Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев және Мұхтар Әуезовтің педагогикалық идеялары

Қазақ халқының басына тәуелсіздік бақытын сыйлаған, соңғы он бес шақты жылдың көлемінде рухани дамуымызға бірқатар оң өзгерістер дүниеге келді. Егемен ел болып дүние жүзіне танымал болдық. Алғашқы асуды алдық. Осы жемісті жетістікке жеткізу үшін Қазақстан халқының, соның ішінде рухани және материалдық игіліктерін арттыру үшін атқарылар іс ауқымды. Сондықтан Республика халқының ақыл-ой мәдениетін, білімін, ұлттық сана-сезімін көтермейінше, ілгері баса алмаймыз. Себебі, бұл бұрынғы жақсы салт-дәстүр, көне мәдениет, тарих, халықтық педагогика мен ұлттық тәрбие, тарихи тұлғаларды қалпына келтіру арқылы жүзеге аспақ. Бұрын жоғалтқан асыл қазыналарымызды қайта таптық және өлгеніміз тіріліп өшкеніміз жанды. Қоғамның құрылымдық сипаты ғана емес, тұтастай ойлау жүйесі жаңғырды. Тәуелсіздік қазақ халқының ғасырлар бойы аңсаған асыл мұраты еді. Ата-бабаларымыз қанын да, жанын да аямай, қанша арпалысса да жете алмай кеткен осынау қастерлі мақсатқа біздің ұрпақ ХХ ғасырдың аяғында дау-дамайсыз қол жеткізді. Тәуелсіздік Алланың берген бас бостандығы. Әлем жұртшылығы халқымыздың дербес елдігін таныды. Мұның өзі қоғамдағы орнықты саяси ахуал жағдайында халықтың басым көпшілігінің рухани жаңаруы арқасында жүзеге асуы мүмкін. Адамдар санасының өзгеру, халықтың басым көпшілігінің әлемдік өркениет үлгісімен рухани жаңару процесінің күрделі сипатын ашып көрсете отырып, ел Президенті бұл процестің қазіргі таңда қалай жүріп жатқанына да баға берді. «Адамдардың ой-санасын бір сәтте өзгерту мемлекеттің қолынан келмейді, бірақ мемлекет өзгерістер процесін, маңызды ақпаратты халыққа жеткізу жолымен және де ең бастысы, өзіндік молшылыққа бағытталған әлеуметтік-экономикалық саясатты іске асыру жолымен, жеделдетуге қабілетті. Адамдардың жаңа дүниетанымын қалыптасқанша ондаған жылдар қажет болады» - дейді Президент Н.Ә.Назарбаев.
Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев, Мұхтар Әуезов мұрасы – халқымыздың ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын, маңызын жоймайтын зерттеудің қайнар көзі. Егер Абай мен Шәкәрім қазақ халқының өткен заманындағы зиялылығы мен кемеңгерлігінің асқар шыңы болса, бұл құдіретті бейнені романист қаламымен қайта тіріліткен Мұхтар Әуезовтің өзі жаңа замандағы жаңғырған қазақ мәдениетінің тарихында асқар шыңға айналды. Зеңгір аспандағы бір-бірімен біте қайнасқан ұлттың аса көрнекті үш алып тұлғасының, былайша ғажайып түрде тұтасып және тілдесіп кетуі – бүкіл дүниежүзілік әдебиет тарихындағы, көркем ойдағы өзіндік бір ерекше құбылыс.
А. Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезовты дүниеге келтірген қасиетті Шыңғыстау өңірі. Селеулі дала төсінде өскен самал өзі естіген жаңалықты дүниенің төрт бұрышына таратуға тырысып асыға соғады. Олар ХІХ ғасырдың аяғы және ХХ ғасырдың бас кезінде өмір сүріп, қазақтың қоғамдық, әлеуметтік, рухани, мәдени, әдеби өміріне белсене араласып, гуманистік, адамгершілік, демократтық, педагогикалық идеяларды уағыздаған.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ       МИНИСТРЛІГІ
Т.РЫСҚҰЛОВ атындағы ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
“БАСҚАРУ” ФАКУЛЬТЕТІ.
“МАРКЕТИНГ ЖӘНЕ КОММЕРЦИЯ” КАФЕДРАСЫ.
БАЯНДАМА
Абай ... ... ... және ... ... педагогикалық
идеялары
Орындаған:
Текенов А.
Тексерген:
Көпжасарова ... ... ... ... ... ... сыйлаған, соңғы он бес шақты
жылдың көлемінде рухани ... ... оң ... ... ... ел болып дүние жүзіне танымал болдық. ... ... ... ... ... жеткізу үшін Қазақстан халқының, соның ішінде  рухани
және ... ... ... үшін атқарылар іс ауқымды. Сондықтан
Республика халқының ақыл-ой мәдениетін, білімін, ұлттық ... ... баса ... ... бұл бұрынғы жақсы салт-дәстүр,
көне мәдениет, тарих, ... ... мен ... ... ... қалпына келтіру арқылы жүзеге аспақ. Бұрын жоғалтқан ... ... ... және ... ... ... ... құрылымдық сипаты ғана емес, тұтастай ойлау жүйесі жаңғырды.
Тәуелсіздік қазақ халқының ғасырлар бойы ... асыл ... еді. ... қанын да, жанын да аямай, қанша арпалысса да жете ... ... ... ... ... ұрпақ ХХ ғасырдың аяғында дау-дамайсыз қол
жеткізді. ... ... ... бас ... Әлем жұртшылығы
халқымыздың дербес елдігін ... ... өзі ... орнықты саяси ахуал
жағдайында халықтың басым көпшілігінің рухани ... ... ... ... Адамдар санасының өзгеру, халықтың басым көпшілігінің әлемдік
өркениет үлгісімен рухани жаңару процесінің ... ... ашып ... ел Президенті бұл процестің қазіргі таңда қалай жүріп ... ... ... ... ... бір ... ... мемлекеттің қолынан
келмейді, бірақ мемлекет өзгерістер процесін, ... ... ... ... және де ең ... ... ... бағытталған
әлеуметтік-экономикалық саясатты іске  асыру жолымен, ... ... жаңа ... ... ... жылдар қажет
болады» - дейді Президент Н.Ә.Назарбаев.
    Абай ... ... ... ... ... ...
халқымыздың ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын, маңызын ... ... ... Егер Абай мен ... ... халқының өткен
заманындағы зиялылығы мен кемеңгерлігінің асқар шыңы болса, бұл құдіретті
бейнені романист қаламымен ... ... ... ... өзі ... ... қазақ мәдениетінің тарихында асқар ... ... ... ... біте ... ұлттың аса көрнекті үш алып
тұлғасының, былайша ғажайып түрде ... және ... ...... ... ... ... ойдағы өзіндік бір ерекше құбылыс.
    А. Құнанбаев, ... ... ... келтірген қасиетті
Шыңғыстау өңірі. Селеулі дала төсінде өскен самал өзі ... ... төрт ... ... ... асыға соғады. Олар ХІХ ғасырдың
аяғы және ХХ ... бас ... өмір ... қазақтың қоғамдық,
әлеуметтік, рухани, мәдени, әдеби ... ... ... ... ... ... ... уағыздаған.
    Жалпы Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев, Мұхтар ... ... ... ... ... ... ... байланысты З. Ахметов, Ж.Аймауытов, М.Әуезов,
А.Байтұрсынов, Х.Досмұхамедұлы, Ғ.Есім, М.Жұмабаев, С.Қирабаев, С.Мұқанов,
Қ.Мұхаметханов, ... ... ... ... зерттеулерін т.б. айтуға болады. «Абайдың ақындық мектебі»
деген ұғымға алғаш рет ... ... ... ... ... тоқталған
М.Әуезов болатын. Бір пікірінде М.Әуезов былай дейді: ... ... ... ... ... алған шәкірттері болуы – Абайдың
әдебиеттік мектебін жасады. Абай шәкірттері өз ұстазына әр ... ... ... ... ... педагогикалық пікірлеріне,
соның ішінде А.Құнанбаевқа ең ... 1934 жылы ... ... ... ... ... педагогикалық талдау жасау
барысында, алғашқылардың бірі ... ... ... ... ... дінге көзқарасын философиялық-психологиялық тұрғыда
зерделеген А.М.Құдиярова еңбектерін, М.Әуезовтың ... мен ... ... зерттеген А.Тайжановты, одан
кейінгі кездерде ... ... ... А.Елемесова, Қ.Ж.Жарықбаев, К.Ж. Ибраева, А.Көбесов,
К.Қ.Құнантаева, А.Қартаева, ... ... ... ... ... А.Д.Мұханбетжанов, Ә.Нысанбаев,
К.Сыздықов, Ж.Тұрсын, Г.И.Туретаева, С.Ізтілеуова, К.Шаймерденова,
І.Р.Халитова т.б. ... ... мен ... да ... ... ... болады.
    А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы дидактикалық ... ... ... ... ... ... Н.Берікұлы, А.Бейсенбаева, Ә.Балтабай, ... ... А.Т. ... ... ... мен т.б. ... ... болады.
    А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы ... ... және ... ... ... ... ... арасындағы әлеуметтік қызметті ... ... ... ... зерттеу әдістеріне байланысты мәселелер
жайында айтылған ... ... ... ... Б.И.Мұқанова К.М.Науанова, А.Тайжанов, Р.К.
Төлеубекова, І.Р.Халитова, М.Хапач, т.б. еңбектеріне ... ... ... ... ... ... ... шығармаларындағы
дидактикалық ойлардың психологиялық мүмкіндіктерін зерделеуде П.К.Анохин,
Б.С.Блюм, ... ... ... ... ... ... кеңестік психолог ғалымдар И.П.Павлов,
И.П.Подласый, П.И.Пидкасистый, С.Эриксон, оқу үрдісі және ондағы ... ... ... ... ... К.Д. Ушинский т.б. еңбектерінде.
    Тек тәуелсіздік пен ... ... ғана ... ... ... көзқарастары, қазақтың дәстүрлі дүниетанымы туралы ... ... қана ... ... ... зерттеуге халқымыздың бай рухани
мұрасын игере отырып, ұлттық өзіндік сананы қалыптастыруға, еткен де ... ... Сол ... біз диссертациялық жұмысымызда Абай Құнанбаев,
Шәкәрім Құдайбердиев және Мұхтар ... ... ... ... сабақтастық, педагогикадағы ұлттық тәлім-
тәрбие тұрғысында қарастыруды мақсат ете ... ... ... мұрасын
зерттеу объектісінің аясында тұтас қамтуға тырыстық. Бүгін біз олардың іс-
әрекеттерін құрметпен еске ... ... ... ... екі ... ... пен ... келбетінің құрыш құймасын
бейнелейді. Бұл күндері Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев, Мұхтар Әуезов
ұлттық сана сезімде ... ... ұлы ... ... ... ... адамзат санасы неғұрлым биікке иек артқан ... оның ... де ... биіктеп, ауқымы кеңейіп, мәні күрделене түспек.
Халқымыздың ұлттық ... ... үш ... педагогикалық
көзқарастарына тоқталып, оларды ... ... күш бар ... ... бәрі де қазақ еліндегі ағартушылық кемелденген
дәуірінің жемістері болатын, екіншіден, ... де ... ... ... ... сауаттарын ашу, басқа халықтармен терезесін тең ету
еді.
    Қазақтың қоғамдық ой алыптары ... ... ... ... ... ... кіндік қан тамырымен ұштасып жатыр.
Олардың есімдері ылғи ... ... аға және іні, ... ... ұстаз
және шәкірт, қоғамдық жұмыстағы ... ... Абай ... ... ... ... деп ... Халлиолланы, әжесі Зерені
және орыс достарын атап кеткен, Шәкәрім өз ... ... ... ... ... ... ал Мұхтар Әуезов атасы Әуезді және ұлы
адамның «Ақ батасын» алғанын жадында ... ... Абай мен ... ... ... Тақырып, мазмұны жақтарынан  ұстаз  бен
шәкірттердің өлеңдері, қара ... ... ... ... тәлімдік,
таланты Шәкәрімнің сегіз қырлысында өз көрінісін тапса, ... ... ... Абай мен ... ... ... жарық жұлдыз. Абайдың қара
сөздері қазақ философиясының негізгі ой ... ... ... ... - ... ... ... ал Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» роман-
эпопеясы бүкіл әлемге әйгілі. А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов біздің
әдебиет, ... ... тағы ... ... көп ... солай
болуы заңды да. ... ... ... ... ... ... және оны оқу-тәрбие үрдісіне
ендіру» тақырыбы, шығармаларындағы сабақтастығы, педагогикалық идеяларының
ұлттық тәлім-тәрбиесі, ... ... ... жоқ.
ХХІ ғасырға аяқ басқан Қазақстан күрделі тарихи бетбұрыстар мен
қоғамдық жаңғырулар тұсында тұр. ... ... ... жаңа ... ... ... уақыт тудырған күрделі әлеуметтік өзгерістермен
айқындалады. Тәуелсіздікке ие болған он бес жыл ... ... ... сапалық деңгейге көтеріліп, өзгермелі ... ... ... ... келді.
    Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев, Мұхтар Әуезовты дүниеге келтірген
қасиетті Шыңғыстау өңірі. Селеулі дала ... ... ... өзі ... ... төрт бұрышына таратуға тырысып асыға соғады. Олар ХІХ
ғасырдың аяғы мен ХХ ... бас ... өмір ... ... ... ... ... әдеби өміріне белсене араласып, ... ... ... ... ... Үш ... болсын елінің бүгіні мен келешегіне қатты алаң ... ... ... ... ... ... ... жүруі үшін қазіргі өздеріне
үстемдік тұрған жұрттың өз тілінде ... алуы ... деп ... Ұлы ... қарапайым халықтың ауыр да ... ... ... ... ... пен ... душар болған ауыл кедейлері
тұрмыс-тіршілігінің соншалықты ауыр екенін өз ... ... грек ... Платон, Сократ, Аристотельден бастап, Батыс ... ... ... ... ... ... ... ойларын
дамытып, қиялдарын шарықтаған, сонымен қоса, орыстың өздерінен бұрынғы
ағартушы ойшылдарының, ... ... ... мен К.Д.Ушинский т.б.
шығармаларымен танысып, көзқарастарын, идеяларын көп оқып, оны ... ... ... зерттеу жұмысында аталған.
    Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев, Мұхтар Әуезов халықты бүгінмен
ғана өмір ... ... деп ... өткен қиыншылықтардан сабақ алу
арқылы бүгінгі күн мәселелерін шешуге тиістіміз, өткен шақ пен бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
   Үздіксіз әлеуметтік білім беру бала-бақшадан ... ... ... дейін белгілі бір идеяға бағытталып, жалғасын тауып отырса оң
нәтиже береді. ... алға ... ... осы. ... ... ... болашағын өзі жасаушы, өзінің күнделікті алып ... ... ... ... ... ... белгілі бір түрін
меңгеруге жұмылдырып, өмір ағымына икемделе білетін, өз болашағына сеніммен
қарайтын жеке ... деп ... ... Дана ... ... ... рухани ұстазы ретінде тануымыз ұлы ақынның
өз мұрасы ғана емес, сонымен бірге ... ... ... ... ... Мұхтар Әуезовтың тарихи эпопеясы арқылы жүзеге асты. Ғылыми
зерттеудің басты методологиялық принципі – ... ... ... ұлы Абай
әлемімен, Шәкәрімнің ұлы ұстазы Абай өмірімен ... ... ... ... Абай ... ... ... болып пейзажды енгізіп, табиғатты
өлеңдерінде жеке кейіпкер етіп ... адам мен ... ... ... дүниежүзілік соғыстың куәгері болған Шәкәрім экологиялық
тәрбие негіздерін салып, адам ... және ... ... ... ... ... ойларын жариялаған. Ал Мұхтар Әуезов өз
шығармаларында ... жете ... ... ... Абай ... ... жалғастырды. Ел мұңын шертіп, ел тағдырына қайғырған Абайдың
әуендерін Шәкәрім қайта жаңғыртты... « ...... ... ... ... ... деген сөз емес, Әуезов – Абайдың ізін ... ... ... ... Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев, Мұхтар Әуезов қызметтерінде
үндестері мол, ... де  ... ... ... әділ ... Үш алып та ... білім жолына түскен, әдебиетпен шұғылданған.
Ел тану, жер тану ортақ арман ... Абай ... ... ... сөз
өнерін су жаңа соны арнаға салып, өз кезіндегі өнер ... тың ... ... ... ... ... ... Шәкәрім Абайдың алғашқы
ғұмырнамашысы, Мұхтар Әуезов жалпы шыншылдық пен шынайылық ... ... асу ... ... шыңы ... ... отыр
    Ш. Құдайбердиев пен М.Әуезов Абайға ... ... ... де ... ... кеп, дара ... да ... жалғастырып, ілгері
дамытады. Ш.Құдайбердиев пен М.Әуезов - екінші Абай ... ... ... ... ... ойын бірі ... толықтырып
отырады, міне, ұлы ғұламалардың шығармаларындағы сабақтастығы да осында
екендігін анықтадық.
    Абайдың қай ойларын дамытса да ... мен ... оны ... ... саласына, білім беру жүйесіне алып келеді.
    Адам ... ... ... ... және оның еңбегін өнімді,
жемісті ету – адамзат қоғамы тарихымен ... ... келе ... ... ... ... ... негізінің көздер мақсаты –
өзінің бай табиғатына сүйене отырып, келер ... ... ... меңгеруге, жанұя, ... ... ... ... ... және тағы ... ізгі ... баулу. Кішіпейілдік, сыпайлық, ата-ананы құрметтеу, ... ... ... ... орын ... ... ғалымдары да бұл мәселені жете зерттеген. Атап ... ... ... ... тағы ... оқытудың дәстүрлі
ұстанымдарына сәйкес өткен заман мәдениетін жүйелеп, академиялық дәрістер
жиынтығын қалыптастыруды маңызды деп ... Ал ... ... ... ... ... ... берудің тиімді үлгісін қолданған.
    Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев, Мұхтар Әуезовтің бай рухани
қазынасының ... ... ... ... мен дәстүрлеріне, тіліне
байланысты тұстарын түгелдей шолып өту ... ... ... біз ... ұлттық тәрбиеге қатысты жақтарын ғана сөз еттік.
    Өйткені, біз аға ... тіл, ... ... ... ... таным мен
түсінікке қатысты нәрселердің барлығы адам бойына есейгенде емес, нақ ана
сүтімен бірге дарығанда ғана ... ... ... ... ... ... келе ... Абай, Шәкәрім, Мұхтар шығармаларындағы тәлім-
тәрбие, ұлттық мінез-құлықты байқататын ... ... ... ... ... оқыту мен білім беру, тәрбие мәселелерінде айтарлықтай
үлкен өзгерістер болып жатыр. Осыған орай қоғам ... жаңа ... ... ... ... беру ... және тәрбие болып табылады.
    Ең алғаш тәрбие мен оқыту ... ... ... жарық көрген, кейіннен И.Ф. Гербарттың еңбектерінде оқыту
теориясының тәрбиелік мәні ... ... ... В.Е.Гурман педагогикалық үрдіс туралы ұғымға мынандай ... Бұл ... ... тұтас оқу-тәрбие үрдісін, ұстаздар мен
тәрбиеленушілердің, оқытушылар мен студенттердің ... ... Ал, ... Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы
өзара сабақтастықты ... ... ... тек жекелей пәндерде
ұлы ғұламалардың шығармалары арқылы яғни, қара сөз, әңгіме, өлең, ... ... ... ... ... ... ... Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы ... ... ... оқыту мен тәрбиелеу мақсаты: шәкірттердің
ойлануына, толғануына, пікір таластыруына ықпал ету, ... ... ... ... ... ... адамгершілік
әлеміне жетелеу, сабақты қызу еңбекке құру, ... құр ... ... білімді өз еңбегімен алушы, ізденуші дәрежесіне жеткізу ... Біз ... ... ... шығармаларындағы
сабақтастықты зерттей келе, олардың «толық адам» болуға ұмтылу ... оған жету ... ... ... ... өнер ... ... айналдыру, өзін-өзі жетілдіріп отыру, Аллаға, ақиқатқа, адамға
сүйіспеншілікпен қарау, осылардың ... ... ... ... ... бөлек», ұлы ғұламалардың өмірбаянын оқытуда бірізділікті, ... ... ... өсу ... ... ... ... қорытындымыз бойынша Абай, Шәкәрім, Мұхтар ... ... ... ... ... ... олардың тақырыпты меңгеруге ынтасы, ... өз ... ... ... ... ... мен ... сенімді түрде қабылдауы, алған ... мен ... ... ... ... әрекеттенуі, дербестігі деп түсінуге
болады. Жалпы А.Құнанбаев, ... ... ... ... ... ... ... оқу-тәрбие үрдісіне ендіру
студенттердің өзін-өзі ... білу және ... ... іс ... жүзеге
асыра алу дәрежесімен өлшенеді.
   

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тәрбие әдістері. Тәрбие әдістерінің түрлері . Әдістердің анықтамасы10 бет
А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы педагогикалық идеялардың сабақтастығы және оны оқу-тәрбие үрдісіне ендіру 21 бет
HTML тілінде «Мұхтар Шаханов» атты сайт жасау15 бет
Іздер. Мұхтар Әуезов28 бет
А. Байтұрсынов, М. Дулатов, Ш. Құдайбердиев, М. Жұмабаев жайында қысқаша мәліметтер6 бет
А.С.Пушкиннің шығармаларын аударудағы Шәкәрім Құдайбердіұлының шеберлігі80 бет
Абай (Ибрагим) Құнанбаев30 бет
Абай (Ибраһим) Құнанбаев8 бет
Абай (Ибраһим) Құнанбаев Құнанбайұлы4 бет
Абай және Шәкәрім – сазгерлік өнер мәселесі61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь