Қорқыт ата жайлы
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Қорқыт Ата
Қорқыт Ата туралы аңыз
Қорқыт Ата энциклопедиялық жинағы
Қорқыт Ата кітабы
Қорқыт Ата ескерткіші
Қорқыт Ата мазары
Қорқыт Ата туралы аңыз
Қорқыт Ата энциклопедиялық жинағы
Қорқыт Ата кітабы
Қорқыт Ата ескерткіші
Қорқыт Ата мазары
Қорқыт Ата – түркі халықтарына ортақ ұлы ойшыл, жырау, қобызшы. Қорқыт Ата өмірде ізі, артында әдеби-музыка мұрасы қалған тарихи тұлға ретінде белгілі. Қорқыт Атаның өмір сүрген кезеңі туралы ғылымда әр түрлі болжамдар қалыптасқан. Алайда зерттеулердің көпшілігі Қорқыт Ата Сырдария бойында өмір сүрген оғыз-қыпшақ тайпалық бірлестігінде 10 ғасырдың басында дүниеге келген деген тұжырымға саяды. Рашид әд-Дин “Жамиғ Ат-Тауарих” атты тарихи шежіресінде Қорқыт Атаны қайы тайпасынан шыққан десе,Әбілғазының “Түрік шежіресінде” оның тегі баят екендігі, оғыздардың елбегі болып, 95 жасқа келіп қайтыс болғандығы айтылады. Сыр жағасына жақын жерде Қорқыт атаның зираты болғанын Ә.Диваев, т.б. ғалымдар өз еңбектерінде атап өтеді.
Ә.Қоңыратбаевтың зерттеулерінде Қорқыт ата 11 ғасырдың басында дүниеден өткен делінсе, Ә.Марғұланның еңбектерінде ол 7 – 8 ғасыр аралығында өмір сүрді деген пікір айтылады. Қазақ философиясы тарихында Қорқыт Ата– ел бірлігін нығайтқан кемеңгер қайраткер, түркі дүниетанымының негізін жасаған ғұлама ойшыл, әлемдік ақыл-ой мәдениетінде өзіндік орны бар философ-гуманист ретінде көрінеді. Қорқыт Ата жайындағы аңыздардан оның бойындағы үш түрлі өнер ерекше айқындалады. Біріншіден, ол оғыз-қыпшақ ұлысынан шыққан айтулы бақсы, абыз. Екіншіден – күйші, қобыз сарынын алғаш туындатушы өнерпаз. Үшіншіден – әйгілі жырау, оның жырлары оғыз-қыпшақ өмірін бейнелеген әдеби-тарихи мұра. Түркі халықтарының фольклорындағы Қорқыт Ата туралы аңыз әңгімелердің бірі оның туылуына байланысты.
Қорқыт Ата туралы аңыз
Аңыз бойынша, анасы Қорқытты құрсағында үш жыл бойы көтеріп жүріпті. Жылына бір рет толғақ қысып отырады екен. Қорқыт дүниеге келер алдында әлемді үш күн, үш түн бойы көзге түртсе көргісіз қараңғылық басады. Сұрапыл қара дауыл соғып, ел-жұртты қорқыныш сезімі билеген. Осыған орай баланың атын “Қорқыт” деп қойған дейді. “Қорқыт” сөзінің этимологиясын Ә.Қоңыратбаев “құтты адам, құт әкелетін адам” деп көрсетсе, С.Қасқабасов “өмір сарқылды, адам өлді” деген мағынаны білдіреді деп санайды.
Е.Тұрсынов түркі халықтарының фольклорына сүйене отырып, “дада, деде” деген сөздерді “насихат айтушы жырау” деп түсіндіреді. В.Жирмунский Қорқыт Атаны магиялық аспап – қобыздың иесі, шаман, абыз ретінде қарастырады. Қорқыт атаның тарихи тұлға екенін растайтын жазба ескерткіш – “Қорқыт Ата кітабы” (“Китаби дәдәм Корқуд”). Онда Қорқыт Ата жырау, ақылгөй, данышпан, көсем,бақсы, күйші ретінде көрінеді.
Кітаптың басында Қорқыт атаның нақыл сөздері келтіріледі. Ол “өмір барда өлім бар, өзгеру бар, өлмес өмір жоқ, сынбас темір жоқ, бәрі де өледі, өзгереді, ұмыт болады, тек мәңгі-бақи өлмейтін, ұмытылмайтын нәрсе – адамның өмірінде істеген игілікті ісінің нәтижесі” дейді. Қорқыт Ата жөніндегі аңыздарда түркі халықтарының өмір мен өлім мәселесі туралы көзқарастары көрініс тапқан. Аңыз бойынша, Қорқыт Ата ұйықтап кетіп, “егер өлімді есіңе алмасаң, мәңгі өмір сүресің” деген аянестиді. Біраз уақыт өткен соң бір баспақты қуып жүріп, жете алмағасын, “Өлсем де, жетемін!” дейді.
Соны айтуы мұң екен, Әзірейіл келіп, “Сен өлімді еске алдың, енді өлесің!” дейді. Аңызда Қорқыт Ата өзінің жүйрік желмаясына мініп, халқы бақытты өмір сүретін жерұйықты іздеуші, ғұмыр бойы өлімге қарсы күресуші жан ретінде суреттеледі. Ел-жұртты өзінің жырымен де, күйімен де аузына қаратқан, ғұмырының соңында бірлігі ыдырай бастаған жұртының алауыздығына күйінген Қорқыт Ата мәңгілік өмір сырын іздеп дүниенің төрт бұрышын кезіп кетеді. Бірақ қайда барса да, алдынан көр қазып жатқан адамдарды жолықтырады. “Кімнің көрі?” деген сауалына “Қорқыттың көрі” деген жауап естиді. “Қайда барсаң да Қорқыттың көрі” деген сөз осыдан қалған. Ақыр аяғында жер кіндігін тапсаң, тірі қаласың деген аян естіп, туған жері – Сыр өңіріне оралады.
Ә.Қоңыратбаевтың зерттеулерінде Қорқыт ата 11 ғасырдың басында дүниеден өткен делінсе, Ә.Марғұланның еңбектерінде ол 7 – 8 ғасыр аралығында өмір сүрді деген пікір айтылады. Қазақ философиясы тарихында Қорқыт Ата– ел бірлігін нығайтқан кемеңгер қайраткер, түркі дүниетанымының негізін жасаған ғұлама ойшыл, әлемдік ақыл-ой мәдениетінде өзіндік орны бар философ-гуманист ретінде көрінеді. Қорқыт Ата жайындағы аңыздардан оның бойындағы үш түрлі өнер ерекше айқындалады. Біріншіден, ол оғыз-қыпшақ ұлысынан шыққан айтулы бақсы, абыз. Екіншіден – күйші, қобыз сарынын алғаш туындатушы өнерпаз. Үшіншіден – әйгілі жырау, оның жырлары оғыз-қыпшақ өмірін бейнелеген әдеби-тарихи мұра. Түркі халықтарының фольклорындағы Қорқыт Ата туралы аңыз әңгімелердің бірі оның туылуына байланысты.
Қорқыт Ата туралы аңыз
Аңыз бойынша, анасы Қорқытты құрсағында үш жыл бойы көтеріп жүріпті. Жылына бір рет толғақ қысып отырады екен. Қорқыт дүниеге келер алдында әлемді үш күн, үш түн бойы көзге түртсе көргісіз қараңғылық басады. Сұрапыл қара дауыл соғып, ел-жұртты қорқыныш сезімі билеген. Осыған орай баланың атын “Қорқыт” деп қойған дейді. “Қорқыт” сөзінің этимологиясын Ә.Қоңыратбаев “құтты адам, құт әкелетін адам” деп көрсетсе, С.Қасқабасов “өмір сарқылды, адам өлді” деген мағынаны білдіреді деп санайды.
Е.Тұрсынов түркі халықтарының фольклорына сүйене отырып, “дада, деде” деген сөздерді “насихат айтушы жырау” деп түсіндіреді. В.Жирмунский Қорқыт Атаны магиялық аспап – қобыздың иесі, шаман, абыз ретінде қарастырады. Қорқыт атаның тарихи тұлға екенін растайтын жазба ескерткіш – “Қорқыт Ата кітабы” (“Китаби дәдәм Корқуд”). Онда Қорқыт Ата жырау, ақылгөй, данышпан, көсем,бақсы, күйші ретінде көрінеді.
Кітаптың басында Қорқыт атаның нақыл сөздері келтіріледі. Ол “өмір барда өлім бар, өзгеру бар, өлмес өмір жоқ, сынбас темір жоқ, бәрі де өледі, өзгереді, ұмыт болады, тек мәңгі-бақи өлмейтін, ұмытылмайтын нәрсе – адамның өмірінде істеген игілікті ісінің нәтижесі” дейді. Қорқыт Ата жөніндегі аңыздарда түркі халықтарының өмір мен өлім мәселесі туралы көзқарастары көрініс тапқан. Аңыз бойынша, Қорқыт Ата ұйықтап кетіп, “егер өлімді есіңе алмасаң, мәңгі өмір сүресің” деген аянестиді. Біраз уақыт өткен соң бір баспақты қуып жүріп, жете алмағасын, “Өлсем де, жетемін!” дейді.
Соны айтуы мұң екен, Әзірейіл келіп, “Сен өлімді еске алдың, енді өлесің!” дейді. Аңызда Қорқыт Ата өзінің жүйрік желмаясына мініп, халқы бақытты өмір сүретін жерұйықты іздеуші, ғұмыр бойы өлімге қарсы күресуші жан ретінде суреттеледі. Ел-жұртты өзінің жырымен де, күйімен де аузына қаратқан, ғұмырының соңында бірлігі ыдырай бастаған жұртының алауыздығына күйінген Қорқыт Ата мәңгілік өмір сырын іздеп дүниенің төрт бұрышын кезіп кетеді. Бірақ қайда барса да, алдынан көр қазып жатқан адамдарды жолықтырады. “Кімнің көрі?” деген сауалына “Қорқыттың көрі” деген жауап естиді. “Қайда барсаң да Қорқыттың көрі” деген сөз осыдан қалған. Ақыр аяғында жер кіндігін тапсаң, тірі қаласың деген аян естіп, туған жері – Сыр өңіріне оралады.
Қорқыт Ата
Қорқыт Ата – түркі халықтарына ортақ ұлы ойшыл, жырау, қобызшы. Қорқыт
Ата өмірде ізі, артында әдеби-музыка мұрасы қалған тарихи тұлға ретінде
белгілі. Қорқыт Атаның өмір сүрген кезеңі туралы ғылымда әр түрлі болжамдар
қалыптасқан. Алайда зерттеулердің көпшілігі Қорқыт Ата Сырдария бойында
өмір сүрген оғыз-қыпшақ тайпалық бірлестігінде 10 ғасырдың басында дүниеге
келген деген тұжырымға саяды. Рашид әд-Дин “Жамиғ Ат-Тауарих” атты тарихи
шежіресінде Қорқыт Атаны қайы тайпасынан шыққан десе,Әбілғазының “Түрік
шежіресінде” оның тегі баят екендігі, оғыздардың елбегі болып, 95 жасқа
келіп қайтыс болғандығы айтылады. Сыр жағасына жақын жерде Қорқыт атаның
зираты болғанын Ә.Диваев, т.б. ғалымдар өз еңбектерінде атап өтеді.
Ә.Қоңыратбаевтың зерттеулерінде Қорқыт ата 11 ғасырдың басында
дүниеден өткен делінсе, Ә.Марғұланның еңбектерінде ол 7 – 8 ғасыр
аралығында өмір сүрді деген пікір айтылады. Қазақ философиясы тарихында
Қорқыт Ата– ел бірлігін нығайтқан кемеңгер қайраткер, түркі дүниетанымының
негізін жасаған ғұлама ойшыл, әлемдік ақыл-ой мәдениетінде өзіндік орны
бар философ-гуманист ретінде көрінеді. Қорқыт Ата жайындағы аңыздардан оның
бойындағы үш түрлі өнер ерекше айқындалады. Біріншіден, ол оғыз-қыпшақ
ұлысынан шыққан айтулы бақсы, абыз. Екіншіден – күйші, қобыз сарынын алғаш
туындатушы өнерпаз. Үшіншіден – әйгілі жырау, оның жырлары оғыз-қыпшақ
өмірін бейнелеген әдеби-тарихи мұра. Түркі халықтарының фольклорындағы
Қорқыт Ата туралы аңыз әңгімелердің бірі оның туылуына байланысты.
Қорқыт Ата туралы аңыз
Аңыз бойынша, анасы Қорқытты құрсағында үш жыл бойы көтеріп жүріпті.
Жылына бір рет толғақ қысып отырады екен. Қорқыт дүниеге келер алдында
әлемді үш күн, үш түн бойы көзге түртсе көргісіз қараңғылық басады. Сұрапыл
қара дауыл соғып, ел-жұртты қорқыныш сезімі билеген. Осыған орай баланың
атын “Қорқыт” деп қойған дейді. “Қорқыт” сөзінің этимологиясын
Ә.Қоңыратбаев “құтты адам, құт әкелетін адам” деп көрсетсе, С.Қасқабасов
“өмір сарқылды, адам өлді” деген мағынаны білдіреді деп санайды.
Е.Тұрсынов түркі халықтарының фольклорына сүйене отырып, “дада, деде”
деген сөздерді “насихат айтушы жырау” деп түсіндіреді. В.Жирмунский Қорқыт
Атаны магиялық аспап – қобыздың иесі, шаман, абыз ретінде қарастырады.
Қорқыт атаның тарихи тұлға екенін растайтын жазба ескерткіш – “Қорқыт Ата
кітабы” (“Китаби дәдәм Корқуд”). Онда Қорқыт
Ата жырау, ақылгөй, данышпан, көсем ,бақсы, күйші ретінде көрінеді.
Кітаптың басында Қорқыт атаның нақыл сөздері келтіріледі. Ол “өмір
барда өлім бар, өзгеру бар, өлмес өмір жоқ, сынбас темір жоқ, бәрі де
өледі, өзгереді, ұмыт болады, тек мәңгі-бақи өлмейтін, ұмытылмайтын нәрсе –
адамның өмірінде істеген игілікті ісінің нәтижесі” дейді. Қорқыт Ата
жөніндегі аңыздарда түркі халықтарының өмір мен өлім мәселесі туралы
көзқарастары көрініс тапқан. Аңыз бойынша, Қорқыт Ата ұйықтап кетіп, “егер
өлімді есіңе алмасаң, мәңгі өмір сүресің” деген аянестиді. Біраз уақыт
өткен соң бір баспақты қуып жүріп, жете алмағасын, “Өлсем де, жетемін!”
дейді.
Соны айтуы мұң екен, Әзірейіл келіп, “Сен өлімді еске алдың, енді
өлесің!” дейді. Аңызда Қорқыт Ата өзінің жүйрік желмаясына мініп, халқы
бақытты өмір сүретін жерұйықты іздеуші, ғұмыр бойы өлімге қарсы күресуші
жан ретінде суреттеледі. Ел-жұртты өзінің жырымен де, күйімен де аузына
қаратқан, ғұмырының соңында бірлігі ыдырай бастаған жұртының алауыздығына
күйінген Қорқыт Ата мәңгілік өмір сырын іздеп дүниенің төрт бұрышын кезіп
кетеді. Бірақ қайда барса да, алдынан көр қазып жатқан адамдарды
жолықтырады. “Кімнің көрі?” деген сауалына “Қорқыттың көрі” деген жауап
естиді. “Қайда барсаң да Қорқыттың көрі” деген сөз осыдан қалған. Ақыр
аяғында жер кіндігін тапсаң, тірі қаласың деген аян естіп, туған жері
– Сыр өңіріне оралады.
Содан мәңгі өмір тек өнерде деген ойға келіп, қобыз аспабын ойлап
шығарады. Тағы бір аңыз бойынша, өзен ортасына кілем жайып, үстінде отырып
қобыз тартқанда, күй күшімен суға батпайды екен. Қорқыт Ата қобыз тартқан
жылдары өлім болмаған, тек бақытты тіршілік болған дейді. Бірақ Қорқыт Ата
шаршап, ұйықтап кеткен сәтінде судан кішкентай қайрақ жылан шығып, оны
шағып өлтіріпті дейді. Аңызда ажал ашық келмей, жылан кейпінде келеді.
Бұдан халықтың өлімге деген көзқарасын, “ажал айтып келмейді” деген филос.
тұжырымның негізін көреміз. Қорқыт Ата туралы аңыздарда кездесетін үлкен
философиялық мәселе – уақыт пен кеңістік мәселесі.
Бұл аңыздарда Қорқыт Ата өлімнен қашып, бүкіл ғарышты аралайды.
Түсінен шошынған ол ажалдан құтылу үшін ертеңіне дүниенің екінші шетіне
көшіп кетеді. Мұнда ол баяғы түсті тағы көреді. Таң атысымен тағы да жолға
шығады. Не істерін білмей, жердің ортасына бармақ болады. Жер ортасы Сырдың
жағасы, қазіргі Қорқыт моласы тұрған тұс екен. М.Әуезов: “ажалды тоқтату
мүмкін еместігін мойындағысы келмеген Қорқыт Ата жұрттан безіп, айдалаға,
табиғат аясына кетеді, бірақ таулар да, жазықтар да, ормандар да оған өлім
күтіп тұрғанын айтады. Содан қорқып, шырғайдан алғашқы қобызды жасап, жер
бетінде бірінші болып күй тартады. Сөйтіп өлмеудің амалын өнерден табады”,
– деп жазады.
Қазақ аңызындағы Қорқыт Ата бейнесі енді өлімнен қашқан шаман емес,
керісінше, өмір үшін күрескен, өлімнен құтылуды қандай бір құдіретті күштен
емес, өнерден іздеген, ажалмен айқасқан алып рухани тұлға болып көрінеді.
Зерттеушілер өлімнен қашқан Қорқыт Ата философиясын әйгілі шумер эпосы
“Гильгамеш туралы жырдағы” Гильгамеш әрекетімен салыстырады. М.Әуезов
Қорқыт аңызын адамзатқа от ұрлап әкеліп
сыйлаған Прометей туралы грек аңызы мен теңестіреді. Тарихи деректер мен
ғылыми пайымдауларды түйіндей келе, Қорқыт Атаны исламды әлі толық
қабылдамаған түркі ... жалғасы
Қорқыт Ата – түркі халықтарына ортақ ұлы ойшыл, жырау, қобызшы. Қорқыт
Ата өмірде ізі, артында әдеби-музыка мұрасы қалған тарихи тұлға ретінде
белгілі. Қорқыт Атаның өмір сүрген кезеңі туралы ғылымда әр түрлі болжамдар
қалыптасқан. Алайда зерттеулердің көпшілігі Қорқыт Ата Сырдария бойында
өмір сүрген оғыз-қыпшақ тайпалық бірлестігінде 10 ғасырдың басында дүниеге
келген деген тұжырымға саяды. Рашид әд-Дин “Жамиғ Ат-Тауарих” атты тарихи
шежіресінде Қорқыт Атаны қайы тайпасынан шыққан десе,Әбілғазының “Түрік
шежіресінде” оның тегі баят екендігі, оғыздардың елбегі болып, 95 жасқа
келіп қайтыс болғандығы айтылады. Сыр жағасына жақын жерде Қорқыт атаның
зираты болғанын Ә.Диваев, т.б. ғалымдар өз еңбектерінде атап өтеді.
Ә.Қоңыратбаевтың зерттеулерінде Қорқыт ата 11 ғасырдың басында
дүниеден өткен делінсе, Ә.Марғұланның еңбектерінде ол 7 – 8 ғасыр
аралығында өмір сүрді деген пікір айтылады. Қазақ философиясы тарихында
Қорқыт Ата– ел бірлігін нығайтқан кемеңгер қайраткер, түркі дүниетанымының
негізін жасаған ғұлама ойшыл, әлемдік ақыл-ой мәдениетінде өзіндік орны
бар философ-гуманист ретінде көрінеді. Қорқыт Ата жайындағы аңыздардан оның
бойындағы үш түрлі өнер ерекше айқындалады. Біріншіден, ол оғыз-қыпшақ
ұлысынан шыққан айтулы бақсы, абыз. Екіншіден – күйші, қобыз сарынын алғаш
туындатушы өнерпаз. Үшіншіден – әйгілі жырау, оның жырлары оғыз-қыпшақ
өмірін бейнелеген әдеби-тарихи мұра. Түркі халықтарының фольклорындағы
Қорқыт Ата туралы аңыз әңгімелердің бірі оның туылуына байланысты.
Қорқыт Ата туралы аңыз
Аңыз бойынша, анасы Қорқытты құрсағында үш жыл бойы көтеріп жүріпті.
Жылына бір рет толғақ қысып отырады екен. Қорқыт дүниеге келер алдында
әлемді үш күн, үш түн бойы көзге түртсе көргісіз қараңғылық басады. Сұрапыл
қара дауыл соғып, ел-жұртты қорқыныш сезімі билеген. Осыған орай баланың
атын “Қорқыт” деп қойған дейді. “Қорқыт” сөзінің этимологиясын
Ә.Қоңыратбаев “құтты адам, құт әкелетін адам” деп көрсетсе, С.Қасқабасов
“өмір сарқылды, адам өлді” деген мағынаны білдіреді деп санайды.
Е.Тұрсынов түркі халықтарының фольклорына сүйене отырып, “дада, деде”
деген сөздерді “насихат айтушы жырау” деп түсіндіреді. В.Жирмунский Қорқыт
Атаны магиялық аспап – қобыздың иесі, шаман, абыз ретінде қарастырады.
Қорқыт атаның тарихи тұлға екенін растайтын жазба ескерткіш – “Қорқыт Ата
кітабы” (“Китаби дәдәм Корқуд”). Онда Қорқыт
Ата жырау, ақылгөй, данышпан, көсем ,бақсы, күйші ретінде көрінеді.
Кітаптың басында Қорқыт атаның нақыл сөздері келтіріледі. Ол “өмір
барда өлім бар, өзгеру бар, өлмес өмір жоқ, сынбас темір жоқ, бәрі де
өледі, өзгереді, ұмыт болады, тек мәңгі-бақи өлмейтін, ұмытылмайтын нәрсе –
адамның өмірінде істеген игілікті ісінің нәтижесі” дейді. Қорқыт Ата
жөніндегі аңыздарда түркі халықтарының өмір мен өлім мәселесі туралы
көзқарастары көрініс тапқан. Аңыз бойынша, Қорқыт Ата ұйықтап кетіп, “егер
өлімді есіңе алмасаң, мәңгі өмір сүресің” деген аянестиді. Біраз уақыт
өткен соң бір баспақты қуып жүріп, жете алмағасын, “Өлсем де, жетемін!”
дейді.
Соны айтуы мұң екен, Әзірейіл келіп, “Сен өлімді еске алдың, енді
өлесің!” дейді. Аңызда Қорқыт Ата өзінің жүйрік желмаясына мініп, халқы
бақытты өмір сүретін жерұйықты іздеуші, ғұмыр бойы өлімге қарсы күресуші
жан ретінде суреттеледі. Ел-жұртты өзінің жырымен де, күйімен де аузына
қаратқан, ғұмырының соңында бірлігі ыдырай бастаған жұртының алауыздығына
күйінген Қорқыт Ата мәңгілік өмір сырын іздеп дүниенің төрт бұрышын кезіп
кетеді. Бірақ қайда барса да, алдынан көр қазып жатқан адамдарды
жолықтырады. “Кімнің көрі?” деген сауалына “Қорқыттың көрі” деген жауап
естиді. “Қайда барсаң да Қорқыттың көрі” деген сөз осыдан қалған. Ақыр
аяғында жер кіндігін тапсаң, тірі қаласың деген аян естіп, туған жері
– Сыр өңіріне оралады.
Содан мәңгі өмір тек өнерде деген ойға келіп, қобыз аспабын ойлап
шығарады. Тағы бір аңыз бойынша, өзен ортасына кілем жайып, үстінде отырып
қобыз тартқанда, күй күшімен суға батпайды екен. Қорқыт Ата қобыз тартқан
жылдары өлім болмаған, тек бақытты тіршілік болған дейді. Бірақ Қорқыт Ата
шаршап, ұйықтап кеткен сәтінде судан кішкентай қайрақ жылан шығып, оны
шағып өлтіріпті дейді. Аңызда ажал ашық келмей, жылан кейпінде келеді.
Бұдан халықтың өлімге деген көзқарасын, “ажал айтып келмейді” деген филос.
тұжырымның негізін көреміз. Қорқыт Ата туралы аңыздарда кездесетін үлкен
философиялық мәселе – уақыт пен кеңістік мәселесі.
Бұл аңыздарда Қорқыт Ата өлімнен қашып, бүкіл ғарышты аралайды.
Түсінен шошынған ол ажалдан құтылу үшін ертеңіне дүниенің екінші шетіне
көшіп кетеді. Мұнда ол баяғы түсті тағы көреді. Таң атысымен тағы да жолға
шығады. Не істерін білмей, жердің ортасына бармақ болады. Жер ортасы Сырдың
жағасы, қазіргі Қорқыт моласы тұрған тұс екен. М.Әуезов: “ажалды тоқтату
мүмкін еместігін мойындағысы келмеген Қорқыт Ата жұрттан безіп, айдалаға,
табиғат аясына кетеді, бірақ таулар да, жазықтар да, ормандар да оған өлім
күтіп тұрғанын айтады. Содан қорқып, шырғайдан алғашқы қобызды жасап, жер
бетінде бірінші болып күй тартады. Сөйтіп өлмеудің амалын өнерден табады”,
– деп жазады.
Қазақ аңызындағы Қорқыт Ата бейнесі енді өлімнен қашқан шаман емес,
керісінше, өмір үшін күрескен, өлімнен құтылуды қандай бір құдіретті күштен
емес, өнерден іздеген, ажалмен айқасқан алып рухани тұлға болып көрінеді.
Зерттеушілер өлімнен қашқан Қорқыт Ата философиясын әйгілі шумер эпосы
“Гильгамеш туралы жырдағы” Гильгамеш әрекетімен салыстырады. М.Әуезов
Қорқыт аңызын адамзатқа от ұрлап әкеліп
сыйлаған Прометей туралы грек аңызы мен теңестіреді. Тарихи деректер мен
ғылыми пайымдауларды түйіндей келе, Қорқыт Атаны исламды әлі толық
қабылдамаған түркі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz