Психологиядағы оқыту, тәрбие және дамытудың сәйкестілік мәселелері

• Педагогикалық психология . психологияның тәрбиелеу және оқыту жағдайындағы баланың психикалық іс.әрекетін зерделейтін сала
• Психологиядағы оқыту, тәрбие және дамытудың сәйкестілік мәселелері
• Тәлім.тәрбие психологиясы
• Ойлау және оқыту үрдісінде оның дамытудың жолдары
Педагогикалық психология - білім беру мен тәрбиелеудің психологиялық негіздерін зерттейді және жастың даму (жас ерекшелігі) психологиясымен тығыз байланысты, өйткені, білім беру мен тәрбиелеудің психологиялық заңдылықтарын оқитындардың жас шамасын және даралық ерекшеліктерін ескермейінше дамыту мүмкін емес. Педагогикалық психология саласындағы зерттеулер білім беру мен тәрбиелеудің мәнін дұрыс түсінуге, оқулықтар мен оқу құралдарына қойылатын әр түрлі талаптарды анықтауға, оқушылардың ақыл-ой әрекеті мен мінез-құлығын басқара отырып, олардың дамуын қамтамасыз ететін білім беру және тәрбиелеудің тиімді тәсілдерін тауып негіздеуге мүмкіндік береді. Педагогикалық психология педагогтар мен оқушылардың арасындағы өзара қатынас мәселелерін, педагогтың жеке басына қойылатын талаптарды зерттейді, педагогикалық қабілеттер мазмұны мен қалыптасу үрдісін ашады. Сонымен қатар оқушылар ұжымындағы өзара қатынастармен, олардың психологиялық даралық ерекшеліктерімен санасып отырудың мүмкіндіктерін іздестіреді. Оқу-тәрбие жұмыстарын және балалардың психологиялық ерекшеліктерін қарастырып, бірқалыпты даму зандылықтарынан ауытқыған балалармен тәлім-тәрбие жұмысын жүргізу әдіс- тәсілдерінің психологиясын зерттейді. Сондай-ақ, ересек адамдармен жұмыс істеудің ерекшеліктерімен және оларды қалай оқыту мәселелерімен де шұғылданады.
Тәлім-тәрбие психологиясының келесі тармақтары бар:
• 1) Оқыту психологиясы — дидактиканың психологиялық негіздерін, оқыту мен білім берудің жекелеген әдістеме мәселелерін, бағдарлап оқыту мен балалардың ақыл-ойын дамыту сияқты өзге де мәселелерімен айналысады.
• 2) Тәрбие психологиясы — гуманистік және әлеуметтік тәрбие мәселелерінің психологиясын зерттеп, оқушылар ұжымының, еңбекпен түзету педагогикасының психологиялық негіздеріне қатысты мәселелерді іздестіреді.
Бұлардан басқа мұғалімдер психологиясы, кемтар балаларды (ересектерді де) оқытып тәрбиелеу мәселелерін қамтиды.
1. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р. Педагогика.- А., 1998 ж.
2. Тәлім-тәрбие тұжырымдамасы. Қазақстан мұғалімі, - А., 1993, ақпан.
3. Құнанбаев А. Қара сөздері.- А., 1993ж. - 91 б.
4. Айтмамбетова Б., Бозжанова К. және т.б. Балаларды семьяда адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері.- А., 1985ж.
5. Әбенбаев С.Ш. Сынып жетекшісі.- А., Дарын, 2004 ж.
6. Әбенбасв С.Ш. Тәрбие теориясы және әдістемесі.- А., Дарын, 2004 ж.
7. Майғаронова. Мектеп оқушыларын рухани дамыту мәселелері. -А, 2002 ж
8. Қалиев С. Оқушылардың жеке тұлғасын қалыптастырудың теориялық негіздері. -А. 2002 ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСемей  қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіМӨЖ №3Тақырыбы: 1. Психологиядағы оқыту, тәрбие және ... ... ... ... ... Н.А. п.ғ.к.Магистрант: Ногайбаева М.6М010300 Педагогика және психологияСемей ... * ... ... - ... ... және оқыту жағдайындағы баланың психикалық іс-әрекетін зерделейтін сала * ... ... ... және ... сәйкестілік мәселелері* Тәлім-тәрбие психологиясы* Ойлау және оқыту үрдісінде оның дамытудың жолдарыПедагогикалық психология - білім беру мен ... ... ... ... және ... даму (жас ... психологиясымен тығыз байланысты, өйткені, білім беру мен тәрбиелеудің психологиялық заңдылықтарын оқитындардың жас ... және ... ... ... дамыту мүмкін емес. Педагогикалық психология саласындағы зерттеулер білім беру мен тәрбиелеудің мәнін дұрыс түсінуге, оқулықтар мен оқу құралдарына қойылатын әр ... ... ... ... ақыл-ой әрекеті мен мінез-құлығын басқара отырып, олардың дамуын қамтамасыз ететін білім беру және ... ... ... ... ... ... береді. Педагогикалық психология педагогтар мен оқушылардың арасындағы ... ... ... ... жеке ... ... талаптарды зерттейді, педагогикалық қабілеттер мазмұны мен қалыптасу үрдісін ашады. Сонымен қатар оқушылар ұжымындағы өзара қатынастармен, олардың психологиялық ... ... ... ... мүмкіндіктерін іздестіреді. Оқу-тәрбие жұмыстарын және балалардың психологиялық ерекшеліктерін қарастырып, бірқалыпты даму зандылықтарынан ауытқыған балалармен тәлім-тәрбие жұмысын жүргізу ... ... ... зерттейді. Сондай-ақ, ересек адамдармен жұмыс істеудің ерекшеліктерімен және оларды қалай оқыту мәселелерімен де ... ... ... ... бар:* 1) Оқыту психологиясы  --  дидактиканың ... ... ... мен ... ... жекелеген әдістеме мәселелерін, бағдарлап оқыту мен балалардың ақыл-ойын дамыту ... өзге де ... ... 2) ... ...  --  ... және ... тәрбие мәселелерінің психологиясын зерттеп, оқушылар ұжымының, еңбекпен түзету педагогикасының психологиялық ... ... ... ... ... ... ... кемтар балаларды (ересектерді де) оқытып тәрбиелеу мәселелерін ... ...  --  ... оқыту мен тәрбиелеу мәселелері туралы білімдерді қарастыратын, сондай-ақ мұғалімдердің, тәрбиешілердің, ата-аналардың, ... ... мен ... іс-әрекетінің психологиялық негіздерін зерттейтін психология ғылымының саласы. Педагогикалық ... ... орыс ... П.Ф. ... ... енгізді. Педагогикалық психология қалыптасуына XIX ғ, ортасындағы сараптау психологиясы тікелей ықпал етті. Педагогикалық психология педагогика мен балалар ... ... ... тығыз байланысты. Педагогикалық психология құрылымы үш бөлімнен тұрады: тәрбие психологиясы, оқыту психологиясы, мұғалім психологиясы. Психологиялық-педагогикалық зерттеу нәтижелері ... беру ... ... ... ... оқу құралдарын жасауда, диагностика құралдары мен психикалық даму ... ... ... ... ... ... ...  --  педагогикалық үрдісте жетекшілердің оқушылармен қатынас жасау әдістерінің жиынтығы, педагогикалық жұмысқа теориялық және тәжірибелік дайындалудың бірлігі де педагогикалық ... ... ... ... ... және ... ... оның дамытудың жолдары.        Ойлау процесі ... пен ... ... ... ретінде жүзеге асады.Ойлауды психологиялық тұрғыдан зерттеу дегеніміз-оның ішкі, танымдық құпия мәнін және ... ... ... ашып ... яғни ... ... және ... болуының себебін ашып көрсету,яғни ойлаудың мәнін зерттейді, әрбір ... ... ... ерекшеліктерін дамытып отыруға баса мән береді.Қазіргі психологияда ойлау ұғымына әр ... ... ... ... ... -  ... ... ұштасқан, тілмен тығыз байланысты психикалық процесс, сол арқылы болмыстың, дүниедегі нәрселердің жалпы және жанама бейнеленуі. Бұл бейнелену адам ... ... және ... ... ... танылады. Ойлау  -  сыртқы дүниедегі болмыстың жалпы жанама жолмен біздің санамыздағы ең биік сатыдағы бейнесі. ... ... өмір ... мен ... ... ... пайда болып, тікелей сезім процесінің шеңберінен әлдеқайда асып түседі.(5.28)       ...  -  адам ... ... ... мен шындық құбылыстарын олардың елеулі белгілері бойынша бейнелендіретін және олардың ішінде сондай-ақ ... ... әр ... ... ... ... ...        Ойлау  -  аса күрделі психикалық процесс. Оны ... ... ... ... ... ішінде логика мен  психологияның  орны ерекше. Психология түрлі жас мөлшердегі адам ... ... ... ... ... ... яғни жеке ... ойлау ерекшеліктерінің заңдылықтарын қарастырса, логика  -  бүкіл адамзатқа ортақ ой әрекетінен заңдары мен формаларын айқындайды, адам ойының ... ... ... ... ... ... дәлел, ой формаларының табиғатын зерттейді. Ойлау ерекшеліктерін таным мен ой процесінің ... ... ... ... ... мен тікелей байланысты екендігін көрсетеді.Ойлауды дамыту  -  оның мазмұны мен формасын өзгерту ... ...       ... ... үш түрі ... ... ... Көрнекі-бейнелік3.Сөздік  -  логикалық.Ойлауды дамыту процесі төмендегілерді қамтиды. 1/ Ойлаудың барлық түрлері мен формаларын дамыту /практикалық іс-әрекеттік,көрнекі-бейнелік, ... ... ... қалыптастыру және жетілдіру /анализ, синтез,салыстыру, жалпылау,классификациялау/ т.б.3/  Заттың  мәнді белгілерін ажырата білуін дамыту.4/ Қоршаған орта ... мен ... ... мен ... ... табу.5/  Өз пікірінің дұрыстығын дәлелдеу.6/  Өз ойын анық, жүйелі, қарама-қайшылықсыз және ... ... ...  Ойлау тәсілдері мен амалдарын бір саладан екіншіге көшіре білу.8/  Құбылыстың ... көре ... ... қорытынды жасау.9/ Формальды логикаға негізделген ойлаудан, диалектикалық логикаға негізделген ойлауға көшу ... ... ... оқу және ... тыс ... ... және ... логика заңдары мен талаптарын қолдану дағдылары мен біліктіліктерін жетілдіру.Сын есімді оқыту процесінде оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... мен амалдарын қалыптастыру және жетілдіруді танымдық және оқу іс-әрекетінде ... ... бір ... ... көшіруді жүзеге асыра білуді түсінеміз.        ... ... ... және ... ... біз ... ... дамытамыз.Ойлауды дамыту критерилері ретінде оқушылардың ойлауын дамытудың қандай да бір деңгейінің жетістігін көрсететін көрсеткішті түсіндіреді.Деңгей-ойлауды ... ... ...  -  ... ...       ... ... дамыту деңгейлерін анықтау үшін, психологтар ойлауды дамытудың сегіз шартын тұжырымдайды:-ойлау операцияларын түсіну дәрежесі  -  ... ... ...  ... әртүрлі түрлерінің қалыптасу дәрежесі.-білім қорының, олардың жүйелілігінің, білімді меңгерудің жаңа тәсілдерін білу дәрежесі.-мидың ... ... ... ... ... ... тізбектілігі, шапшаңдылығы және т.б.-іс-әрекеттегі ықшамдылық дәрежесі: шығармашылықпен жұмыс,жаңа жағдайларға ... ... ... ой ... ... оларды іс-әрекетінде қолдана білу дәрежесі Психолог А.Н.Леонтьев оқушылардың ақыл-ойын дамыту мен оқыту өзара байланысты екенін атап ... ... ... ... ... ... ... етуге болады:1.Ойлаудың икемділігі.2.Ойлаудың тереңділігі мен кеңділігі.3.Ойлаудың сынилығы.4.Ойлаудың мақсаттылығы.5.Ойлаудың жалпылығы.6.Ойлаудың өз бетіншелдігі.7.Анықтылығы,дәлелдігі.        ... тән осы ... ... ... ... көтеруге, олардың  интеллектуалдық потенциалын дамытуға көмектеседі.        ... ... ... қалыптасуы тек оқу процесінде ғана емес, жеке тұлғаның жан-жақты дамуына да көмегін тигізеді. Ойлау ... жеке ... туа ... қасиеті болып табылмайды, ол таным процесі барысында қалыптасады. Ойлау аппаратының дамуы арқылы адамның танып-білу мүмкіндігі ұлғаяды,қарастырылып отырған ... түп ... ... ... ... ... ... еңбегі мәдениеті --- ойлау мәдениеті--- сыншыл ойлау мәдениеті.        Осылайша, оқу бағдарламаларына ... ... ... ... ... ақыл-ой еңбегін, жақсы есті дамыған қиялды және оқуға шығармашылық тұрғыдан келуді талап етеді.Ойлау мәдениеті түсінігін А.Қасымжанов, А.Ж.Келбұғанов ойлау қабілеті ... ... бір ... ... ... яғни тар ... ол "Ойлаудың қағидалық әдісі немесе ұғымдарға сүйеніп ойлау өнері". Бұл бәрін ... әрі ... ... ... сол арқылы мәңгі даму үстіндегі әлемді дұрыс қабылдайтын ойлаудың әдістері мен тәсілдерін меңгеру арқылы қол ... ... ... бір ... ғана өз бетінше еңбек ету және еңбек ету мәдениеті дағдыларын меңгереді. Бұл оларда өзінің ... ... ... ... бастап, дәл және дұрыс ақыл-ой, сонымен бірге практикалық әрекет дағдыларына дейін барлығынан көрініс табады. Олар ақыл-ой әдістерінің бірқатар ... ... ... таным әрекеті жоғарғы дәрежелі ойлау операцияларымен, ойлаудың шапшаңдығы, икемдігі, оралымдығымен, оқушылар бұрын кездеспеген жаңа, тың тапсырмаларға өзінің білімін, интеллектуалдық ... мен ... өз ... ... ... ... ерекшеленеді. Оқу әрекеті дағдыларын меңгермеген оқушылар өз жұмысын жоспарлап, уақытты дұрыс, тиімді пайдалана алмайды.Бұл жерде сөз ... ... ... ... ... бағдарламалық оқулықтарымен, оқытатын құралдар, электронды машиналармен/ жөнінде ғана ... оқу ... ... ... ... ... басқару және өзін өзі реттеу жөнінде де болып отыр. Ал бұл үшін ... оның ... ... оның оқу және ... әрекетке қатынасын ескере отырып ықпал ету керек және оныңмеңгерген өзіндік жалпылама тиімді тәсілдерін ... ... етуі ... ... ... ... ... тығыз байланысты болатын төрт мәселені қамтиды: ойлау ... ... ... ... ... әрекет ету бойынша жалпы ережелерді білу, бұл әрекеттерді тәжірибе жүзінде тексеру және өзін-өзі бақылау.Оқушыларды керекті себептендіруді ... ... үшін ... ... процесінің өзін саналандыруға /рационализация/ қажеттілік пайда болуы, оны дамыту туралы неғұрлым кең мәселеге өсетін белгілі бір ... әдіс ... ... ... бұл қажеттілік оқыту барысында ақыл-ой әрекеті әдістерінің ұзақ уақыт қалыптасуы нәтижесінде пайда ... ... ... ... ... ... ... тиімді меңгерудегі қажетті алғы шарттардың бірі болып табылады.        Бұл ... ... ... ... ... ... сақтай алады, бірақ оны пайдалана алмауы да, құрғақ жаттап алған материалдың мазмұнын жете түсінбеуі де ... Міне осы ... ... ... ... керек болары сөзсіз.Әрине, оқушы білімді меңгеру кезінде ойлау әрекетінің белгілі бір ... мен ... ... ... мұндай стихиялы, жүйесіздік жеткіліксіз екендігі анық. Бұл мәселені қалай шешуде педагог психологтардың көзқарастары ... ... ... өз ... ... дамытатындай  етіп ұйымдастыру керек деп есептейді,егер соңғы нәтижесінде оқушылар дұрыс ойлау мәдениетіне ... ... бұл ... ... ... ... ... және берік тұрақталған әдістердің қалыптасуына әкелетін ақыл-ой дамуының аса ... ... ... Бірақ бұл пікір жалпылама сипатта ғана, себебі ... ... сан ... әр ... ... ... Бұл ... біз ойлау мәденеитіне тоқталамыз.        Соңғы кездердегі педагогикалық ізденістерде ақыл-ой біліктерінің мақсатты түрде  ... ... ... ... ... ерекше назар аударылуда, яғни ойлау дағдыларына үйретуге, танымдық ізденіс процестеріне ден қойылуда. Бұл ... ... бері ... ... әртүрлі оқу курстарына ақыл-ой дамуына байланысты тапсырмаларды енгізуге ұмтылыс жаппай сипат алды. Мамандар мен ... ... ... беру ... ... ... ... көрініс көрсету үшін ортақ үрдісіне мақсатты түрде қалыптастырылуға тиіс осы ойлау машықтарының бірыңғай үлгісі жасалды. Ақыл-ой/интеллектуалдық/ ... ... ... ... ... ойлау белгіленеді.Ойлау мәдениеті үшін төмендегідей сапалар тән болуы тиіс: айқындық, қайшылықсыз, бірізділік, негізділік, ... яғни ... ... құрайтын заңдылықтар басшылыққа алынады.Ойлау мәдениетін тек қана пайымдаулар мен тұжырымдардың логикалық тұрғыдан қатаң дәлелдігі ... ол үшін ... да ... бір ... ... ... ... басынан-ақ өзіндік сыншылдыққа, өзіндік көзқарастарын өз бетінше қорғай ... ... ... ... ... ... ... екендігін И.Кант дәлелдеген болатын (9.102)        Ақылдың сыншылдығы, сонымен бірге, жеке тұлғаның мінез-құлықерекшелігіне айналады, ... ... ... әсер ... Ол, шын мәнінде, міндеттің ақиқат жағдайлары мен шарттарына сәйкес келмейтін ... ...  - ... ... ... ... және өзгенің ойларына қатаң баға беріп отырады, олардың күшті және әлсіз жақтарын көре ... ... ... ... ретінде тани бермейді, оның ақиқаттығын дәлелдеуге ұмтылады. Адамның ойлау сыншылдығы өзі ... ... ... ... ... егер ол ғылым мен практиканың жаңа, тың мәліметтеріне,деректеріне қайшы келсе, оларды соған сәйкес өзгертіп отырады.Ғылыми-техникалық даму жағдайында әр ... ... ... мен адам әрекетінің сан алуан түрлерінің бөлініп шығу ... ... ... ... ... ... болатын құраушы бөліктерінің көрініс беруі арқылы олардың бірігу үрдістері үнемі жүріп жатады, бұл адам еңбегінің неғұрлым түсуінің ... ... ... ... ... ... кезінде жеке тұлғалық сапалардың нақты дағдылары мен біліктерінің, қатаң анықталған білім жүйесінің қалыптасуын қамтамасыз ету керек ... ... бәрі ... оқу ... ... ақыл-ой әрекетін басқара білуді барынша өзекті мәселеге айналдырды.Оқушыларды ой еңбегіне тәрбиелеу түгелдей оқыту-тәрбие ... ... ... жүріп отырады. Ақыл-ой тәрбиесінің табыстылығын айқындайтын негізгі факторлар; оқу материалдарының мазмұны, оқыту әдістері және оқушының сол арықылы реттеле ... ... ... ... жеке ... тәжірибесі арқылы бекітілген танымдық әрекеті, сыныптағы және сыныптан тыс ... ... және ... ... оқып ... ... өмір сүретін жалпы ақыл-ой ортасының дәрежесі болып табылады.Оқушылардың ойлау әрекетін басқарудың маңыздылығы қазіргі заманғы оқыту процесін талдау ... үш ... ... ... ... ... асыратын жүйенің құрылысы жағынан;2.функционалды /қызметтік/ - оқыту процесін басқаратын негізгі бағыттың көрінісін анықтау тұрғысынан;3.информативтік /ақпараттық/ - осы ... ... ... ... ... ақпараттар тұрғысынан;Ақыл-ой әрекетін басқарудың маңыздылығы оқытушы мен оқушының белсенді түрдегі байланысын анықтауға ... ... арта ... ... оқушының танымдық әрекетін мақсатты түрде басқару арқылы нәтижесінде ... ... бір анық ... қоры, дағдылар мен тіліктер қалыптасады.        ... адам ... ... ... ... бірқатар құнды ойлар білдірді. Бұл процесте оқытудың жетекші роль атқаратынын ерекше көрсете отырып, К.Н.Волков: "оқыту процесі оқушының кешегі өткен даму ... ... ... даму жасына қарай бағыт-бағдар алуы тиіс, оқытуды аяқталған бір даму кезеңі немесе ... ... ... ... Оқыту ең алдымен әлі қалыптаспағанға, енді алда оқыту арқылы қалыптаспағанға, енді алда оқыту арқылы қалыптасатынға ... ... ... ... ... ... деректер мен теориялық қағидаларды білмейінше, даму жоқ және болуы да ... ... ... ... мен ... ... ... тікелей бір нәрсе деп есептеуге болмайды. Сөйте тұра оқушылар деректер мен теориялық қағидаларды есінде сақтап алып, ... ... ... ... дәрежеде жетілдіреді, алған білімді өздігінен, біреулері саналы әрі жедел түрде қолдануды үйренеді. Оқытудың түрлі әдістері ... ... өз ... ... ... ... жеке көрсеткіштерінің бірі адамның алдынан пайда болған қағидалық және тәжірибелік міндеттерді аңдап қалуы, оны жете ... және оны ... ... ... ... ... үшін даму ... оқытылымдықтың өсуі, яғни барынша үнемді түрде мүмкін болғанша неғұрлым мол білімділік және ... ... алу ... арқылы анықталады.Өзіндік жұмыстар арқылы оқушыларды оқытудың әдістері мен психологтар мен ... ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты. Сондықтан бұл тәсілдер де оқушылардың ... ... ... ... байланыста қаралады. Ақыл-ой әрекетінің кең көлемді тәсілдерін, яғни ойлау әрекетінің әртүрлі жағдайында қолданылатын және оқу материалдарының көптеген ... ... ... ... ... және ... тар ... бір жағдайында ғана пайдаланылатын арнаулы тәсілдерді ажыратып, екіге бөліп қарастырылғанымен, бұл екеуінің арасында қатаң шекара жоқ. Екеуі де ақыл-ой тәрбиесіне ... ... ... ... ықпалдығы бірдей дәрежеде емес.        Дамыту әрқашан ... ал ... ... ... ... Бұл ... ... сонда, жеке тұлғаның белгілі бір сапаларын меңгермейінше ойлауды дамыту мүмкін емес, оқыту барысында тәрбиелеу процесі әрдайым қатар жүріп отырады. ... ... ... ... оның ... ... оқыту процесінде жүзеге асатынын ескеру керек болады. Ойлауды ұйымдастырылған оқыту процесінде дамыту ... ... ... ... мәні бар ... ерекшелігін көрсету қажет: ол оқушылардың теориялық ойлауының қалыптасуына қарай ... ... ... ... құндылығы қандай да бір ғылыми сала арқылы ... Ал ... ... ... ... ... бұл ... оқу пәндеріне айналатыны белгілі. Оқыту процесінде ойлауды дамыту әлеуметтік, қоғамдық тапсырыстардың педагогикалық үлгісі ретінде білімнің мазмұны арқылы, түптеп келгенде белгілі бір ... ... мен ... біліктер мен тәжірибелерді оқушыларға меңгерту арқылы жүзеге асырылады.Педагогика мен психологияны да дамытудың көптеген шарттары көрсетіледі. ... ... ... үшін үш ... ... алу, ... және практикалық әрекет;2.Кеңінен танылған шарт ретінде оқушының өз білімдері мен тілектерін іс жүзіне ауыстырылып қолдана білуі ... ... ... өз ... жұмыс жасай алатын болса, бұл ауыстырудың да аумағы соғұрлым кең және оның ... да ... бола ... бұл ... ... ... яғни даму ... көрсетеді. Дамуды бағалау шарттарының көптігі мектепте дамытуға қажетті танымдық ... ... ... ... ... дамуы жіктелмелі түрде жүреді. Қандай да бір сабақта дамуға қол жеткізгені анық ... ... ... Бір ... даму және ... анық ... ... кейбір сабақтарда ол елеусіз ғана болуы мүмкін.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:1.     ... В.В. Виды ... в ... ...     Рубинштейн Л.С.Человек и мир. М.:Наука.19973.     Елеусізова С. Қарым  -  ... ...  -  А., 1995  -  64б.4.     ... А.А. ... ... 2-е изд., - М., 1997.5.     ... С.М. Экспериментальные исследовния этнических предубеждений // Теоретические и ... ... ... ... ... сборник научных трудов. Часть ІІІ. / Под.ред. С.М. Джакупов.  - ... 2002. -162 ... ... ... ЖӘНЕ ... ...  ... Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіМӨЖ №4Тақырыбы:  Д.Б. Эльконина периодизациясы және оның бала психологиясындағы ролі. Оқытушы: Кулмышева Н.А. ... ... ... ... және психологияСемей 2015Жоспар* Жас ерекшелік психологиясының теориялық және практикалық міндеттері.* Д.Б. Эльконина периодизациясы және оның бала ... ролі 3.  ... жас ... психологиясының мәселелері.Қазіргі таңда әрбір білімді адам , - деген сұраққа бұл  -  даму, үйрену, өзгеру кезеңі деп ... ... ... тек ... ғана бұл ...  -  парадокстар және қарама- қайшылықтар кезеңі, және онсыз даму процесі болмайтындығын атап кқрсетеді. ... шақ ... ... ... В. ... ... И.А. Соколянский және т.б. жазды. Д.Б. Элькониннің айтуы бойынша балалық шақ психологиясында парадокс бұл  -  ... әлі де ... ... ... Д.Б. ... ... ... даму парадокстарының екі негізгі мінездемелері. Адам дүниеге келгенде өмірді сақтай алатын элементарлы механизмдермен ғана шектеледі. Физикалық ... ... ... ... жағынан, іс-әрекет типтері және оны бақылауы жағынан табиғаттағы мінсіз жан болып есептеледі.Алайда эволюциялық ... ... ... ... ... айтарлықтай күрт төмендеуі байқалады, яғни балада дайын ...  -  ... ... болмайды. Негізінен, тірі жан жанауарлар қатарында жоғары сатыда тұрған сайын, сол ... оның ... шағы ... ... сол ... туылғанда ол әлсіз болады. Бұл табиғаттың бір парадоксы болып есептеледі. Тарихи даму ... ...  ... және ... мәдениетінің үздіксіз артуы байқалады. Мыңжылдықтардың ішінде адамдардың тәжірибесі мың есеге көбейді. Бірақ бұл ... ... сәби еш ... жоқ. ... ... ... ...  -  морфологиялық ұқсатықты зерттей отырып, олар кроманьондықтармен және қазіргі европалық ... ... ... бойынша қазіргі заманғы адамның жаңа туылған сәбиі он мың жылдар бұрын өмір сүрген сәбиден еш айырмашылығы жоқ.   ... ... ... ... бола тұра ... ... деңгейі, қоғам дамуының тарихи кезеңдерінде бала әртүрлі жетістіктерге жетеді.  Балалық шақ бұл жаңа туғаннан толық ... ... ... және әрі қарай ержеткенге дейін; бұл кезең ... ... ... ... мүшесіне айналуы. Сонымен қатар, алғашқы қоғамдағы балалық шақтың ұзақтығы орта ғасыралдағы ... ... ... ... ... мен тең ... ... балалық шақ этапы- тарихи өнімі, және сол секілді олар мың жыл бұрын өзгеруге бейім болды. Сондықтан да баланың балалық ... және оның ... оның ... ... ... және ... ... тыс қарастыруға болмайды. Балалық шақтың ұзақтығы қоғамның материалды және рухани мәдениетінің деңгейіне байланысты.Тану ... мен ... жеке ... ...  -  ... балаларының ақыл- ой дамуы, тіл тарихында қалыптасуы белгілі. Назарды баланың  ақыл- ой даму тарихына аудара отырып, оны балалық онтогенездегі ... және ... ... мәдениеттердің біркелкі емес дамуынан ажырату қажет. Балалық шақ дамуының проблемасы  -  ... ... шақ ... ең ... ... табылады. Себебі бұл аймақта бақылау да, эксперимент те жүргізе алмаймыз. Этнографтарға балаларға байланысты. Мәдени ескерткіште кедей екені белгілі. Тіпті, археологиялық ... ... ... өзі ... ... яғни ... ол ... барғанда иесіне қызмет етсін деп салады екен. Балалық ... ... шығу тегі ... ... теоретикалық сұрақты П.П. Блонский, Л.С. Выготский, Д.Б. Эльконин деген ғалымдардың еңбектерінде ... ... Л.С. ... ... ... бала ... ... даму жолы  -  табиғаттың мәңгілік заңдылықтарына бағынбайды. ... ... да ... ... шақ ... Ол тек тарихи балалық шақ қана бар деп көрсетеді. XIX ғасыр әдебиеттерінде өте көп дәлелдемелер келтірілген. Олар бойынша ... ... ... шақ ... Ф. ... 1483 ... ... жұмысшы клас ты зерттей отырып мынандай мәліметтер алды. Балалар кейбір жағдайда бес жастан бастап ... ... ... алты ... жиі жеті жаста бірақ ата-анасының ахуалдары нашар балдардың бәрі сегіз жастан жұмыс ... ... ... ... 14- 16 ... ... XX ғасырда балалық шақты қорғау органдарының жұмыс ... ... бала ... ... ... бұл ... ... деңгейде орналасқандарға балалық шақты қоштасу ету емес. Біздің заманымызда бала ... жоқ ... те , ... шақ ... ... ... ... құрылымындағы орнын есептемей айта алмаймыз.ЮНЕСКО  -  ның қабылдаған және көп ... ... 1989 жылы  ... барлық жер бетіндегі бала тұлғасының толыққанды дамуы қамтамасыз етілуі қажет. Балалық шақ  ... ... ... ... ... ... дамуы емес, әлеуметтік даму кезеңдері ескерілді. Осы айтылған қорытыньдылардың дәлелі ретінде француз демографы және тарихшысы Филипп Ариестің деректері негіз ... ... ... ... ... ... шақ ... назар аударды, ал Ариестің еңбегін кллассикалық дәрежеде бағаланды.Түрлі тарихи ... ... ... ... ... санасында балалық шақ ұғымының ерекшеленуі. Бейнелеу өнеріндегі зерттеулері бойынша он үшінші ғасырға дейін өнер балаларға назар аудармады. Суретшілердің өздері де ... ... ғ ... ... ... тек діни аллегориялық сюжетте кездеседі. Бұл  нәресте Исус және ... ... ... ... ... ... ... балалар суретін салу бейнелеу өнерінде көпке дейін болмады. Мүмкін ешкім өзіндік ... ... ... Өнер ... бала ... ... ... көбіне, олар ересектердің кішірейтілген формада көрсетеді.  көпке дейін қазіргі кезде нақты мағынаға ие болмады. Мысалы ортағасырларда Германияда  ... мәні  ... ... ... шақ ол ... тез өтпелі және құндылығы жоқ болып есептелді. Оған немқұрайлы болуын Ф. Ариес, сол кезеңдегі ... ... туу мен ... өлімнің болу ерекшелігінің салдарынан. Балалық шаққа деген немқұрайлықты жеңу ол XVI ғ ... ... ... ... болуының әсерінен дейді француз демографы.Бұл жағдай жай ғана құбылыс емес, үлкен мән берілетін мәселе ретінде қалыптастырады. Жеңіл болуын бейнелеу ... ... ... ... XVII ғ ерте ... Ол ... ... ғасырымызға дейін сақталады. Ескертетін бір жайы, шаруа отбасыларында революцияға дейін балалар мен ... ... ... Және бұл ... ... ойны мен ... айырмашылығы аса көп болмаса киімдерінің бірегейлігі осы уақытқа дейін сақталған. Ф. Ариес көне кезеңдердегі бала бейнесі мен әдебиеттегі балалық шақ ... ... ... жасай келе, бала киімінің эволюциясындағы 3 тенденцияны бөледі:* Феминизация  -  ер балаға арналған костюм, онда көбіне әйел адамының ... ... ... * ...  -  дәл осы ... бала ... ... киімінен сән үлгісі қалуда, және көбіне өткен ғасырдағы * Жоғарғы тап ... ... ... тап ... ... арналған костюмді  киюі.Ф. Ариес атап өткендей, балаларға арнайы киімдердің қалыптасуы ол қоғамдағы балаға деген қарым- қатынастың өзгеруі байқалады. Енді ... ... ... ... орын ... әдебиеттер тізімі.* Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р. Педагогика.- А., 1998 ж.*  Тәлім-тәрбие тұжырымдамасы. Қазақстан мұғалімі, - А., 1993, ... ... А. Қара ... А., 1993ж. - 91 б.*   ... Б., Бозжанова К. және т.б. Балаларды семьяда адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері.- А., 1985ж.*  Әбенбаев С.Ш. Сынып жетекшісі.- А., ... 2004 ж.*  ... С.Ш. ... ... және әдістемесі.- А., Дарын, 2004 ж.*  Майғаронова. Мектеп оқушыларын рухани дамыту мәселелері. -А, 2002 ж*  ... С. ... жеке ... қалыптастырудың теориялық негіздері. -А. 2002 ж.  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психологиядағы оқыту, тәрбие және дамытудың сәйкестілік мәселелері жайлы34 бет
Бастауыш сыныпта дамыта оқыту технологиясын қолдану42 бет
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет
Дамыта оқытудың теориялық негііздері22 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет
Жоғары оқу орындарының экология бөлім студенттеріне қазақ тілін дамыта оқыту әдістемесі119 бет
Көлік инфрақұрылымы18 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың бейнелеу және құрастыру әрекеттерін дамыту90 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың музыкалық қабілеттерін дамыту ерекшеліктерін талдау20 бет
Мектепке психологиялық даярлық5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь