Фирма

Кіріспе
І.тарау. Фирма табиғаты
1.1 Фирма стратегиясының теориясы және оның шаруашылық жүргізудегі негізгі ережесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2
1.2 Фирма кәсіпкерлік өндірістік звеносының негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.3 Кәсіпкерлік қызметтің негізгі ұйымдық түрлерінің артықшылықтары мен олқылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10

Негізгі бөлім
ІІ.тарау. Нарықтық экономикадағы фирма
2.1 Нарықтың мәні, оның эконмикалық субъектілері ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.2 Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға өту ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Нарықтық тәуекел жағдайындағы фирма қызметі және мінез.құлқы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Қорытынды
ІІІ.тарау. Фирма шаруашылығын жүргізу
3.1 Фирма ішілік жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.2 Фирма табысы және оны бөлу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.3 Фирма пайдасын көбейту және щығындар мәселесі ... .
        
        Жоспар
Кіріспе
І-тарау. Фирма табиғаты
1.1 Фирма стратегиясының теориясы және оның шаруашылық жүргізудегі
негізгі
ережесі.....................................................................
................2
1.2 Фирма кәсіпкерлік өндірістік звеносының
негізі..................................7
1.3 Кәсіпкерлік қызметтің негізгі ұйымдық түрлерінің артықшылықтары мен
олқылығы....................................................................
....................................10
Негізгі ... ... ... фирма
2.1 Нарықтың мәні, оның эконмикалық
субъектілері...............................13
2.2 Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... жағдайындағы фирма қызметі және мінез-
құлқы.......................................................................
..............................................
Қорытынды
ІІІ-тарау. Фирма шаруашылығын жүргізу
3.1 Фирма ішілік
жоспарлау...................................................................
.......
3.2 Фирма табысы және ... ... ... ... және ... ... өмір ... негіздеуді талап ететінін ұзақ
уақыт мойындамай келді. Рынок тәніндегі иерархиялық бөртпелерді түсіндіру
үшін 1937 жылы ... Коуз ... ... ... бұл ... операция
бағасы тұжырымдамасына негізделді. Автономды кісілер арасындағы кез-келген
нарықтық операция уақыт пен келіссөзді талап ... ... оның ... ...... саяси ұйым - өндірісті үйлестіріп, айырбасты
базар бағасынан төмен ... ... ... ... оның ... ... ... береді. Осы заманғы кешендіэкономикада ақпарат секілді
қоғамдықтауардың маңызы арта түскен сайын көптеген секторларда базардан
фирманың артықшылығы ұлғайып орташа фирмалардың өсуіне жол ... Бір ... ... халықтың үлкен топтарына оп-оңай жол аша алады, мұның
үстіне әрбір қосымша тұтынушы үшін оның пайдалылығы ... ... ол ... ... оны алу ... оңай ... ... оның
шын құнын паш етіп, оны төлеуге құлықты болмады.Бірақ, егер барлығы
төлеуден бас тартса, ақпарат жасауға ынта жойылады. ... бұл ... ... ... алу ... ие болған кісінің пайда табуын
қамтамасыз етуге көмектесу үшін беделін пайдаланады. Ол ақпарат тауар
жатқан ... ... оны ... технологиясы немесе оны базарға
шығаратын жаңашыл да пәрменді әкімшілік жүйе болуы мүмкін.
ХІХ- ғасырдың басында француз экономисіЖан Батис Сэй ... ... ... ... ... ережесін қалыптастырды.
« Пайданы көбейту үшін өндіріс шығындарын азайту керек».
Осы классикалық ереже еркін, жетілген нарықтық бәсеке жағдайында бас
тартпай жұмыс істеді. Бұл ... сол ... ... ... ... ... өнім ассортименті және өткізу рыноктары
салыстырмалы түрде тұрақты болуымен түсіндіріледі. Тұрақты рынокта фирмалар
осы нарықта ... ... бір ... үшін ... Фирманың стратегиялық
мақсаты сатуда бағаларды және өндіріс шығындарын азайту арқылы өзінің
үлесін көбейту болды.
Осы дәуір, еркін ... ... ... экономикаға баға
бәсеке дәуірі ретінде белгілі. Осы уақытты бәсекелестеріне қарағанда сондай
өнімге бағасы төмен ... ала ... ... ... ... ... ... жоғары оқу
орындарының студенттері үшін белгілі «Экономика» оқулығының авторы Пол
Самуэльсон: «Тауар өндірушілер ... ... ... тұра ... ... ... ... деңгейге дейін көтере алады, тек қана
шығындарды минимум деңгейге дейін азайтқанда, бұл өз кезегінде өндірістің
ең тиімді ... ... ғана қол ... - деп ... ... бағалық емес бәсеке жағдайында өндірістің
шығындарын азайту арқылы ... ... ... іздеу әрекеті, әсіресе
фирмалар арасында бәсеке болғанда ерте ме, кеш пе фирма үшін төлем төлей
алмау жағдайына ... ... ... ... өтпелі экономика ретінде
сипатталады:бір елдер, бұрынғы социалисттік елдерді қосып алып нарық тық
экономикаға өтуде, дамушы елдердің бір қатары дамудың индустриалдыға
дейінгі ... ... ... ... индустриалды дамыған елдер
индустриалдықтан ақпараттық дәуірге өтуде.
Ақпараттық дәуірде тұтынушылардың мұқтаждықтары мен ... ... және ... ... ... алыстауда, сұраныстар мінезі
өзіндік сипат алып және де өзінің құрылымы бойынша әртүрлі болуда.
Фирма, егер ол нарықта үлгеруге ұмтылса, мына ... ... ... ... ... ... азайту арқылыемес, сату
көлемін арттыру арқылы жүзеге асыру керек, шын ... осы ... өз ... ... ... қабылданғандай, фирма басшысы білімді және жан-жақты болса да,
менеджерлер мен инженерлердің қандай таланттары мен қабілеттері болғанымен,
бағалық емес, қатаң бәсеке ... яғни ... ... ... ... сапа дизайн, жиі жаңартумен әр алуан
ассортимент, сатудан кейінгі жоғары деңгейдегісервис қойылғанда, өз
фирмасында өндірістік шығындар деңгейін ... бір ... ... ... ... көзі жетеді.
Микроэкономика саласындағы мамандардың бағаланушы кез-келген фирма
үшін кез-келген экономика үшін шаруашылық қызметтің бағдары болып әлемдік
сыныпты қазіргі заманға сай ... ... ... болуы
тиіс:
Біріншіден, үлкен икемділігі, өнім ассортиментін тез өзгерту және
өнімді жиі жаңарту қабілеттері болуы керек. Стандартталған өнімнің қатаң
стандартқа негізделген ... ... ... тез өзгеретін
сұраныстарына бейімделуге қабілетсіз және оның салдары төлем төлей алмауға
әкеледі;
Екіншіден, фирма жаңа технологиямен өндірісті ұйымдастырудың ... ... ... ... Өндіріс технологиясы күрделі екені
соншалықты, қазір еңбек бөлінісі мен ұйымдастырудың басқа да нышандарын,
әсіресе, фирма өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігі туралы мәселе шынымен
қойылған ... ... ... фирмаға өзінің өнімінің сапасын және сатудан кейінгі
сервистің ... ... ... ... ... керек. Тұтынушылардың өнім
сапасына деген талаптары бүгін тек өсіп қана қойған жоқ, және де ... ... ... ... ... ... аз, сонымен бірге сатудан кейінгі сервисті
ұйымдастыруды тұтынушылардың жоғары деңгейдегі өзіндік сұраныстарына
қосымша фирмалық қызметтерді көрсету туралы ойлау керек.
Фирма анықтамасын іздеу жолында ... ... ... баян ... ... ... ... Экономикалық
жүйенің сэр Артур Салтер берген сипаттамасын қарастыруға көшелік. Нормалдық
(әдеттегі) экономикалық жүйе өзімен өзі жұмыс жасайды. Өзінің ... үшін ол ... ... қол ... болуды, орталық
бақылауды қажет етпейді. Автоматты, сезімтал және икемді процесс көмегімен
адами белсенділік пен адами мұқтаждығының барлық ... ... ... ... ... Экономистің пікірінше
экономикалық жүйе бағалық механизм арқылы үйлесімді болып ... да, ... ... ... ... ... ... жүйе өз бетінше жұмыс
жасайды». Бұдан жеке адамдардың жоспарға ... ... ... ұғым тумаса
керек. Олар болжамдар жасап, бәсекелер арасынан ... ... ... ... ... бұл ... нәрсе. Алайда, осы теория ресурстар
қозғалысын бағалық механизмге тікелей ... деп ... ... ... ... жоспарлауға қарсылық ретінде жиі қарастырылады,
өйткені экономикалық жоспарлау бағалық механизм ... істі ... ... ... Сэр ... ... алайда біздің
экономикалық жүйенің мүлдем толымсыз суретін береді. Фирма төңірегінде бұл
сипаттама жалпы үйлеспейді. Мәселен ... ... ... ... арасында орналасуы бағалық механизммен анықталатынын біз
экономикалық теориядан көріп отырмыз. А факторларының Хтегі бағасы У тегі
бағасынан ... ... ... А ... Х-ке ... ... У-тегі бағалар
айырмасы жойылғанға дейін- бұларада айырма соншалықты басқадай әр түрлі
артықшылықтармен орнын толтыратын жағдайларды есептегенде- жылжиды. Зайыр
дүниеде әлі де ... осы ... ... ... ... ... ... У бөлімінен Х бөліміне ауысса, ол оны салыстырмалы
бағаның өзгеруінен емес, қайта өзіне берілген бқйрық бойынша істейді.
Мәселе бағалардың қозғалысымен ... ... ... сүйенген экономикалық
жоспарлауды жақтаушыларға біздің экономикалық жүйенің ішінде жоғары
келтірілген және экономикалық ... ... ... ұғымнан мүлдем
қзгеше болатын, жекешеленген жоспарлаудың кездесетінін көрсету ... ... ... Бұл ... экономикалық жүйедегі үлкен іскерлік аумаққа тән
мысал. Әрине, бұл факт экономистер назарынан тыс қалмады. Маршалл ұйымды
өндірістің төртінші факторы ... ... Дж. Б. ... ... ... ... ... Найт үйлестіруші менеджерлерді
енгізеді. Д. Г. Робертсон көрсеткендей, біз «піскектегі шайқалған ... ... ... ... санасыз кооперациялау мұхитынан» тауып
отырамыз. Әдетте, үйлестіру дағалық механизм көмегімен орындалады деген
дәлелдеме факт ретінде қарастырылса, осындай ұйым не үшін ... ... ... ... не себепті кездеседі?» Фирма сыртындағы бағалар
қозғалысы өндірісті нарықты айырбас мәмілелер сериялары арқылы бағыттып
отырды. Фирма ішінде осы ... ... ... айырбас
операцияларымен бірге күрделенген нарықтық құрылым орнына өндірісті
бағыттайтын үйлестіруші (координаор) отырғызылады. Осы жайт өндірісті
үйлестірудің бәсекеләк тәсілдері екендігі түсінікті. Бірақ та егер ... ... ... ... өндіріс жалпы ешбір ұйымсыз-ақ
жалғасатынын ескерсек, онда кез-келген ұйымның болуы міндеттіме деген сұрақ
туады.
Әрине, бағалық механизмді ығыстыру дәрежесінің құбылуы әжептәуір.
Әмбебап ... әр ... ... ... ... ... мүмкін бағалардың күрес нәтижесі болуы да мүмкін. Лакширде,
мақта иіру саласында тоқымашыэнергия мен дүкен үшін баспананы жалға ала
алады, және ... ... мен ... несиеге алуына да болады.
Өндірістің әр түрлі факторларын осылай үйлестіру әдетте бағалық
механизмнің қатысуынсыз орындалады. «Тік» интеграциялау саны саладан
салаға, ... ... ... ... ... ... ұшырауы түсінікті
де.Рональд Коуздың ойынша, фирманың өзгеше бет әлпеті – бағалық механизмнің
басты бөлігі болып табылады. Ол, ... ... ... ... ... бағалар мен шығындардың сыртқы торымен
байланысты», бірақта ол осы өзаралық байланыстардың дәл табиғатын ашу үшін
құнды. Қорларды фирмада ... мен ... ... ... алшақтықты Маурисс Добб мырза капиталист Адам Смиттың
концепциясын ... ... өте ... ... ... ... әрбір фабрика немесе бірлік ішіндегі қатынастардан да өте
маңызды бір нәрсенің бар екендігі белгілі бола бастады; кәсіпкердің өзінің
төңірегінен тыс экономикалық әлеммен ... бар ... ... ... ... ... еңбекті бөлумен айналысады және ол саналы түрде
жоспарлап, ұйымдастырады», бірақ, «ол өте ... ... ... өзі де ... бірлік болып табылады. Осы жерде ол үлкен
организмнің жеке ұясы рөлін атқарып, көп жағдайда өзінің өте кең роль
атқаратынын сезбейді».
2.2Экономистер ... ... ... ... деп ... «кәсіпкердің» үйлестіру функциясын жоққа шығармауына байланысты:
неліктен үйлестіру – бір жағынан бағалық механизмнің жұмысы, екінші жағынан
кәсіпкердің жұмысы болып табылады деген ... ... ... Осы ... ... қорларды бағалық механизм құралдары көмегімен
орналастыру туралы жасалған (кейбір мақсаттар үшін) ... мен ... ... ... ... деген болжам (басқа мақсаттар
үшін) арасындағы үзілісті жалғастыру көзделіп отыр.
Кәсіпкерлік – адам ... ... ... және ол ... ... оқшауланып тұрады. Бұған кезінде атақты неміс экономисі, Гарвард
университетінің профессоры Иозеф Алиоз Шумпетер (1883-1950 жж.) мән берді.
Оның ... ... ... ... етіп ... ... ... болу –
басқаның істегенін істемеу». Екінші жағынан кәсіпкерлер – алдымен
кәсіпкерлік жұмысты ұйымдастырушылар. Ол туралы француз экономисі Жан ... ... ... ... ... – адамдарды өндірістік шеңбер
ауқымында ұйымдастыратын адам».
«Кәсіпкерлік терминін алғашқы рет ағылшын экономисі Ричард
Кантильон (1650-1734жж.) ендірді. Бұл ұғымға ол ... ... ... алу ... өндірісті ұйымдастырудағы адам
белсенділігін жатқызады.
Экономикалық әдебиеттерде кәсіпкерлік пен бизнес ұғымдарын балама
түрінде қарастыру жиі кездеседі.
Бизнес пен кәсіпкерлік жақын ұғымдар болғанымен, ... бір ... ... ... ... болмайды. Бизнес – табыс әкелетін кез
– келген ... ... Рас, ... ... қызметпен тығыз байланысты.
Кәсіпкерлік – новаторлық іс. Нағыз кәсіпкер ол - өнертапқыш. Сондықтан да
бизнеспен айналысатын адамдар, осы көзқарас тұрғысынан еш ... ... ... ғылымда кәсіпкерлік қабілеттілік деген ұғым да бар.
Кәсіпкерлік қабілеттілік дегеніміз – адамның бизнесте жаңалықты аша білу
қабілеттілігі, бірақ бизнеске қатысатындардың ... ... бұл ... ... жұрт ... ... той – ... жасағанда, барлық күш
қуатын барынша жұмысқа жұмсап, новаторлықпен, мақсатылықпен ... яғни ... тез ... байланыс жасау
қабілеттілігі, олармен өзара жақсы қатынастар құра білу, бәсекелестеріне
қарағанда айналасына басқаша көзқараспен қарауда оқшауланып ... ... бұл – ... ... ... экономикалық қызметі. Кәсіпкерлік – бұл
да адамның экономикалық қызметі, бірақ бұл қызметті жаңа ізденіске
бағыттайды және осы ... ... ... үшін тәуекелге бас ұрады.
Кәсіпкерлік бизнес саласында жүзеге асады, сондықтан да экономикалық
әдебиеттерде олар үнемі пара-пар ұғым ... ... Ал ... ... ... ... ... онда кәсіпкерлік қызмет
термині қолданылады.
Қазақстан Республикасы президентінің «Шаруашылық серіктесі жайлы»
және ... ... ... ... сай кәсіпкерлік қызмет
шаруашылық серіктестігінің түріне қарай жеке және ұйымдық болуы мүмкін:
- жай, ол ... ... ... ... - ... ... ... ынтымақтастық жауапкершілік жүктеледі;
- - жаупкершілігі шектелген, салынған салым құны шеңберінің
жауапкершілігі жүктеледі;
- Коммандитті – аралас жауапкершілік ... ... ... ... ... салымымен);
- Қосымша жауапкершілікпен, өзінің салымдарымен және оған жататын
мүлікпен қосымша жауапкершілік мойнына алады;
- ... және ... ... ... ... ... жіне ... кәсіпорындар. Біріншісі, шаруашылықты
жүргізу құқығына негізделсе, екіншісі – ... ... ... Шын ... ... ... есептің екі түрі
қолданылады: таза мемлекеттік – толық шаруашылық есеп, қазыналық –
толық емес шаруашылық есеп.
Кәсіпорын (фирма) кәсіпкерлік қызмет өндірістік звеносының ... ... Осы ... ... және әрі ... «кәсіпорын» мен «фирма» ұғымын
баламалап қараймыз. Рас, олардың бір – бірінен айырмашылығы бар: «фирма»
термині жиынтык ұғым, оған бір ... ... ... мен ... ... Әдетте, кәсіпорынға бір жақты, бір өнімді өндіретін процессті
жатқызамыз. Қазіргі жаңа жағдайда нарықтық қатынастар ... ... ... ... толық өз бетінше еркіндігін алуда: ал барлық
халық шаруашылығы ... ... ... ... және ... дараланған. Кәсіпорынның ұйымдық түрлері алдыменен меншік түрімен
айқындалмақ. Олар ... ... ... ... азаматтар меншігіне негізделген жеке кәсіпорындар;
- ұжым меншігіне негізделген ... ... ... ... ... ... ... |Капиталды көптеп |
|шаруашылықтар ... ... ... |
| ... толық |Болған ... |
| ... ... |жауапкершіліктің |
| ... ... ... |
| ... ... |ұйымдық және |
| ... ... ... іс- |
| ... ... ... біріктірілу |
| ... ... ... |
| ... ... | ... ... |Басқару бойынша ... ... |
| ... ... Қаржы|өнімсіздігінің |
| ... ... ... |
| ... Еркін |Сенімсіздік арқасындағы|
| ... ... іс- ... |
| ... әріптестермен|психологиялық |
| ... ... ... |
| ... ... өзара |
| | ... |
| | ... бұл ... |
| | ... ... Акционерлік қоғамдар|Қосымша капиталды |Басқарудың тым |
| ... және ... ... және оның |
| ... мүмкіндігі. |оперативтілігінің |
| ... ... ... |
| ... сала ... |
| ... ... ... қатысуы мен |
| ... ... ... |
| ... шектеулі|жоғары еместігі. Кәсіби|
| ... ... ... |
| | ... ... ... ... немесе акционерлік түрде болуы мүмкін.
Кооперативтік кәсіпорын ақшаға емес, жеке ... ... ... ... және ... біріккен еңбек қызметтеріне негізделеді:
- акционерлік қоғам түрінің негізіндегі кәсіпорын, акционер меншігінің
негізінде қызмет жасайды;
- мемлекеттік және ... ... ... мемлекеттік міндеттерді
шешу үшін құралады;
- құрылтайшылар мүлкінің қосылуы негізінде біріккен кәсіпорындар
құрылады, яғни оған шет ел заңды тұлғасы мен азаматтары да енеді.
Қазақстан ... ... ... ... ... және кәсіпкерлік дамыту туралы», «Жеке кәсіпкелік қолдау мен
қорғау туралы» республика заңдарында кәсіпорын кез келген меншік түрлерінде
және оның өзі ... ... болу ... ... ... ... ... елдерде бірнеше миллиондаған әртүрлі
фирмалар қызмет атқаруда. Осы қаптаған көптүрлі белгісі бойынша
классификациялау қажет.
Кәсіпкерлік қызметті белгісіне қарай нысаны мен ... ...... ... ... ... ... нысаны |
|нысаны бойынша |қызметінің |бойынша ... |
| ... ... | | ... |Өндірістік ... ... ... ... ... шаруашылығы |Қазыналық ... ... ... ... Байланыс |Ұжымдық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Білім ... ... ... |Ғылым |Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... |Трастолдық ... үй ... ... | ... ... ... ... | | ... ... | | ... ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... ... фирмалар саны мейлінше көп. Тек қана АҚШ-тың
өзіндеолардың саны 7 млн. құрайды. Қолдағы қаржы қорының шектеулілігі
оларды бірігуге итермелейді. Сөйтіп санның салдарынан ... ... ... мен ... ... зор екендігіне қарамастан
таяу шетел мен Қазақстан Республикасы ғалым – экономистерінің нарық жайлы
пікірі біркелкі емес. Бірнеше ... ... ...... жүйе әрі ... нәтижесі мен жағдайына немесе
өндіріс факторына қарай қндірістік өатынастарды ... ... ... ...... айырбасының аясы, сатушы мен сатып алушылар арасындағы
белгілі экономикалық қатынастар жүйесінің сипаттамасы».
Нарық – ... мен ... ... ... тауарды өткеру жайлы
қатынастар жүйесін көрсетеді».
Осы анықтамалардағы ортақ пікір: нарықты өндірістің емес, айырбас саласының
категориясы ретінде қарап, нарықтық қатынастардың субъектісіне ... ... және ... ... ... дәлірек Ю.Я. Ольсевич айтқан: «Нарықты әдеттегідей айналым
саласына теңей салу»... «дұрыс емес, себебі, өндіріс, ... ... ... ... ... ... - өзін-өзі реттеуші ұдайы өндіріс жүйесі, барлық элементпен
буындар төлем қабілеттілігі бар сұраным мен ... ... ... ... рөлі оның ... ... қызметі арқылы ашыла түседі.
Нарықтың атқаратын қызметтері:
|ұдайы өндіріс процессін үнемі қамтамасыз ететін ... |
| - ... ... мен құрылымының жедел өзгеруі және оның сұраным |
|төлем қабілетіне икемделуі; |
| - ... ... ... ... мен ... арсын |
|байланыстыратын буын; |
| - ... ... ... ... ақпарат көзі; |
| - ... мен ... ... ... ... және ... ... |
| - бәсеке арқылы тиімсіз шаруашылық түрінен экономиканы суықтыру, |
|санациялау, ... |
| - ... ... ... ... осы ... деңгейіне қарай)|
|ыңғайлы рациональдіні таңдауға тұтынушыны экономикалық мәжбүр ету; |
| - өндірістік ... ... ... ... ... |
|ынталандыру және оларды өте қажетті ... ... ... |
| - ... ... ... сапалы және жоғары еңбек өнімділігіне |
|экономикалық тұрғыдан мәжбүр ету. ... ... көп ... ... ерекшксі реттеуші рөл атқаруы
болып табылады. Ол ұдайы өндіріс процессін тиімді және ... ... ... ... рөліін әкімшілік басқарудың ауыстыруы экономикалық
жүйенің түрінің өзгеруіне алып келіп, сәйкессіздікке, тапшылықтың тууына,
адамның экономикалық өсудегі қозғаушы күші ... ... алып ... ... ... – ақпараттық. Тауар бағасы мен қызмет көрсету,
банктегі депозит пен несиеге проценттік (пайыздық) ... ... ... ... ... ... барометріне әрі айнасына айналды.
Нарық өндіріске қатысушыларға қоғамдық қажетті өндіріс шығындары ... ... ... ... ... ... сатылатын әрі сатып
алынатын тауар мен қызмет көрсетудің қоғамдық ... ... ... ... да ... ... ... механизм «санациялық» (сауықтыру) қызметті де
атқарады.Бәсекенің көмегімен ол қоғамдық өндірісті тиімсіз бірыңғай
шаруашылықтан тазалап, үміт артатындардың дамуына ыңғайлы жағдай жасайды.
Біздің нарық терең ... ... ... тауарлардың 50-70%
солардың өндірген өнімін құраса, онда кәсіпорын (фирма) қызметі
монополияланған ... ... ... ортаны қалыпқа келтіру үшін
бәсекелестер әлемін жасау қажет. Бұл нарықтың қатынастардың табиғи күй-
жайы.Осы жағдайда тауар өндірушілер марапатталып, кәсіпкер өндіріспен
айналысады және өнімді ... ... ... ... ... кіріседі.
Нарықтың қажеттілеу қызметтеріне – тауардың қоғамдық мақызын мойындау,
еңбекті материалдық ынталандыруды экономикалық тұрғыдан қамтамасыз ету және
басқаларын жатқызамыз.
Қазақстандағы ... ... ... қатынастар Қазақстан жерінде қашан пайда болды. Оның ерекшіліктері
неден деген сұрақтарға жауап берелік. Бұл сұраққа жауап беру онай шаруа
емес.Себебі, біздер әлі ... ... өз ... , жеріміздің тарихын
білмейміз.Мысалы , Қазақстанда құл иеленушілік ... ... ... ... ... деген пікір берік
орныққан.Оны қазақтардың көшпелі мал-шаруашылығымен айналасумен
байланыстырады.Осы пікірдің ... ... ... ... ... өте ... болды,тауарлы ақша нарықтық қатынастардың қалыптасуын
жағдай болған жоқ дейді.Менің бұл пікіріме әркім күмәнін, өз ... ... ... ... болуының ең басты шарты: Өндіріс құрал-
жалдықтарына жекеменшік .Ал Қазақстанда өндірістік қатынастардың негізі
жерге ... ... ... мал иелері жердің де аса ірі
меншіктенушілері болды. Көшпелі мал-шаруашылығы жағдайына жер өндірісінің
шарты ғана емес , сонымен бірге оның негізгі ... да ... ... ... ... ... ... жерлерді тартып алу
ісімен тығыс байланысты.Оған Ресей империясының өте-мөте қатал жүргізген
Қазақстанды отарлау саясаты мықтап әсер етті. ... ... ... ... ... ақша ... белгілі бір дәрежеде өріс
алуына,өркендеуіне жағдай жасады.Шындығында айырбас, сауда ... ... ерте ... ... ... ... ... бұйым мал
болды.Академик С.Бәйішевтің мәлеметтері бойынша, Қазақстанда малмен сауда
жасау,әсіресе XVI ғасырдан бастап мықтап өріс ... ... ... , ... шығарып өткізу үшін өндіріліп отырған.
Өздеріңізге белгілі, қазақтардың күн көрісінің арқауы тек қана ... ... ... ... ... деген жалған
тұжырым жасалып келді. Қазіргі тарихи зерттеулер бұл тұжырымның
негізсіздігін көрсетеді.Егіншілік кәсіппен қазақтар өте ертеден айналысқан,
олар ... ... , ... аудандарда орналасқан
болатын.Егіншілік өнімдері шаруашылықтың өз ішінде тұтыну ғана емес , басқа
аудандарға шығарып сату үшін де ... ... ... ... егін ... одан әрі ... ... жаюына патша үкіметінің
отарлау саясаты мықты кедергі болды.
Сонымен бірге нарықтық ... ... ... бір ... ... ... ... те әсер Қазақтар үй бастырды, жүннен
мата тоқылды,терінен былған иледі, металдан ыдыс-аяқтар жасай білді, киім
тікті,киіз бастыкілем тоқыды.Бұл ... ... ... үшін ,
ретінде де шығарылатын болды.
Қорыта айтқанда, шаруашылық салаларының әр алуандылығы сауданың дамуы
патриархалдық-феодалдық шаруашылық ыдырауына ,капиталистік ... ... ... жағдайлар жасады, бірақ, оны түгелдей іріте
алматы.Оның негізгі себептерінің бірі – ... ... ... ... еді ... ... ... Республикасының алдында жоғарыда
көрсетілген тарихи әділетсіздіктерді жою міндеті тұр.Негізгі стратегиялық
мақсат-демократияны дамыту,меншіктік қатынастарды реформалау, ... ... ... ... да нарықтық экономиканы реттеу жүзінде жинақталған
бай тәжірибиесін қолдану қажеттігі тұр.Әрине ... бәрі ... ... бола ... және олай болуға тиісте емес.
Нарықтық экономиканың субъектілері және инфрақұрылымы
Нарықтық экономиканың негізгі шаруашылық субъектілеріне үй шаруашылығын,
фирма және үкіметті жатқызамыз. Бұл ... ... ... ... мен ... нарығында өзара іс-әрекет жасап, шығыс пен
кірісті айналым жасайды. Мұның өзі кестелік ... ... ... материалдық (жер мен капитал) және адами
(еңбек пен кәсіпшілік) ресурстарды өткере (өткізу)отырып, оларды ... ... ... ... ... өндірісіне қажетті сұраным
ресурстарын талап етеді.Сұраным мен ұсыныстың өзара әрекеті әрбір ресурс
түріне нарықтық бағаны белгілейді.Үй ... ... ... тауарға
сұраным жасай отырып, ресурстарды сатудан алынған табысты қажетті өнім мен
қызмет жасауға жұмсайды. Ал, ... өз ... ... ... ақшалай
табыс алады.
Үй шаруашылығы тапқан табыстың барлығын өнім сатып алуға жұмсамайды,
белгілі бөлігін жинайды(қор) және ресурстар мен ... ... ... ... ... ... және ... келтіріп, өнім
шығарады, қызмет көрсетеді және осы тауарды ұсынады. Оларды нарықта сату
фирманың ақшалай табысын қалыптастырады. Үй шаруашылығы сияқты фирмалар да
алынған табысты ... ... ... ... ... толық жұмсайды.
Фирмалар үй шаруашылығындай қажетті салықтарды төлейді, ... ... және ... пен ... айналуы үкіметке кәдімгідей әсер етеді және ол
елді мемлекеттің басқару қызметін жүзеге асырып, экономиканы әр деңгейде ... ... ... ...... ... фирмалардан салық алып, жеке кәсіпорындарға дотация, субсидия
береді және кәсіпкерлерден қажетті ресурстарды сатып алады.
Үкімет жұмысымен қамтамасыз ету ... ... және ... ... ... ... мен ... әсер етіп, табыстарды үлестіреді.
Салықтан түскен ақшалай қаржыны ... ... ... ... (мемлекеттік зейнет ақы, табыс азарға көмек ақы,
жұмыссыздарға көмек ақы) төлейді. Құқықтық негізде қамтамасыз етіп,
экономиканы тиімді дамыт үшін ... ... ... ... Демек,
табыс пен шығындардың шеңбер айналымы үнемі қозғалыста болып теңгеріледі.
Түпкі есепте (нәтижеде) өндірістің жалпы көлемін байқатып, тұрғындардың
жұмыстылығымен ... ... ... ...... фирмалар|
|Биржа мен брокерлік конторлар |Бизнестің коммерциялық орталықтары |
|Банктер ... және ... |
| ... ... ... және |Жарнамалық – ақпараттық қызметтер ... | ... ... және ... ... ... |
|сақтандыру қорлары ... ... ... ... мен стандартты бақылаушы |Сауда үйлері ... ... | ... ... ... |Маркетингтік зерттеу орталықтары |
|Бағалы қағаздарды бақылау ... ... ... ... | ... ... органдары ... ... ... ... компаниялар ... ... ... ... ... ... |
|Тұтынушыны қорғайтын қоғам |Және басқалар ... ... ... ... бңрң болып инфрақұрылым
жатады.
Инфрақұрылым – бұл институттар(ұйымдар, фирма, мекемелер) жиынтығынан
тұрады және оның ... ... мен ... ... үшін ... қалыптастырып өызмет көрсетеді.
Нарықтың инфрақұрылымының элементіне – тауарлық, қор биржасы, еңбек
биржасы, делдалдық және маркетингтік қызметтер, ақпараттық жүйелер,
коммерциялық ... ... ... ... ... ... т.б. ... экономиканың бой көтеруі нарықтық инфрақұрылым негізгі
элементтерінің қалыптасуына мүмкіндік жасайды. Құрылған объектілер қалыпты
экономикалық рыноктық қызметті қамтамасыз етуге тиіс. ... ... ... ... ... жасау үшін сауда биржасы;
- Бағалы қағаздарды саудалау үшін қор биржасы;
- ... ... мен ... ... сату үшін ... ... ... акционерлік кәсіпорын мен бірлестіктер №қаржысына құралған қоймалар,
элеватор, тоңазытқыш, транспорт шаруашылықтары;
- коммерциялық банктердің коммерциялық несиелер арқылы қызмет жасауы, ол
несиелер ... пай ... ... ... ... ... коммерциялық ақпараттық орталықтар және кәсіпорындағы маркетингтік
бөлімдер. Нарық коньюктурасы мен сұранымды зерттеу орталықтары;
- жарнамалық сипаттағы ... үшін ... ... ... ... ... және ... қызметтер
жүйесі жатады.
2.2 Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға өтуінің ерекшеліктері
Нарықтық қатынастардың ... ... ... ... факторлармен байланысты түсіндіріледі: ұлттық , әлеуметтік-
демографиялық, ғылыми-техникалық

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Фирма теориясы және оның нарықтық экономикадағы рөлі."25 бет
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
Esri(ақш) фирмасының arc/info және erdas imagine бағдарламасы3 бет
«Сауда фирмаларының тауар қозғалыстарын есепке алу» бағдарламасын әзірлеу65 бет
«Қаржылық тәуекелділік және оның фирма қызметіне әсер етуі»6 бет
Бизнес-жоспар ФИРМА ЖШС «ҚҰРЫЛЫС ИНДУСТРИЯСЫ»6 бет
Брокерлік фирманың қор операциялары жобаларына сараптама жасауды ұйымдастыру7 бет
Бәсекелік фирма өніміне сұраныс5 бет
ЖШС «Holiday tour» туристік фирмасы30 бет
Коммерциялық фирмалар және оны басқару құрылымы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь