Мақал-мәтелдер сайысы: Мақал - сөздің маржаны

Тақырыбы: Мақал - сөздің маржаны
Мақсаты:
1. Оқушыларды «Сөз мәйегі - мақал» дегендей, ата-бабамыздан қалған өсиет сөздері арқылы адамгершілікке, ойын нақты, дұрыс жеткізуге, тапқыр сөйлеуге үйрету.
2. Сөз өнері арқылы оқушылардың дүниетанымын кеңейтуге тәрбиелеу.
Көрнекілігі: қанатты сөздер жазылған плакаттар, шарлар, слайдтар, суреттер
Өтілу барысы:
Құрметті оқушылар! Бүгін мектеп-гимназиямыздың туған күніне орай «Мақал - сөздің маржаны» тақырыбында өтетін сайысқа қош келдіңіздер!
Бұл сайысқа 4топ қатысады. Сайысымыз 4 айналымнан тұрады.
Құрметті ұстаздар сіздердің іштеріңізден әділ-қазыларды сайлап алсақ.
Алдымен мақал-мәтел дегеніміз не? Қысқаша тоқталып өтсек: Мақал-мәтел - ата бабамыздан қалған өшпес мұра. Көлемі жағынан шағын болғанмен, уақыт өткен сайын мағынасы тереңдеп, құны артып, қымбат қазынаға айналып келеді. Мақал-мәтел - тәрбиелік мәні зор, рухани байлық. Осы тұста мен осы мақал мен мәтел айырмашылығын түсіндіріп өткім келіп отыр.
Мысалы: Мақалда қорытынды, тұжырымды түйін айтылады. Айтылар ой нақты толық жеткізіледі. Мысалы: «Ер жігіт елі үшін туады, елі үшін өледі» деген мақалда елді қорғау, жерді қорғау нағыз жігіттің ісі екендігі айтылып тұр.
Ал, мәтелде ой тікелей білдірілмей тұспалдап, жанамалап айтылады.
Мысалы: «Көппен көрген ұлы той». Мұнда не көрсең де халықпен бірге көр, өз басыңның ғана қамын ойлама деген сөз тұспалдап айтылып тұр.
Ендеше біз бүгінгі сайысымызды бастайық.
1-айналым: «Кім көп біледі?» Қатысушы топтар мақал - мәтел айтудан жарысады. (1 минут уақыт беріледі, сол уақыттың ішінде топтар қанша мақал жазып шықса, ұпай саны да соған қарап қойылады)
2-айналым: «Мақал - сөздің мәйегі»
(8 ұяшық берілген, ұяшық таңдайды, сол ұяшықтағы мақалды жалғастыру керек, дәл тапса, сол ұяшықтағы ұпай қоржынына түседі)
1. Балапан ұяда не көрсе . . . (ұшқанда соны іледі)
2. Өнер - ағып жатқан бұлақ, . . . (Білім - жанып тұрған шырақ)
3. Жақсының аты өлмейді . . . (Ғалымның хаты өлмейді)
4. Ақыл-тозбайтын тон . . . (Білім таусылмайтын кен)
5. Өнерлінің қолы алтын, . . . (өлеңшінің сөзі алтын)
6. Білегі күшті бірді жығады . . . (Білімі күшті мыңды жығады. )
7. Білгенің бір тоғыз . . . (Білмегенің тоқсан тоғыз)
8. Қына тасқа бітеді . . . (Білім басқа бітеді. )
3-айналым: «Даналық ойдан дән ізде» сайысы
Шарты: Топтар сандарды таңдау арқылы өздері мағынасын түсіндіретін мақал-мәтелді таңдап, талдайды.
1- ұяшық: Киіміне қарап, қарсы алады,
Біліміне қарап шығарып салады.
2-ұяшық: Білген кісі тауып айтады,
Білмеген кісі қауып айтады.
3-ұяшық: Мың малың болғанша, бір балаң ғалым болсын.
4-ұяшық: Cөз атасы - құлақ,
Су атасы - бұлақ.
4-айналым: «Не деу керек мұндайда?» сайысы
(Таңдау бойынша суреттер беріледі. Сурет мазмұнына қарай мақалдарды жазу керек)
Қорытынды.
Ата-бабадан қалған асыл мұра мақал-мәтелдерді ұмытпай, жадымызға сақтап жүрейік, балалар! Енді сөз кезегі қазылар алқасында.
Бүгінгі сайысқа қатысқан оқушыларға рақмет айтамыз.
«Көпбейінді №3 мектеп-гимназиясы» КММ
«Мақал - сөздің маржаны»
(ашық тәрбие сағаты)
Дайындаған: Қайдарова А. Х.
Имадилова А. Б.
Өскемен қаласы, 2014 жыл