсіп келе ... Ал ... ... ... көмекке жұмсалып
отыр. Кестеден көрініп тұрғандай, бюджеттік кредиттер жылдан ... ... ... ... ... ... мәліметтеріне сай, 2005
жылдың 1-ші желтоқсанына табыс көлемі 1818,7 млрд.теңге, шығындар – ... ... ... ... 229,6 ... ... құрады. Таза бюджеттік
кредиттерге 6,5 млрд. теңге, ал сальдоға операциялар ... ... – 86,8 ... ... ... ... профициті 136,3 млрд. теңге
деңгейінде ... 2004 ... осы ... ... ... ... 54,1 % - ға, ал шығындар 36,3 % - ға көбейді.
1.12.2005 ж. бюджеті жылдық орындалуы бойыншы ... – 102,3 % ... ... ... – 88,2 ... ... структурасында негізгі бөлігі корпорациялық табыс
салығы – 39,3 % (680,6 млрд. теңге) және ҚҚС – 18,7 % (323,3 ... ... көп ... осы салық түрлерінен, бұл 2004 ... осы ... 2,2 есе көп, ... 32,8 ... ... шығындар бөлігі 47,1 %, жалпы сипаттағы
мемлекеттік қызметтерге және қорғанысқа 18,4 %, ... ... 18 ... ... 12,8 %, өзгелеріне 1,9 %, кредит беруге 1,8 %,
бүкіл ... ... ... жылғы мемлекеттік бюджет шығыстарының құрылымы.
( % түрінде )
Қазақстан Республикасының президенті ... ... ... 2006
жылы мемлекеттік шығындарды көбейтпеуін тапсырды. Бұл тапсырысты ол ... жаңа ... ... ... айтты. «Барлық
дәрежелердегі әкімдердің және депутаттардың дәлелденбеген ... етуі ... және ... жоспарлау министрлігіне норма болып
қалды. Алғаш рет ... ... ... $ 300 млн. жоспарланбаған
шығыстарға 400 өзгертулер енгізілді» - деп ... ... атап ... дәлелденген және есептелген болуы керек» - деді ҚР ... бұл ... ... ... ... ... етемін. Барлық
шығыстар саналуы керек, мемлекеттік шығыстардың көбеюіне жол бермеу керек.
Ең алдымен ақшаны ... ... ... - ... 50 ... елдердің
қатарына кіруге бағыттау керек» - деп Н.Назарбаев ерекше атап өтті.
2.3. 2006 жылға арналған республикалық ... ... ... ... республикалық бюджет 1-қосымшаға сәйкес мынадай
көлемдерде бекiтiлсiн:
1) кiрiстер - 1 468 225 079 мың ... оның ... ... - 1 302 870 000 мың ... емес ... - 37 692 594 мың ... капиталды сатудан түсетiн түсiмдер - 8 185 895 мың теңге;
ресми ... ... - 119 476 590 мың ... ... - 1 476 210 603 мың ... операциялық сальдо - -7 985 524 мың теңге;
4) таза бюджеттік кредит беру - 16 578 146 мың ... оның ... ... - 38 193 533 мың ... ... өтеу - 21 615 387 мың теңге;
5) қаржы ... ... ... ... ... - 89 200 ... ... оның iшiнде:
қаржы активтерiн сатып алу - 91 200 554 мың теңге;
мемлекеттің ... ... ... түсетiн түсімдер -
2 000 000 мың теңге;
6) тапшылық - 113 764 224 мың ... ... ... ... iшкi ... ... бюджет тапшылығын қаржыландыру - 113 764 224 мың теңге.
2006 жылға ... ... ... 10 617 223 мың ... ... ... ... қорына берiлетiн ... ... ... ... 2006 ... арналған резервi 16 358
913 мың теңге сомасында бекiтiлсiн.
2006 жылға ... ... ... ... ... орындауға 1 578 773 мың теңге сомасында бекітілсін.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, мемлекеттiк бюджет - ... ... ... ... ... ... және ... бюджеттердi
бiрiктiретiн, талдамалы ақпарат ретiнде пайдаланылатын және ... ... ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан
халқына Жолдауында:
«Біз Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ел болуын қалаймыз. Әлемдегі жасалған жаңа мен озық атаулыны бойына
сіңірген, дүниежүзілік шаруашылықтан шағын да болса ... ... ... әрі жаңа ... ... ... ... қабілетті
ел болуын қалаймыз» - деді.
Қазақстан экономикасын ойдағыдай дамыту мақсатымен қаржы ... ... және ... ... ... мен ... көре ... зор.
Сонымен, экономикалық категория ретінде мемлекеттік бюджет мемлекеттің
орталықтандырылған ақша ... ... және оны ... ... пен ... қанағаттандыру мақсаттарына пайдалану жолымен ... ... бөлу және ... бөлу процесінде мемлекет пен қоғамдық
өндірістің басқа қатысушылары арасында пайда болатын ақша ... ... ... ... ... және маңызды. Бюджет
қаражаттарының әлеуметтік бағыттылығының зор маңызы бар. ... ... - ... ... аз ... (зейнеткерлерді,
мүгедектерді, аз қамтылған от бастарын) қолдау, сондай-ақ денсаулық сақтау,
білім беру және мәдениет мекемелерінің ... ... ... ... ... ... Қ.Қ., ... С., Алматы 2003 ж.
2. «Қаржының жалпы курсы» Мельников В., Ли В.
3. «Kazakhstan today» газеті
4. «Жетісу» газеті, № 26, 4 ... ... Қ.Р. ... ... ... ... Алматы 2005
6. Қ.Р. статистика агенттігі « Қазақстан цифрларда» 2005
7. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі
8. 2006 жылға арналған Республикалық бюджет туралы заң

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бюджеттің кірістері, шығыстары және бюджеттік құқықтық қатынастар 7 3. Мемлекеттік борыш 1311 бет
Бюджеттің экономикалық маңызы және оның кірістері мен шығыстары35 бет
Жергілікті бюджеттің кірістері мен шығыстары23 бет
Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарын құқықтық реттеу8 бет
Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы мен құрылымы33 бет
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
Бірыңғай бюджеттік сыныптама6 бет
Бюджет жүйесі және бюджет құрылымы74 бет
Бюджет жүйесінің экономикалық мәні мен құрылымы12 бет
Бюджет тапшылығы және оны азайту саясаты24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь