Өзін-өзі тану пәні мен өзге оқу пәндерінің инновациялық әдіс-тәсілдер арқылы өзара сабақтасып, ықпалдасуы

Өзін-өзі тану пәнін оқытуда оқыту үдерісіндегі ұтымдылық көрсететін оңтайлы әдіс-тәсілдерді пайдалану білім сапасының қажетті деңгейіне жетуге негіз болады. Ол өзін-өзі тану пәні мен өзге оқу пәндерінің инновациялық әдіс-тәсілдер арқылы өзара сабақтасып, ықпалдасуын қажет етеді. Оқу пәндерінің өзара ықпалдасуы пәнаралық байланысты дамытуды ғана емес, ол сонымен қатар әр пәннің өзіндік мақсаты мен міндетінің айқындала, толыға түсуін де қамтамасыз етеді. Сол себепті мектепке дейінгі білім беру ұйымдарынан бастау алып, үздіксіз білім беру жүйесін тұтас қамтитын және болашақ 12 жылдық білім беру жүйесіне негізгі пәндердің бірі ретінде ендірілгелі отырған «Өзін-өзі тану» мен мазмұндық өзегі өзара өрімделген «Қазақ әдебиеті» пәндерін ықпалдастыру тиімді деп санауға болады.
Қазіргі кезде көп айтылып жүрген интеграция яғни салалас пәндердің өзара ықпалдасуы олардың мазмұндық, құрылымдық, ғылыми-теориялық, лингво-семантикалық және жалпыпедагогикалық аспектілерінің кірігуімен ерекшеленеді. Кіріктірілген пәндердің өзара байланысын төмендегідей белгілеріне қарай сипаттауға болады:
– ықпалдасу негізділігінің пәндік мазмұнға, оқыту нысаны мен әдістеріне сәйкестігі;
– білім мазмұнын сұрыптауда білім, білік дағдыларының құндылықты бағдарлы мәнділігін сақтау ұстанымының ескерілуі;
– оқушылардың компетенттілігін, тұлғалық дамуын қамтамасыз ететін жаңа технологиялық әдіс-тәсілдердің жиынтығы болуы қажет.
Пәнаралық ықпалдасудың қазіргі оқыту үдерісінде толық, жартылай және блоктік деп аталатын үш түрі ұсынылады. Салалас пәндер мазмұнындағы оқу материалдарының бір курс төңірегінде топтасуы толық ықпалдасу деп аталады. Оқу материалдарының бір тақырып аясындағы ең өзекті мәселеге топтасуы жартылай ықпалдасуды білдіреді. Ал блоктік ықпалдасу дегеніміз жалпы білім беру бағдарламаларының жеке пәндік бағдарламалармен ұштастырылуы.
Қай пән болмасын кіріктірілген сипатта қызмет ете алатындықтан «Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік білім беру бағдарламасын өзге пәндермен ықпалдастыруда пәнаралық, пәнішілік байланыстар мен оқушының іс-әрекеттік қызметін арттыруға баса назар аударылады.
        
        Өзін-өзі тану пәнін оқытуда оқыту үдерісіндегі ұтымдылық көрсететін оңтайлы әдіс-тәсілдерді пайдалану ... ... ... ... ... ... болады. Ол өзін-өзі тану пәні мен өзге оқу пәндерінің ... ... ... ... ... ... ... етеді. Оқу пәндерінің өзара ықпалдасуы пәнаралық байланысты дамытуды ғана ... ол ... ... әр ... өзіндік мақсаты мен міндетінің айқындала, толыға түсуін де қамтамасыз етеді. Сол ... ... ... ... беру ... бастау алып, үздіксіз білім беру жүйесін тұтас қамтитын және болашақ 12 жылдық білім беру жүйесіне негізгі пәндердің бірі ретінде ... ...  мен ... өзегі өзара өрімделген  пәндерін ықпалдастыру тиімді деп санауға болады.
Қазіргі кезде көп айтылып жүрген ... яғни ... ... ... ... олардың мазмұндық, құрылымдық, ғылыми-теориялық, лингво-семантикалық және жалпыпедагогикалық аспектілерінің кірігуімен ... ... ... ... ... ... ... қарай сипаттауға болады:
- ықпалдасу негізділігінің пәндік мазмұнға, оқыту нысаны мен әдістеріне сәйкестігі;
- білім мазмұнын сұрыптауда білім, білік ... ... ... мәнділігін сақтау ұстанымының ескерілуі;
- оқушылардың компетенттілігін, тұлғалық дамуын қамтамасыз ететін жаңа технологиялық әдіс-тәсілдердің жиынтығы болуы ... ... ... ... ... ... ... және блоктік деп аталатын үш түрі ұсынылады. Салалас пәндер мазмұнындағы оқу ... бір курс ... ... толық ықпалдасу деп аталады. Оқу материалдарының бір тақырып аясындағы ең өзекті мәселеге топтасуы жартылай ықпалдасуды білдіреді. Ал блоктік ... ... ... білім беру бағдарламаларының жеке пәндік бағдарламалармен ұштастырылуы.
Қай пән болмасын кіріктірілген сипатта қызмет ете алатындықтан рухани-адамгершілік білім беру ... өзге ... ... пәнаралық, пәнішілік байланыстар мен оқушының іс-әрекеттік қызметін арттыруға баса назар аударылады.
Бұл ... ... пен ... ... ... ықпалдасуында мәдени-танымдық, тәрбиелік ұстанымдар тірек болады. Біртектес ... ... ... құруға негіз болатын дидактикалық құрылым ретінде бұл пәндердің адамгершілік қағидалары негізге алынады. ... ... беру ... ... ... ана ... ... тарих, философия, психология, педагогика, мәдениеттану, валеология, әлеуметтану, әдеп, эстетика ғылымдарының іштей кірігуімен ерекшеленіп, ... жүйе ... ... ... ықпал ететін жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтарға бағытталады. Аталған пәндердің мазмұндық құрылымына әдеби көркем шығармалар негіз ... ... ... ... ... құндылықтар туралы ұғымдар жүйесі мен олардың адам өміріндегі көрінісін ескеру қажет.
5 - 7-сыныптар аралығындағы пәнінің білім мазмұны ... оқу ... ... жеке ... ... ... ... белсенділіктерін дамытуға ықпал ететін көркем шығармалар таңдап алынып, жалпыадамзаттық мұраттар мен ұлттық рухани құндылықтардың ... ... ... ... ... бағдар болды. Рухани-адамгершілік білім беру бағдарламасының дамытушылық және тәрбиелеушілік міндеттері әр ... ... ... ... болып, олардың кез келген ортада белсенділік көрсете алатын қабілеттерін жетілдіруді ... ... ... туындыларды сұрыптауда қазақ халқының өрелі өрісінің түп төркіні халық ауыз ... ... ... ... ... ... сабақтастыру қарастырылды.
Бұл сыныптардағы рухани-адамгершілік тұрғыда берілетін білім мазмұнында ұлттық руханиятымыздың өзегін құрайтын қазақ халқының ауыз әдебиеті ... атап ... ... ... ... ... жаңылтпаштар, ертегі, әдеби ертегілер, аңыздар, эпостық, лиро-эпостық жырлар, тарихи жырлар, айтыс өнері мен шешендік сөздердің кейбір таңдаулы үлгілері беріледі. ... ауыз ... ... ... ... өмірге бейімдейтін, әртүрлі әдептілік, әсемдік, әділдік, және ... да ... ... оқып-үйрену арқылы оқушылар халқымыздың ділін, дүниетанымын, мәдениетін танып, олардан ... ... ... ... ... ... елін, жерін қорғаудағы ерліктері; лиро-эпостық жырлардағы сүйіспеншілік пен мөлдір сезім, салт-дәстүр; айтыс өнеріндегі ой тереңдігі, тапқырлық, ... ... ... ... балалардың өз халқына деген сүйіспеншілік, құрмет сезімін асқақтата түседі. Әдебиеттің ерекше жанры драмалық туындылардағы кейіпкерлермен кездесе отырып оқушылар адам ... ... ... ... ... ... ұғынып, өз істерінде оғаштық көрсетпеуді түсінетін болады.
Әдеби көркем ... ... ... орай рухани-адамгершілік білім мазмұнында Әбу насыр әл-Фараби, Махмұд Қашқари, Жүсіп Баласағұни, Ахмет Йас - сауи ... адам ... ... ... ... сөз ... ... тапты. Жыр маржанын төгілткен Қазтуған, Асан қайғы, Доспамбет, Шалкиіз, ... ... ... ... ... Тәттіқара ақын, Бұқар жырау, Шал ақындардың шығармаларындағы туған жер, сыртқы жаулармен болған азаттық күрес, өз дәуірінің шындығы, ерлік, ел бірлігінің ... мен ... ... ... ... ... сан ғасырлық өміріндегі әр алуан адами қарым-қатынастармен қауыштырады.
Сонымен қатар бұл сыныптарда адам мүмкіндіктерінің шексіздігі, әр адамның бойындағы даралық ... мен ... және ... ішкі ... мен ... ... сөзі мен ісінің үйлесімді болуы туралы да сөз болады. ... оқу ... ... ... сыйластық, қайырымдылық, кеңпейілділік, жанашырлық, бауырмалдық тәрізді адамгершілік құндылықтардың адамдардың өзара қарым-қатынас жасаудағы мәнділігін ұғынады. Еліміздегі ынтымақтастық, ... ... ... тәуелсіздік, бостандық, достық, ұлтжандылық сияқты құндылықтарды түсініп, олардың қоғамдағы рөлі туралы оқып, үйрену де осы ... ... ... ... ... ізгілікті қарым-қатынас, қоршаған ортаның орны, денсаулықты сақтау мен нығайтуды үйрету және адамға кері әсерін тигізетін жағымсыз ... ... ... ... ұғындыруда көбінесе қазіргі замандық әдеби туындылардағы ізгілік ... ... ... ... ... ... өнегесі, әке мен бала қатынасы, ана мен әке қатынасы, қоршаған орта, күнделікті тіршіліктегі сыйластық пен ... ... ... ... ... ерік, жігер, намыс, жан мен тән сұлулығы, т. б. ... адам ... ... ... ... алғанда ғана толық адам ретінде қалыптасуға мүмкіндік туады. Ол үшін адам өзіне не ... ... ... ... ке - рек. ... грек философы Демократ адам өміріндегі қажеттіліктер олардың өзіндік ішкі мүмкіндіктері мен тілек-мақсаттарынан және сыртқы әсерлерден туындайтынын айта ... , - ... ... Олай ... адам ... ... қажеттіліктер болады? Олардың бір-бірінен қандай айырмасы не - месе қандай ұқсастықтары бар? Күнделікті ... ... ... не? Адам өміріне орай әртүрлі қажеттіліктерді саралай отырып, барлық пәндерді ықпалдастыруды ойластыруға болады. Мысалы, биологиялық қажеттілік адам ағзасының дамуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... анықтайды. Рухани қажеттілік - парасаттылық, танымдық, эстетикалық моральдық ... туа - ды. ... ... табиғат әсемдігін, үндестілігін, үйлесімін, өнер жетістіктерін жүрекпен қабылдап бағалай алу, өзі өмір ... ... ... ... ... ... қастерлей білу, махаббатты, сүйіспеншілікті, қайырымдылық пен имандылықты құрмет тұту тәрізді қажеттіліктерді өзін-өзі ... ... ... ... ... Осы ретте біз әдебиет пен рухани-адамгершілік білім негіздерінің ықпалдасуын қарастыруды нысана етіп отыруымыздың себебі көркем шығарма - ... ... де өзін өзі ... да ... ... ... ... табылады.
Әдебиет - адамзаттың асыл арманы, халқымыздың тарихи ізі, елдік-ерлік дәстүрлері, ... ... ... ... ... Ол - ... сан ғасырлық сөз өнерін атамұра, рухани байлық ретінде жеткізетін өмірдің көркем оқулығы. Әдебиетті ... ... ... Олай ... әдеби көркем шығарманың әр адамға өнеге, үлгі, тәлім-тәрбие беретін қуатының жоғары болуы оның адамгершілік ұстанымын аша түседі. ... ең ... адам ... жол ... ... ... әдістемелік негізін философиялық, психологиялық, педагогикалық тұрғыдағы баланың ... ... ... шығармашылығы, тұлғалық дамуы сияқты аспектілердің жиынтығы құрайды. Қазақ халқының ұлағатты өнегесі арқылы адамгершілікті тәрбие төңірегінде ... ... ... ... ... ... ... бастап, бүгінгі заманауи құндылықтардың бәрі де адам үшін қызмет етеді. ... ... ... ... ... ... Абай мен Шәкәрім шығармаларының алатын орны ерекше. Екеуі де адамзат баласын, адам ... ... сүйе ... ... ... ... сара жол салады.
, - деп Қ. Бітібаева айтқандай пейілі кең, ойы орнықты, талғамы терең, сезімі сергек, ... ... ең ... жүрегі жылы адамның рухани байлығы да мол болады. Абай айтқан жылы жүрек, ... ... ... ақыл адам ... бақытқа бөлеп, өмірін өркендете түседі. Біздің өзін-өзі тану пәні рухани білім берудегі басты мақсатымыздың өзін осы Абай ... ... ... ... ... жеткізе білу деп ойлауға әбден болады. Әдеби тұрғыдан келгенде Абай мен Шәкәрім, Мағжан мен ... ... ... ... ... оралымдардан көрінеді, ал бізге қажеттісі - олардың жан дүниесінің сұлулығы. Олар іздеген үйлесімдік пен ізгілік, махаббат пен достық, ... мен ... ... адам ... ... ... деп бағалай отырып, біз әдеби-көркем туындылардағы мазмұн арқылы болашақ ұрпақты еліміздің нағыз ... ... ... ... ... тану пәнінің 6-сынып оқулығында берілген Абайдың қарасөзін оқып түсіну арқылы оқушылар қайрат, ақыл, жүрек үшеуінің ... ... ... адам үшін артықшылығы неде, адамның мәнді де мағыналы өмір сүруі үшін ненің жақсы, ... ... ... қалай ажыратқаны жөн, не нәрсеге мән беріп, нені басшылыққа алғаны дұрыс екенін байыптайды. деген сөздің мағынасын түсіне ... ... тағы ... қасиеттерді болатыны жөнінде ой толғайды.
Ал Шәкәрім Құдайбердіұлының , - ... ... ... ... ... ... өмір сүруіне негіз бола алатын адами қасиеттердің мәнін ұғыну оқушылардың өз бойларындағы адамгершілік қасиеттерді дамытуына ықпал етеді.
Адамның пейілі ... ... кең, ... мол, әр нәрсені қанағат ынсап тұта алу қасиетінің көптігі ниетке байланысты екендігін ... , - ... ... сөзі ... түседі. Мейірімді, қайырымды, сезімтал адам әрдайым жақсылық жасауға дайын тұрады. Ақ ... ... ... ... ішкі ... ... жан сұлулығын көрсетеді.
Өмірде кездесетін әр түрлі жағдайларда басқаларға зиян келтірмей, ой мен істің бірлігін сақтай отырып, байыпты шешім қабылдай алу да ... ... Олай ... адамды бойдағы жақсы қасиеттер мен жаман қасиеттерді ажырата білуге үйрету үшін ... ... атты ... ... ... ... талдау жасалады. Жақсылық та, жамандық та әркімнің өзіндік сенімінің қаншалықты мықты екендігіне ... ... ... ... ... ... ... жеңіл жол іздемей, сеніміңе үміт артып, әрқилы кедергіні де ... ... ... ... ойы ... ... ... болуының басты көрсеткіші болып табылатын батылдық, табандылық, адалдық сияқты қасиеттері ... ... Осы ... ... ... тура - лы, оның түрлі қырлары жөніндегі түсініктерін кеңейту ... М. ... атты ... ... айбынды, көздерінде от бар, сөздерінде жалын бар, арлы, мінезі жұмсақ, жүрегі ақ, иманды және т. б ... ... ... ... Абайдың өлеңін әдеби және адамгершілік білім беру ықпалдастығында қарастырып көрейік. Өлең мазмұнындағы әдебиеттік мазмұн ғылым, білім алуға үндеп, ... бес ... ... бес ... асық ... ... ... жолдарын іздестіруді мақсат етеді. Ал өлеңнің адамгершілік сипаты адамды босқа шаттанбауға шақырады. Өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекер мал ... ... бес ... ... ... ... ... оларды керісінше талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым сияқты жақсылыққа жетелейтін ... ... ... ... ... ... ... мәтіндер оқушының интеллектуалды-шығармашылық қабілеттерін, логикалық ойлауын, дамытып, елестете алу, ... білу ... ... ... ... күй ... басқа пәндерді де құлшыныспен оқуына әсер етеді. ... ... ... ... ... рухани-адамгершілік құндылықтар басқа пәндермен пәнаралық тығыз байланыста болғанда ғана оңай шешіледі.
Сөйтіп, мен ... тану ... ... ... (мәтіндерден құралған оқу материалдары) мен тәрбиелік мақсат (рухани-адамгершілік тұлғасы жоғары, елжанды, іскер де ... ... ... ... ... Мысалы, рухани-адамгершілік білім беруде жарасымды қарым-қатынас жасау, қасындағыларға көмек беру, туыстары мен жақындарына қамқорлық ... ... және ... ... ... өмір ... әр істе белсенділік, азаматтық таныту және өз ойы, сөзі мен ісіне жауапты болу тәрізді ... ... дамы - ту ... жеке тұлғаның жан-жақты қалыптасуын қарастырады. Бұл әдебиеттің тікелей мақсаты болмағанымен, оның тәрбиелік аспектісінің бір бөлшегі. Олай бол - са, ... ... ... ... тану бағдарламасының мазмұндық өзегін құрай отырып, жасөспірімдердің адамгершілік құндылықтарын жетілдіруге бағытталады деп тұжырымдауға ... ... ... бұл ... үрдісіндегі барлық пәнге ортақ міндет. Алайда, әр пәннің өзіндік ерекшелігіне орай бұл мақсат әр қырынан қиюласқанда ғана ... ... ... пәнаралық ықпалдастыруды әр пәннің мазмұндық ерекшеліктеріне орай ойластыру қажет.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Xимия пәнін үш тілде үндестіре оқыту58 бет
«Ақпараттық технологиялар» пәні8 бет
«Хорды дирижерлау пәнінің теориялық негіздері»5 бет
Гуманитарлық ғылымдар жүйесіндегі және оқу пәндеріндегі мемлекет және құқық теориясы21 бет
Дінтану пәнінен тест жасау әдістемесі6 бет
Еңбекке баулу сабағында кіші мектеп оқушыларының шығармашылығы мен еңбек біліктерін дамытудың жолдары45 бет
Жалпы білім беретін мектеп оқушылардың оқу-зерттеушілік іс - әрекетін қалыптастырудың теориялық негіздері44 бет
Мемлекет және құқық теориясының пәні және оның ерекшеліктері 77 бет
Мемлекет және құқық теориясының пәні мен әдістері, атқаратын қызметтері48 бет
Педагогика пәнінен тест сұрақтар3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь