Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі, баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар

Тірек – қимыл аппараты мен дене сапаларының жетілген деңгейі жаңа қимыл – қозғалыстарға үйретудің алғышарттары болып келеді. Ол оқытудың құрылымдық – функциялық негізі. Жаңа қимыл – қозғалыстар талаптарын бұл алғышарттар қанағаттандырады, сәйкес келеді немесе жеткіліксіз болады. Жеткіліксіз жағдайда оқу процесі созылып кетуі мүмкін. Сондықтан берік морфофункциялық іргетас қалауды жаңа қимыл – қозғалыстарға үйретудің ең тиімді жолы ретінде қарастыру қажет. Қандай жағдайда болсын біртұтас организм үшін көздеген мақсатқа тиімді және үнемді жолдармен жету ережелері өздерінің маңызын жоймайды.
Күрделі қимыл – қозғалыстарға оқытуда логикалық соңына жеткен элементтерді бөлшектеуге болады. Алайда, балаларды оқыту барысында күрделі қозғалыстар элементтерінің ішкі тұтастығын сақтайтын әдістер басқадан артық келеді.
Бастапқы кезеңде ол әдістер жеңілдетілген жағдайларда өткізілуі мүмкін. Мұндай жеңілдетілген жол дене сапаларының максимал дәрежеде білінуін талап ететін жағдайларда жаттығуларды меңгеру сатыларында жақсы. Күрделі жаттығуларға үйретудің бірінші кезеңінде, қимыл – қозғалыстар автоматизмі пайда болғанша,қосымша амалдар мен жағдайларды пайдаланудың қажеті жоқ.
Жаңа қимыл – қозғалыстарды үйренудің табыстылығы балалардың қимыл әрекеттеріне оңтайлы жағдай жасаумен байланысты. Назарды белсенді күйге келтірудің түрлі әдістерін қолдану,сабақтың кіріспе бөлімінде болашақ әрекеттерге жан – сезімдік сезінуді қамтамасыз ету орталық жүйке жүйесінің оңтайлы қозғыштығын жасауға атсалысады. Күрделі қимыл – қозғалыстарға шаршаған жағдайда үйрену өте тиімсіз.
Қалыптасқан қимыл дағдысының беріктігі үйреніп жатқан қимылдарды қайталау санына тәуелді. Орындалу дұрыстығын оқытушының тынымсыз бағалауымен қатар оларды қанша рет қайталауын қадағалау, жаттығудың жеткілікті меңгерілуінің негізгі шарттарының бірі болып келеді.Индифференттік тітіркендіргіштердің күші,дәлірек айтқанда, үйренетін қимыл – қозғалыстардың өзі,оңтайлы дәрежеде болу керек. Шамадан тыс күшті тітіркендіргіштер,яғни өте күрделі жаттығулар,оқушының қимыл – қозғалыс функцияларының жастық даму ерекшеліктеріне сай келмейтіндері меңгерілмейді. Керісінше,күші жағынан әлсіз, баланың ынтасын тудыра алмайтын қарапайым қимыл – қозғалыстар,оларды қайталай орындау үшін қозғаушы бола алмайды.
Ерікті қимылдарды қуаттаушы агенттің индифферентті агентке қарағанда күші максимал болуы керек. Оқушының әрекеттерін бағалау,түсінік беру, қателіктерін түзету,үнемі назарда ұстау жаңа қимыл – қозғалыстарға үйретудің тиімділігін арттыруға септігін тигізеді.
Табиғи қимыл–қозғалыстарға жақын (мысалы, жүгіріс).
1. Рақышов «Адам анатомиясы» Алматы қаласы , Рауан- 2003 ж.

2.Т.Сабыров «Балаларға ақыл-ой тәрбиесін берудің кейбір мәселелері»
Алматы, 1977.

3.Сартаев А., Гильманов М. «Жалпы биология» Алматы қ.: "Мектеп" баспасы, 2006.

4. Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.

5.Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.
        
        Қазақстан Республикасының ғылым және білім министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Филология ... тілі және ... ... ... ... жас ... ... аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар .
Орындаған: Телеухан Гүлден
Тексерген: Құнанбаева Н.С.
2015 жыл
Тірек - ... ... мен дене ... ... деңгейі жаңа қимыл - қозғалыстарға үйретудің ... ... ... Ол оқытудың құрылымдық - функциялық негізі. Жаңа қимыл - қозғалыстар талаптарын бұл алғышарттар қанағаттандырады, сәйкес ... ... ... ... Жеткіліксіз жағдайда оқу процесі созылып кетуі мүмкін. Сондықтан берік морфофункциялық іргетас қалауды жаңа қимыл - қозғалыстарға үйретудің ең ... жолы ... ... ... ... ... болсын біртұтас организм үшін көздеген мақсатқа тиімді және үнемді ... жету ... ... ... жоймайды.
Күрделі қимыл - қозғалыстарға оқытуда логикалық соңына жеткен элементтерді бөлшектеуге ... ... ... ... ... күрделі қозғалыстар элементтерінің ішкі тұтастығын сақтайтын әдістер басқадан артық келеді.
Бастапқы кезеңде ол әдістер жеңілдетілген жағдайларда ... ... ... ... жол дене ... максимал дәрежеде білінуін талап ететін жағдайларда жаттығуларды меңгеру сатыларында жақсы. Күрделі жаттығуларға үйретудің бірінші кезеңінде, ... - ... ... ... ... амалдар мен жағдайларды пайдаланудың қажеті жоқ.
Жаңа қимыл - қозғалыстарды үйренудің табыстылығы балалардың қимыл әрекеттеріне ... ... ... ... Назарды белсенді күйге келтірудің түрлі әдістерін қолдану,сабақтың кіріспе бөлімінде болашақ әрекеттерге жан - сезімдік сезінуді қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... Күрделі қимыл - қозғалыстарға шаршаған жағдайда үйрену өте тиімсіз.
Қалыптасқан қимыл дағдысының беріктігі үйреніп жатқан қимылдарды ... ... ... ... ... ... ... бағалауымен қатар оларды қанша рет қайталауын қадағалау, жаттығудың жеткілікті меңгерілуінің негізгі шарттарының бірі болып келеді.Индифференттік тітіркендіргіштердің күші,дәлірек айтқанда, үйренетін ... - ... ... ... болу ... ... тыс күшті тітіркендіргіштер,яғни өте күрделі жаттығулар,оқушының қимыл - ... ... ... даму ерекшеліктеріне сай келмейтіндері меңгерілмейді. Керісінше,күші жағынан әлсіз, баланың ынтасын тудыра алмайтын қарапайым ... - ... ... ... үшін ... бола ... қимылдарды қуаттаушы агенттің индифферентті агентке қарағанда күші максимал болуы керек. Оқушының әрекеттерін бағалау,түсінік беру, қателіктерін түзету,үнемі назарда ұстау жаңа ... - ... ... ... ... ... тигізеді.
Табиғи қимыл - қозғалыстарға жақын (мысалы, жүгіріс).
Спорттық жаттығуларға үйрету, оларда қимылдың іштен туа біткен механизмдерінің( элементтері ) басым болуы ... ... ... Алайда оқытуда жіберілген қателіктер қимыл - қозғалыстардың табиғи реттелу негіздерін жоюы мүмкін. Мұндай қауіпті салдарға қимылдардың қалыпты физиологиялық ... ... ... ... ... ... түрлі нысанды әдістері мен амалдарын енгізу себеп болады.
Күрделі қимыл - қозғалыстар үйретудің әдістемесін алдын ала мұқият жасауды талап ... ... ... ... қимыл - қозғалыс функцияларының реттелуі мен қалыптасуының жалпы заңдылықтары жөніндегі білім ... ... ... қимылдарды орындаған кезде оларға бағытталған саналы да, жігерлі бақылаулар,қимылдардың табиғи формаларын меңгеруге қарағанда,ұзағырақ ... ... Жеке ... не ... тұтас қимыл - қозғалыс автоматтандырылған сайын,оны санамен бақылау ... ... ... туа ... ... - ... ... тән қимыл - қозғалыстар еріксіздік бейнелеріне ие бола бастайды.
Балалар мен жасөспірімдерді қимыл - ... ... ... Жаңа қимыл - қозғалыстарға үйрету қарапайым қимыл актілернің табиғи бейнелерінің жастық алғышарттарына негізделеді. ... ... ... ... ... - ... ... мен байқаулар арқылы,оларды орындаған шақтарда ұшырасатын сәтсіздіктерден аса отырып, бара - бара ... ... - ... қалыптасады. Мақсатқа сәйкес қимыл әрекеттерін қуаттау - ерікті қозғалыстарды қалыптастыруға бағытталған қажетті ... ... ... шап ... ұстай алатын қимылдарын,бірнеше рет тамақ немесе басқа биологиялық маңызы зор агенттермен ... ... ... ... ... айналады.
Тұңғыш даму кезеңдерінде баланың қимыл - қозғалыс (локомоторлық) функциясы өте қарапайым формаларында іске асады.
Бір - екі ... бала ... еске ... Оның ... ... ... түрлеріндегі немесе әртістік өнердегі қимыл - қозғалыстарға мүлде ұқсамайды.
Қимыл - ... ... ... ... емес. Туғаннан соң бір жасқа деін бала өте тез өседі. Тұнғыш балалық шақта тұлға ... ... ... тек ... Тек ... ... ... ғана (5-6 жаста) қолдарының ұсақ бұлшық еттері тез дамиды. Бұл жаста бала ... дәл және ... ... - қозғалыстарға ие бола бастайды.
Тірек - ... ... және ... ... механизмдерінің жетілуі жоғарылаған сайын жаңа қимыл - ... ... ... ... ... ... ... шешім қабылдап орындауды талап ететін,аяқ астынан пайда болатын қимыл - қозғалыс ... ... тез ... ... - қозғалыс дағдыларын үйрену және ... ... ... ... жағдайларда оқытушының шеберлігіне,қуаттау әдістерінің ебін табуына,баланың сабаққа деген ынта - жігерін арттыра білуге байланысты. Сондықтан ... әрі ... ... ... ... беріп,жаттығулардың орындалуына баға беріп,баланың қимыл әрекеттеріне тұрақты бақылау жасап отырғанымыз дұрыс.
Ерікті қимыл - ... ... ... ... кезеңдерінде шартты рефлекстік әрекеттердің жалпы заңдылықтарна тәуелді. Жастық даму және түйсіктің қалыптасуы барысында осы ... жаңа ... ... ие бола ... Қимыл - қозғалыстарға саналы ынта - жігерді бақылау оқудың нәтижелі болуының басты кепілі болып ... ... бар ... агенттердің ішіндегі әлеуметтік маңызы бар түрін пайдалану маңызды.
Баланы жаңа қимыл - қозғалыстарға үйрету жолындағы қуаттаушы ... ... ... бағалауы,баланың өз табыстарының маңызын ұғынуы және өзіне -- өзі баға ... ... ... ... ... үйреніп жатқан дене жаттығуларындағы табыстары қарапайым,сонымен қатар айқын,жағымды,табиғи,биологиялық мазмұны құпия емес агенттерді пайдаланған жөн. Қимыл-қозғалыстарды орындап жатқан мезгілдің өзінде немесе ... ... ... ... ... ... оқытуды жеңілдетеді. Мұндай әдістер бастауыш сыныптардағы оқушылардың ... ... ... ... ... ... Оларда нақты тітіркендіргіштердің әлі де болса көбісі сөз бейнесіне ие бола қойған жоқ.Сондықтан балаларға қуаттаушы заттық агенттер әсер етеді.
Бастауыш ... ... ... ... ... күрделі қимыл - қозғалыстар формаларын меңгеруге қабілетті. Бұл 7-8 ... ... ... ... ... ... биік ... көтерілгенін көрсетеді. Осы уақытқа дейін жүйке жасушаларының( клетка) өте ... өсу ... ... ... ... ... ... ойлау негізі болатын іштен сөйлеу мүмкіндіктерінің қалыптасуы қарқынды ... ... ... ішкі тежелу процестері әлі де болса жетілмегендіктен,жаңа қимыл - қозғалыстарды жасау оларға қиынырақ түседі.
Баланы қимыл - ... ... ... оның ... ... деген бейімделгіштігіне байланысты. Балалардың жеке дамуында түрлі бағыттағы дене жүктемелеріне сезімтал келетін кезеңдер ... сын ... ... ... ... ... ... жас кезіндегіден үйрету жеңіл.8-12 жас аралығында, дәлдік пен ... ... ... бағдарлай алу қасиетінің қарқынды дамуына байланысты, іс жүзінде қандай да болсын қимыл - ... ... ... ... ... екі аяқ пен бір ... қимылдарды( мысалы,екі аяқпен теуіп секіру) жасау қиындық туғызады, өйткені туа біткен қайшылас координация әлі де сақталған.Тек 7-8 жасқа ... ... бір ... ... қимыл - қозғалыстар жасауға қажетті үйлесімділіктің физиологиялық механизмдері дамып жетіледі.8-9 жастан бастап жүгіріс пен жүзудің жылдамдығы қарқынды өсе ... 10-11 ... ... жүгіріс адымдарының жиілігі максимал дәрежесіне жетеді,тіпті 10-11 жастағы балалар осы жағынан 12-14 ... ... асып ... және ... жастарға дерексіздік ойлаудың басым болуымен байланысты,нақты,заттық тітіркендіргіштерге қарағанда,сөз сигналдарына шартты қимыл рефлекстері тез жасалады.Сондықтан( әсіресе ... ... ... ... ... ... қимыл - қозғалыстарға үйрету физиологиялық тұрғыдан негізді. Жасөспірімдер жоғары қозғыштығымен, өте жоғары қимыл белсенділігімен,қимылдарының ... ... ... ... ... ... жақын мидың талдау - түзу функциясының мүмкіндігі жоғарылайды. Дене жаттығулары сабақтарының мазмұны мен маңызын түйсіну ... ... ... тез меңгереді.
Жасөспірім психикасының тұрақсыздығы оның дене жаттығуларына деген назарын үнемі қуаттап тұруды қажет етеді. Бірақ олардың аса ... ... жөн. ... ... ... өте ... ... орындалатын жаттығулар сияқты қимыл - қозғалыстарға ынта - жігер тез сөнеді.Дене жаттығуларына аса қол ... ... ... ... ... ... Дәл осы жаста, жаттығуларды орындау арқылы физикалық жан - ... ... ... ... жетілдіретін дұрыс техникамен қабаттасуы керек.
Тиімді құрылған дене жаттығуларының сабақтары,организмнің мүшелері мен ұлпаларының дамуын, ... ... ... ... ... ... өзінің мүмкіндіктерін асыра бағалай отыра күш жаттығуларымен,ауыр заттарды көтерумен,күрделі акробатикалық,гимнастикалық және басқа ... өзін -- ... ... ... ... ескере отырып,спорттық жарақаттарға әкелетін және техникалық дилетантизмнің потенциялдық қайнар көзі болатын жаттығуларды сабақ барысына ... ... ... ... мен ... Жаңа ... сәбидің бұлшық еттері толық қалыптаспағанымен, дене салмағының ... ғана ... ... 45-40 %) ... Адам ... ... ... бұлшық еттер бар. Олар бір-бірімен тарамыс үштары ... ... ... ... сүйектеріне бекітіледі. Қаңқа еттері негізінен көлденең салалы еттерден тұрады. Қаңқа еттерін көлденең салалы ет ұлпаларынан түратын, құрамында ... ... , ... және ... бар мүшелер деп есептейді.
Бұлшық еттердің қызметі олардың негізгі қасиеті -- жиырылуға байланысты орындалады. Жиырылу арқылы ет ... оның ... ... ... ... ... нерв ... орталық жүйке жүйесінің әр жерінен келіп бұлшық етті қоздырады. Нерв импульстеріне қозумен жауап беру қабілетін еттің қозғыштығы дейді. ... ... оның ... ... ... ... ... еттің клеткаларының зат алмасуы, биоэлектрлік қасиеттері өзгереді. Бұлшық еттің қозуды өткізу жылдамдығы онша көп емес, 5 ... ... ... жиырылғанда көп қуат жұмсалады. Жиырылған еттің қысқаруы шарт емес, кейде, керісінше, ұзаруы да мүмкін. Жиырылу күші еттің ... ... және ... ... ... к ү ш і деп оның ширау қабілетін айтады. Еттің ширау қабілеті ет талшықтарының жиырылуға қатысу саны мен жуандығына ... ... күші кей ... ... килограмға жетеді. Сондықтан неғүрлым ет жуан болса, соғүрлым күшті болады. Бұлшық ... күші оның ... ... де ... Бұлшық еттің күші оның құрылысына да ... ... ... көп ... ... 0,1 мм, ұзын дығы 2 мм -- 12 см ет ... тұрады. Олардың сыртын фасция деп аталатын бұлшық ет қабығы жабады. Ет ... ... ... ... бар ... митохондриялар мен басқа түрлі органоидтардан тұрады. Бұлшық ... қан ... көп ... Қан тамырлары арқылы етке түрлі қоректік заттар, оттегі тасылып, зат алмасуынан пайда ... ... ... мен ... қышқылы шығарылады. Бұлшық еттердің лимфалары да көп болады.
Бұлшық еттерде көптеген нерв ұштары -- ... ... Олар ... ... ... ... және ... дәрежелерін сезеді.
Бұлшық еттердің өсіп жетілуі әртүрлі. Алғашқы жылы ең алдымен қүрсақ еттері дамиды да, ... ... ... ... ... мен жүруге байланысты жыл аяғында аяқ-қол және арқа еттері өсіп дамиды. Баланың өсу барысында жалпы мускулатураның салмағы 35 есе үлғаяды. ... ... ... жас өспірімдердің жілік сүйектерінің өсуіне қарай олардың сіңірлері де өседі. Бұл кезде бұлшық еттер ұзарып, жіп-жіңішке болып көрінеді. ... жас ... ... ... көрінеді. 15-16 жаста еттер толып жуандай бастайды. Бұлшық ... ... ... 25-30 ... ... ... қимыл-қозғалысы. Жаңа туған нәрестенің денесінің, аяқ-қолдарының қимылдары өте көп, бірақ олар ... ... ... ... қимылдар түрінде орындалады. Алғашқы дұрыс бағытталған қимылдары баланың 2-3 ... ... ... ... ең ... ... ... немесе дыбыс шыққан жаққа басын бұрады. 3 айда шалқасынан жатқан бала ... түсе ... 7 айда ... ... ... ... үйренуге және еңбектеуге байланысты қолдарының ерікті қимылдары пайда болады. ... ... ... ... ... ... ұстай алады. Бұл қимылдар көру арқылы кеңістіктен баланың ... ... ... ... ... көру және ... ... жеке-жеке қызмет атқарса, 3-6 айда бір-бірімен үйлесімді көру-қозғалыс жүйесіне ... Бұл ... ... пайда болып дамуы ұзақ уақытқа созылады. Алғаш кезде көру арқылы тек қана сыртқы орта ... ... ... ... қозғалыстары көру жүйесінің бақылауында болып, біртіндеп орындалатын күрделі қимылдарға айналады. Екінші сигнал жүйесінің дамуы қозғалысты реттеуші жүйенің пайда ... ... ... ... ... ... айтуы бойынша орындалатын қимылдары қалыптасады, ал соның негізінде саналы қозғалыс қимылдары жетіледі.
Кеңістікте ... ... ... ... ... дененің еркін қимылын локомоция деп атайды. 1 жаста жалған локомоция немесе локомоторлы архаизм (тарихи даму жолын қайталау) деп ... ... ... ... ... шын локомоция пайда болады. Қозғалыстың даму тірек-қимыл жүйесі мен жүйке жүйесінің дамып ... ... ... ... секіру, шапқылау т.б күрделі қимылдар және оларды ... ... ... 3-5 ... ... Дегенмен мектепке дейінгі жастағы және 1-2-ші сынып оқушыларының қозғалысын дұрыс үйлестіру механизмдері еркін жетіле қоймайды. Бірақ олар күнделікті тіршілікке ... ... ... ... сурет салу т.б. қозғалыс әрекеттерін игеріп үлгереді. Тұрақты жаттығу ... ... ... ... ... ... ... емес, гетерохронды түрде болады. Қозғалудың ең күшті ... 3-6 ... ... ... ... істеу ұзақ тығы 3 жаста -- 80 сек, 5 жаста-120 сек, ал 10 ... 200 сек ... ... ... артуы және мүшелердің бұлшық еттерінің жұмыс мерзімі көбейіп, демалыс мерзімінің азаюынан болады. 6-7 жаста синхронды ... ... ... ... -- ми ... ... нервтік байланыстардың пайда болып, кейіннен сол байланыстардың негізінде күрделі динамикалық қыртыстық стереотиптің пайда болуынан.
Сонымен, қозғалысты ... ... ми ... ... ... және ... кері байланыс жолдары жатады.
Аяқ киім - киім комплектісінің негізгі бөлігі болып табылады. Ол организмдерді салқын тиюден, ыстық ... ... ... ... ... ... сақтайды, аяқтың бұлшық еттері мен буындарына табан құрамын дұрыс ұстау үшін ... ... ... ... ... функциясын атқаруға жағдай жасайды. Аяқ киім жүрудің дұрыстығына, ... ... ... әсер етеді, табанның көптеген ауруларының және деформациясының себебі болып табылады. Балаларға арналып әр түрлі аяқ ... ... жыл бойы ... болатын, жаздық, қыстық, көктем-күздік. Сонымен қатар күнделікті киетін, сәндік, үйде киіп жүретін, жолға киетін, ұлттық, спорттық т.б.
Гигиеналық тұрғыдан аяқ киім - бала ... ... ... ... және ... ... сақтауы керек; бала организмінің анатомиялық-физиологиялық ерекшеліктеріне (әсіресе табанның) сәйкес болуы керек; табанға қажетті қолайлы ... ... ... ортаның микроклиматтық жағдайларына қарамастан, қажетті температуралық-ылғалдылық тәртібін сақтауға жағдай жасауы керек.
Балалар мен жасөспірімдердің аяқ киімдеріне арналған гигиеналық талаптар өсу кезеңіндегі ... ... ... ... аяқ киім конструкциясына қойылатын талаптардан және аяқ киім жасалатын материалдарға қойылатын ... ... ... ... басы өте ... келетін, доғалдау формамен сипатталады. Балалар табанының, өкше мен аяқтың басына қарай алынған қатынас ересектердікіне қарағанда басқаша, яғни, өкше жағы ... ... ... аяқ ... ... ... (әсіресе балалар аяқ киімі үшін қалыптар жасағанда) ескерілуі керек. ... ... ... ... негізінен шеміршектен тұрады. Сүйектенуі бой өсуінің жетілуіне қарай аяқталатындықтан, баланың табанына берілетін механикалық әсерлер оны жылдам деформацияға ұшыратуы ... ... аяқ ... ... ... ... мен жылу ... қасиетін гигиеналық нормаландыру қажеттігі туады.
Балаларға арналған аяқ киімдер табан ұзындығына сәйкес анықталатын өлшем арқылы (өкшенің ең ... ... ... бастап, ең ұзын бақайдың басына дейінгі аралық) алынады Өлшем бірлігі ретінде миллиметр алынған, ... ... ... 5мм ... ... киімнің негізгі элементіне аяқ киімнің үсті (басы, қонышы, балтыры) және асты (табаны, ... ... ... ... аяқ ... бас ... бақайларға дейінгі буындардан кеңірек болуы керек. Табанының (ұлтарақ, табан, өкшелері) қаттылығы ... ... ... ... ... ... алынған) І және Ү- бақайға дейінгі сүйектерді қосатын иілу сызығы ... ... ... ... 250 - қа ... ... керек.
Ұлтарақ - аяқ киімнің табан терісімен тығыз байланыста болатын және аяқ киім ішіндегі температуралық-ылғалдық комфорттың ... ... ... ішкі ... болып табылады. Ол жұмсақтау иілгіш, жылу, және ылғалдан қорғау, гигироскопиялығы және желдету қасиеті ... тек ... ... жасалуы керек.
Табан - аяқ киімнің төменгі бөлігінің ... ... ... ... және оның ... ... ... және жылу сақтау қасиеттері өте жақсы болуы қажет. Аяқ киімнің иілгіштігі регламенттеледі және ... ... аяқ ... - 7H/см, мектепке дейінгі жастағы балаларға арналған аяқ киімдерге - 10H/см, ұл балаларға арналған мектептік аяқ киімдерге - ... қыз ... ... аяқ ... 8-10H/см есебінен алынады. Табанның қалыңдығы пайдаланылған материалдар мен аяқ киім түріне байланысты алынады. (25 кесте).
Балалар аяқ киімдерін ... ... бас ... ... ... ... аяқ киімнің ішкі аралығының ауа өткізгіштігі мен желдетілуін қамтамасыз ету үшін арнаулы ... және ... ... ... болады.
Кеуекті резеңке, полиуретан және басқа материалдарды қолданған кезде бекітудің желімдеу және біртұтас құю тәсілдерін қолдануға болады.
Табан ... жылу ... ... ... жылу өткізгіштігіне байланысты болады. Материалдардың жылу өткізгіштігі төмен болған сайын, олардың жылу сақтағыштық қасиеті жоғары болады. ... ... ... ... ... ... кеуекті резеңке жылусақтағыштық қасиеті бойынша табиғи тері мен кеуексіз құйма резеңкеден ... ... ... ортаның ылғалдылығы жоғарылаған сайын табиғи тері мен жүннің (пималар) жылу ... ... ... ал ... ... ... ... өзгермейді. Бұл жағдай тек жылусақтағыштық қасиеті үшін ғана емес, сонымен қатар қажетті қалыңдықты, иілгіштікті және аяқ киімнің тайғанақтауына ... ... ... да, балалар аяқ киімінің табанын кеуекті резеңкеден жасауы дұрыс.
Өкше - табанның ... ... ... ... ... оның ... жоғарылата отырып, өкшенің жерге соғылып ауыруынан сақтайды және аяқ киімнің жылдам тозбауына жағдай жасайды. Тек ерте ... ... аяқ ... ... ... ... ... дейінгі жастардағы балалар үшін - 5-10мм, 8-10 жастағыларға - 20мм жоғары емес, 13-17 жастардағы ұл ... үшін - 30мм, 13-17 ... қыз ... үшін - 40мм ... жасалуы керек. Бой жеткен қыз балаларға күнделікті биік өкшелі (4см-ден жоғары) аяқ киім киіп жүру, ауырлық ... ... ... ауыстырып, жүруді қиындататындықтан, зиянды болып табылады. Өйткені, мұндай жағдайда бел ... иіні ... ... ... ... ... ... мүмкін. Биік өкшемен жүргенде тұрақтылық орнықты болмай, өкше алдыға қарай жылжиды, аяқ басындағы ... ... ... ... табан жалпақтынып, бақайлар деформацияланады.
Аяқ киім табанды қысып, қан және лимфоайналуын бұзып, аяқтың табиғи дамуына кедергі келтірмеуі керек. Аяқ киімнің ... оның ... ... ... - аяқ ... ... ... үшін өкше жағына орналасқан, аяқ киімнің үстіңгі ... ... ... Аяқ киім ... өкшенің деформациясының алдын алып, табанның алға қарай жылжуын болдырмауы үшін қажет. Қонышты даярлау үшін ... ... ... жасайды.
Аяқ киімнің бас жағы- бақайлар мен бақайларға дейінгі буындардың үстін ... ... ... ... Аяқ киімнің бас жағында оның формасын сақтау үшін ... мен ... ... ... арнаулы қаттылау келген деталь салынады және ол бақайларды жарақаттанудан сақтайды.
Балалар аяқ киімін қозғалуға ... ... ... аяқтарына мықтап бекітуге арналған бекітпелері болуы керек. Ол үшін әр ... ... аяқ ... ... ... ... арнаулы жабысқыштар т.б. қолданылады. Мектепке дейінгі жастағы балаларға бекітпесі жоқ, жылдам шешіліп қалатын үсті ашық аяқ киімдер ... ... ... ... ... түріне, конструкциясына және пайдаланылған материалдарына байланысты болады. Бәтеңкелердің массасының нормасы шолақ бәтеңкеге қарағанда - 10гр., сәбилер аяқ киімдеріне қарағанада - 15гр., ... - 20гр., ... аяқ ... - 15гр., ... - 25гр., ұл балаларға - 30гр. ұлғаяды.
Жылдың барлық мезгілінде киілетін балалар аяқ киімі табиғи теріден жасалғаны дұрыс. Жаздық аяқ ... ... ... әртүрлі тоқыма материалдардың өзі немесе олардың терімен араласқан қоспалары пайдаланылады. Жылыландырылған аяқ ... ... жағы ... ... ... ... жүн, жүн материалдардан, киізден т.б. жасалады. Астарлыққа табиғи тері және мақта маталар пайдаланылады.
Балалар аяқ киімін жасау үшін полимерлік материалдар ... ... ... ... табиғи материалдар қолданылуы мүмкін. Соңғысы санитарлық нормалар мен ережелерде регламенттеледі.
Санмен көрсетілген материалдарды өндірісте тек қана ... ... ... қажетті рұқсат берілгеннен кейін ғана пайдалануға болады. Ол үшін зерттеу жүргізетін ... ... саны ... кем болмайтындай үлгісі, зерттелетін материалдардың ғылыми-техникалық құжаты (3 м2 ) және технологиялық процесстің тәртібі ... ... ... тізімі:
1. Рақышов Алматы қаласы , Рауан- 2003 ж.
2.Т.Сабыров
Алматы, 1977.
3.Сартаев А., Гильманов М. Алматы қ.: ... ... ... ... Б.А. ... Г.К ... мен ... гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.
5.Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
Тірек - қимыл жүйесі, жас ерекшелігі, Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар7 бет
Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. Баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар9 бет
Тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі. Баланың аяқ киіміне,жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар7 бет
Тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі.Баланың аяқ киіміне,жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар12 бет
Тірек-қимыл жүйесі. баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар10 бет
Мемлекет және саясат11 бет
Адам даму индексі және оның негізгі көрсеткіштері6 бет
Адам даму индексі және оның негізгі көрсеткіштері. Адам потенциал индексінің көрсеткіштері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь