Алтын дала сайысы: қазақ тілін дамыту және туған жерге сүйіспеншілік тәрбиелеу

Мақсаты:
Балаларды қойған сұрақтарға жауап беріп үйрету. Білімдерін бекіту. Ойын үстінде олардың қазақша сөз қорларын көбейту. Қызықтыру, ынталарын арттыра түсу. Балалардың туған жеріне деген сүйіспеншіліктерін тәрбиелеу.
Керекті құралдар: тақтайша, суреттер, эмблемалар, үнтаспа.
Балалар Құрманғазының күйі “Сарыарқамен” сыныпта орналасады.
Мұғалім: - Балалар, сендер қандай ойындар білесіңдер?
(балалар атайды, мысалы: “Мысық пен тышқан”, “Тақия тастау”, т. б. )
Мұғалім: - Сендер көп ойындар біледі екенсіңдер. Ал менің ойыныма қатысқыларың келе ме?
Балалар: - Иә, қатысқымыз келеді.
Мұғалім: - Жақсы, мен сендерге бүгін жаңа ойын ойнап үйретемін. Алдынан мен сендерді екі топқа бөлемін, Орынға отырамыз. (ойын ережесімен таныстыру) Ойыншыларды бағалайтың жюри сайлау керек. (жюри сайлау)
-Енді ойынды бастауға болады. Бір бала шығып текшені лақтырады (текшенің әр жағында сурет бар: ағаш, алма, қой, бала)
№ 1 тапсырма: АЛМА. Ол туралы не айта аласыңдар?
Балалар алма туралы тақпақ айтады.
Сырым: Әне, қызыл алмалар,
Әсем бақтың жұлдызы.
Алма терген балалар,
Албырайды нұр жүзі.
Мұғалім:- балалар, алма көкөніске жатама, әлде жеміске? Алмас бір көкөніс
туралы тақпақ айтып береді.
Алмас: Теңбіл-теңбіл қарбызды,
Тентек Серік жарғызды
Сонан соң оны жеді,
жеді де былай деді:
-Сүйек болмаса, еті, неткен тәтті .
Мұғалім:- Енді балалар, тапсырма: қандай көкөністерді-жемістерді білесіңдер екенің көрсетесіңдер. Алдарында аралас жеміс- көкөністер суреттері жатыр, 1-ші топ жемістерді бөлек қойындар, ал 2-ші топ -көкөністерді. Атандар.
(қызылша, картоп, сәбіз, қияр, бұрыш, шалқан, қырыққабат), (Алма, алмұрт, жүзім, банан, өрік, апельсин, лимон)
Көрермендермен ойын “Ұйқасын тап”
Іші толған шәрбәт,
Дәмі қандай әйбәт.
Үзесің бірден жүзін,
Оның аты- (ЖҮЗІМ)
Сырты қандай қатты,
Дәні сондай тәтті.
Шағып қара таңдап,
Оның аты- (ЖАҢҒАҚ)
Жапырақты тасалап,
өсетін жері - бақша-бақ.
Күрен қызыл, шіркін-ай,
Оның аты- (ТАҢҚУРАЙ)
Пісетін кезі дәл күзде,
Мезгілсіз оны ұзбе.
Аузыңнан кетпес бал дәмі
Оның аты- (ШАБДАЛЫ)
(Балалар жауабын тексеру)
Мұғалім: Өте жақсы. Айтындаршы, осы жеміс-жидектер, көкөністер, астық бізге келу үшін не істеу керек? (Еңбек жасау керек) дұрыс, барлығы еңбектің арқасында болады екен. Ал, еңбек туралы қандай мақалдар білеміз?
Әмір: Бейнетің қатты болса,
Татқаның тәтті болады.
Нуржан: Еңбектің наны тәтті,
Жалқаудың жаны тәтті.
Аяна: Адам жерге нәр береді,
Жер адамға нан береді.
Мұғалім: Ойынды әрі қарай жалғастырайық. (Бала шығып текшені лақтырады. )
№ 2 тапсырма: Үй-дала жануарлары. 1-ші топ үй жануарларын топтастырып атап береді, ал 2-ші топ дала жануарларын.
- балалар тапсырманы орындап болғаншы бізкөрермендермен ойынөткізіп жіберейік:“Жұмбақтарды шеш”
*Кезекті бір жануар,
Үстінде екі тауы бар. (ТҮЙЕ)
*Ит сияқты пішіні,
Ұнатпайды ол кісіні. (ҚАСҚЫР)
*Жатып-жатып инелер,
жүгіріп жаныңа тез келер. (КІРПІ)
*Кішкентай бойы бар
Айналдырып киген тоны бар (ҚОЙ)
(Балалар жауабын тексеру)
Мұғалім: Тапсырманы өте жақсы жасадыңдар, еді балалар жануарлар туралы тақпақ айтып береді.
Дамир: Кіп-кішкене момақан
Қошақанды ұнатам.
Сүйеді анам “қозым” деп
“Қошақаным - өзің” деп.
Айша: Айналайын, торпақ,
Бола берме қорқақ.
Тар болып тұр аула,
Тысқа шық та заула.
Мерей: Ұзын құлақ сұр қоян
Естіп қалып сыбдырды,
Ойлы-қырлы жерлермен
Ытқып-ытқып жүгірді.
Гүлім: Піл әдісті біледі,
Тұмсығымен іледі
-піл- көтергіш кран!-деп,
бала біткен күледі.
Мұғалім: Ал мал жайында қандай мақалдар білеміз?
Жания: Ел көркі-мал,
Өзен көркі - тал.
Аяна: Ат-адамның қанаты,
Ас-адамның қуаты.
Муслим: Өрісіне қарап мал өсер,
Өзеніне қарап тау өсер.
Балалармен “Бәйге” ойынды өткізу
Мұғалім: ойынды жалғастырайық. (Бала шығып текшені лақтырады. )
№ 3 тапсырма: Жыл мезгілдері. Қандай жыл мезгілдерін білесіңдер?
1-ші топ ҚЫС, ЖАЗ мезгілдері туралы айтып береді. 2-ші топ КӨКТЕ, КҮЗ туралы айтып береді.
(Балалар жауабын тексеру)
- балалар бізге жыл мезгілдері туралы тақпақ айтып береді:
Айя: Берекесін сыйлауға,
өлкемізге күз келді.
Жемістерін жинауға
Шақырады біздерді.