Экономикалық теорияның қалыптасуының негізгі кезеңдері

Экономикалық ілімнің тарихи қалыптасқан аты – саяси экономия.
Қазір бұл пәннің атын өзгертіп экономикалық теория деп жүр. Бұлай өзгертудің негізгі мәселенің түпкі мәнінде емес, өйткені ғылымның іргетасы, заңдылықтары өзгермейді. Адамзаттың жалпы даму ықпалына байланысты қатынастарды қарастырумен бірге экономикалық теория нақтылы тарихи даму заңдылықтарын да зерттеуі тиіс. Демек,жалпы адамзаттық көзқарасапен
бірге әр елде орын алған нақтылы өндірістік қатынастар, әлеуметтік-таптық қарым-қатынастарды да жоққа шығаруға болмайды. Әлемдік экономикалық ілімнің жетістіктерін басшылыққа ала отырып, оқулық авторлары ең бастысы рынок экономикасының қалыптасуы мен заңдылықтарына талдау жасайды.
Дамып келе жатқан Латын Америкасы, Африка, Азия елдеріндегі
жағдайды айтпағанның өзінде Батыс Еуропа елдерінде, АҚШ, Жапония және басқа осындай соңғы жылдары алға шыққан елдердің өзін де «жұмақ» орнады деуге болмайды. Бұлар да макроэкономикалық қайшьтлықтар, инфляция, жұмыссыздық, экономикалық дамудағы тоқырау т. б. мәселелер орын алып келеді.
Ал «социализмнің саяси экономиясы» туралы айтар болсақ, ғылымда, оның ішінде экономикалық теорияда социалистік идеяның негізгі қағидалары: адамгершілік, әділеттік, еңбекке қарай ақы төлеу т. б. принциптері әкімшілдік жүйеде, шын мәнінде толық жүзеге асырылмады, олардың шындыққа айналуына мүмкіндік те болмады. Кеңес елінде орнады делінген «социализм» сыңаржақты мемлекеттік капитализм мен социалистік идеяның кейбір буындарын пайдаланған , зорлық әдістері арқылы орнаған ерекше қоғамдық құрылыс. Бұл қоғам 70 жылдан астам Ресейде, онымен бірге Қазақстан тәрізді аймақтарда орын алып келді. Сол бір қоғамның болмысын анықтау, ғылыми баға беру болашақтың ісі. Экономикалық қатынастар сан алуан құбылыстар мен процестерді қамтиды, шектелген материалдық ресурстарды өмірлік қажеттіліктерді қамтамасыз ету жолында адамдардың, олардың топтарының
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. «Экономикалық теория» - Я.Ә. аубакіров, Б.Б. Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П. Табеев, Алматы «Қазақ университеті»,1999 ж, 5-17.
2. Осипова Г.М. «Экономикалық теория негіздері», Алматы, 2002 ж., 4- 33 бет
3. «Экономикалық теория» - Я.Ә. аубакіров, Б.Б. Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П. Табеев, Алматы «Қазақ университеті»,1999 ж, 5-17.
4. Крымова В. «Экономикалық теория», Алматы, 2003ж. 3,13,57 т.б.
5. Назарбаев Н.А. В потоке истории.- Алмат: Атамұра, 1999 – 296 с.
6. К.Ә. Берденова, С.Ф. Ильясова, Б.Т. Тәшенов. Қазақ қоғамындағы әкімшілік-шараушылық жүйелерінің эволюциясы: оқу құралы.-Алматы: Экономика, 1999.-Б.134
        
        Экономикалық теорияның қалыптасуының негізгі кезеңдері.
Экономикалық ілімнің ... ... аты – ... бұл ... атын ... экономикалық теория деп жүр. Бұлай
өзгертудің ... ... ... ... емес, өйткені ғылымның іргетасы,
заңдылықтары өзгермейді. Адамзаттың жалпы даму ... ... ... ... ... теория нақтылы тарихи даму
заңдылықтарын да зерттеуі тиіс. Демек,жалпы адамзаттық көзқарасапен
бірге әр елде орын алған нақтылы ... ... ... да ... ... ... ... экономикалық ілімнің
жетістіктерін басшылыққа ала отырып, оқулық авторлары ең бастысы рынок
экономикасының қалыптасуы мен ... ... ... келе ... ... ... Африка, Азия
елдеріндегі
жағдайды айтпағанның өзінде Батыс Еуропа елдерінде, АҚШ, Жапония және ... ... ... алға ... ... өзін де ... ... деуге
болмайды. Бұлар да макроэкономикалық қайшьтлықтар, инфляция, жұмыссыздық,
экономикалық ... ... т. б. ... орын алып ... ... ... ... туралы айтар болсақ, ғылымда,
оның ішінде ... ... ... ... негізгі қағидалары:
адамгершілік, әділеттік, еңбекке қарай ақы төлеу т. б. ... ... шын ... ... ... асырылмады, олардың шындыққа
айналуына мүмкіндік те болмады. Кеңес елінде орнады делінген «социализм»
сыңаржақты мемлекеттік ... мен ... ... ... ... , ... әдістері арқылы орнаған ерекше қоғамдық құрылыс. Бұл
қоғам 70 жылдан астам Ресейде, онымен бірге ... ... ... алып ... Сол бір ... болмысын анықтау, ғылыми баға беру
болашақтың ісі. Экономикалық қатынастар сан ... ... ... қамтиды, шектелген материалдық ... ... ... ету ... ... ... топтарының
өндірісте , бөліс, айырбас, тұтынуда ... ... ... ғылыми-
экономикалық теория. Әрбір тәуелсіз елдің мемлекеттік даму ... бар. ... ... оның ... ... ... болғанымен
жеке елдердегі көріністері әр түрлі. Ол ерекшеліктер сол елдің табиғи
орналасуы, шикізат ... ... ... ... ... орны т. б. ... ... Одағы тараған соң Қазақстан Республикасы саяси тәуелсіздікке ие
болып өз алдына жеке мемлекет ретінде ... ... ... ... басқа да тәуелсіз ... ... ... жүйеден рынок
қатынастары арқылы ... ел ... бет ... ... ... ... ... Республикасы алдындағы міндеттер, алға қойған мақсат
әлеуметтік бағыттағы жоғары тиімді ... ... ... өз ... ... ... тәуелсіздікті қамтамасыз ету, жоғары
дәрежелі еңбек өнімділігіне жету, халық шарушылығы құрылымында жоғары
технологияны ... ... ... ... ... ... ... түрлі меншік иелеріне жол ашу, ... ... ... ... ... қол ... Соның
өзінде ең негізгі мәселе – макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... жою, ... мәселелерге ерекше көңіл
бөлуде болып отыр.
Әлемде сан алуан халықтар ... ... ... ... өзара
байланыс, айырбас жүргізіп, түрліше табиғи жағдайда өмір сүріп келеді. Адам
өміріндегі ең ... шарт – ... ... болмауы үшін еңбек ету,
еңбек нәтижесін өзара айырбас қатынастарының болуы. Адам жападан-жалғыз күн
көре алмақ ... ... ... ... ... ... ... шығуының өзі бірлескен еңбекке ... ... ... ой-пікір алғашқы адамдардың бірлесіп тағы аңдарды аулауы деуге
болады. Экономикалық қатынас өмір қажеттілігінен туады. ... ... ... ... мен ... Египет, Қытай, Үндістан,
Греция, (Ксенофонт, Платон, Аристотель т. б.) ... ... ... ... ... құны ... ... тоқталып,оның
айырбас қатынасынан шығатынын байқаған. Бірақ ерте дүниеде, орта ғасырларда
экономикалық ой-пікір ғылым болып қалыптаспады. Оның ... ол ... ... ... ... ... ... тұйық натуралды –
заттай жүргізілді. «Экономика» термині сонау ежелгі Грецияда пайда болған.
Ғылым атауының авторы ежелгі грек ... ... ... ... екі
сөзінен тұрады: «ойкос» - үй, шаруашылық, «комос» - заң. Яғни ... ... ... ... ... ұлғайтудың тәсілдері.
Экономикалық ой-пікірлердің ғылыми тұжырымдалып ... ... ... дами ... ... ... Бұл ... негізінен
Еуропада XVI – XVII ғасырларды қамтиды. Ал ... ... ... ... ... соң ... Қазақстан елінде ХІХ ғасырдың соңы, ... ... ... капиталы, тауар-ақша айналымы, халықаралық рынок,
еңбек бөлінісіне қамту процесі бірте-бірте
жанданған. Еліміздің Солтүстік, ... ... ... ... ... ... болса, Оңтүстік Шығыс, Орталық аудандарға Орта Азия, Қытай
т. б. елдердің саудагерлері жиі келе бастады. ... ... ... ... ... рет өз ... ... ой-пікірдің белгілі бағыты –
меркантелистер ... Ол ...... сезі ... ... табу)
қоғамдық байлықтың негізі ақша, алтын деп біледі. Меркантелистердің ... шет ... ... көп ... ... мейлінше аз сатып алу,
сөйтіп ақша қорын молайту жолдарын іздеуі. Демек, ... ... ... ... ... рынок экономикасы теориясы
мен парктикасының негізін қалаушылар қатарына жатады. Олар ақша ... ... ... ... да мол ... ... ... басшылыққа алды.
Әрине, сауда капиталы ... бұл ұғым ... та ... ... ... ... ... сайын, мал-мүлкі көп байлардың
қатарына қосылып, қоғамға қажет тауарларды ... сату ісі ... ... ... ... айналыс, процесін үздіксіз жүргізу
арқылы экономиканы ілгері бастыруға ... ... ... ... ... ... ... көтеретін күш емес. Оның себебі айналыс,
айырбас ... тек қана құн ... ... ... ... сөзбен
айтқанда, тауар, оның құны бір қолдан екінші қолға өткенде ешбір ... жаңа құн ... ... ... ... ... ол халық шаруашылығын толық қамтитын ілім болған жоқ.
Меркантелистердің осы осалдығын физиократтар ... да ... ... ... өндірісте екенін дәлелдеді. Бірақ физиократтар Ф. Кенэ, А.
Тюрго т. б. өндіріс қатарына тек ауыл ... ... ... ... ... ... бір кезі ауыл шаруашылығы өнімдері,
сондықтан өсімтал тап қатарына тек қана ... ... ... ... Ф. Кенэ ... рет ұдайы өндіріс тоериясына қатысты
«Экономикалқ кесте» жасады. Бұл кестеде бір жыл ... ... ... ... ... ... зерттелінді.
Ф. Кенэнің «Экономикалық кестесі» қоғамдық ... ... ... ... ... өз ... даналықпен болжалған ғылыми
тұжырымдамалар қатарына жатады. Физиократтардың ... ... ... ... ... ... алға ... Бірақ олардың
өндірісті тек қана ауыл шаруашылығымен шектеуі халық шаруашылығының басқа
салаларын өнімсіз деп ... ... ... Оны ... саяси
экономиканың көрнекті екілдері У. Петти, А.
Смит, Д. ... С. ... ... ... ... ... ... жалпы
өндіріс салаларында пайда болатындығы дәлелденді. Ауыл шаруашылығымен қатар
өнеркәсіптің материалдық ... ... ... ... ... халыққа қызмет көрсету салаларында да жаңа құн
өндіріліп, қоғамдық байлық молаяды деген қағида берік ... ... ... жаңа ... келе ... капиталистік
өндірістік қатынастарды дәріптеуші, өндіріс капиталының мүддесін ... ... ... ... ... Классикалық
буржуазиялық саяси экономияның басты табысы еңбек құн теориясының ... ... ... ... және ... ... ... капиталдың қоғамдағы ерекше рөлін атап керсеткен ғылыми
қағида болғаны белгілі. Еңбек құн ... ... ... ... ... ... құн ... ілімді жан-жақты талдады. Маркстік экономикалық
теория ХІХ ғасырдың екінші жартысында ... ХХ ... ... В. И. ... ... ... ... саяси экономия –
еңбекшілердің, жұмысшы ... ... ... ... ... да ... ... тұрпайы (вульгарлық) саяси экономия пайда ... ... ... ... ... ... теорияларға
сын көзбен қарады. Оның себебі капиталистік экономикалық қатынастарда
негізінен екі тап:
біріншісі, үстемдік ... ... ... екіншісі, пролетариат –
қаналаушы тап өмір ... ... ... ... ... барлық
еңбекші қауымды капиталистік қанаудан азат етіп, қоғамдасқан социалситік
өндіріс орнауы қажет. Тарихта 70 ... ... ... ... екінші
дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропа, Азияның бірсыпыра ... ... ... ... социализмнің көбінесе
кеңестік моделі (үлгісі) жүзеге асырылды.
Экономикалық ... даму ... ... ХХ ... екіншіжартысынан бастап капиталистік дүниеде
де елеулі өзгерістер болды. Бір топ дамыған елдер (АҚШ, ... ... ... ... ... ... ... Корея, Сингапур, Гонконг
сияқты ... ... ... ... ... ... озық тәжірибені дұрыс пайдалану нәтижесінде қоғамдық өндірістің
тиімділігін айтарлықтай арттырып ... Бұл ... ... жағдайын
жақсарту, жұмысшылардың тұрмыс дәрежесін көтеру, олардың кәсіпорындарды
басқаруға, демократияны дамытуға қатысуы сияқты ... ... ... әсерінен деуге болады. Себебі социалистік қоғамның міндеті,
оның ұсынған ұрандары капиталистік ... ... ... ... ... ... ... ескеріп, жұмысшыларға қолайлы жағдай
туғызу жолдарын іздеді. ... ... ... ... үй, әлеуметтік
қорғау мәселелерін шешу алдымен жұмысшы табының еңбек ... жаңа ... ... енгізуге байланысты екені айқын.
Қазіргі ілгері дамыған елдерде еңбек ... ... ... өте ... екені белгілі. Мәселен, ФРГ-де бұрынғы ГДР-мен
салыстырғанда еңбек өнімділігі дәрежесі 2 есе жоғары ... Сол ... ... ... ... жұмысшылар 10-12 сағат қажырлы еңбек
ететіні құпия емес. Капиталистік ... ... ... қалған, бұрыш
отарлық тәуелділікте болған халықтардың еңбегін арзан пайдаланудан түсірген
пайдасын айтпасқа болмайды. Ресейдегі 1917 ... ... ... ... ... ... елде жүзеге асырылды.
Қазақ халқының кешпелі тұрмыс салты, экономикалық укладтары ... ... ... ... пен ... ... ... төңкерісінің қазақ жеріне тарауына байланысты озат ... ... ... соқпай, социализмге өту теориясы
қолданылды. Ұрандарында бәрі де адам үшін, адамның игілігі үшін деген ... ... ... жүйесі кеңес халқын дүниежүзілік
ғылыми-техникалық прогрестен шетте қалдырып, үлкен дағдарысқа ұшыратты. Бұл
өте өкінішті және ... ... ... ... пен ... ... қайталай беруде емес, керісінше, осы дағдарыстан ... ... ... ... ... ... ... ұйымдасқандықпен
өтуде болып отыр. Әр халықтың егмен ел болғысы ке-летіні табиғи талап деп
қарасақ, соңғы уақытта басқа республикалар ... ... өз ... болып әлемдік кеңістіктен, Біріккен Ұлттар Ұйымынан орын ... ... зор ... ... ... ... ... де баянды болуы қиын. ... ... ... неғұрлым тиімді пайдалану, өз экономикасының құрылымын
жетілдіру, сыртқы сауда, айырбас ... ... ... ... ... ... сипағанша» деген мақал бар, сондықтан
халықаралық ... ... ... ... ... ... ... ұтылмас жолын меңгерудң маңызы арта бермек.
Ежелден саудаға шорқақ қазақтың алдында ... ... мен ... және ... ... ... тұр. Қазіргі жоғары оқу ... ... оқып ... ... ... ... теория
негіздерін үйрену арқылы практикалық мәселелерді тезірек дұрыс шешуіне
болады. Республикамызда ... шет ... ... ... аз ... бір тобы ... Англияда, Францияда, Германия, Оңтүстік Корея,
Жапония, Түркия ... ... ... маркетинг, менеджмент, банк жүйесі,
финанс-
валюта, басқа да қалыптасқан қазіргі ... ... ... үйренуде. Бұл прогрессивті бағыт одан әрі дами бермек.
Қазіргі экономикалық ғылым ерекше дағдарысқа ұшырап ... ... ... көп, оның ... экономика, саясат, идеология т. б.
қоғамдық емір сала-сында байқаймыз. Қазіргі таңдағы көкейкесті проблемалар
еңбекші қауымның ... және ... ... ... ... қажеттерін өтеуге керек тауар қорларын молайтуға, әсіресе азық-
түлік мәселесін шешуге келіп тіреледі. Экономикалық ... ... өтеу ... ... ... Осы ғылымның
объективті заңдары еңбекшілердің, бүкіл халықтың мүдделеріне қызмет ететіні
белгілі.
Экономикалық ілім ... ... ... арасында әлеуметтік-
экономикалық қатынастарды зерттейтіндіктен ол ... ... ... ... адамдардың еңбек ету жағдайына байланысты сан ... ... ... тиіс. Ал қоғамдық қатынастардың негізі –
өндірістік қатынастар. Оның құрамына жалпы алғанда ... ... ... ... ... ... оларды қайталап үздіксіз өндіру
немесе ұдайы өндіріс қатынастарын дамытып, жетілдіру аса ... ... ... ... ... ... ... 70 жылдан аса тарихи орын алған
кеңестік ... ... ... ... ... сол арқылы бұрынғы
және қазіргі рыноктық бағыт ұстап отырған ... ... ... ... ... ... «Экономикалық теория» - Я.Ә. аубакіров, Б.Б. Байжұмаев, ... Т.П. ... ... ... ... ж, 5-17.
2. Осипова Г.М. «Экономикалық теория негіздері», Алматы, 2002 ж., 4- 33
бет
3. «Экономикалық ... - Я.Ә. ... Б.Б. ... Ф.Н.
Жақыпова, Т.П. Табеев, Алматы «Қазақ университеті»,1999 ж, 5-17.
4. Крымова В. ... ... ... 2003ж. 3,13,57 ... ... Н.А. В потоке истории.- Алмат: Атамұра, 1999 – 296 ... К.Ә. ... С.Ф. ... Б.Т. ... ... қоғамындағы
әкімшілік-шараушылық жүйелерінің эволюциясы: оқу құралы.-Алматы:
Экономика, 1999.-Б.134
-----------------------
Меркантелизм
Т.Мен, ... ... ... ... ... жинақталады.Зерттеу
мақсаты – айналыс аясы.
Физиократизм
Ф.Кенэ, А.Тюрго
Өндіріс аясын зерттеу. Бірақ өндіріс аясы түсінігіне ауыл шаруашылығы
жатқызылған
Экономикалық ... ... ... ... ... ... ... болып табылады
Институционализм
Т.Веблен, У.К. Митчелл, Д.Гэлбрейт
Кейнсиандық
Дж.М.Кейнс
Реттелмелі экономика теориясы – мемлекеттің араласуы. ... ... ... ... ... – «экономикалық адамның»
қалығы мен субьективті себептері
Экономикалық категориялардызертеу үшін ... ... ... У.Джевонс
Қосымша құн теориясы. Қоғамның барлық экономикалық құбылыстарды талдаудың
классикалық тәсілдемесі
Марксизм
К.Маркс, ... ... ... ... ... ... ... мен
өлшемі.Экономиканы реттейтін заңдардың барлығы объективті болып
келеді.Қоғамның барлық тойтарының табыс көздерін анықтау
Классикалық саяси экономия У.Петти,А.Смит,Д.Рикардо
Жаңа ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Экономикалық теорияның қалыптасуының негізгі кезеңдері."4 бет
Логистикалық теорияның аспектілері: мәні және міндеттері105 бет
Оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеу үрдісін зейін қасиеттерін дамыту64 бет
Экономикалық теория туралы33 бет
Экономикалық теория туралы ақпарат13 бет
Экономикалық теорияны зерттеу әдістері23 бет
Экономикалық теорияның қалыптасуы және даму кезеңдері. ҚР жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері9 бет
Экономикалық өсу үлгілері және факторлары34 бет
Экономикалық теорияның даму кезеңдері және оның қалыптасуындағы көзқарастар9 бет
Экономикалық теорияның қалыптасу кезеңдері11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь