Қазақстан Республикасы Конституциясы

I.бөлім. Жалпы ережелер
II.бөлім. Адам және азамат
III.бөлім. Президент
IV.бөлім. Парламент
V.бөлім. Үкімет
VI.бөлім. Конституциялық кеңес
VII.бөлім. Соттар және сот төрелігі
VIII.бөлім. Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін.өзі басқару
IX.бөлім. Қорытынды және өтпелі ережелер
1. Қазақстан Республикасында қолданылатын құқық Конституцияның, соған сәйкес заңдардың, өзге де нормативтік құқықтық актілердің, халықаралық шарттары мен Республиканың басқа да міндеттемелерінің, сондай-ақ Республика Конституциялық Кеңесінің және Жоғарғы Соты нормативтік қаулыларының нормалары болып табылады.
2. Конституцияның ең жоғары заңды күші бар және Республиканың бүкіл аумағында ол тікелей қолданылады.
3. Республика бекіткен халықаралық шарттардың республика заңдарынан басымдығы болады және халықаралық шарт бойынша оны қолдану үшін заң шығару талап етілетін жағдайдан басқа реттерде, тікелей қолданылады.
4. Барлық заңдар, Республика қатысушысы болып табылатын халықаралық шарттар жарияланады. Азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен міндеттеріне қатысты нормативтік құқықтық актілерді ресми түрде жариялау оларды қолданудың міндетті шарты болып табылады.
        
        Бiз, ортақ тарихи тағдыр бiрiктiрген 
      ... ... ... ... жерiнде 
      мемлекеттiлiк құра отырып, 
      ... ... ... және татулық 
      мұраттарына берiлген бейбiтшiл азаматтық 
      ... деп ... ... 
      ... ... ... ...      алуды тілей отырып, 
      қазіргі және болашақ ұрпақтар ... 
      ... ... ... отырып, 
      ... ... ... ... 
      ала ... 
      осы ... қабылдаймыз.
      I-бөлім. Жалпы ережелер
      II-бөлім. Адам және ...      ... ...      ... ...      ... Үкімет
      VI-бөлім. Конституциялық кеңес
      VII-бөлім. Соттар және сот ...      ... ... ... басқару және өзін-өзі басқару
      IX-бөлім. Қорытынды және өтпелі ережелер
I ... ... ...      1. ... ... өзін ... зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең ... ... - адам және ... ... ... мен ... 
      2. ... ... ... ... ... ... пен саяси тұрақтылық; бүкіл халықтың игілігін көздейтін экономикалық даму; қазақстандық ... ... ... аса ... мәселелерін демократиялық әдістермен, оның ішінде республикалық референдумда немесе Парламентте дауыс беру арқылы шешу. 
      ... ... ... ... берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2001.12.21 N 18/2 қаулысымен.
2-бап
      1. ... ... - ... ... ... ... мемлекет. 
      2. Республиканың егемендігі оның бүкіл аумағын қамтиды. Мемлекет өз ... ... қол ... және бөлінбеуін қамтамасыз етеді. 
      3. ... ... ... оның ... ... ... ... Қазақстанның елордасы Астана қаласы болып табылады. 
      4. Қазақстан Республикасы және Қазақстан ... мәні ... 
      ... ... ... түсініктеме берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003.04.23 N 4 қаулысымен, өзгерту енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 Заңымен.
3-бап
      1. ... ... ... ... - ... 
      2. ... билікті тікелей республикалық референдум және еркін сайлау арқылы жүзеге асырады, сондай-ақ өз билігін жүзеге асыруды мемлекеттік ... ... 
      3. ... ... ... ешкім де иемденіп кете алмайды. Билікті иемденіп кетушілік заң бойынша қудаланады. 
      ... пен ... ... ... ... ... Президентінің, сондай-ақ өзінің конституциялық өкілеттігі шегінде Парламенттің құқығы бар. Республика Үкіметі мен өзге де мемлекеттік органдар мемлекет атынан оларға берілген ... ... ғана ... ... 
      4. ... мемлекеттік билік біртұтас, ол Конституция мен заңдар негізінде заң шығарушы, атқарушы және сот тармақтарына бөліну, олардың ... әрі ... ... ... арқылы, өзара іс-қимыл жасау принципіне сәйкес жүзеге асырылады. 
      Ескерту. 3-баптың 3-тармағына түсініктеме ... - ҚР ... ... 2001.04.12 N 1/2 қаулысымен. 
4-бап
      1. Қазақстан Республикасында қолданылатын құқық Конституцияның, соған сәйкес ... өзге де ... ... ... ... шарттары мен Республиканың басқа да міндеттемелерінің, сондай-ақ Республика Конституциялық ... және ... Соты ... ... нормалары болып табылады. 
      2. Конституцияның ең жоғары заңды күші бар және Республиканың бүкіл ... ол ... ... 
      3. ... ... ... шарттардың республика заңдарынан басымдығы болады және халықаралық шарт бойынша оны қолдану үшін заң ... ... ... жағдайдан басқа реттерде, тікелей қолданылады. 
      4. Барлық ... ... ... ... ... ... ... жарияланады. Азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен міндеттеріне қатысты нормативтік құқықтық актілерді ресми түрде жариялау оларды қолданудың міндетті шарты болып табылады. 
      ... ... ... ... ... -  ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000.10.11 N 18/2, 4-бапқа түсіндірме берілді - ҚР ... ... ... N 6 ...      1. ... ... идеологиялық және саяси әр-алуандылық танылады. Мемлекеттік органдарда партия ұйымдарын құруға жол берілмейді. 
      2. Қоғамдық ... заң ... ... ... ... ... мемлекеттің және мемлекет ісіне қоғамдық бірлестіктердің заңсыз араласуына, қоғамдық ... ... ... ... ... жол берілмейді. 
      3. Мақсаты немесе іс-әрекеті ... ... ... ... өзгертуге, оның тұтастығын бұзуға, мемлекет қауіпсіздігіне нұқсан келтіруге, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, діни, тектік-топтық және рулық араздықты қоздыруға бағытталған қоғамдық ... ... және ... ... сондай-ақ заңдарда көзделмеген әскерилендірілген құрамалар құруға тыйым салынады. 
      4. Республикада басқа мемлекеттердің саяси ... мен ... ... ... діни ... ... ... саяси партиялар мен кәсіптік одақтарды шетелдік заңды тұлғалар мен азаматтардың, шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың қаржыландыруына жол ... 
      5. ... діни ... Республика аумағындағы қызметі, сондай-ақ шетелдік діни орталықтардың ... діни ... ... ... ... ... ... органдарымен келісу арқылы жүзеге асырылады. 
      Ескерту. ... ... ... ... -  ҚР ... ... 2000.06.07 N 4/2 қаулысымен, өзгерту енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 ...  ...      1. ... ... ... меншік пен жеке меншік танылады және бірдей қорғалады. 
      2. ... ... ... оны ... ... қатар қоғам игілігіне де қызмет етуге тиіс. Меншік субъектілері мен объектілері, меншік иелерінің өз құқықтарын ... ... ... мен ... ... ... ... заңмен белгіленеді.
      3. Жер және оның ... су ... ... мен жануарлар дүниесі, басқа да табиғи ресурстар мемлекет ... ... Жер, ... ... ... ... ... мен шектерде жеке меншікте де болуы мүмкін. 
      Ескерту. 6-баптың 2-тармағына түсініктеме берілді - ҚР ... ... ... N 19/2, ... ... ... берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000.04.13 N 2/2, 2003.04.23 N 4, 6-баптың 1-тармағына түсініктеме берілді - ҚР ... ... ... N 1/2 ...      1. ... Республикасындағы мемлекеттік тіл - қазақ тілі. 
      2. Мемлекеттік ұйымдарда және жергілікті өзін-өзі ... ... орыс тілі ... ... ... ... тең қолданылады. 
      3. ... ... ... ... ... мен ... үшін жағдай туғызуға қамқорлық жасайды.
8-бап
      ... ... ... ... ... мен нормаларын құрметтейді, мемлекеттер арасында ынтымақтастық пен тату көршілік қарым-қатынас жасау, олардың теңдігі мен ... ішкі ... ... ... ... бейбіт жолмен шешу саясатын жүргізеді, қарулы күшті бірінші болып қолданудан бас тартады. 
      ... ... ... ... - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2001.04.12 N 1/2 қаулысымен.
9-бап
      ... ... ... ... - Туы, Елтаңбасы және Гимні бар. Олардың ... және ... ... ... ... ... белгіленеді.
      Ескерту. 9-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 ... ... ... ЖӘНЕ ...      1. Қазақстан Республикасының азаматтығы заңға сәйкес алынады және ... ол ... ... ... ... бірыңғай және тең болып табылады. 
      2. ... ... ... ... азаматтығынан, өзінің азаматтығын өзгерту құқығынан айыруға, сондай-ақ оны Қазақстаннан тыс ... ... ... 
      3. ... ... ... мемлекеттің азаматтығында болуы танылмайды. 
      Ескерту. 10-бапқа ... ... -  ҚР ... ... ... N 12 ...      1. ... халықаралық шарттарында өзгеше белгіленбесе, Қазақстан Республикасының азаматын шет мемлекетке беруге болмайды. 
      2. ... ... одан тыс ... жүрген азаматтарын қорғауға және оларға қамқорлық жасауға кепілдік береді.
12-бап
      1. Қазақстан Республикасында ... ... адам ... мен ... танылады және оларға кепілдік беріледі. 
      2. Адам ... мен ... ... ... ... олар ... деп танылады, олардан ешкім айыра алмайды, заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің мазмұны мен ... ... ... ... 
      3. ... ... ... азаматтығына орай құқықтарға ие болып, міндеттер атқарады. 
      4. ... ... және ... ... ... ... ... мен азаматтығы жоқ адамдар Республикада азаматтар үшін белгіленген құқықтар мен бостандықтарды пайдаланады, сондай-ақ ... ... 
      5. ... және ... өз ... мен ... жүзеге асыруы басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын бұзбауға, конституциялық құрылыс пен қоғамдық имандылыққа нұқсан келтірмеуге тиіс. 
      ... ... ... ... -  ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003.12.01 N 12, ... N 4 ...      1. ... ... ... ... танылуына құқығы бар және өзінің құқықтары мен ... ... ... қоса ... ... ... келмейтін барлық тәсілдермен қорғауға хақылы. 
      2. ... өз ... мен ... сот арқылы қорғалуына құқығы бар. 
      3. ... ... заң ... ... ... бар. ... ... реттерде заң көмегі тегін көрсетіледі. 
      Ескерту. 13-баптың ... ... ... - ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999.03.22 N 7/2, 2002.02.15 N 1 қаулыларымен.
14-бап
      1. Заң мен сот ... ... бәрі тең. 
      2. ... ... лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты ... ... ... кез ... өзге жағдаяттар бойынша ешкімді ешқандай кемсітуге болмайды. 
      ... ... 1 және ... ... ... - ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999.03.10 N 2/2, 14-баптың ... ... ... - ҚР ... Кеңесінің 1999.03.22 N 7/2 қаулыларымен.
15-бап
      1. Әркімнің өмір ... ... бар. 
      2. ... өз ... адам ... ... ... жоқ. Өлім жазасы адамдардың қаза болуымен байланысты террористік қылмыстар жасағаны үшін, сондай-ақ соғыс уақытында ерекше ауыр қылмыстар жасағаны үшін ең ауыр жаза ... ... ... ... ... кесілген адамның кешірім жасау туралы өтініш ету хақы бар. 
      ... ... ... түсініктеме берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003.01.30 N 10 ... ... ... - ҚР ... N 254 ...      1. Әркім өзінің жеке басының бостандығына құқығы бар. 
      2. ... ... ... ғана және тек қана ... санкциясымен тұтқындауға және қамауда ұстауға болады, тұтқындалған ... ... ... ... ... ... екі сағаттан аспайтын мерзімге ұстауға болады. 
      3. ... ... ... ... деп айып ... әрбір адам сол ұсталған, тұтқындалған немесе айып тағылған кезден бастап адвокаттың (қорғаушының) көмегін пайдалануға құқылы. 
      ... ... ... берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003.12.31 N 13 қаулысымен, өзгерту енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 Заңымен.
17-бап
      1. ... ... қол ... 
      2. Ешкімді азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға, басқадай қатыгездік немесе адамдық қадір-қасиетін қорлайтындай жәбір ... не ... ...      1. ... жеке өміріне қол сұғылмауына, өзінің және отбасының құпиясы болуына, ар-намысы мен абыройлы атының қорғалуына құқығы бар. 
      2. ... ... жеке ... мен жинаған қаражатының, жазысқан хаттарының, телефон арқылы сөйлескен сөздерінің, почта, телеграф арқылы және басқа жолдармен алысқан хабарларының құпиялылығы ... ... бар. Бұл ... ... ... ... белгіленген реттер мен тәртіп бойынша ғана жол беріледі. 
      3. Мемлекеттік органдар, қоғамдық бірлестіктер, лауазымды ... және ... ... ... ... ... ... құқықтары мен мүдделеріне қатысты құжаттармен, шешімдермен және ақпарат көздерімен танысу мүмкіндігін қамтамасыз етуге міндетті.
      ... ... ... ... берілді - ҚР Конститутциялық Кеңесінің 2009.08.20 N 5 Нормативтік қаулысы
19-бап
      1. Әркім өзінің қай ... қай ... және қай ... ... өзі ... және оны көрсету-көрсетпеуге хақылы. 
      2. Әркімнің ана тілі мен төл ... ... ... ... оқу және ... ... еркін таңдап алуға құқығы бар.
20-бап
      1. Сөз бен шығармашылық еркіндігіне кепілдік беріледі. Цензураға тыйым салынады. 
      2. ... заң ... ... ... кез ... ... еркін ақпарат алуға және таратуға құқығы бар. Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиясы болып табылатын мәліметтер ... ... ... 
      3. Республиканың конституциялық құрылысын ... ... оның ... бұзуды, мемлекет қауіпсіздігіне нұқсан келтіруді, соғысты, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, ... ... және ... ... ... ... пен ... бас ұруды насихаттауға немесе үгіттеуге жол берілмейді.
21-бап
      1. Қазақстан Республикасы аумағында заңды ... ... ... ... ... ... басқа реттерде, оның аумағында еркін жүріп-тұруға және тұрғылықты мекенді өз ... ... ... ... бар.
      2. ... Республикадан тыс жерлерге кетуіне құқығы бар. Республика азаматтарының Республикаға кедергісіз қайтып оралуына құқығы бар.
22-бап
      1. ... ... ... ... бар. 
      2. ... ... ... жүзеге асыру жалпы адамдық және азаматтық құқықтар мен мемлекет алдындағы міндеттерге байланысты болмауға немесе оларды шектемеуге тиіс.
23-бап
      1. ... ... ... ... ... ... бар. ... бірлестіктердің қызметі заңменреттеледі. 
      2. ... ... ... ... ... ... қорғау органдарының қызметкерлері мен судьялар партияларда, кәсіптік одақтарда болмауға, қандай да бір ... ... ... сөйлемеуге тиіс. 
      Ескерту. 23-баптың 2-тармағына түсініктеме ... -  ҚР ... ... ... N 13/2 ...      1. Әркімнің еңбек ету бостандығына, қызмет пен кәсіп түрін еркін таңдауына құқығы бар. ... ... ... ... ... не төтенше жағдайда немесе соғыс жағдайында ғана жол беріледі. 
      2. Әркімнің қауіпсіздік пен ... ... сай ... ету ... ... үшін ... бір кемсітусіз сыйақы алуына, сондай-ақ жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғалуға құқығы бар. 
      3. Ереуіл жасау құқығын қоса ... ... ... ... қолдана отырып, жеке және ұжымдық еңбек дауларын шешу құқығы мойындалады. 
      4. ... ... ... бар. ... ... ... жұмыс істейтіндерге заңмен белгіленген жұмыс уақытының ұзақтығына, демалыс және мереке ... жыл ... ... демалысқа кепілдік беріледі. 
      Ескерту. 24-баптың 2-тармағына ... ... -  ҚР ... ... 1999.03.10 N 2/2 қаулысымен.
25-бап
      1. Тұрғын үйге қол сұғылмайды. Соттың ... ... ... ... жол ... ... үйге басып кіруге, оны тексеруге және тінтуге заңмен белгіленген ... мен ... ... ғана жол ... 
      2. ... ... ... тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін жағдайлар жасалады. Заңда көрсетілген ... ... ... ... үй заңмен белгіленген нормаларға сәйкес мемлекеттік тұрғын үй қорларынан олардың шама-шарқы көтеретін ақыға беріледі.
26-бап
      1. ... ... ... заңды түрде алған қандай да болсын мүлкін жеке меншігінде ұстай алады. 
      2. ... оның ... ... ... ... ... ... 
      3. Соттың шешімінсіз ешкімді де өз мүлкінен айыруға болмайды. ... ... ... ... ... ... үшін мүліктен күштеп айыру оның құны тең бағамен ... ... ... ... 
      4. ... ... қызмет еркіндігіне, өз мүлкін кез келген заңды кәсіпкерлік қызмет үшін еркін пайдалануға құқығы бар. Монополистік қызмет заңмен реттеледі әрі ... ... ... ... ... 
      ... ... 3-тармағына түсініктеме берілді -  ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000.06.16 N 6/2, 2000.12.20 N 21/2, 2005.07.01 N 4, ... N 5 ...      1. Неке мен ... ана мен әке және бала ... ... ... 
      2. Балаларына қамқорлық жасау және ... ... - ... ... ... әрі ... 
      3. ... толған еңбекке қабілетті балалар еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға міндетті.
28-бап
      1. Қазақстан Республикасының азаматы жасына ... ... ... ... ... айырылған жағдайда және өзге де заңды негіздерде оған ең төменгі жалақы мен зейнетақының мөлшерінде әлеуметтік қамсыздандырылуына ... ... 
      2. ... әлеуметтік сақтандыру, әлеуметтік қамсыздандырудың қосымша нысандарын жасау және қайырымдылық көтермеленіп отырады. 
      ... ... ... ... ... -  ҚР ... ... 1999.03.12 N 3/2 қаулысымен. 
29-бап
      1. ... ... ... ... ... ... бар. 
      2. ... азаматтары заңмен белгіленген кепілді медициналық көмектің көлемін тегін алуға хақылы. 
      3. Мемлекеттік және жеке ... ... ... ... жеке ... ... айналысушы адамдардан ақылы медициналық жәрдем алу заңда белгіленген негіздер мен тәртіп бойынша ...      1. ... ... оқу ... ... орта ... ... кепілдік беріледі. Орта білім алу міндетті. 
      2. Азаматтың мемлекеттік жоғары оқу орнында конкурстық негізде ... ... ... ... ... бар. 
      3. Жеке меншік оқу ... ... ... алу ... ... ... мен ... бойынша жүзеге асырылады. 
      4. Мемлекет білім берудің жалпыға міндетті стандарттарын белгілейді. Кез ... оқу ... ... осы ... сай ... ...      1. ... адамның өмір сүруі мен денсаулығына қолайлы айналадағы ортаны қорғауды мақсат етіп қояды. 
      2. ... ... мен ... ... ... ... мен ... лауазымды адамдардың жасыруы заңғасәйкес жауапкершілікке әкеп соғады.
32-бап
      Қазақстан Республикасының азаматтары ... әрі ... ... ... ... мен демонстрациялар, шерулер өткізуге және тосқауылдарға тұруға хақылы. Бұл құқықты пайдалану мемлекеттік қауіпсіздік, қоғамдық тәртіп, денсаулық сақтау, басқа адамдардың құқықтары мен ... ... ... үшін ... ... ...      1. Қазақстан Республикасы азаматтарының тікелей және өз өкілдері арқылы мемлекет ісін ... ... ... органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына тікелей өзі жүгінуге, сондай-ақ жеке және ұжымдық өтініштер жолдауға ... бар. 
      2. ... ... ... ... мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарын сайлауға және оларға сайлануға, сондай-ақ ... ... ... ... бар. 
      3. Сот ... ... деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлауға және сайлануға, республикалық референдумға қатысуға құқығы жоқ. 
      4. ... ... ... ... ... тең құқығы бар. Мемлекеттік қызметші лауазымына кандидатқа ... ... ... ... ... ғана ... ... және заңмен белгіленеді. 
      ... ... ... енгізілді - ҚР 1998.10.07 N 284 Заңымен.
34-бап
      1. ... ... ... ... және ... сақтауға, басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абыройы мен қадір-қасиетін құрметтеуге міндетті. 
      2. ... ... ... ... ... ... 
      Ескерту. 34-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 ...      ... ... ... ... алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің борышы әрі міндеті ... ...      1. ... Республикасын қорғау - оның әрбір азаматының қасиетті парызы және міндеті. 
      2. ... ... ... ... ... пен ... ... әскери қызмет атқарады.
37-бап
      ... ... ... ... және ... ... ... қамқорлық жасауға, тарих пен мәдениет ескерткіштерін қорғауға міндетті.
38-бап
      Қазақстан Республикасының азаматтары табиғатты ... және ... ... ұқыпты қарауға міндетті.
39-бап
      1. Адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтары конституциялық ... ... ... ... ... ... мен бостандықтарын, халықтың денсаулығы мен имандылығын сақтау мақсатына қажетті шамада ғана және тек ... ... ... 
      2. Ұлтаралық татулықты бұзатын кез келген әрекет конституциялық емес деп ... 
      3. ... ... ... ... ... мен бостандықтарын қандай да бір түрде шектеуге жол берілмейді. Конституцияның 10; 11; ... ... ... ... ... 22-бабында; 26-бабының 2-тармағында көзделген құқықтар мен бостандықтар ешбір жағдайда да шектелмеуге тиіс. 
      Ескерту. 39-баптың ... ... ... - ҚР ... Кеңесінің 2007.05.28 N 5 Қаулысымен.
III бөлім 
ПРЕЗИДЕНТ
40-бап
      1. ... ... ... - ... ... ... ішкі және ... саясатының негізгі бағыттарын айқындайтын, ел ішінде және халықаралық қатынастарда Қазақстанның ... ... ... ең ... лауазымды тұлға. 
      2. Республиканың Президенті - халық пен мемлекеттік билік бірлігінің, Конституцияның ... адам және ... ... мен ... ... әрі ... 
      3. ... Президенті мемлекеттік биліктің барлық тармағының келісіп жұмыс істеуін және өкімет ... ... ... ... ... ...      1. Қазақстан Республикасының Президентін конституциялық заңға сәйкес жалпыға бірдей, тең және төте ... ... ... Республиканың кәмелетке толған азаматтары жасырын дауыс беру арқылы бес жыл мерзімге сайлайды. 
      2. ... ... ... тумысынан Республика азаматы болып табылатын қырық жасқа толған, мемлекеттік тілді еркін меңгерген әрі Қазақстанда ... он бес жыл бойы ... ... ... ... алады. 
      3. Республика Президентінің кезекті сайлауы желтоқсанның ... ... ... және ол мерзімі жағынан Республика Парламентінің жаңа құрамын сайлаумен тұспа-тұс келмеуге тиіс.
      3-1. ... ... тыс ... ... ... ... тағайындалады және конституциялық заңда белгіленген тәртіп пен мерзімде өткізіледі.
      4. алып ... 
      5. ... ... ... ... елу ... ... дауысын алған кандидат сайланды деп есептеледі. Егер кандидаттардың  бірде-бірі көрсетілген дауыс санын ала алмаса, қайтадан дауысқа салынады, оған көп ... ... екі ... қатысады. Дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың ең көп дауысын алған кандидат сайланды деп есептеледі. 
      ... ... ... ... - ҚР 1998.10.07 N 284 Заңымен, 41-баптың 2-тармағына түсініктеме берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 1998.10.09 N 9/2, ... 1 және ... ... ... - ... N 5 ... ... енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254, 2011.02.02 N 403-IV (алғашқы ресми жарияланған ... ... ... ... Заңдарымен.
42-бап
      1. Қазақстан Республикасының Президенті: "Қазақстан халқына адал ... ... ... Республикасының Конституциясы мен заңдарын қатаң сақтауға, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына кепілдік беруге, Қазақстан Республикасы Президентінің өзіме жүктелген мәртебелі ... адал ... ... ... ант етемін", - деп халыққа ант берген ... ... ... кіріседі. 
      2. Ант беру қаңтардың екінші сәрсенбісінде салтанатты жағдайда Парламент депутаттарының, Конституциялық Кеңес ... ... Сот ... сондай-ақ Республиканың бұрынғы Президенттерінің бәрінің қатысуымен өткізіледі. Конституцияның 48-бабында көзделген жағдайда Қазақстан Республикасы ... ... ... ... адам ... ... өкілеттігін қабылдаған күнінен бастап бір ай ішінде ант ... 
      3. ... ... ... жаңадан сайланған Республика Президенті қызметіне кіріскен кезден ... ... ... ... ... ... ... немесе кетірілген не ол қайтыс болған жағдайда тоқтатылады. Республиканың бұрынғы Президенттерінің бәрінің, қызметінен кетірілгендерден басқасының, Қазақстан Республикасының экс-Президенті ... ... ... 
      4. алып ... 
      5. Бір адам ... екі реттен артық Республика Президенті болып сайлана алмайды. 
      Бұл ... ... ... ... ... қолданылмайды. 
      Ескерту. 42-бапқа өзгерту ... - ҚР ... N 284, ... N 254 ...    ...      1. ... Республикасы Президентінің өкілді органның депутаты болуға, өзге де ақы төленетін қызметтерді атқаруға және кәсіпкерлік қызметпен айналысуға құқығы жоқ. 
      2. алып ... 
      ... ... ... ... - ҚР 2007.05.21 N 254 Заңымен.
44-бап
      ... ... ... 
      1) ... ... елдегі жағдай мен Республиканың ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттары туралы жыл сайын жолдау арнайды; 
      2) ... ... және оның ... ... және ... тыс ... ... Парламенттің бірінші сессиясын шақырады және оның депутаттарының Қазақстан халқына беретін антын қабылдайды; Парламенттің кезектен тыс ... ... ... ... ... ... бір ай ... қол қояды, заңды халыққа жария етеді не ... ... оның ... ... ... ... дауысқа салу үшін қайтарады;
      3) Парламент Мәжілісінде өкілдігі бар саяси партиялар фракцияларымен консультациялардан ... ... беру үшін ... ... ... ... кандидатурасын енгізеді; Парламент Мәжілісінің келісімімен Республиканың Премьер-Министрін қызметке тағайындайды; оны қызметтен босатады; Премьер-Министрдің ұсынуымен Республика Үкіметінің құрылымын ... ... ... ... ... орталық атқарушы органдарын құрады, таратады және қайта құрады, Республика Үкіметінің мүшелерін қызметке тағайындайды; сыртқы істер, қорғаныс, ішкі ... ... ... ... ... ... ... қызметтен босатады; Үкімет мүшелерінің антын қабылдайды; ерекше маңызды мәселелер бойынша Үкімет отырыстарына төрағалық етеді; Үкіметке заң жобасын Парламент ... ... ... ... ... мен Премьер-Министрінің, облыстар, республикалық маңызы бар қалалар мен астана әкімдері актілерінің күшін жояды не қолданылуын ... ... ... ... ... 
      4) ... ... келісімімен Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасын, Бас Прокурорын және Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Төрағасын қызметке тағайындайды; оларды қызметтен босатады; 
      5) ... ... ... ... және есеп ... мемлекеттік органдарды құрады, таратады және қайта құрады, олардың басшыларын қызметке тағайындайды және ... ... 
      6) ... ... ... басшыларын тағайындайды және кері шақырып алады; 
      7) Орталық сайлау комиссиясының ... және екі ... ... ... атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің Төрағасын және екі мүшесін бес жыл мерзімге қызметке тағайындайды; 
      8) ... ... ... ... 
      9) ... ... ұсынуымен Республиканың мемлекеттік бюджеті есебінен ұсталатын барлық органдардың қызметкерлеріне арналған қаржыландыру мен еңбекақы төлеудің бірыңғай ... ... 
      10) ... ... өткізу жөнінде шешім қабылдайды; 
      11) ... ... және ... ... шарттарына қол қояды; бекіту грамоталарына қол қояды; өзінің жанында тіркелген шет мемлекеттердің дипломатиялық және өзге де өкілдерінің сенім ... мен кері ... алу ... ... 
      12) ... ... Күштерінің Жоғарғы Бас Қолбасшысы болып табылады, Қарулы Күштердің жоғары қолбасшылығын тағайындайды және ауыстырып отырады; 
      13) ... ... ... ... ... жоғары әскери және өзге атақтарды, сыныптық шендерді, дипломатиялық дәрежелерді, біліктілік ... ... 
      14) ... азаматтығы, саяси баспана беру мәселелерін шешеді; 
      15) ... ... ... ... ... 
      16) Республиканың демократиялық институттарына, оның ... мен ... ... ... ... ... ... елеулі және тікелей қатер төнген, мемлекеттің конституциялық органдарының ... ... ... ... ... ... және ... Парламенті Палаталарының Төрағаларымен ресми консультациялардан кейін Республика Парламентіне дереу хабарлай отырып, Қазақстанның бүкіл аумағында және оның ... ... ... ... енгізуді, Республиканың Қарулы Күштерін қолдануды қоса алғанда, аталған жағдаяттар талап ететін шараларды қолданады; 
      17) ... ... ... ... не оның ... сырттан тікелей қатер төнген ретте Республиканың бүкіл аумағында ... оның ... ... ... ... енгізеді, ішінара немесе жалпы мобилизация жариялап, бұл туралы Республика Парламентіне дереу хабарлайды; 
      18) ... ... ... ... ... ... және ... ұланды жасақтайды; 
      19) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Хатшысын қызметке тағайындайды және қызметтен босатады, оның мәртебесі мен ... ... ... ... Әкімшілігін құрады; 
      20) Қауіпсіздік Кеңесін және өзге де консультативтік-кеңесші органдарды, ... ... ... ... ... Сот Кеңесін құрады; 
      21) ... ... мен ... сәйкес басқа да өкілеттіктерді жүзеге асырады. 
      ... ... ... ... - ҚР ... N 284, ... N 254 Заңдарымен. 
      Ескерту. 44-баптың 13) тармақшасына - ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999.06.30 N 10/2, 2) ... - ... N 15/2, 9) ... - ... N 14/2, ... 2) ... түсініктеме берілді - 2010.10.18 N 3 Қаулыларымен.
45-бап
      1. Қазақстан Республикасының Президенті Конституция мен заңдар ... және ... ... үшін ... ... аумағында міндетті күші бар жарлықтар мен өкімдер шығарады. 
      2. Конституцияның 53-бабының 4)-тармақшасында көзделген ретте ... ... ... шығарады, ал 61-баптың 2-тармағында көзделген ретте Республиканың заң күші бар жарлықтарын шығарады. 
      3. ... ... қол ... ... ... ... ... бастамасымен шығарылатын Президенттің актілері тиісінше осы актілердің заңдылығы үшін заңдық жауапкершілік жүктелетін ... әр ... ... не ... ... ала ... ... тиянақталады. 
      Ескерту. 45-баптың 2-тармағына түсініктеме ... - ҚР ... ... 2000.07.03 N 15/2, N 5 Нормативтікқаулыларымен.
46-бап
      1. Қазақстан Республикасының Президентіне, оның ... мен ... ... ... ... 
      2. Республика Президенті мен оның отбасын қамтамасыз ету, оларға қызмет көрсету және ... ... ... жүзеге асырылады. 
      3. Осы баптың ... ... ... қолданылады. 
      4. Қазақстанның ... ... ... мен ... Республика Конституциясымен және конституциялық заңменайқындалады. 
      Ескерту. 46-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР ... N 254 ...      1. ... ... ... науқастануына байланысты өзінің міндеттерін жүзеге асыруға қабілетсіздігі дендеген жағдайда қызметінен мерзімінен бұрын босатылуы мүмкін. Бұл ретте Парламент әр ... ... тең ... және ... ... салаларының мамандарынан тұратын комиссия құрады. Мерзімінен бұрын босату туралы ... ... ... ... ... ... қорытындысымен белгіленген конституциялық рәсімдердің сақталғаны туралы Конституциялық Кеңес қорытындысы негізінде әр Палата депутаттары жалпы санының кемінде төрттен үшінің көпшілігімен ... 
      2. ... ... ... міндеттерін атқару кезіндегі іс-әрекеті үшін тек қана мемлекетке опасыздық жасаған жағдайда жауап береді және бұл үшін Парламент оны қызметінен кетіруі ... Айып тағу және оны ... ... ... ... депутаттарының кемінде үштен бірінің бастамасы бойынша депутаттардың жалпы санының көпшілігімен қабылдануы мүмкін. Тағылған айыпты тексеруді Сенат ... және оның ... ... ... ... ... ... даусымен Парламент Палаталары бірлескен отырысының қарауына беріледі. Бұл мәселе бойынша түпкілікті шешім айып тағудың негізділігі ... ... Сот ... және ... ... рәсімдердің сақталғаны туралы Конституциялық Кеңестің қорытындысы болған жағдайда әр ... ... ... ... кемінде төрттен үшінің көпшілік даусымен Парламент Палаталарының бірлескен отырысында ... Айып ... ... ... екі ай ішінде түпкілікті шешім қабылдамау Республика Президентіне қарсы ... ... күші ... деп ... әкеп ... Республиканың Президентіне мемлекетке опасыздық жасады деп тағылған айыптың қабылданбауы оның қай кезеңінде де осы ... ... ... ... ... депутаттарының өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатуға әкеп соғады. 
      3. ... ... ... ... ... ... ол Республика Парламентінің немесе Парламент Мәжілісінің өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату жөнінде мәселе қарап ... ... ... 
      ... ... ... енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 Заңымен.
  48-бап
      1. ... ... ... ... ... ... ... немесе кетірілген, сондай-ақ қайтыс болған жағдайда Республика Президентінің өкілеттігі қалған мерзімге ... ... ... ... ... Төрағасының өзіне Президент өкілеттігін қабылдауы мүмкін болмаған ретте ол Парламент Мәжілісінің Төрағасына көшеді; Мәжіліс Төрағасының өзіне Президент өкілеттігін қабылдауы ... ... ... ол Республиканың Премьер-Министріне көшеді. Өзіне Республика Президентінің өкілеттігін қабылдаған тұлға тиісінше Сенат Төрағасының, Мәжіліс ... ... ... ... ... Бұл жағдайда бос тұрған мемлекеттік лауазымдарды иелену Конституцияда көзделген тәртіппен жүзеге асырылады. 
      2. Осы ... ... ... ... және ... ... ... Президентінің өкілеттігін өзіне қабылдаған тұлғаның Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар туралы бастамашылық жасауға құқығы жоқ. 
      ... ... жаңа ... - ҚР ... N 284 ... бөлім 
ПАРЛАМЕНТ
49-бап
      1. Парламент - Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ... ең жоғары өкілді органы. 
      2. ... ... оның ... ... ... сәттен басталып, жаңадан сайланған Парламенттің бірінші сессиясы жұмысқа кіріскен кезден аяқталады. 
      3. ... ... ... ... ... мен ... бойынша мерзімінен бұрын тоқтатылуы мүмкін. 
      4. Парламенттің ұйымдастырылуы мен қызметі, оның депутаттарының ... ... ... ... ... 
      ... 49-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1998.10.07 N 284 Заңымен, ... ... ... берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999.07.14 N 13/2 қаулысымен.
50-бап
      1. ... ... ... жұмыс істейтін екі Палатадан: Сенаттан және Мәжілістен тұрады. 
      2. Сенат конституциялық заңда ... ... әр ... республикалық маңызы бар қаладан және Қазақстан Республикасының астанасынан екі адамнан өкілдік ететін ... ... ... ... ... және өзге де ... ... білдірілуін қамтамасыз ету қажеттілігі ескеріліп, Сенаттың он бес депутатын Республика Президенті тағайындайды. 
      3. ... ... ... белгіленген тәртіппен сайланатын жүз жеті депутаттан тұрады. 
      4. ... ... бір ... екі ... бірдей мүше бола алмайды. 
      5. ... ... ... ... - алты жыл, ... ... өкілеттік мерзімі - бес жыл. 
      Ескерту. 50-бапқа өзгерту ... - ҚР ... N 284 ... ... ... түсініктеме берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999.03.15 N 1/2, ... N 24/2, ... N 1, ... ... ... ... - 2004.02.12 N 1 қаулыларымен, өзгерту енгізілді - ҚР ... N 254 ...       1. ... ... ... депутатын сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің ... ... ... ... Ассамблеясы сайлайды. Мәжіліс депутаттарының кезекті сайлауы Парламенттің жұмыс істеп тұрған ... ... ... ... кемінде екі ай бұрын өткізіледі. 
      2. ... ... ... ... ... ... ... дауыс беру жолымен сайланады. Сайланған Сенат депутаттарының жартысы әрбір үш жыл ... ... ... отырады. Бұл орайда олардың кезекті сайлауы бұлардың өкілеттік мерзімі аяқталғанға дейінгі екі айдан кешіктірілмей өткізіледі. 
      3. ... ... ... ... ... ... тыс сайлауы тиісінше Парламент немесе Парламент Мәжілісінің өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылған күннен бастап екі ай ішінде өткізіледі. 
      4. ... ... ... ... және оның аумағында соңғы он жылда тұрақты тұрып жатқан адам ... ... бола ... Жасы ... толған, жоғары білімі және кемінде бес жыл жұмыс стажы бар, тиісті облыстың, ... ... бар ... не Республика астанасының аумағында кемінде үш жыл тұрақты тұрып жатқан адам Сенат депутаты бола алады. Жасы ... ... ... адам ... ... бола ... 
      5. Республика Парламенті депутаттарын сайлау конституциялық заңмен реттеледі. 
      6. ... ... ... ... ант ... 
      ... 51-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1998.10.07 N 284 Заңымен, 51-баптың ... ... ... - ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999.03.18 N 5/2, 51-баптың 2-тармағына түсініктеме берілді - 1999.11.29 N 24/2, ... ... ... ... - ... N 1 қаулыларымен, өзгерту енгізілді - ҚР ... N 254 ... ...      1. алып ... 
      2. ... депутаттары оның жұмысына қатысуға міндетті. Парламентте депутаттың жеке өзі ғана ... ... ... ... мен ... ... отырыстарына дәлелді себептерсіз үш реттен артық қатыспауы, сол сияқты дауыс беру құқығын басқа біреуге беруі депутатқа заңда белгіленген жазалау ... ... әкеп ... 
      3. ... ... ... өкілді органның депутаты болуға, оқытушылық, ғылыми және өзге де шығармашылық қызметтен басқа, ақы төленетін өзге де ... ... ... ... коммерциялық ұйымның басшы органының немесе байқаушы кеңесінің құрамына кіруге құқығы жоқ. Осы ... ... ... өкілеттігін тоқтатуға әкеп соғады. 
      4. Парламент депутатын оның өкілеттік мерзімі ... ... ... ... ... сот ... белгіленетін әкімшілік жазалау шараларын қолдануға, қылмыс үстінде ұсталған немесе ауыр қылмыс жасаған ... ... ... ... ... ... ... тартуға болмайды. 
      5. Парламент депутатының өкілеттігі орнынан түскен, ол қайтыс ... ... ... ... ... ... ... депутат іс-әрекетке қабілетсіз, қайтыс болған немесе хабарсыз кеткен деп танылған жағдайларда және Конституция мен конституциялық заңда көзделген өзге де ... ... 
      ... ... 
      1) ол ... ... ... тұрақты тұруға кеткен; 
      2) оған қатысты соттың айыптау үкімі заңды күшіне енген; 
      3) ... ... ... ... ... өз ... ... 
      Парламент Мәжілісінің депутаты: 
      1) ... ... ... ... өзін сайлаған саяси партиядан шыққан немесе шығарылған; 
      2) ... ... ... депутатты сайлаған саяси партия қызметін тоқтатқан кезде өз мандатынан айырылады. 
      Парламент Сенатының тағайындалған депутаттарының ... ... ... ... ... ... ... тоқтатылуы мүмкін. 
      Парламент және ... ... ... өкілеттігі тиісінше Парламент немесе Парламент Мәжілісі таратылған жағдайларда тоқтатылады. 
      6. ... ... ... ... олардың осы баптың 3-тармағының талаптарын, депутаттық әдеп ережелерінсақтауына, сондай-ақ депутаттардың өкілеттігін тоқтатуға және өкілеттігінен әрі депутатқа ешкімнің тиіспеуі ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясына жүктеледі. 
      Ескерту. 52-бапқа ... ... - ҚР ... N 284 ... ... 3 және ... ... берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2001.05.17 N 7/2, 2003.05.12 N 5, ... 1 және ... ... ... - ... N 19/2, ... 4-тармағына түсініктеме берілді - 2003.01.30 N 10, 52-баптың 4 және 5-тармақтарына түсініктеме берілді - ... N 1 ... ... енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 Заңымен.
53-бап
      Палаталардың ... ... ... 
      1) Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар енгізеді; 
      2) Үкімет пен Республикалық бюджеттің атқарылуын ... ... есеп ... ... ... атқарылуы туралы есептерін бекітеді. Үкіметтің республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есебін Парламенттің бекітпеуі ... ... ... ... ... 
      3) ... оның бастамасы бойынша әр Палата депутаттары жалпы санының үштен екісінің даусымен бір жылдан аспайтын мерзімге заң ... ... ... ... 
      4) ... және бітім мәселелерін шешеді; 
      5) Республика Президентінің ұсынысы бойынша бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау жөніндегі ... ... ... үшін ... ... ... пайдалану туралы шешім қабылдайды; 
      6) ... ... ... ... ... ... туралы жыл сайынғы жолдауын тыңдайды; 
      7) палаталардың бірлескен комиссияларын ... ... ... ... және ... босатады, комиссиялардың қызметі туралы есептерді тыңдайды; 
      8) ... ... ... өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. 
      Ескерту. 53-бап жаңа редакцияда - ҚР 2007.05.21 N 254 ... 
      ... ... 3) және 4) ... ... ... - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2008.06.26 N 5 Нормативтік қаулысы.
54-бап
      1. ... ... ... отырысында мәселелерді әуелі - Мәжілісте, ал содан кейін Сенатта өз кезегімен қарау арқылы конституциялық заңдар мен заңдар ... оның ... 
      1) ... ... ... оған өзгерістер мен толықтырулар енгізеді; 
      2) мемлекеттік салықтар мен алымдарды белгілейді және ... алып ... 
      3) ... ... құрылысы мәселелерін шешу тәртібін белгілейді; 
      4) ... ... ... ... ... ... және өзге де атақтарын, сыныптық шендерін, дипломатиялық дәрежелерін белгілейді, Республиканың мемлекеттік рәміздерін айқындайды; 
      5) ... ... мен ... ... және өзге де көмек көрсетуі туралы мәселелерді шешеді; 
      6) рақымшылық жасау мәселелерін шешеді; 
      7) ... ... ... ... және ... ... ... 
      2. Парламент палаталардың бөлек ... ... ... - ... ал ... ... ... өз кезегімен қарау арқылы: 
      1) республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есептерді талқылайды; 
      2) ... ... ... туғызған заңдар немесе заңның баптары бойынша қарсылықтар жіберілген күннен бастап бір ай мерзім ішінде қайталап талқылау мен ... ... ... Бұл ... ... ... ... қабылданғанын білдіреді. Егер Мәжіліс пен Сенат әр Палата депутаттарының ... ... ... екі көпшілік даусымен бұрын қабылданған шешімді растайтын болса, Президент бір ай ішінде заңға қол ... Егер ... ... ең болмаса палаталардың бірі еңсермесе, заң қабылданбайды немесе Президент ұсынған редакцияда қабылданды деп есептеледі. Парламент ... ... ... ... басшысының қарсылығы осы тармақшада көзделген тәртіппен қаралады. Бұл ретте Парламент Президенттің конституциялық заңдарға қарсылығын әр Палата депутаттарының жалпы ... ... ... ... ... ... 
      3) республикалық референдум ... ... ... ... 
      Ескерту. 54-бап жаңа ... - ҚР ... N 254 ... ... ... ... - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2008.10.15 N 8 Нормативтік Қаулысымен.
55-бап
      Сенаттың ... ... ... жатады: 
      1) Қазақстан Республикасы Президентінің ұсынуымен ... ... ... ... және Жоғарғы Сотының судьяларын сайлау мен қызметтен босату, олардың анттарын қабылдау; 
      2) ... ... ... ... Банкінің Төрағасын, Бас прокурорын және Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Төрағасын тағайындауына келісім беру; 
      3) ... Бас ... ... ... ... мен ... оларға ешкімнің тиіспеуі жөніндегі құқығынан айыру; 
      4) алып тасталды 
      5) ... ... ... ... ... ... ол ... болмаған кезеңде Республика Парламентінің конституциялық заңдар мен заңдар қабылдау жөніндегі функцияларын орындау; 
      6) ... ... ... ... өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. 
      Ескерту. 55-баптың 1-тармақшасына түсініктеме ... - ҚР ... ... 2000.07.05 N 11/2 қаулысымен, өзгерту енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 ...      1. ... ... ... ... ... 
      1) ... енгізілген конституциялық заңдар мен заңдардың жобаларын қарауға қабылдау және осы жобаларды қарау; 
      2) ... ... ... ... көпшілік даусымен Республика Президентіне Республика Премьер-Министрін тағайындауға келісім беру; 
      3) Республика Президентінің ... ... ... 
      4) ... ... Мәжілісіне жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. 
      2. Мәжіліс депутаттарының жалпы ... ... ... ... ... ... ... кемінде бестен бірінің бастамасы бойынша Мәжіліс Үкіметке сенімсіздік ... ... 
      ... ... жаңа ... - ҚР ... N 254 ...      Парламенттің әр Палатасы дербес, басқа Палатаның қатысуынсыз: 
      1) Конституциялық ... екі ... ... ... ... ... комиссиясының екі мүшесін, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің үш мүшесін бес жыл мерзімге қызметке тағайындайды; 
      2) ... ... ... ... ... ... ... комиссия мүшелерінің тең жартысына өкілеттік береді; 
      3) ... ... ... ... тең ... сайлайды; 
      4) Палаталар депутаттарының өкілеттігін тоқтатады, ... ... ... Бас Прокурорының ұсынуымен оларға ешкімнің тиіспеуі жөніндегі құқығынан Палаталардың депутаттарын айыру мәселелерін шешеді; 
      5) өз ... ... ... ... ... өткізеді; 
      6) ... ... ... ... ... ... ... бастамасы бойынша Республика Үкіметі мүшелерінің өз қызметі мәселелері жөніндегі есептерін тыңдауға хақылы. Есепті тыңдау қорытындылары бойынша ... ... ... ... ... жағдайда Палата депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен оны қызметтен босату туралы Республика Президентіне өтініш жасауға хақылы. Егер Республика ... ... ... ... тастаса, онда депутаттар Палата депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен алғашқы өтініш берілген күннен бастап алты ай ... ... ... ... ... ... ... қызметінен босату туралы мәселені қайталап қоюға хақылы. Мұндай жағдайда Республика Президенті Үкімет мүшесін қызметінен босатады; 
      7) ... ... және ... ... құрады; 
      8) өз қызметінің регламентін, Палатаның ұйымдастыру және ішкі тәртібіне байланысты мәселелер ... өзге де ... ... 
      ... ... өзгерту енгізілді - ҚР 1998.10.07 N 284, 2007.05.21 N 254 Заңдарымен.
58-бап
      1. ... ... ... ... меңгерген өз депутаттарының арасынан Палаталар депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен ... ... беру ... ... пен ... сайлаған төрағалар басқарады. Сенат Төрағасының қызметіне кандидатураны ... ... ... ... ... Төрағасының қызметіне кандидатураларды Палатаның депутаттары ұсынады. 
      2. ... ... егер бұл үшін ... ... ... ... көпшілігі дауыс берсе, қызметтен кері шақырылып алынуы мүмкін, ... олар өз ... ... ... ... 
      3. ... ... төрағалары: 
      1) Палаталардың отырыстарын ... ... ... ... 
      2) ... қарауына енгізілетін мәселелерді әзірлеуге жалпы басшылық жасайды; 
      3) Палаталар ... ... ... сайлау үшін Палаталарға кандидатуралар ұсынады; 
      4) Палаталар қызметінде регламенттің сақталуын қамтамасыз етеді; 
      5) ... ... ... ... ... ... 
      6) ... шығаратын актілерге қол қояды; 
      7) ... ... ... Орталық сайлау комиссиясының, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің мүшесі қызметіне тағайындау үшін кандидатуралар ұсынады; 
      8) ... ... ... жүктейтін басқа да міндеттерді атқарады. 
      4. Мәжіліс Төрағасы: 
      1) ... ... ... 
      2) ... ... ... отырыстарын шақырады, Палаталардың кезекті және кезектен тыс бірлескен отырыстарына төрағалық етеді. 
      5. ... ... өз ... ... ... ... шығарады. 
      Ескерту. 58-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 Заңымен.
59-бап
      1. ... ... оның ... ... және бөлек отырыстары түрінде өткізіледі. 
      2. Парламенттің бірінші сессиясын ... ... ... ... ... ... ... бастап отыз күннен кешіктірмей шақырады. 
      3. Парламенттің кезекті сессиялары жылына бір рет қыркүйектің бірінші ... ... ... соңғы жұмыс күніне дейін өткізіледі. 
      4. Парламент ... ... ... Президенті ашады және сессия Сенат пен Мәжілістің бірлескен отырыстарында жабылады. Парламент сессиялары аралығындағы кезеңде Республика Президенті өз ... ... ... ... ... депутаттары жалпы санының кемінде үштен бірінің ұсынысымен Парламенттің кезектен тыс сессиясын шақыра алады. Онда сессияны шақыруға негіз ... ... ғана ... 
      5. ... бірлескен және бөлек отырыстары оларға әр Палата депутаттарының жалпы санының кемінде үштен ... ... ... ... 
      6. ... ... және бөлек отырыстары ашық отырыстар болып табылады. Регламенттерде көзделген реттерде жабық отырыстар өткізілуі мүмкін. Республика Президентінің, Премьер-Министр мен ... ... ... Банк ... Бас Прокурордың, Ұлттық қауіпсіздік комитеті Төрағасының кез келген отырыстарға қатысуға және сөз сөйлеуге құқығы бар. 
      ... ... ... ... ... - ҚР ... ... 1999.07.14 N 13/2, 59-баптың 3-тармағына түсініктеме берілді - 1999.06.30 N 14/2 қаулыларымен, өзгерту енгізілді - ҚР ... N 254 ...      1. ... әр ... саны жетіден аспайтын тұрақты комитеттер құрады. 
      2. ... ... ... ... ... шешу үшін ... пен Мәжіліс тепе-тең негізде бірлескен комиссиялар құруға хақылы. 
      3. ... мен ... өз ... ... ... ... ... 
      4. Комитеттер мен комиссияларды құру, олардың өкілеттігі және қызметін ұйымдастыру тәртібі заңмен белгіленеді.
61-бап
      1. Заң ... ... ... ... ... Парламент депутаттарына, Үкіметке тиесілі және тек қана Мәжілісте жүзеге асырылады. 
      2. ... ... ... жобаларын қараудың басымдылығын белгілеуге, сондай-ақ осы жоба жедел ... деп ... ... бар, бұл ... заң ... ... ... бастап бір ай ішінде қарауға тиісті екенін білдіреді. Парламент осы талапты орындамаса, Республика Президенті заң күші бар Жарлық шығаруға ... ол ... ... ... тәртіппен жаңа заң қабылдағанға дейін қолданылады. 
      3. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтін, ... 
      1) жеке және ... ... ... ... азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына, жеке және заңды тұлғалардың міндеттері мен жауапкершілігіне; 
      2) ... ... және өзге де ... ... 
      3) мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарын ұйымдастыру мен ... ... ... және ... қызметтің негіздеріне; 
      4) салық ... ... мен ... да ... ... ... 
      5) республикалық бюджетке; 
      6) сот ... мен ... іс ... ... 
      7) ... беруге, денсаулық сақтауға және әлеуметтік қамсыздандыруға; 
      8) ... мен ... ... ... 
      9) ... ... ... 
      10) республиканың әкімшілік-аумақтық құрылысына; 
      11) ... ... мен ... ... етуге қатысты негізгі принциптер мен нормаларды белгілейтін заңдар шығаруға хақылы. 
      Өзге ... ... ... ... актілермен реттеледі. 
      4. Мәжіліс депутаттары ... және ... ... ... ... ... заң жобасы Сенатқа беріледі, ол онда әрі кеткенде алпыс ... ... ... ... ... ... ... көпшілік даусымен қабылданған жоба заңға айналады және он ... ... ... қол ... ... ... алғанда, Сенат депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен қабылданбаған жоба Мәжіліске ... Егер ... ... ... ... ... екісінің көпшілік даусымен жобаны қайтадан мақұлдаса, ол Сенатқа қайта талқылауға және дауысқа салуға беріледі. Қайта қабылданбаған заң жобасын сол ... ... ... ... ... 
      5. Сенат депутаттары жалпы ... ... ... заң жобасына енгізілген өзгертулер мен толықтырулар Мәжіліске жіберіледі. Егер Мәжіліс депутаттардың жалпы санының көпшілік даусымен ұсынылған ... және ... ... заң ... деп ... Егер Мәжіліс нақ сондай көпшілік дауыспен Сенат енгізген өзгертулер мен толықтыруларға қарсы ... ... ... ... келісу рәсімі арқылы шешіледі. 
      5-1. ... ... ... және ... жалпы санының кемінде үштен екісінің даусымен мақұлданған ... заң ... ... ... онда ... күннен асырылмай қаралады. Сенат депутаттарының жалпы санының кемінде үштен екісінің даусымен қабылданған жоба конституциялық ... ... және он күн ... ... ... қол қоюға ұсынылады. Конституциялық заң жобасын тұтастай қабылдамауды Мәжіліс ... ... ... депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен жүзеге асырады. 
      ... ... ... санының кемінде үштен екісінің даусымен конституциялық заң жобасына енгізілген өзгерістер мен толықтырулар Мәжіліске жіберіледі. Егер ... ... ... ... екісінің даусымен Сенат енгізген өзгерістермен және толықтырулармен келіссе, конституциялық заң қабылданды деп есептеледі. 
      Егер ... ... ... ... мен ... ... дауыс беру кезінде олармен депутаттардың  кемінде үштен екісінің даусымен келіспесе, онда палаталар арасындағы келіспеушіліктер келісу ... ... ... 
      6. ... кірісті қысқартуды немесе мемлекеттік шығысты көбейтуді көздейтін заңдардың жобалары Республика Үкіметінің оң қорытындысы болғанда ғана ... ... ... ... заң ... бастамасы тәртібімен Парламент Мәжілісіне енгізілген заңнамалық актілердің ... үшін ... ... ... ... ... 
      7. Үкімет енгізген заң жобасының қабылданбауына байланысты Премьер-Министр Парламент палаталарының бірлескен ... ... ... ... ... қоюға хақылы. Бұл мәселе бойынша дауыс беру сенім туралы мәселе қойылған сәттен бастап қырық сегіз сағаттан ерте ... Егер ... ... ... ұсыныс палаталардың әрқайсысының депутаттары жалпы санының көпшілік даусын ала алмаса, заң жобасы дауысқа салынбай қабылданды деп есептеледі. ... ... бұл ... ... екі реттен артық пайдалана алмайды. 
      Ескерту. 61-баптың 7-тармағына түсініктеме ... - ҚР ... ... ... N 3/2, 1999.09.27 N 18/2,2003.05.13 N 6, ... ... 1) және 2) ... ... ... - ... N 19/2, ... 6-тармағына түсініктеме берілді - 2000.06.15 N 9/2, 61-баптың 2) тармағына түсініктеме берілді - ... N 15/2, ... 1 және ... ... ... - ... N 8/2, ...  3-тармағының 1) және 3) тармақшаларына түсініктеме берілді - 2008.10.15 N 8 қаулыларымен, ... ... - ҚР ... N 254 ...      1. Парламент Республиканың бүкіл аумағында міндетті күші бар ... ... ... ... ... ... пен Мәжілістің қаулылары түрінде заң актілерін қабылдайды. 
      2. Республиканың заңдары Республика Президенті қол ... ... ... ... 
      3. ... ... мен ... әр Палата депутаттары жалпы санының кемінде төрттен үшінің көпшілік даусымен енгізіледі. 
      4. Конституциялық заңдар ... ... ... ... әр Палата депутаттарының жалпы санының кемінде үштен екісінің көпшілік даусымен қабылданады. 
      5. ... пен оның ... заң ... егер ... ... ... Палаталар депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен қабылданады. 
      6. Қазақстан Республикасының Конституциясына ... мен ... ... ... бойынша кемінде екі оқылым өткізу міндетті. 
      7. Республиканың заңдары, Парламент пен оның ... ... ... ... келмеуге тиіс. Парламент пен оның Палаталарының қаулылары заңдарға қайшы ... ... 
      8. ... заң және өзге де ... ... ... ... ұсыну, талқылау, күшіне енгізу және жариялау тәртібі арнаулы заңмен және Парламент пен оның Палаталарының регламенттерімен реттеледі. 
      ... ... ... ... - ҚР ... ... ... N 15/2, 2007.04.18 N 4 Қаулыларымен, өзгерту енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 ...      1. ... ... ... ... ... және ... консультациялардан кейін Парламентті немесе Парламент Мәжілісін тарата алады. 
      2. ... және ... ... ... ... ... жағдайы кезеңінде, Президент өкілеттігінің соңғы алты айында, сондай-ақ осының алдындағы таратудан кейінгі бір жыл ішінде таратуға болмайды. 
      ... ... жаңа ... - ҚР ... N 254 ... ... 
ҮКIМЕТ
64-бап
      1. Үкімет ... ... ... ... ... ... атқарушы органдардың жүйесін басқарады және олардың қызметіне ... ... 
      2. ... ... ... ... ... және өзінің бүкіл қызметінде Республика Президентінің алдында ... ал ... ... ... ... ... және Парламенттің алдында жауапты. 
      3. Конституцияның 57-бабының 6)-тармақшасында көзделген ретте Үкімет мүшелері Парламент ... есеп ... 
      4. ... ... ... мен ... ... конституциялық заңмен белгіленеді. 
      Ескерту. 64-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР ... N 254 ...      1. ... ... ... ... ... көзделген тәртіппен құрады. 
      2. Республика Премьер-Министрі тағайындалғаннан кейінгі он күн мерзім ішінде Премьер-Министр ... ... мен ... туралы Республика Президентіне ұсыныс енгізеді. 
      3. ... ... ... ... мен ... ант береді.
66-бап
      Қазақстан Республикасының Үкіметі: 
      1) ... ... ... оның ... қабілетінің, қауіпсіздігінің, қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етудің негізгі бағыттарын әзірлейді және олардың жүзеге асырылуын ұйымдастырады; 
      2) ... ... ... және оның атқарылуы туралы есепті ұсынады, бюджеттің атқарылуын қамтамасыз етеді; 
      3) Мәжіліске заң ... ... және ... ... ... ... 
      4) мемлекеттік меншікті басқаруды ұйымдастырады; 
      5) Республиканың сыртқы ... ... ... ... әзірлейді; 
      6) министрліктердің, мемлекеттік комитеттердің, өзге де орталық және жергілікті атқарушы органдардың ... ... ... 
      7) ... министрліктері, мемлекеттік комитеттері, өзге де орталық және жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... ... жояды немесе тоқтата тұрады; 
      8) Үкімет құрамына кірмейтін ... ... ... ... ... ... және қызметтен босатады; 
      9) алып ... 
      10) ... ... заңдармен және Президент актілерімен жүктелген өзге де қызметтерді орындайды. 
      Ескерту. 66-бапқа өзгерту ... - ҚР ... N 284 ... ... 4) ... ... ... - ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999.03.17 N 4/2, 66-баптың 5) тармақшасына түсініктеме берілді 2001.04.12 N 1/2 қаулыларымен.
67-бап
      ... ... ... 
      1) ... ... ... оған басшылық жасайды және оның жұмысы үшін дербес ... ... 
      2) алып ... 
      3) ... ... қол ... 
      4) ... қызметінің негізгі бағыттары жөнінде және оның аса маңызды барлық шешімдері жөнінде ... ... ... 
      5) ... ... ... және ... ... байланысты басқа да қызметтерді атқарады. 
      Ескерту. 67-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР ... N 254 ...      1. ... ... өз ... шегінде шешімдер қабылдауда дербестікке ие әрі өздеріне бағынысты мемлекеттік органдардың жұмысы үшін ... ... ... ... ... ... береді. Үкіметтің жүргізіп отырған саясатымен келіспейтін немесе оны жүргізбейтін Үкімет мүшесі орнынан түсуге өтініш береді не ол ... ... ... 
      2. ... ... ... органның депутаттары болуға, оқытушылық, ғылыми немесе өзге шығармашылық қызметтерді қоспағанда, өзге де ақы төленетін жұмысты атқаруға, кәсіпкерлік іспен шұғылдануға, ... ... ... лауазымдық міндеттері болып табылатын жағдайларды қоспағанда, коммерциялық ұйымның басшы органының немесе байқаушы кеңесінің құрамына кіруге құқығы жоқ. 
      ... ... ... ... - ҚР 1998.10.07 N 284, 2007.05.21 N 254 Заңдарымен.
69-бап
      1. Қазақстан Республикасының ... өз ... ... бойынша Республиканың бүкіл аумағында міндетті күші бар қаулылар шығарады. 
      2. ... ... ... ... ... ... күші бар ... шығарады. 
      3. Үкіметтің қаулылары және Премьер-Министрдің өкімдері Конституцияға, заң актілеріне, Республика Президентінің жарлықтары мен ... ... ... ...      1. ... ... сайланған Қазақстан Республикасы Президентінің алдында өз өкілеттігін доғарады. 
      ... ... ... ... Парламент Мәжілісінің алдында Үкіметке сенім туралы мәселе ... ... ... ... ... егер Республика Президенті өзгеше шешім қабылдамаса, Үкімет өз міндеттерін атқаруды жалғастыра береді. 
      2. Егер ... және оның кез ... ... өздеріне жүктелген міндеттерді одан әрі жүзеге асыру ... емес деп ... олар ... ... өз орнынан түсетіні туралы мәлімдеуге хақылы. 
      3. Парламент Мәжілісі ... ... ... ... ... ... Үкімет орнынан түсетіні туралы Республика Президентіне мәлімдейді. 
      4. Орнынан ... ... ... ... ... мәселені Республиканың Президенті он күн мерзімде қарайды. 
      5. ... ... ... ... не оның тиісті мүшесінің өкілеттігі тоқтатылғанын білдіреді. Премьер-Министрдің ... ... ... ... ... ... тоқтатылғанын білдіреді. 
      6. Үкіметтің немесе оның мүшесінің орнынан түсуі қабылданбаған жағдайда Президент оған міндеттерін одан әрі ... ... ... 
      7. ... ... өз бастамасы бойынша Үкіметтің өкілеттігін тоқтату туралы шешім қабылдауға және оның кез келген мүшесін ... ... ... ... ... ... бүкіл Үкіметтің өкілеттігі тоқтатылғанын білдіреді. 
      Ескерту. ... ... ... -  ҚР ... Кеңесінің 2003.11.19 N 11 қаулысымен, өзгерту енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 ... ... ... ...      1. ... ... Конституциялық Кеңесі жеті мүшеден тұрады, олардың өкілеттігі алты жылға созылады. Республиканың экс-Президенттері ... ... ... бойы Конституциялық Кеңестің мүшелері болып табылады. 
      2. ... ... ... Республиканың Президенті тағайындайды және дауыс тең бөлінген жағдайда оның ... ... ... ... 
      3. ... ... екі ... - Республика Президенті, екі-екі мүшеден тиісінше Сенат пен Мәжіліс тағайындайды. 
      Конституциялық Кеңес мүшелерінің жартысы ... үш жыл ... ... отырады. 
      4. Конституциялық Кеңестің Төрағасы мен мүшесінің қызметі депутаттық мандатпен, оқытушылық, ғылыми ... өзге ... ... ... өзге де ақы ... жұмысты атқарумен, кәсіпкерлікпен айналысумен, коммерциялық ұйымның басшы ... ... ... кеңесінің құрамына кірумен сыйыспайды. 
      5. Конституциялық Кеңестің ... мен ... ... ... ... ... тұтқынға алуға, күштеп әкелуге, оған сот тәртібімен белгіленетін әкімшілік жазалау ... ... ... ... ... ... ауыр қылмыстар жасаған реттерді қоспағанда, Парламенттің келісімінсіз қылмыстық жауапқа тартуға болмайды. 
      6. ... ... ... мен ... ... ... ... 
      Ескерту. 71-баптың 5-тармағына ... ... - ҚР ... ... ... N 10 ... 71-бабы 3-тармағы екінші абзацына ресми түсіндіру берілді - ҚР ... ... ... № 3 Нормативтік қаулысымен.
      Ескерту. 71-бапқа өзгерту ... - ҚР ... N 254 ...      1. ... ... ... Республикасы Президентінің, Сенат Төрағасының, Мәжіліс Төрағасының, Парламент депутаттары жалпы санының кемінде ... бір ... ... ... ... 
      1) дау ... ... Республика Президентінің, Парламент депутаттарының сайлауын өткізудің дұрыстығы және республикалық референдум өткізу туралы мәселені шешеді; 
      2) ... ... ... ... ... ... Президент қол қойғанға дейін қарайды; 
      2-1) Парламент және оның палаталары қабылдаған қаулылардың  ... ... ... ... 
      3) ... ... шарттарын бекіткенге дейін олардың Конституцияға сәйкестігін қарайды; 
      4) Конституцияның нормаларына ресми түсіндірме береді; 
      5) ... ... 1 және ... ... ... қорытындылар береді. 
      2. ... ... ... ... ... 78-бабында белгіленген реттерде қарайды. 
      Ескерту. 72-баптың 1-тармағының 2) тармақшасына ... ... - ҚР ... ... 2000.07.03 N 15/2, 72-баптың 1-тармағының 4) тармақшасына түсініктеме берілді - 2001.12.13 N 19/2 ... ... ... - ҚР ... N 254 ...      1. Конституциялық ... ... ... 1-тармағының 1)-тармақшасында көрсетілген мәселелер бойынша өтініш жасалған ретте, Президенттің қызметіне кірісуі, ... ... ... ... не республикалық референдумның нәтижелерін шығару тоқтатыла тұрады. 
      2. Конституциялық Кеңеске Конституцияның 72-бабының 1-тармағының 2) және ... ... ... ... ... ... ... тиісті актілерге қол қою не оларды бекіту мерзімінің өтуі тоқтатыла тұрады. 
      3. Конституциялық ... ... ... күннен бастап бір ай ішінде өз шешімін шығарады. Егер мәселе кейінге қалдыруға болмайтын болса, Республика Президентінің талабы бойынша бұл мерзім он ... ... ... ... 
      4. ... Кеңестің шешіміне толығымен немесе бір бөлігіне Республиканың ... ... ... ... бұл ... ... Кеңес мүшелері жалпы санының үштен екісінің даусымен еңсеріледі. Президент қарсылығы еңсерілмеген жағдайда, Конституциялық Кеңестің шешімі қабылданбады деп ...      1. ... ... ... ... емес деп ... заңдар мен халықаралық шарттарға қол қойылмайды не, тиісінше, бекітілмейді және күшіне енгізілмейді. 
      2. ... емес деп ... оның ... адамның және азаматтың Конституцияда баянды етілген құқықтары мен ... ... ... деп ... заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің күші жойылады және қолданылуға жатпайды. 
      3. ... ... ... ... күннен бастап күшіне енеді, Республиканың бүкіл аумағында жалпыға бірдей міндетті, түпкілікті болып табылады және ... ... 
      ... 74-баптың 3-тармағына түсініктеме берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2001.12.13 N 19/2 ... ... ... - ҚР ... N 254 ... ... ... ЖӘНЕ СОТ ТӨРЕЛIГI
75-бап
      1. Қазақстан Республикасында сот ... тек сот қана ... ... 
      2. Сот ... ... іс ... ... қылмыстық және заңмен белгіленген өзге де нысандары арқылы ... ... ... ... ... қылмыстық сот ісін жүргізу алқабилердің қатысуымен жүзеге асырылады. 
      3. ... ... ... ... ... ... ... және басқа да соттары Республиканың соттары болып табылады. 
      4. ... сот ... ... ... және ... ... ... Қандай да бір атаумен арнаулы және төтенше соттарды құруға жол берілмейді. 
      ... ... ... ... - ҚР ... N 284 ... 75-баптың 1-тармағына түсініктеме берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2002.02.15 N 1, 2006.04.14 N 1 қаулыларымен, өзгерту енгізілді - ҚР ... N 254 ...      1. Сот ... ... ... атынан жүзеге асырылады және өзіне азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғауды, Республиканың Конституциясының, заңдарының, өзге де нормативтік ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді мақсат етіп қояды. 
      2. Сот билігі ... ... ... өзге де ... ... ... халықаралық шарттарының негізінде туындайтын барлық істер мен дауларға қолданылады. 
      3. ... ... ... мен өзге де ... ... бүкіл аумағында міндетті күші болады. 
      Ескерту. 76-бапқа түсініктеме ... -  ҚР ... ... 1999.03.22 N 7/2, 2000.12.20 N 21/2, 2007.04.18N 4 Қаулыларымен.
77-бап
      1. ... сот ... іске ... ... ... және ... мен заңға ғана бағынады. 
      2. Сот төрелігін іске ... ... ... қызметіне қандай да болсын араласуға жол берілмейді, және ол заң бойынша жауапкершілікке әкеп ... ... ... ... ... есеп ... 
      3. Заңды қолданған кезде судья төмендегі принциптерді басшылыққа алуға тиіс: 
      1) ... ... ... ... ... енген сот үкімімен танылғанша ол жасалған қылмысқа кінәлі емес деп есептеледі; 
      2) бір ... ... үшін ... де ... қылмыстық немесе әкімшілік жауапқа тартуға болмайды; 
      3) өзіне ... ... ... оның ... ... ... ... 
      4) ... ... өз ... ... ... 
      5) ... белгілейтін немесе күшейтетін, азаматтарға жаңа міндеттемелер жүктейтін немесе олардың жағдайын нашарлататын заңдардың кері күші болмайды. Егер құқық бұзушылық жасалғаннан кейін ол үшін ... ... ... ... ... ... жаңа заң ... 
      6) айыпталушы өзінің ... ... ... емес; 
      7) ешкім өзіне-өзі, ... ... және ... ... ... ... ... қарсы айғақ беруге міндетті емес. Діни қызметшілер өздеріне сеніп сырын ашқандарға қарсы ... ... ... ... 
      8) ... кінәлі екендігі жөніндегі кез келген күдік айыпталушының пайдасына қарастырылады; 
      9) ... ... ... ... ... күші ... Ешкім өзінің жеке мойындауы негізінде ғана сотталуға тиіс емес; 
      10) ... ... ... ... ... жол ... 
      4. ... белгіленген сот төрелігінің принциптері Республиканың барлық соттары мен судьяларына ортақ және бірыңғай болып табылады. 
      ... ... ... ... - ҚР ... ... ... N 2/2, 2007.04.18 N 4 Қаулыларымен.
  78-бап
      ... ... ... ... адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтіретін заңдар мен өзге де ... ... ... ... ... жоқ. Егер сот ... ... заң немесе өзге де нормативтік құқықтық акт Конституциямен баянды етілген адамның және ... ... мен ... ... ... деп ... іс жүргізуді тоқтата тұруға және осы актіні ... емес деп тану ... ... ... Кеңеске жүгінуге міндетті.
79-бап
      1. Соттар ... ... ... ... тәуелсіздігі Конституциямен және заңмен қорғалады. Судьяның өкілеттігі тек заңда белгіленген негіздер бойынша ғана ... ... ... ... 
      2. Судьяны тұтқынға алуға, күштеп әкелуге, оған сот тәртібімен ... ... ... ... ... ... ... ұсталған немесе ауыр қылмыс жасаған реттерді қоспағанда, Республика ... Сот ... ... ... ... ... ... келісімінсіз не Конституцияның 55-бабының 3) тармақшасында белгіленген жағдайда, - ... ... ... жауапқа тартуға болмайды. 
      3. ... ... бес ... толған, жоғары заң білімі, заң мамандығы бойынша кемінде екі жыл жұмыс стажы бар және біліктілік емтиханын тапсырған азаматтары судья бола ... ... ... судьяларына заң бойынша қосымша талаптар белгіленуі мүмкін. 
      4. ... ... ... ... ... ... немесе өзге шығармашылық қызметтерді қоспағанда, өзге де ақы төленетін жұмысты атқарумен, кәсіпкерлікпен айналысумен, коммерциялық ... ... ... ... байқаушы кеңесінің құрамына кірумен сыйыспайды. 
      Ескерту. ... ... ... ... - ҚР ... ... 2003.01.30 N 10, 79-баптың 1-тармағына түсініктеме берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2004.06.23 N 6 ...      ... ... ... тұрғын үймен қамтамасыз ету республикалық бюджет қаражаты есебінен жүргізіледі және ол сот төрелігін толық әрі тәуелсіз жүзеге асыру мүмкіндігін ... ... ...      ... ... Жоғарғы Соты азаматтық, қылмыстық, жергілікті және басқа да соттарда қаралатын өзге де ... ... ... сот ... ... ... ... көзделген іс жүргізу нысандарында олардың қызметін қадағалауды жүзеге ... сот ... ... ... ... ... ... 
      Ескерту. 81-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР ... N 254 ...  ...      1. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының ... және ... ... Сот ... ... ... ... Президентінің ұсынуымен Сенат сайлайды. 
      2. ... және ... да ... ... мен ... ... Сот ... кепілдемесі бойынша Республика Президенті қызметке тағайындайды. 
      3. Соттарда конституциялық заңға сәйкес сот алқалары ... ... Сот ... төрағаларына өкілеттіктер беру тәртібі конституциялық заңмен белгіленеді. 
      4. Жоғары Сот ... ... ... ... ... және ... да адамдардан құралады. 
      5. Жоғары Сот ... ... және ... ұйымдастыру заңмен белгіленеді. 
      Ескерту. 82-бап жаңа ... - ҚР ... N 254 ...      1. Прокуратура мемлекет атынан Республиканың аумағында заңдардың, Қазақстан ... ... ... және өзге де ... ... ... ... әрі біркелкі қолданылуын, жедел-іздестіру қызметінің, анықтау мен тергеудің, әкімшілік және орындаушылық іс жүргізудің заңдылығын жоғары қадағалауды ... ... ... кез ... ... ... мен жою жөнінде шаралар қолданады, сондай-ақ Республика Конституциясы мен заңдарына қайшы келетін заңдар мен басқа да құқықтық актілерге ... ... ... сотта мемлекет мүддесін білдіреді, сондай-ақ заңменбелгіленген жағдайда, тәртіпте және ... ... ... жүзеге асырады. 
      2. Республика Прокуратурасы төменгі прокурорларды жоғары тұрған прокурорларға және Республика Бас ... ... ... бірыңғай орталықтандырылған жүйе құрайды. Ол өз өкілеттігін басқа мемлекеттік ... ... ... ... ... ... және Республика Президентіне ғана есеп береді. 
      3. ... Бас ... өз ... ... ... ... алуға, күштеп әкелуге, оған сот тәртібімен әкімшілік жазалау шараларын қолдануға, қылмыс үстінде ұсталған ... ауыр ... ... ... ... ... келісімінсіз қылмыстық жауапқа тартуға болмайды. Бас Прокурор өкілеттігінің мерзімі бес жыл. 
      4. ... ... ... ... мен ... ... заңмен белгіленеді. 
      Ескерту. 83-баптың 1-тармағына түсініктеме берілді -  ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000.12.26 N 23/2, ... ... ... ... - ҚР ... ... 2003.01.30 N 10, 83-бапқа түсініктеме берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003.12.31 N 13 қаулыларымен.
84-бап
      ... ... ... ... - ҚР ... N 254 Заңымен.
VIII бөлім 
ЖЕРГIЛIКТI МЕМЛЕКЕТТIК БАСҚАРУ ЖӘНЕ ӨЗIН-ӨЗI БАСҚАРУ
85-бап
      ... ... ... ... ... ... жай-күйіне жауапты жергілікті өкілді және атқарушы органдар жүзеге асырады.
86-бап
      1. ... ... ... - ... тиісті әкімшілік-аумақтық бөліністегі халықтың еркін білдіреді және жалпымемлекеттік мүдделерді ескере отырып, оны іске асыруға ... ... ... олардың жүзеге асырылуын бақылайды. 
      2. Мәслихаттарды жалпыға бірдей, тең, төте ... ... ... ... ... беру ... бес жыл ... халық сайлайды. 
      3. Қазақстан Республикасының жиырма жасқа толған азаматы ... ... ... ... ... ... азаматы бір мәслихаттың ғана депутаты бола алады. 
      4. Мәслихаттардың ... ... ... 
      1) ... ... ... ... және әлеуметтік бағдарламаларын, жергілікті бюджетті және олардың атқарылуы туралы есептерді бекіту; 
      2) ... ... ... ... ... ... ... шешу; 
      3) заңмен ... ... ... мәселелер бойынша жергілікті атқарушы органдар басшыларының есептерін қарау; 
      4) мәслихаттың ... ... және өзге де ... органдарын құру, олардың қызметі туралы есептерді тыңдау, мәслихат жұмысын ұйымдастыруға байланысты өзге де мәселелерді шешу; 
      5) ... ... ... ... ... мен ... ... қамтамасыз ету жөніндегі өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. 
      5. ... ... ... бұрын Республика Президенті тоқтатады, сондай-ақ мәслихат өзін-өзі тарату туралы шешім қабылдаған ретте де оның өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылады. 
      6. ... ... ... мен ... ... ... депутаттарының құқықтық жағдайы заңменбелгіленеді. 
      ... ... ... ... - ҚР ... N 254 ...      1. Жергілікті атқарушы органдар Қазақстан Республикасының атқарушы органдарының бірыңғай жүйесіне кіреді, тиісті аумақтың ... мен даму ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік саясатын жүргізуді қамтамасыз етеді. 
      2. ... ... ... ... ... ... 
      1) ... дамыту жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларын, жергілікті бюджетті әзірлеу және ... ... ... ету; 
      2) ... меншікті басқару; 
      3) жергілікті атқарушы органдардың ... ... ... және ... босату, жергілікті атқарушы органдардың жұмысын ұйымдастыруға байланысты өзге де мәселелерді шешу; 
      4) жергілікті мемлекеттік ... ... сай ... заңдарымен жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге ... 
      3. ... ... органды Республика Президенті мен Үкіметінің өкілі болып табылатын тиісті әкімшілік-аумақтық бөліністің әкімі басқарады. 
      4. ... ... ... бар ... және ... әкімдерін қызметке тиісінше облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың мәслихаттарының келісімімен Республика ... ... Өзге ... бөліністердің әкімдері қызметке Қазақстан Республикасының Президенті айқындаған тәртіппен тағайындалады немесе сайланады. Республика Президенті өзінің ұйғаруы бойынша әкімдерді қызметтерінен ... ... 
      5. ... ... ... санының кемінде бестен бірінің бастамасы бойынша әкімге сенімсіздік білдіру туралы ... ... ... Бұл ... ... өз ... жалпы санының көпшілік даусымен әкімге сенімсіздік білдіруге және оны қызметінен босату жөнінде тиісінше Республика Президентінің не жоғары тұрған ... ... ... ... ... Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана әкімдерінің өкілеттігі жаңадан сайланған Республика Президенті ... ... ... ... 
      6. ... ... ... құзыреті, ұйымдастырылуы және олардың қызмет тәртібі заңмен белгіленеді. 
      Ескерту. 87-бапқа өзгерту ... - ҚР ... N 284, ... N 254 Заңдарымен.
88-бап
      1. ... өз ... ... ... ... ал ... - ... әкімшілік-аумақтық бөліністің аумағында орындалуға міндетті шешімдер мен өкімдер қабылдайды. 
      2. ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджет шығысын ұлғайтуды көздейтін шешімдерінің жобалары әкімнің оң қорытындысы болған кезде ғана қарауға енгізілуі мүмкін. 
      3. ... ... ... мен ... сәйкес келмейтін мәслихат шешімдерінің күші сот тәртібімен жойылуы мүмкін. 
      4. ... ... мен ... ... ... ... ... Президенті, Үкіметі не жоғары тұрған әкім жоюы ... ... ... күші сот ... ... ... 
      ... 88-баптың 4-тармағына түсініктеме берілді -  ҚР Конституциялық ... ... N 3/2 ...      1. ... ... жергілікті маңызы бар мәселелерді тұрғын халықтың өзі шешуін қамтамасыз ететін жергілікті өзін-өзі басқару танылады. 
      2. ... ... ... ... ... тікелей жүзеге асырады, сондай-ақ ол мәслихаттар және халық топтары жинақы тұратын аумақтарды қамтитын жергілікті қоғамдастықтардағы басқа да жергілікті ... ... ... ... ... асырылады. 
      Жергілікті өзін-өзі басқару органдарына мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мүмкін. 
      3. Қазақстанда ... ... ... ... мен ... ... заңмен реттеледі. 
      4. ... ... ... ... ... олардың заңмен белгіленген өкілеттігі шегінде кепілдік беріледі. 
      Ескерту. 89-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР ... N 254 ... ... ... ЖӘНЕ ӨТПЕЛI ЕРЕЖЕЛЕР
90-бап
      1. ... ... ... ... ... ... референдум нәтижелері ресми түрде жарияланған күннен бастап күшіне ... сол ... ... ... қабылданған Қазақстан Республикасы Конституциясының күші жойылады. 
      2. Республикалық референдумда Конституция қабылданған күн ... ... - ... ... ... Күні деп жарияланады.
91-бап
      1. ... ... ... ... Президентінің өз бастамасымен, Парламенттің немесе Үкіметтің ұсынысымен қабылданған шешімі ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгізуі мүмкін. Егер Президент оны Парламенттің қарауына беру қажет деп ұйғарса, Конституцияға енгізілетін өзгертулер мен ... ... ... ... шығарылмайды. Мұндай жағдайда Парламенттің шешімі Конституцияда белгіленген тәртіппен қабылданады. Егер Республика Президенті Конституцияға өзгерістер мен толықтыруларды республикалық референдумға шығару туралы ... ... ... ... онда ... Палаталарының әрқайсысының депутаттары жалпы санының кемінде бестен төртінің ... ... ... осы ... мен ... ... енгізу туралы заң қабылдауға хақылы. Мұндай жағдайда Республика Президенті осы ... қол ... ... оны ... ... ... егер республикалық референдумға қатысуға құқығы бар Республика азаматтарының жартысынан астамы дауыс беруге қатысса, ол өткізілді деп ... ... ... шығарылған Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар, егер олар үшін ... ... ... бар ... және астананың кемінде үштен екісінде дауыс беруге қатысқан азаматтардың жартысынан астамы жақтап ... ... ... деп ... 
      2. Конституцияда белгіленген мемлекеттің біртұтастығын және аумақтық тұтастығын, Республиканы басқару нысанын өзгертуге болмайды. 
      ... ... ... ... - ҚР 1998.10.07 N 284 Заңымен, 91-баптың 1-тармағына түсініктеме берілді - ҚР ... ... ... N 13/2 ... ... енгізілді - ҚР 2007.05.21 N 254 Заңымен.
92-бап
      1. Конституциялық заңдар Конституция ... ... ... бастап бір жыл ішінде қабылдануға тиіс. Егер Конституцияда конституциялық деп аталған заңдар немесе заң күші бар ... ол ... ... ... қабылданып қойған болса, онда олар Конституцияға сәйкес келтіріледі де, Қазақстан Республикасының ... ... деп ... 
      2. ... аталған өзге заңдар Парламент белгілейтін тәртіп пен мерзімде, бірақ Конституция күшіне енген күннен бастап екі жылдан кешіктірілмей ... ... 
      3. ... ... ... ... қосымша өкілеттікті жүзеге асыру мерзімі ішінде "Қазақстан Республикасының Президенті мен ... ... ... қосымша өкілеттік беру туралы" 1993 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес шыққан және заң күші бар Жарлықтары Республика ... ... ... ... ... жою үшін ... ... ғана өзгертілуі, толықтырылуы немесе күшін жоюы мүмкін. 1993 жылғы 28 қаңтарда қабылданған Қазақстан Республикасы Конституциясының 64-бабының 12-15, 18 және ... ... ... бойынша өзіне берілген қосымша өкілеттікті жүзеге асыру мерзімі ... ... ... ... ... Республика Парламентінің бекітуіне жатпайды. 
      4. ... ... ... кезде қолданылып жүрген Қазақстан Республикасының заңдары оған қайшы келмейтін бөлігінде қолданылады және ... ... ... ... екі жыл ... оған ... келтірілуге тиіс. 
      ... ... ... ... ... - ҚР ... ... 2000.06.15 N 8/2 қаулысымен.
93-бап
      ... ... ... ... ... ... жергілікті өкілді және атқарушы органдар, арнаулы заңғасәйкес, Қазақстан Республикасының барлық азаматтары мемлекеттік тілді еркін әрі тегін ... үшін ... ... ... және ... жағдайдың бәрін жасауға міндетті.
94-бап
      1. Конституция күшіне енген кезде қолданылып жүрген Қазақстан Республикасының заңдарына ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің өкілеттіктеріне ие болады және оларды 1995 жылғы 29 сәуірде республикалық референдумда қабылданған шешім ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің келісімімен Республика Президенті өкілеттігінің қазіргі мерзімі Республика Парламенті Палаталарының бірлескен отырысында ... ... ... ... ... ... ... қабылданған Республика Парламентінің қаулысымен қысқартылуы мүмкін. Мұндай жағдайда Парламент Мәжілісі бір ай ішінде Қазақстан Республикасы Президентінің сайлауын тағайындайды. Осы ... ... ... ... ... Президенті сайлау қорытындылары жарияланған күннен бастап бір ай ішінде ант береді және жеті ... ... ... ... ... ... тиіс кезекті Президент сайлауында сайланған Республика Президенті ... ... ... өз ... ... ... 
      2. ... ... ... ... қолданылып жүрген Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес сайланған Қазақстан Республикасының Вице-Президенті өзі сайланған мерзім аяқталғанға ... ... ... 
      ... ... өзгерту енгізілді - ҚР 1998.10.07 N 284 Заңымен. 
      Ескерту. 94-баптың 1-тармағына түсініктеме берілді - ҚР ... ... ... N 5 қаулысымен.
94-1-бап
      Конституцияның 41-бабы 1-тармағының Республика Президентінің өкілеттік мерзімін белгілейтін ... 2005 ... 4 ... сайлауда сайланған Республика Президентінің жеті жылдық өкілеттік мерзімінің аяқталуына байланысты ... ... ... ... ... ... ... болып сайланған адамға қолданылатын болады. 
      Ескерту. 94-1-баппен толықтырылды - ҚР ... N 254 ...      1. ... ... ... ... ... төрт жыл мерзімге, депутаттардың екінші жартысы екі жыл мерзімге конституциялық заңмен белгіленген тәртіппен сайланады. 
      2. ... ... ... ... ... депутаттарын партиялық тізімдер негізінде сайлау туралы ережелері екінші шақырылатын Парламент Мәжілісі депутаттарын сайлаудан бастап қолданылады. 
      ... ... ... ... - ҚР ... N 284 Заңымен. 
      ... ... ... түсініктеме берілді - ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999.11.29 N 24/2 қаулысымен.
96-бап
      ... ... ... ... бастап Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинеті онда белгіленген Қазақстан Республикасы Үкіметінің құқықтарына, міндеттері мен жауапкершілігіне ие ...      ... ... ... ... ... құрамы былайша құрылады: Республика Президенті, Парламент Сенатының Төрағасы мен Парламент Мәжілісінің Төрағасы Конституциялық Кеңестің мүшелерінен бір ... үш жыл ... ал ... ... мүшелерінен бір бірден алты жыл мерзімге тағайындайды, Конституциялық Кеңестің ... ... ... алты жыл ... тағайындайды.
98-бап
      1. Конституцияда көзделген сот ... мен ... ... ... ... көзделген тәртіп пен мерзімде құрылады. Олар құрылғанға дейін жұмыс істеп тұрған сот төрелігі мен тергеу органдары өз ... ... 
      2. ... Республикасының Жоғарғы Сотының және Жоғары Төрелік Сотының, жергілікті соттардың судьялары Конституцияда көзделген соттар құрылғанға дейін өз ... ... ... бос ... ... ... ... толықтырылады.  
        
      

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1937 жылғы қазақ КСР-нің конституциясы7 бет
1978-ші жылғы Қазақ ССР-нің Конституциясын, Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясымен салыстырмалы зерттеу128 бет
ІV Француз Республикасының конституциясы және саяси шиеленістері91 бет
АҚШ Конституциясы5 бет
Етті бағыттағы ірі қараның конституциясы20 бет
Жапон Конституциясының қайта қаралу жағдайы11 бет
Жеті жарғы. Тәуке Ханның далалық конституциясы3 бет
Иран конституциясы8 бет
Испания конституциясы5 бет
Ресей Федерациясының Конституциясы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь