Планеталардың түрлеріне жалпы сипаттама

Жоспар

І. Кіріспе
1.1. Планеталардың түрлеріне жалпы сипаттама.

ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Жұлдыздың планеталық жүйесі және Күн жүйесі.
2.2. Жер тобының планеталары.
2.3. Алып планеталар.

ІІІ. Қорытынды

3.1. Жер тобындағы планеталар және Алып планеталар туралы
Планеталардың түрлеріне жалпы сипаттама

Күннің төңірегінде оның тарту күшінің әсерінен жерді қоса есептегенде 9 ірі аспан денелері болған. Олар: Меркурий, Шолпан, Жер, Марс, Плутон айналып жүреді. Олар – планеталар (грекше – кезбе деген сөз).
Планетаның Күн төңірегіндегі жолы орбита деп аталады (латынша – із, жол). Күнге ең жақын орналасқан Меркурий, одан кейін Шолпан, Жер, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун, ең қашықтығы Плутон. Олардың өлшемі де түрліше – жерден үлкен, кішісі, сонымен шамаластары бар.
Планета – өзінен жарық шығармайтын салқын дене. Дегенмен, түнгі аспанда олар да жұлдыз сияқты жылтырап, көрінеді. Олай көрінетін себебі: планетаның бетіне күннен түскен сәуленің шағылысуына байланысты екен. Планета – «кезбе жұлдыз» деген мағынаны беретін грек сөзі. Жұлдыздар сияқты планеталар да белгілі бір орында тұрмайды, үздіксіз қозғалып аспан әлемінде жүреді. Себебі олар күнді айнала қозғалады. Планетаның пішіні шар тәріздес келеді және барлығы да осінен айналады. Күн шығар алдында және кешке күн батқаннан кейін Шолпан жарқырап ерекше көзге түседі. Күн жүйесіндегі аспан денелері топтасқан – «Құс жолы» галактикадағы шоқжұлдыздардың бірі. Құс жолы көзге қарай аспан әлемінде айқын көрінеді. Құс жолы қазіргі телескоптармен байқағанда көмескі жарқыл шығаратын аса көп жұлдыздар шоғырын көреміз, ал жай көзге ол тұтасқан шұғыла болып көрінеді. Құс жолы орасан зор жұлдыздар жүйесі. Галактика құрамына кіретін жұлдыздардың негізгі бөлігі. Галактикағы сонымен қоса жер аспанда байқалатын басқа да жұлдыздар мен өз жұлдызы күн де жатады. Галактикадағы жұлдыздардың жалпы саны орасан көп – шамамен 100 миллиардтай. Күн – Галактиканың қарапайым жұлдыздарының бірі.
        
        Жоспар
І. Кіріспе
1.1. Планеталардың түрлеріне жалпы сипаттама.
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. ... ... ... және Күн жүйесі.
2.2. Жер тобының планеталары.
2.3. Алып планеталар.
ІІІ. Қорытынды
3.1. Жер тобындағы планеталар және Алып планеталар туралы
Планеталардың түрлеріне жалпы сипаттама
Күннің ... оның ... ... әсерінен жерді қоса есептегенде
9 ірі аспан денелері болған. Олар: Меркурий, Шолпан, Жер, ... ... ... Олар – планеталар (грекше – кезбе деген сөз).
Планетаның Күн төңірегіндегі жолы ... деп ... ...... ... ең жақын орналасқан Меркурий, одан кейін Шолпан, Жер, Марс,
Юпитер, Сатурн, ... ... ең ... ... Олардың өлшемі де
түрліше – жерден үлкен, ... ... ... ...... ... ... салқын дене. Дегенмен, түнгі
аспанда олар да жұлдыз сияқты жылтырап, көрінеді. Олай көрінетін ... ... ... ... ... ... ... екен.
Планета – «кезбе жұлдыз» деген ... ... грек ... ... ... да ... бір ... тұрмайды, үздіксіз қозғалып аспан
әлемінде жүреді. Себебі олар күнді айнала қозғалады. Планетаның пішіні шар
тәріздес ... және ... да ... айналады. Күн шығар ... ... күн ... ... Шолпан жарқырап ерекше көзге түседі. Күн
жүйесіндегі аспан ... ... – «Құс ... ... ... Құс жолы көзге қарай аспан әлемінде айқын көрінеді.
Құс жолы қазіргі телескоптармен байқағанда көмескі жарқыл шығаратын аса ... ... ... ал жай ... ол ... шұғыла болып көрінеді.
Құс жолы орасан зор жұлдыздар ... ... ... ... ... ... Галактикағы сонымен қоса жер аспанда
байқалатын басқа да жұлдыздар мен өз ... күн де ... ... ... саны орасан көп – шамамен 100 миллиардтай. Күн ... ... ... ... планеталық жүйесі
Жұлдыздардың пайда болуы және олардың эволюциясы жөнінде жұлдыз
эволюциясы туралы ... ... ... ... ... ... Өкінішке орай жұлдыздың планеталық жүйесі, оның пайда ... ... ... ... сеніммен айта аламыз. ХҮІ ... ... ... ... ... Күн ... планеталар тобымен
қоршалған, ол планеталар үздіксіз пайда болады, өмір сүреді және өледі.
Бірақ біз тікелей Күн ... ... ғана ... ... ... жылда жұлдыздар мыңнан 100-ден астам планеталар жүйесі ашылды. Бақылау
құралдарының көмегімен жұлдыздардың планеталық ... ... ... ... ... бар. Біріншіден планетаның массасы, ... ... ... ... екіншіден оның жарқырауы орталық жұлдыздың
жарқырауына қарағанда ескерусіз.
Егер бізге жақын жұлдыз ... ... ... ... ... планета болса, онда оның көрінерлік жұлдыздық шамасы +23m
болып және одан ...... ... еді.
Планеталардың гравитациялық күшінің орталық ... ... ... ... ... ... әлдеқайда ұтымды. Планета жүйесі
массасының 99%-ы орталық жұлдызға тиісті болса да (мысалы Күн ... оның ... ... ... ... ... келмейді және оның
ауытқуын Жерден бірнеше жыл бойы бақылаулар ... осы ...... ұшып бара ... ... ... ... жылында
доғаның 10,27о-ын құрайды, қашықтығы 6 жарық жылына тең) ... ... ... шын ... де периодты түрде ауытқып отыратыны
байқалды. Осы ... ... ... күңгірт серіктерінің ме-ры
анықталды. Ол ... (Ван де ... ... 0,0058 және 0,0030 ... тең. ... ... спектроскопиялық әдіспен ... зор. 1983 жылы Вега ... ... 26 ... ... 60 мкм-мк
инфрақызыл диапазонда 10 есе артық, ал 100 мкм-де 20 есе ... ... ... ... ... ... тұратын осындай дөңгелектер
басқа да кейбір жұлдыздардан ... ... ... ... ... ... бер. Жерге ұқсас планетаны ашу болашақтың ісі.
Күн жүйесі. Күн ... ... ... ... ... ... ... ХҮІІ ғасырда басталды. ХҮІІІ ғасырда ... ... ... ... Күн ... ... болуының үйлесімді теориясын құрды.
Бірақ ол теория өкінішке орай, көптеген бақылау деректерін түсіндірмеді.
Күн жүйесінің де ... ... ... ... ... Аса
жаңа жұлдыздар жарылғаннан кейін, ауыр элементтер бүкіл әлемге шашылып
кетеді де жаңа ... ... ... ... ... жарылыс
жақын жатқан газ бен тозаңның өзгеруіне, осылайша Күннің пайда болуына әсер
еткен. Аса жаңа жұлдыз ... ... ... ... ... ... бұлтты сияқты да центр қызып, жана бастайды. Сөйтіп, Күн ... Күн ... ... ... өзін ... ... ... сақтады.
Күн магнит өрісі арқылы өзін қоршаған ортаға дөңгелек түрінде қозғалыс
моментінің барлық ... бере ... ... ... ... ... қоршаған планеталарға дейінгі бұлттарда кездесетін бөлшектер
мен салқын ... ... ... планета түзіледі. Оның үстіне
Күннің сәуле шығаруындағы ыстық жел Күннің маңынан жеңіл ұшатын ... ... ... ... ... ... Күннің жанынан
кішкене тығыз кремнийлік планеталар, ал Марс орбитасынан әрі ... ... ... тұратын алып планеталар пайда болады.
Жер тобының планеталары
Күн жүйесіндегі планеталар өздерінің физикалық қасиеттеріне қарай ... ... – жер ... планеталар және алып планеталар. Жер
тобындағы планеталарға: Меркурий, Шолпан, Жер, Марс, Плутон да ... ... ... негізінен табиғи тұздар мен ... ... ... ... ... өте ... эволюцияны бастарынан
өткізді: біртіндеп және апатты түрде газсыздану ... ... ... ... өсу) ... әр түрлі бөлінулер, бірінші
планеталық тұмандықтардан газдарды ... алу. Жер ... ... аз (Меркурий мен Шолпанда олар тіпті жоқ, Марста – екі ... ...... ... ... ... бұл ... алыстағы Плутон да жататын болар.
Меркурий. Меркурийдің бетінде оған құлаған метеориттердің ... ... ... ... ... Оның ең үлкені Калорис
деп аталады. Диаметрі 1300 км болатын осы ... ... ... ... күшінен тау үйінділері пайда болған. Меркурийдің
Күнге ... ... оны ... ... келтіреді. Аспан аясында оның
Күнне ең алыс кету бұрышы 29о. Сондықтан ол күн ... ... ... ... ... күн ... (кешкі көрінуі) көрінеді. Меркурий
орбитасының эклиптикаға көлбеулігі үлкен болғандықтан оны әр ... ... ... Планета құралсыз көзге анық көрінеді. Ең жақсы ... ... ... тең. Меркурийдің магнит өрісі Жердікінен 100
есе әлсіз. Планетаның шамамен төрттен үш бөлігін құрайтын ядросы ... ... ... Жерден 3 есе, массасы 20 есе аз, ... ... ... шамалас (5,43 г/см3). Меркурий ... ... ... серіктерінен кіші. Планета сфера түріне ие. Меркурийдің
серіктері жоқ. Егер олар ... ... да ... ... ... болуы
кезінде планетаның бетіне құлаған болуы керек.
Шолпан планетасы. ... ... ... деп те ... ... ... және ... шамалас. Шолпан өзінің Күнді айнала
қозғалысына кері бағытта және Жерге қарағанда 243 есе баяу ... ... ... Жас ... мен ... өз осьтерінен 10
сағат периодпен айналған болатын. Бұл планеталардың денелері алыс дәуірде
(матия) қатып қалғандай әсер қалдырады. Егер ... ... ... ... өте ... оның полярлығы жердегі сияқты ғана. Шолпанның массасы Жер
массасының 0,815 бөлігін құрайды, тығыздығы 3,24 ... тең. ... ... деуге болады, оның эксцентриститілігі 0,0068-ге ... Күн ... ... ең ... ... оған ... ... 40-тан
259 млн километрге дейін өзгереді. Шолпан планетасының серіктері жоқ.
Атмосферасы, негізінен, ... ... ... ... және ... ... есе ... Планетаның бетіндегі атмосфералық қысымды жер
бетіндегі мұхиттың бір ... ... ... ... Планетаны үнемі тығыз бұлттар жауып тұрады да, планетада «парникті
эффект» байқалады. Күннің ... ... ... ... жылу сәулелерін
шығарады. «Магеллан» зонды Шолпанда вулкандар тапты. Олардан бөлінетін қос
тотықты күкірт ... ... бұлт ... 50-100 км ... ... қышқылы немесе тұз қышқылы тамшыларынан тұратын жаңбыр жаууы мүмкін.
Шолпанның бетінде таулар, вулкандар (әдеттегідей ... ... ... аңғарлар бар. Жалпы алғанда , бұл жер ... ... ең бір ... ... ... ... мен ... кейінгі тұрған біздің көгілдір
планета Жер. Жердің гидросферасы жылуды сақтайды. Жердің ішкі ... ... ... планеталар арасынан Жер ең активті болып есептеледі. Беткі
қабаты үнемі өзгерістерге ұшырап тұрады. Жер залалинның ... ... ... және ... ... ... Жердің магнит өрісі өте күшті.
Оның магнит осінің өз кіндігінен айналу осіне ... 11о, 5о ... Жер ... көгілдір, Ай қызғылт сары түсті. Ай Жерге тек бір ... ... ... ... ... шығу ... оның өз ... айналып
шығу уақытына тең. Меркурийдегі тәрізді Айда да ... ... ... ... ... ... Жерден әлде қайда кіші. Ол,
бір жағынан, Меркурий мен Айдың арасындағы, ... ... Жер ... ... ... ... ... оның атмосферасының тығыздығы
Жер атмосферасының тығыздығынан 10 есе аз. Марстың атмосферасы Шолпандағы
тәрізді көмір ... ... ... Марс ... екі ... бар. ... шағын, шамамен 20 км болатын Фобос және Деймос.
Марс Күн жүйесіндегі Жерден адам баласының онда ... ... бар ... ... ... ... ... тудырған бірінші
планета. ХІХ ғасырда негізгі пікірталастар мен ... ... ... ... ... ... емес. Қазіргі кезде Марста өсімдіктер мен
органикалық өмірдің бар болуы жөнінде талас жүріп жатыр. ХХІ ... ... ... ... ... Енді Жер ... Плутон планетасын, оның серігі Харонды
қарастырамыз. Бұл Күн жүйесіндегі ең ... ең ... ... ... 2260 км, ал ... ... ... –230оС. Ғалымдар
планетада өте ... азот пен ... ... салқын атмосфера бар болар
деп жобалайды. ... ... ... Күн тек ... жұлдыз тәрізді
көрінеді. Оның серігі Харон планетадан екі есе кіші. Күн жүйесінің соңғы
планетасы 1930 жылы ... оған әлі ... ... аппараттары ұшып
барған жоқ. Соңғы кезде Плутонды Күн жүйесіне кіретін тең ... ... ... бола ма ... ... та қызу жүріп жатыр. Ал Жерден
алынған фотосуреттермен оның қандай да бір ... ... ... ... тұр. ... мен ... ... дәуірі әлі алда.
Алып планеталар
Алып планеталардың (Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун) ... ... ... ал ... ... азщ (ең аз Сатурнда – ... алып ... ... ұқсас. Алып планеталар Күннен ... ... ... ... алып планеталар серіктерімен қоршалған. Отыз
жыл бұрын белгілі серіктердің саны отыздан аспап еді. Қазір олардың алпысы
белгілі. Серіктердің ... ... ... ... кезде
Юпитерде 16, Сатурнда 17, Уранда 15, тек Нептунда ғана 8 серік бар.
Юпитер Күн жүйесіндегі ең ... және ең ауыр ... ... түсті.
Юпитердің көлемі Жерден 1320 есе, ал салмағы 315 есе ... ... ... ... ... еді. ... де ... жеке жылу көзі бар, ол
заттың радиоактивті ыдырауы және сығылуы кезінде бөлініп шығаратын энергия.
Юпитердің ... ... ток ... ... ... өте аз
айналуының нәтижесінде қуатты магнит өрісінің өндірілуі мүмкін. Юпитердің
магнит өрісінің Күн желімен ... ... ... полюстік шұғыла
мен найзағай құбылыстары байқалады. Юпитердің үлкен ... дағы – ... екі есе ... ... циклон. Үлкен қызыл дақ осінен 6 ... ... ... шығады. Сыртқы серіктері планетадан құралсыз ... ... ... ал ең алыс ... ... ... Айдан да кіші болып көрінеді.
Сатурн Күн жүйесіндегі құралсыз көзбен бақылауға болатын ... Оның ... Күн ... ... ... бәрінен де,
тіпті қарапайым судың тығыздығынан да аз. Егер Сатурн ... ... ... ... онда ол ... ... жүрер еді. Сатурн ені 275 000 км, ал
қалыңдығы бір километрден артық емес, өзінің қуатты ... ... 5 млрд жыл ... ... айналасында да көптеген ұсақ денелер
мен бөлшектерден тұратын осындай сақинаның бірігуі нәтижесінде планеталар
пайда болады. Яғни, осы ... ... ... болу ... түсінуге
көмектеседі.
Уран. Уран да барлық алып планеталар тәрізді жартылай сұйық, жартылай
газ ... ... ... ішінде елеулі ірі ақтты ядросы бар. Газ
қабығының астында қалындығы ... ... ... ... жерде су,
амиак және метаннан тұратын, температурасы бірнеше жүз градус болатын тғыыз
мұхит ... ... ... ... 200 мың жер ... кем ... Басқа алып планеталарға ұқсас Уранның атмосферасы,
негізінен, сутегінен, ... және ... ... және ... ... Юпитер мен Сатурнға қарағанда төмен. Уранның ту
көгілдір, өйткені оның атмосферасының жоғарғы ... ... мен ... бар. ... ... өрісі жердікі сияқты күшті, ... ... ... ... ... 500 – қа ауытқыған. Уранда 9 сақина бар.
Олар: тығыз, жіңішке, сатурынның сақина – карина мың есе жіңішке, ... ... ... 4,5 млрд км ... ... бұл ... 30 есе ... сөз. Нептуннің өлшемі Ураннан аз ғана кіші және ал ... ... ... ең ... ... ... Оның ... жер бетінен
900 есе Юпитерден 30 есе кем. ... ... ... ... ... екенін өлеулер көрсетті: 13% гелий, 85% сутегі және
басқа заттар мен ... ... бар. ... ... ... ... әдеттегіден өзгеше жүреді. Планетаның өз өсінен
шығысқа қарай айналуына қатысты алғанда атмосфералардың ... ... ... оның ... ... бұлт баяу қозғалады. ... ... ... ... ... оның жылдамдылығы дыбыстың
жылдамдығына жетеді.
Жер тобының ... және алып ... ... ... ... жөніндегі негізгі мәліметтер ХХ ғасырда
алынады. Планетаның бетін тікелей жанама әдістерімен зерттеулер ... ... ... ... ... планеталар
белгіленеді.
Алып планеталар жөніндегі негізгі мәліметтерді ғалымдар ХХ ... ... ... ... ... ғарыш кемелері, Ваяджерлер ұшып өткеннен
кейін ғана ... Ол ... ... ... ... ... теориялық
есептеулер нәтижесін растады және жаңа ... ...

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Magic planet қонақ үйіндегі тіркеу тәртібі жане қонақтарды орналастыру22 бет
Іс бастауда бизнес план қандай көмек береді3 бет
Алып планеталар9 бет
Бизнес план16 бет
Венера планетасы61 бет
Венера планетасы жөніндегі тарихи деректер14 бет
Винның ығысу заңы. Планктың кванттар гипотезасы Рэлеи Джинстің формулалары4 бет
Жер планетасы10 бет
Жер планетасының эволюциясы10 бет
Жер планетасының ғасырлар бойғы барлық жануарлар дүниесі мен адамзат баласы үшін тіршілік негізі.docx4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь