Қазақстан Республикасының экологиялық мәселелері

М а з м ұ н ы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І. Қазақстанның ұлттық экономикалық

және экологиялық мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

ІІ. Қазақстан Республикасының экологиялық мәселелері ... ... ... ...5
ІІІ. Экономикадағы экологияның негізгі бағыттары.
ІІІ.1. Экономикадағы экололгиялық факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... .8
ІІІ.2. Экомиканың табиғат сыйымдылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
ІІІ.3. Экономиканың құрылымын экологиялық жағынан өзгерту ... .11

ІҮ. Қоғам мен табиғат арасындағы

қарым.қатынастың негізгі принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
Кіріспе

Қоғам мен табиғат арасындағы өзара байланыс бүгінгі таңдағы проблемалардың бастысы болып отыр. Қазіргі уақытта табиғатта және экономикалық дамуда экологиялық тепе – теңдікті сақтау міндеттері өзара байлапысты. Өйткені, табиғат байлығын аяусыз сарқа пайдаланып, қоршаған ортаны бейберекет ластаумен экономиканың қалыпты дамуын қамтамасыз ету мүмкін емес. Табиғи-ресурстық әлеуеттің шектеулі екендігін және ғаламдық экологиялық апаттың жылжып келе жатқандығын әлем қауымдастығының жете түсінуі нәтижесінде туындаған түрақты даму идеясы осынау тығырықтан шығудың жолын іздеуге адамзатты мәжбүр етеді.
Қоршаған ортаны сауықтыру ықпал етуде және экономиканың тұрақты дамуына жағдай жасауда табиғатты пайдалануды кешенді және үйлесімді түрде қалыптастыру ісі - әлем елдерінің алдында тұрған маңызды проблема болып табылады, сондықтан қоғам мен табиғат арасындағы өзара қайшылықтардың кедергісінен өту - өндіріс пен экономиканы экологияландыру болмақ,. Осылардың шешімін табу үшін экономика саласындағы мамандардың экономика мен табиғатты пайдалануды ұйымдастыру және экология негіздерінің ауқымындағы білімін талап етеді. Осыған байланысты табиғатты пайдалану және қоршаған ортаны қорғау, экология пәндерін оқытуда сабақ беру жүйесін өзгерту қажет.
Экономикалық жоғары оқу орындары мамандықтарының ерекшеліктерін ескере отырып, нарықтың қатынасын өту кезеңдеріндегі қоршаған ортаны сауықтырудың экономикалық механизмдерінің маңыздылығы және табиғатты пайдаланудың тиімді жолдары да осы курстық жұмыста баяндалады.
Пайдаланылған әдебиеттер.
1. Н.Қ. Мамыров, М.С.Тонкопий, Е.М.Үпішев
«Табиғатты пайдалану экономикасы» Алматы – 2005 жыл.
2. Е.М.Үпішев, С.Мұқаұлы
«Табиғатты пайдалану және қоршаған ортаны қорғау»
Алматы – 2006 жыл.
3. Қ.Н. Налмишова «Қазақстан Республикасының экономикалық және әлеуметтік географиясы» Шымкент – 2006 жыл.
4. Ұ.Б.Асқаров «Экология және қоршаған ортаны қорғау»
Алматы – 2007 жыл.
5. К.Ә.Төлентаева «Қазақстан тарихы» Алматы – 2006 жыл.
6. Г.С. Оспанова, Г.Т.Бозшатаева «Экология – экономика» Алматы – 2002 жыл.
7. М.Жүнісов, Т.Мансуров «Егемендік келбеті» Алматы – 1998 жыл.
8. Ж.Ж.Жатқанбаев «Экология негіздері» Алматы – 2004 жыл.
9. А.Насанов «Экология және экономика мәселелері»
Оңтүстік Қазақстан – 2006 ж. 7-ақпан 5 бет.
10. «Қазақстанның экономикалық әлеуметтік географиясы», 9 класс оқулық.
        
        М а з м ұ н ы
Кіріспе.....................................................................
.............................3
І. Қазақстанның ұлттық экономикалық
және ... ... ... ... ... ... ... негізгі бағыттары.
ІІІ.1. ... ... ... ... ... ... ... ... өзгерту.....11
ІҮ. Қоғам мен табиғат арасындағы
қарым-қатынастың ... ... ... 20
Кіріспе
Қоғам мен табиғат арасындағы өзара байланыс бүгінгі таңдағы
проблемалардың ... ... ... ... уақытта табиғатта ... ... ... тепе – ... ... ... ... Өйткені, табиғат байлығын аяусыз сарқа пайдаланып, қоршаған
ортаны бейберекет ластаумен ... ... ... қамтамасыз ету
мүмкін емес. Табиғи-ресурстық әлеуеттің шектеулі екендігін және ғаламдық
экологиялық апаттың ... келе ... әлем ... ... ... ... түрақты даму идеясы осынау тығырықтан шығудың
жолын іздеуге адамзатты мәжбүр етеді.
Қоршаған ортаны сауықтыру ықпал етуде және ... ... ... ... ... пайдалануды кешенді және ... ... ісі - әлем ... алдында тұрған маңызды проблема болып
табылады, сондықтан қоғам мен ... ... ... қайшылықтардың
кедергісінен өту - өндіріс пен экономиканы экологияландыру ... ... табу үшін ... ... ... ... ... пайдалануды ұйымдастыру және экология негіздерінің ауқымындағы
білімін талап етеді. Осыған ... ... ... және ... ... ... ... оқытуда сабақ беру жүйесін өзгерту қажет.
Экономикалық жоғары оқу орындары мамандықтарының ерекшеліктерін ескере
отырып, нарықтың қатынасын өту ... ... ... ... ... ... және табиғатты пайдаланудың тиімді
жолдары да осы курстық жұмыста баяндалады.
І. Қазақстанның ... ... ... мәселелері.
Қазақстан Республикасы 1991 жылы Кеңестер Одағы тарағаннан кейін өз
тәуелсіздігін ... ... ... ... ... ... ... тарихтың және мәдениеттің бүкіл ... ... еді. ... ... ... ... ғана емес, тәуелсіздікке
енді қолы жеткен басқа да ... ... ... ... Азияның солтүстік аймақтарын толығымен қамтыған ... ... ... - халқының және территорияның табиғи кұрылысы жөнінен
де толығымен мал ... ... ... ... жж. өте ... ... мал ... негізделген тіршілігінен шеттетіліп, қазақ
жерлері егістік жерлерге айнала бастады. Жердің және ... ... ... ... ... ... егін ... көп
су қолдануды қажет етуінен Сырдарияның суы ... ... ... ... ... және елде ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіпке өту барысында ... ... ... мен шындықтарына негізделген өндіріс құрылысьна қарай
жоспарланбады. Әсіресе, елдің шикізаты өз ... ... ... ... бір интеграцияға жетуіне толық мүмкіндік берілмеді.
Мысалы: Қазақстан өте бай темір қорларына ие ... ... ... ... ... ісі ... ... болат өндірісімен
қамтамасыз етілуіне мүмкіндік берілмеді және бұл қоспалар Ресейдегі болат
өндіру кәсіпорьндарына жөнелтіліп, ол жерде болатқа ... ... ... ... үшін ... зор.
Қазақстан болса жер асты және жер үсті байлықтарымен тура бір ... ... ... ... ... ... ... солтүстік және
оңтүстік аймағы екі бөлек энергия беру және тарту жүйесімен электрленген.
Солтүстікгегі жүйе Ресейдің, ал оңтүстігі ... ... ... ... екі ... ... арасында өзара энергия
алмасудың қамтамасыз етілуіне мүмкіндік болмаған. Кеңес жылдары ... ... ... ... ... ... кейінгі белгілі бір уақыттар арасында да елдің ... ... ... еді. 1991 жылы қол ... ... дейін Қазақстан бүкіл бұл қайшылықты экономика мен ... ... ... ... бір ... ... Мемлекеттің ұлттық
мүмкіндіктері мен ұлттық ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру шаралары Қазақстан ұлттық
экономикасының ... мен ... ... шешуіне мүмкіндік
туғызуда.
ІІ. Қазақстан Республикасының
экологиялық ... ... ... ... ... ... ... біле
бермейді. Heгe десеңіз, экологиялық ақпараттарды игеру үшін ... ... ... ... ... қосымша талдау жасағанда
мынаны байқауға ... ... ... құнарлы жерлердің 25-30%-ы жарамсызданса,
Павлодардағы ірі өндіріс орнының зиянды ... ... да ... Казақстанда мұнай-газ өнеркәсібінің өнімдерімен ластану 2,5 млн. га.,
жайылымдардың деградацияға ұшырауы 3 ... ... ... ... ... ... көп ... бірақ халықка әкелген зардабы ... ... ... жоқ. ... ... мен ... полигондары қамтып отырған
1,4 млн. га. жер радиоактивті ластануда. Семей қаласынан небәрі 120 ... ... ... ... 40 жыл ішінде 485 ядролық жарылыс жасадды.
Олардың 88-і ауада, 30-ы жер ... 340-ы жер ... ... ... ... ... 1,5 ... дейін болды. Бұл цифрлар ұлттың
жанын жегідей жейтін аса ауыр ... ... ... ... көп зардап шеккен жопондықтардан кейінгі екінші орын алады. Одақтың
басшылығымен және ... ... ... ... ... ... 1991 жылғы 29 тамызда Нұрсұлтан Назарбаев ... ... ... ... ... 268 млн. га. жағалауы су астында қалып, олардың
мұнай өнімдерімен ластануы одан әрі етек ... ... ... Орталық Қазақстанды да қамтуда. Байқоңырдан ... ... ... сол жердің тұрғындарына әкелетін экологиялық
апаты, ондағы техногендік, өндірістік ... ... және ... қалдықтарымен (Бетпақдала) ластану топырақтың құнарсаздануьна,
жайылымдардың тозуына жоғар деңгейде әсер ... ... ... ... Арал ... тән ... мен Сырдария бассейнінің 2
млн. га. жерін шөлге, жарамсыз жерге ... ... ... айналған
жерлер мен Арал табанындағы тұздар ғаламдық экология проблемаларын тудырып,
экожүйелерді ... ... Осы ... 300 млн. ға. ... ... ... Шу-Мойынқұм, Балқаш-Алакөл, Ақдала аймақтарының да
экологиясы
мәз емес. Әсіресе, ... ... су ... ... суды ... ... ... техникалық дақылдардың егілуі — суармалы ... әкеп ... Іле ... ... 10-15%-ын Қытай Республикасының алуы
бұл өңірде қауіпті жағдайлар ... ... ... жағдайында да
экологиялық проблемалар жеткілікті. Түсті ... ... ... ... елді мекендер мен қала тұрғындарына апат ... ... ... ... ... ... лас қаланың
қатарына жатады.
Қазақстанда қазіргі кезде 16 млн. т. қатты ... ... ... зерттеуі бойынша, Қазақстанда тұратын 2,3 ... ... ... ... қолдауымен 1999 жылы біздің ... ... ... үшін экологиялық білім бағдарламасы, оқулықтар мен
оқу ... ... ... Мұның бәрі Қазақстанда 2030 бағдарламасын іске
асыру ... ... ... игі істер асыру бағытында орындалып жатқан
игі істер болса керек. 2003 жылы Н.Назарбаев ... ... ... ... ... ... тұжырымдамасына" (№1241
Жарлығымен) қол қойды. Бұл ... ... ... экологиялық
ахуалды жақсартудың шараларын белгілеген аса маңызды кұжат. Бұл ... ... ... ... ... және ғылым министрлігі іске асыруға
міндетті. Бірақ әлі де сөзбұдайға салып, қабылданған көп ... ... ... ...... ... Оны таза ұстау, қорғау, экологаялық ... ... ... адам ... ... үшін қажет. Сондыктан
экологиялық күрес - өмір үшін күрестің негізі болып табылады.
ІІІ. Экономикадағы экологияның негізгі бағыттары.
ІІІ.1. Экономикадағы ... ... жаңа ... жобаларды
қалыптастыру үшін экономикалық дамуды экологиялау қажет болады. Қоғамның
техносферамен және оны ... ... ... ... ... ... мен салалары - өндіріс, бөлу және тұтыну
қамтылған. Осыған байланысты экономиканың ... ... ... ... ал қажеттілікті қанағаттандыратын материалдардың
ресурстар шектеулілігі ... ... ... ... ... ... ... ресурстармен қажеттілікті неғұрлым толық қанағаттандыру
үшін экономикалық ... ... ... ... ... табиғат ресурстарымен қамтамасыз ... ... ... ... ұзақ ... мойындалмай келді. Бірақ, соңғы
он жылдықтарда ... ... ... өсуіне байланысты бұл тәуелділік
айқын сезіле бастады. Мысалы, топырақтың бір ... ... ... қалпына келтіру үшін жұмсалатын шығындарды 10% арттыру керек. КСРО-
да ... ... 20-шы және 90-шы ... ... 1 ... ... өндіруге жұмсалатын қаржы 1100 есе өсіпті. Кесілген орманның
орнына қолдан отырғызылған немес қалпына келтірілген ... ... ... ... ... болды. Осы мысалдардың өзі ... ... ... ... ең бастысы — зор әлеуметтік-экологиялық және
экономикалық ... ... Бұл ... ... ... арқылы шешуге болады. Ол үшін:
- экологиялық ... мен ... оның ... ... басқа экономикалық категорияларды ... ... тең ... ... ... мен ... экономикасын экологиялық шектеулерге
және төлем жүйесін кеңіте отырып, ... ... ... ... ... ... қорғау қызметтерін экономикаға тікелей қосу, технологиялық
қайта жарақтау ... ... ... өсу ... өтуі.
Қазіргі күнге дейін табиғаттан қанша ресурс ... ... ... әсер етуге болады және оның салдары қалай болатыны айқындалған
жоқ. ... ... ... ... ... екені белгілі. Бірақ,
ресурс тұтынудың артуы ұлттық ... ... ... емес. Яғни, мәселе
пайдаланған ресурс көлеміне ... ... ... ... ... үрдіспен экономиканың ... ... ... ... Оның ... көптеген ресурстар сарқыла бастады және
пайдаланылуы шектелді. Экологиялық ... ... және ... ... түрақты даму жолына түсу үшін жаңа шешімдер қажет екенін
талап етуде. Қазіргі нарық жағдайында қанша өнім ... ... ... ... ... ... ... болады, табиғаттың қалыпты жағдайын
өзгертпей қаншалық әсер етуге болады деген ... шешу ... Ол ... ... ... ... ... өнімімен байланыстыратын
мақсатты бағдарламалар керек. Осы өндірістік тізбектің ... ... ... өне ... ресурс үнемдеу жолдарын, өндірістің тиімділігін
арттырудың негізінде ең ... ... ... ... ... ... қабылдаудағы маңызды мәселенің бірі - ҒТП нәтижесінде ... ... ... ресурстармен алмастыруға болатындығы. Ондай
мүмкіндіктер өте шектеулі, ал кейбір адамға аса маңызды табиғат игіліктерін
және экологиялық
жүйені ештемемен алмастыруға ... ... отын ... ... ... ... орнына күннің немесе желдің қуатын пайдалануға
болады, ал табиғи ландшафты, өсімдіктер мен жануарлар әлемін, олардың ... ... ... демалатын ауаны, өзен қабатын, т.с.с. жасанды
заттармен алмастыруға болмайды. Тіпті, жасанды ... өзі ... ... ... ... ... бірі ... экономикалық категорияларға қосу, өйткені маркстік саяси
экономия экономикалық ... ... ... ... ғана ... құндылықтар табиғат ресурстары мен экологиялық жағдайлардың
қатысуымен құрылған нәтижелер мен ... ... ... ... ... ... ... мен жағдайы қатыспаған құндылық жоқ.
Экономиканың маңызды көрсеткіші - елімізде өндірілген тауар ... ... ... ... әр өлшемін өндіргенде одан 10 еседен артық
қалдық шығарылады, ал табиғатты пайдалануда одан ... есе көп. ... ... ... ... ... жағдайын қиындатумен бірге
адамдардың игілігін кемітеді. Бірақ, зиян жалпы ұлттық өнімнен ... ... ... өспеді. Әзірге қол жеткізгеніміз ... ... ... ... ... ... үшін және
табиғи ортаны ластағаны үшін төлем ... ... ... ... ... болып отыр.
ІІІ.2. Экомиканың табиғат сыйымдылығы.
Табиғат сыйымдылығы дегеніміз игіліктерді: тауарды және қызметтің бір
өлшемін алу үшін ... ... ... ... ... ... өндірістің табиғатқа әсерін де осы ұғымға сыйғызуға болады, яғни
тауардың ... ... бір ... ... табиғатқа қанша әсер
етеміз.
Жоғарыда айтылған ... ... ... ... ... экологиялаудың негізгілері болып табылады. Экологиялық
мәселелерді шешудің ең ... ... және ... ... ... - ... емес» әрекеттер мен салаларды дамыту. Ең бірінші
кезекте табиғатқа тікелей байланысты емес ... ... ... ... ... ... Тікелей табиғат қорғау шараларын өндірістің
басқа аз қалдықты технологияларын іске ... ... ... ... ... экономиканы экологиялау бағыттарының ауқымы әр түрлі.
Балама нұсқаларды жүзеге асыру - ... және ... ... Ресурс үнемдеуші, аз қалдықты технология ... және ... ... ... Тікелей табиғат қорғау шаралары да осы
деңгейде қолданылады.
Экологиялық ... ... ... ... ең ... ... құрылымын өзгерту мүмкіндігіне байланысты.
ІІІ.3. Экономиканың құрылымын экологиялық
жағынан ... ... және ... ... ... ... қарамастан экологиялық мәселелерді тез де тиімді
шешімін қажет етеді.
Экономиканың тұрақты дамуы үшін ұсыныстың үстемділігінен бас ... Осы ... ... ұзақ ... ... дамуды анықтаушы жалпы
тұтыну емес, жалпы ұсыныс болып келді.
Аса зор масштабта ең көп ... ... ... есірткілер,
алкоголь ішімдіктері, шылым, дәрі-дәрмектер шығарылады. Осыған байланысты
егер өндіріске және адамның ... мен ... ... ... ... ... ... сұраныстан кез келген басымдылығы экологияға
қарама-қарсы. Міне, сондықтан да экономиканы экологияландыру жаңа ... мен ... және ... бақылаудағы
сұранысты ұсыныспен қатаң түрде ... бас ... ... етеді.
Қоғамды артық тұтынуды тықпалайтын жарнамалардан қорғау керек. Ұсыныстың
үстемділігіне адамдардың жоғары түтыну ... ... қою ... ... ең бір қиын ... - ... еліктеуші
тұтынушылығын және тұтыну құрылымын өзгерту. Тұтынудың шексіз өсуін тоқтату
қиын, ал тұтынуды шектемей ... ... ... емес бос ... ... үшін ... еліктеушілікті өзгерту өте қиын.
Автомобильдердің көбеюі қоршаған ... ... ... ... ... сатып алу көпшілігінде көлікке қажеттіліктен гөрі мәртебе үшін
болады.
Қазір автомобильдердің табиғи ортаға зияндылығына ... ... ... потенциалының 20%-ы автомобиль шығаруға жұмсалады. Бір
тонналық автомобиль ... үшін оны ... ... өндірістерде 25 т-ға
дейін қатты және сұйық қалдықтар шығарылады. Автомобильді пайдалану ... ... ... май құю ... ... оларға жер
бөлінеді. Үлкен қалалар автомобильдердің түтініне тұншығуда және бұған қоса
көлік құралы ретінде ... ... ... ... төмен. Жеке тұтынушы үшін ол екінші қатардағы қажеттілік екені
сөзсіз. Бірақ, осындай жағымсыз факторларды мойындау ... ... ... үшін ... ... кеміте қоймас. Бүл жерде
автомобильді тұтынымнан шығаруға тырысқаннан гөрі оны табиғатқа ... - ... ... ... қуат ... ауыстырған тиімдірек
болады.
Әлем елдерінде қару-жарақ қолданудың нақты деректерін ... ... ... ... елде ... деп ... қару ... бір себептермен ақталып түсіндіріледі. Барлық елде Қорғаныс
министрлігі бар, ал ... елде ... ... жоқ, ... ... болып жатады. Егер ешкім шабуыл жасамаса кім кімнен қорғанады?
Қару-жарақ тұтынуға барлық мемлекеттер қатысады және ол қару ... ... ... КСРО ... ... ... алып елдің
материалдық және интелектуалдық ресурстарының едәуір бөлігін тұтынды, қару-
жарақты көптеп шығарып, оларды ... ... ... ... ... экологияны бүлдірді, халыққа әлеуметтік экологиялық-экономикалық
зиян келтірді. Милитаризация мен экономиканы экологиялау бір-біріне қарсы
әрекеттер, ... ... ... орын жоқ.
«Қырғи қабақ соғыстың» аяқталуы қорғаныс кешеңінде өндірісті қысқартып,
оны басқа бағытқа ... ... ... ... және ... жол ... Қорғаныс кәсіпорындары бағытын өзгертіп табиғат қорғау
технологиясы мен құрал-жабдықтарын, жаңа ресурс үнемдеуші ... ... және ... ... ұлғайту мүмкіндігі бар. Өйткені бұл
салада куатты ғылыми-техникалық потенциал, озық технологиялар, ... ... Елде ... ... жэне ... ортаны, аз
қалдық технологияны шығаруға лайықталған экологиялық машина жасау саласының
дамуы, экологиялық ... ... ... ... қорғау ісінде
мейлінше зор ... қол ... ... ... ... ... ... экспорт саясатын өзгертуді
жатқызуға болады. Қазіргі ... ... ... ... ... жоғары, қоршаған ортаға зиян келтіруші өнімдерді ... ... ... ... ... тропикалық орман ағашқа оталып,
экспортқа ... ... ... ... ... табиғат ресурстары шикізаты. ... ... ... ... бөлігі - ... ... ... ... 45%-ы отын ... ... Сыртқа шығарылатын
кендерді, концентратты, металды, тыңайтқыштарды және т.б. есептегенде
шикізат экспорты 80%-дан асады. ... ... ... ... өзіміздің
өндірісте өндеуден өткізуден анағұрлым артық. Сонымен қатар технологиялық
өнімдер (машина және құрал-саймандар) экспорты 1%-ға ... ... ... ... ... ... барған сайын
қиындата түседі.
Экспорт құрылымын өзгерту арқылы табиғи ортаға ... ... ... ... Экспорттан түсетін табыстың едәуір бөлігі ... ... ... ... ... ... қысқармай отыр. Еліміздің
қалпына келмейтін ... ... ... ... ... ... ... қатар, елімізде өндірілетін ауыл шаруашылық шикізатының 25%-ға
дейінгі шамасы жоғалтылады. Экология тұрғысынан ... ... жол ... жүктемені азайтқан болар еді.
Экология талаптарына сәйкес экономиканың әр түрлі ... ... ... ... ... жұмсау құрылымын жақсарту керек. Нарық
механизмдерін қолданып, қаржыны өндіруші салалардан, өңдеуші, ... ... ... ... ... Экологиялық тұрғыдан тиімді кәсіпорындар
ашып, тиімсіз кәсіпорындарды жабумен ... ... ... ... ... ... ... жатады. Экологиялық тиімділігі бойынша брі
шаралар жаңа кәсіпорын ашумен бірдей, ал шығындары анағұрлым аз.
Сонымен, ... ... ... ... ... ... секторынан екінші секторына (өндеуші өндіріс,
құрылыс, транспорт, ... және одан ... ... ... ... ... мен ... қажет ететін өндірістерге) ауыстыру болуы керек.
Мұндай өндірістерге қазіргі ... ... ... ... ... береді. Сонымен қатар, мемлекеттік ... ... ... ... рол атқарады.
Макроэкономикалық шаралар экономикалық және әлеуметтік тиімділіктермен
қатар табиғатқа жүктемені азайтуды көздеуі керек. ... ... ... төлемдер, қаржыландыру механизмдерін өзгерту оң ... ... ... ... ... салаларға салық шамасын
арттырып, кейінгі дайын өнімдер шығарушы ... ... ... дамытуға ынталандырады.
ІҮ. Қоғам мен табиғат арасындағы
қарым-қатынастың негізгі принциптері.
Қоғам дамуын тоқтатпай-ақ табиғатпен үйлесімділікке жетуге болады. ... ... және ... ... ... ... әдеттерден
арылып, табиғатты пайдалануды жаңа принциптер негізінде жүзеге асыру керек.
Бұл ... ... ... ... құрамдас бөлігі екендігін
мойындау. Адамзат қоғамы табиғаттың ... ... ... ... ... ... болғандықтан жалпыда болған өзгерістер оның барлық
бөлігіне әсер етеді. Яғни табиғатқа зиян ... ол ... да ... ... ... етіп ешқашан өркениетті қоғам құра алмаймыз. Табиғат
қоғамсыз өмір сүре алмайды, ал қоғам табиғатсыз ... ... ... ... ... мен ... ... қарым-қатынастың ең
негізгі әдістемелік принципі – ... орта мен ... ... ... ... ... зат, қуат ... алмасулар табиғатқа сіңімді
болуы керек, табиғатқа сыйымсыз ... ... ... табиғаттың
өздігінен қалпына келу қасиеті шектелмеуі тиіс.
Өндірісіміз, адамзат қоғамы тұтастай алғанда ... ... жете ... жоқ. ... ... әдістемелік принцип – табиғи
теңдестіктерді сақтау. Эволюциялық даму нәтижесінде табиғи теңдестіктер
қалыптасқан. Олардың бұзылуы экологиялық апаттарға әкеп ... ... оған ... ... ... ... ... – үшінші әдістемелік принцип ретінде қарастыруымызға болады.
Төртінші әдістемелік принцип – ... ... ... ... ... ... ... заңды жалғасы.
Қоғамның дамуын тоқтатуға болмайды. Осы тұрғыдан оның қажеттерін
қамтамасыз етудің ең ... жолы ... және ... ...
бесінші әдістемелік принцип.
Алтыншы әдістемелік принцип – ... ... ... ... ... жеке ... ... басымдылығы. Сонда ғана
экологиялық, әлеуметтік және экономикалық даму мүмкін болады.
Аталған принциптер негізінде ғана табиғатпен үйлесімді ... ... ... ... ... ... табиғатпен үйлесімділігі
өте өзекті мәселеге айналды. Табиғатпен үйлесімсіз экономиканың өсуі
болмайтындығын ... ... ... ... ... ... сарқылтып және қоршаған ортаны ластап ешқандай экономикалық өсу
болмайтынына әлемдік қауымдастықтың көзі жетті. Сондықтан табиғатқа және
табиғатты ... жаңа ... ... ... ... көзқарастың мағынасы қоршаған орта және
даму жөніндегі ... ... ... ортақ болашағымыз» атты
баяндамасында ашылды. Халықаралық қауымдастықтың және жеке елдердің табиғат
ресурстарының, оның ішінде табиғат ... ... ... ... ... ... даму туралы ой-сана қалыптаса бастады және
антропогендік апаттарды болдырмайтын бірден-бір жолы деп ... ... ... және ... ... дамытуға
бағытталған кешенді және үйлесімді табиғатты пайдалану жүйесін ... ... үшін де өте ... ... ... бұрынғы кеңестік жүйе
біржақты табиғат ресурстарын пайдалану саясатымен және әскери ... ... ... ... экологиялық апатты жағдайлар
қалдырды.
Қалыптасқан экологиялық жағдайларды ескере отырып, ... ... ... ... мақсатында табиғатты қорғау мен оның ресурстарын
ұтымды пайдалануды экономикалық басқару, реттеу және оған ... ... ... қарастырдым.
Қалыптасқан экономикалық жүйеде экономика және табиғатты пайдалану
экономикасы тығыз байланыста қарастырылмайды. ... ... ... ... даму ... ... ... көзқарасты түбірімен өзгертуді
талап етеді. ... ... ... ... ... ... ... Экономикада табиғат ресурстарын ұтымды пайдалану және
қоршаған ортаны қорғау басты мәселе етіп ... ... ... ... және ... қорғау қызметтері жеке қарастырылады.
Олар барлық деңгейде біртұтас ... ... ... ... ... бүкіл ... ... ... ... бүкіл әлеуметтік-экономикалық
дамуын, әлеуметтік ... ... ... олардың
ерекшеліктерін айқындап барып қана ... ... және ... ... ... табиғатты пайдалану экономикасын табиғатты қорғау мен
табиғат ресурстарын ұтымды пайдалануды қамтитын кең мағынада қолдана ... ... ... мәселесі ретінде алып, соған ... ... ... ... Басты назар экономиканың дамуына
біртұтас әлеуметтік-экономикалық және экологиялық көзқарас ... ... ... өтуіне байланысты бұрын зерттелмеген
экологиялық-экономикалық мәселелер туындады. Оның ... ... ... ... ... ... табиғатты
пайдалануды басқарудың әкімшілік және экономикалық жүйелерін үйлестіру,
арқылы табиғатты пайдалану механизмін жетілдіру.
Пайдаланылған ... Н.Қ. ... ... ... пайдалану экономикасы» Алматы – 2005 жыл.
2. Е.М.Үпішев, С.Мұқаұлы
«Табиғатты пайдалану және қоршаған ... ... – 2006 ... Қ.Н. ... ... Республикасының экономикалық және
әлеуметтік географиясы» Шымкент – 2006 жыл.
4. Ұ.Б.Асқаров «Экология және ... ... ... – 2007 ... ... ... ... Алматы – 2006 жыл.
6. Г.С. Оспанова, Г.Т.Бозшатаева «Экология – экономика» Алматы
– 2002 ... ... ... ... келбеті» Алматы – 1998 жыл.
8. Ж.Ж.Жатқанбаев «Экология негіздері» Алматы – 2004 ... ... ... және экономика мәселелері»
Оңтүстік Қазақстан – 2006 ж. 7-ақпан 5 бет.
10. «Қазақстанның экономикалық әлеуметтік географиясы», 9 ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық өсу және экологиялық мәселелер туралы31 бет
Қазақстанның экология саласындағы қозғалыстары, оның даму перспективалары51 бет
Қазақстанның қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалану құқығы136 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштерге сипаттама. Инвестициялар және мемлекеттің инвестициялық саясаты. Инфляция және мемлекеттің инфляцияға қарсы саясаты. Қазақстан Республикасының экономикалық өсімі6 бет
Экономика саласындағы нобель сыйлық лауреаттары. ҚР жекешелендіру процесі және ерекшеліктері. Қазақстан Республикасының кәсіпкерлік қызметінің дамуы және оның ерекшеліктері. Қазақстан Республикасының нарықтық экономика қалыптастыру10 бет
Қазакстан Республикасында жергілікті мемлекеттік басқару21 бет
Қазақ зиялылары және Түркістан Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы Кеңестерінің Орталық Атқару Комитеті жанындағы Қазақ бөлімінің қызметі (1920-1922 жылдар)16 бет
Қазақстан Республикасы мен Италия Республикасы арасындағы қатынастар4 бет
Қазақстан Республикасы прокуратурасының Конституциялық – құқықтық мәртебесі97 бет
Қазақстан Республикасы эталондар базасы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь